T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1606
KARAR NO: 2023/1980
KARAR TARİHİ: 01/11/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN ARA KARARIN
MAHKEMESİ: AYDIN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/07/2023 (ARA KARAR)
NUMARASI: 2023/454 Esas
DAVANIN KONUSU: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
BAM KARAR TARİHİ: 01/11/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 01/11/2023
İhtiyati haciz isteyen davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: İhtiyati haciz isteyen davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirkete ait elektrik sayaç açma işlerinde kullanılan ... Plakalı aracın 30/09/2022 tarihinde davalı ... Aş.' e ait akaryakıt istasyonundan akaryakıt ikmali yaptığını, akaryakıt alımından hemen sonra araçta arıza meydana geldiğini, yapılan incelemede araca dizel yakıt yerine... benzin dolumu yapıldığının fark edildiğini, davalı şirkete olayın bildirilmesiyle aracın ... servisine çekildiğini, yapılan ekspertiz raporunda aracın zarar gören ve değişmesi gereken parçalarının maliyetinin 102.000 TL olarak belirlendiğini, sigorta şirkete tarafından kısmi ödeme yapıldığını, müvekkil şirketin zararının karşılanması amacıyla iş bu davayı açtıklarını, dilekçesinde belirttiği tüm nedenlerle davalı tarafın taşınır, taşınmaz ve 3. Kişilerdeki tüm hak ve alacaklar için ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ... A.Ş, 2018 yılından beri müşteri memnuniyeti ilkesi ve prensibi ile çalışma anlayışı ile bugüne kadar ticari anlayışı gereği müşterilerinin akaryakıt konusundaki sorunlarına çözümler getirip, saat, gün, mevsim ayırımı yapmaksızın hizmet sunmaya devam etmekte olan bir firma olduğunu, müvekkil şirketin söz konusu yanlış yakıt alımından kaynaklı olarak hiç bir kusurunun bulunmadığını, davacı tarafın, tüzel kişiliğe sahip "basiretli tacir" konumunda olup; kendi kusuru nedeniyle yanlış yakıt dolumuna sebebiyet verdiğini, davaya konu olayın davacı şirketin tamamen dikkatsizliği, tedbirsizliği ve ağır kusuru neticesinde meydana gelmiş olup; müvekkili şirketin yaşanılan bu üzücü olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığını, huzurdaki davada yetkili mahkemenin, davalının yerleşim yeri mahkemesi olan Karacasu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafın kullanmış olduğu sistemin akıllı halka sistemi olduğunu, akıllı halka sisteminde ise davacı tarafa ait araçta "benzin" akaryakıtı tanımlandığını, bu tanımlama işleminin davacı tarafından gerçekleştiğini, yapılan benzin tanımlaması sonucunda, müvekkili şirketin benzin dolumu yaptığını, aracın dizel olduğu bilgisinin müvekkili şirket çalışanına bildirilmediğini, ihtiyati haciz taleplerinin kabul edilmesinin mümkün olmadığını belirterek ve açıkladıkları diğer nedenlerle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
MAHKEMECE:
"...Tüm dosya birlikte incelendiğinde; davacı vekilinin zarar kalemlerinin yargılamaya muhtaç olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin bu aşamada reddine karar verilmiştir. gerekçesi ile;
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin REDDİNE," şeklinde karar verilmiştir.
Mahkeme ara kararına karşı ihtiyati haciz isteyen davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ:
İhtiyati haciz isteyen davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ... plakalı araca davalı akaryakıt şirketi tarafından yanlış akaryakıt doldurulması nedeniyle doğan zararın tazmini isteminde bulunulduğunu, yerel mahkemenin 07/07/2023 tarihli ara kararı ile ihtiyati haciz istemleri yönünden zarar kalemlerinin yargılamaya muhtaç olduğu gerekçesiyle talebin reddine karar verildiğini, müvekkilinin zararının davalı işyeri çalışanının haksız fiilinden kaynaklandığının açık olduğunu, müvekkiline ait araca davalı firma çalışanınca yanlış akaryakıt doldurulduğu somut şekilde ortada iken yerel mahkemece yaklaşık ispat koşullarının gerçekleşmediği kanaatine varılmasının anlaşılabilir, kabul edilebilir olmadığını, müvekkilinin davalının şirket çalışanının haksız fiili nedeniyle uğradığı zararın açık bir şekilde ortada olmasının yanında davalı şirketin, TBK'nın "Adam Çalıştıranın Sorumluluğu" başlıklı 66. maddesi uyarınca kusursuz sorumlu olduğunu, nitekim davalı şirketin sigortalısı olduğu sigorta şirketince de davalının kusurluluğu ve sigortaya başvurusu nedeniyle müvekkiline kısmen ödeme yapıldığını, ihtiyati haciz isteminin kabulü için aranan yaklaşık ispat koşullarının somut uyuşmazlık yönünden mevcut olduğu, müvekkilinin alacağının rehinle temin edilmediği ve ihtiyati haciz şartlarının gerçekleştiğinin kabul edilerek müvekkilin yapılacak yargılama sonucunda ortaya çıkacak alacağının teminat altına alınması amacıyla ihtiyati haciz istemlerinin kabulüne karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep; ihtiyati haciz istemine ilişkindir.
HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.
İİK nun 257.maddesinde; Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.
Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:
1 - Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;
2 - Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;
Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; davacı aracındaki zararın yanlış yakıt dolumuna bağlı olup olmadığının, zarar miktarının sunulan delillerle yaklaşık olarak ispat edilememesine, davacı zarar taleplerinin yargılamayı gerektirmesine göre ihtiyati haciz isteyen davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/454 Esas sayılı dosyasında ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin olarak verilen 11/07/2023 tarihli ARA KARAR, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan ihtiyati haciz isteyen davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yolu başvurusu sırasında harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan ihtiyati haciz isteyen davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadan karar verildiğinden bu aşama için ihtiyati hacze itiraz eden davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Kararın taraflara tebliği ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/(1)-f maddesi uyarınca Başkan ...'ın karşı oyu nedeni ile oy çokluğu ile kesin olmak üzere karar verildi.01/11/2023
Muhalefet Şerhi:
İhtiyati haciz şartları değerlendirildiğinde; geçici hukuki koruma tedbirlerinden olan ihtiyati haciz, nitelikçe bir geçici hukuki koruma tedbiridir.(HMK m. 406)
Geçici hukuki koruma tedbirlerinin amacı, yargı organları önünde hak arayan kişilerin nihai olarak elde etmeyi umdukları haklarına erişimi kolaylaştırmaktır. Bu amacın gerçekleşmesi için, elde edilmesi umulan hakların yada onların konularının ortadan kalkması, yok olması, değiştirilmesi gibi olasılıkların bertaraf edilmesi gerekir. Elde edilmesi umulan hakka kavuşulmasını kolaylaştırıcı tedbirler hak arama özgürlüğünü, adil yargılama hakkını ve hukuk devleti ilkesini de yakından ilgilendirir.(TC Anayasası m.36, HMK m.33) ihtiyati haciz istekleri değerlendirilirken geçici hukuki koruma tedbirlerinin açıklanan bu amacının gözden uzak tutulmaması gerekir.
İİK 257 - 268 maddelerindeki düzenlemeye göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın para alacağı olması, rehinle teminat altına alınmamış olması, muaccel olması ve muaccel olmakla birlikte karşı tarafın mal kaçırma durumunun olması, alacağın varlığına dair yaklaşık ispatın gerçekleşmiş olması gerekir.
Geçici hukuki korumalarda, bazen karşı tarafın dinlenmemesi, tüm delillerin ayrıntılı bir biçimde incelenmesine yeterli zamanın olmaması gibi sebeplerle yaklaşık ispat yeterli görülmüştür; bu çerçevede, aslında ispat ölçüsü bakımından HMK.'nda bir yenilik getirilmemekle birlikte, “yaklaşık ispat” kavramı kullanılarak doktrinde kabul gören ifade tasarıya alınmış, ayrıca burada hem tam ispatın aranmadığı belirtilmiş hem de basit bir iddianın yeterli olmadığı vurgulanmak istenmiştir.
Bu açıklamalar ışığında; davacı tarafa ait ve davaya dayanak araca davalıdan yakıt aldığı tarafların kabulündedir. İİK'nun 257 maddesindeki düzenleme gereğince “rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veye üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklar ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.” İhtiyati hacizde, alacaklının henüz kesin haciz isteme yetkisinin gelmediği bir dönemde, alacaklının para alacağının zamanında ödenmesi garanti altına alınır. Haciz sebeplerinin varlığı hakkında mahkemeye kanaat verecek delillerin gösterilmesi gerekir. Buradaki ispat esas davadaki gibi tam bir ispat değildir. Mahkemenin, alacağın ve ihtiyati haciz sebeplerinin varlığına kanaat getirmesi yeterlidir.
Somut olayda, dizel araca benzin dolumu yapıldığına dair akaryakıt fişi, oluşan arıza nedeniyle servise çekilme ve onarım bedeli faturaları birlikte değerlendirildiğinde alacağın muaccel olduğu kabul edilerek, davacı lehine zarar miktarı ile sınırlı ve ihtiyati haciz konusu yönelik ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğinden çoğunluğun görüşüne katılmamaktayım.(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/1162 esas ve 2016/2336 karar sayılı ilamı bu yöndedir) 01/11/2023