T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/1063
KARAR NO: 2024/1453
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN ARA KARARIN
MAHKEMESİ: MUĞLA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 13/03/2024
NUMARASI: 2024/233 Esas
DAVA: TAZMİNAT
KARAR TARİHİ: 29/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 29/07/2024
Taraflar arasında görülen tazminat davasına ilişkin olarak yapılan açık yargılama sırasında verilen ihtiyati haciz ve delil tespiti talebinin ayrı ayrı reddine dair ara karara karşı yasal süresi içerisinde ihtiyati haciz ve delil tespiti talep eden davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya, Dairemize gönderilmiş olmakla HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Mahkemece yapılan açık yargılama sırasında 13.03.2024 tarihli ara karar ile; "...Davacı vekili ihtiyati haciz ve delil tespiti talepli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket yetkilisi ... ile Davalı ... A.Ş. arasında 23/12/2020 tarihinde ... projesi kapsamında Muğla/Bodrum'da Palamut Mevkinde ve ... Ada ... Parsel ... Pafta, Zemin Kat N Blok da yer alan taşınmazı konu edinen gayrimenkul satış ve borçlanma sözleşmesi akdedildiğini, inşa edilen gayrimenkulün mülkiyeti müvekkili şirkete ait olduğunu, müvekkili şirketçe bu sözleşme gereği borçlanılmış olan tüm edimlerin eksiz olarak ifa edildiğini, davalı şirketin bu sözleşmenin ekinde yer alan ve görmeyi üstlendiği işlerin bir kısmını ya hiç ifa etmediğini ya da eksik olarak ifa ettiğini, söz konusu taşınmazın anahtar teslimi bu eksiklikler ile birlikte 31/05/2021 tarihinde yapıldığını, tarafların aralarında akdetmiş olduğu sözleşmeye göre, davalı, 15/01/2021 tarihinde iskan almış olmayı ve 30/04/2021 tarihinde taşınmazın anahtar teslim olgusunu gerçekleştirmeyi taahhüt ettiğini, bu nedenle maddi zararlarının olduğunu, şimdilik 10.000 TL maddi tazminat talebinde bulunduklarını, ayrıca müvekkili şirketçe davalının bu eksik ifa teşkil eden davranışlarından dolayı sürekli olarak davalı şirket yetkilileriyle iletişime geçerek eksikliklerin tamamlanması yönünde geri bildirimlerde bulunduğunu, davalı şirket yetkililerinin de bu eksiklikleri gidereceklerini beyan ve taahhüt ettiğini, söz konusu ertelemelerden dolayı müvekkili şirketin çok fazla oyalandığını ve son bir yıldır taşınmazdaki eksiklikleri kendi giderebileceği ölçüde gidermeye çalıştığını, müvekkilinin kişilik haklarının bir yılı aşkın süredir yeterince zedelendiğini, müvekkil şirket yetkilisi ... tarafından delil tespiti yapılmadan davalı şirket yetkililerine eksikliklerin giderilebilmesi için ulaşmaya çalışıldığını ancak davalı tarafından herhangi aksiyon alınmadığını, delil tespitine ilişkinde mahkeme tarafından kendilerine yapılan tebligatlara da cevap vermediklerini, yeniden delil tespiti yapılmasını talebinde bulunduklarını, ayrıca davalının mal kaçırma ihtimalinden dolayı ihtiyati haciz talebinde bulunduklarını beyanla fazlaya ilişkin talep ve dava haklarını saklı tutarak 10.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL de manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
İİK nun 257 maddesine göre "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya 3.şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarına ve alacakları ile diğer haklarına ihtiyaten haczettirebileceği, borçlunun muayyen ikametgahının bulunmaması veya taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar yada bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması halinde vadesi gelmemiş borçtan dolayı da ihtiyati haciz istenebileceği " düzenlenmiştir.
İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için, mahkeme kararı ile borçlunun mallarına geçici el konulmasıdır.Şartları ve etkileri esas itibarıyle İİK' da düzenlenmiştir. Muaccel alacaklarda alacağın muaccel olması ve rehinle temin edilmemiş bulunması halinde ihtiyati haciz kararı tesis edilmesi mümkündür. Müeccel alacaklarda ise hangi koşullarda ihtiyati haciz kararı verileceği İİK nın 257/2 md.sinde açıklanmıştır. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığının ve ihtiyati haczin şartlarının gerçekleştiğinin yaklaşık olarak ispat edilmesi gerekmektedir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; alacağın miktarı ve varlığı hususunda yaklaşık ispat koşulunun oluşmadığı, davacı tarafın alacağının varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla; şartları oluşmadığından ihtiyati haciz talebinin ve dosyada dava öncesi delil tespiti yapılmış olması ve son yaptırılan tespit sonrası geçen süre dikkate alınarak delil tespiti talebinin ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiş..." gerekçesi ile; Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin ve delil tespiti talebinin AYRI AYRI REDDİNE, ara karar verilmiş, verilen bu ara karara karşı ihtiyati haciz ve delil tespiti talep eden davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ:
İhtiyati haciz ve delil tespiti talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen red ara kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalının ifaya aykırılık teşkil edecek davranışlarının bilirkişilerce tespit olunması amacıyla Bodrum 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/37 D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti davası açıldığını ve mahallinde yapılan keşif neticesinde bilirkişi raporu tebliğ edildiğini, bilirkişi raporunda zararın tam ve net olarak tespit edilemediği belirtilmekle birlikte eksik ve hataı işlerin keşif tarihi itibariyle maliyetleri, harcanması gereken zamanların belirtildiğini, ihtiyati haciz şartlarının oluştuğunu, delil tespitinden sonra 2 yıl geçtiğinden ülkedeki enflasyonist koşullar nedeniyle artan zararın miktarının yeniden tespitinin gerektiğini ileri sürerek yerel mahkeme ara kararının kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Talep, tazminat davası sırasında verilen ihtiyati haczin reddine ve delil tespiti talebinin reddine yönelik ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
-Davacı vekilinin delil tespiti talebinin reddi ara kararına yönelik istinaf kanun yolu başvurusu yönünden;
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "İstinaf yoluna başvurulabilecek kararlar" başlıklı 341. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca; "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulabilir.
Buna göre istinaf kanun yoluna başvurulabilecek ilk karar türü; ilk derece mahkemelerince yargılamaya son veren ve hakimin davadan elini çekmesi sonucunu doğuran nihai kararlar olup ara kararlara karşı kural olarak istinaf kanun yoluna başvurulamaz. Zira, ara kararların nihai kararın istinaf incelemesi sırasında denetiminin yapılması mümkündür.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacı vekilinin tazminat davasının yapılan yargılaması sırasında delil tespiti talebinin reddi ara kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması mümkün olmadığından davacı vekilinin bu talep yönünden istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 341. ve 352. maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.
-Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddi ara kararına yönelik istinaf kanun yolu başvurusu yönünden;
İhtiyati haciz İ.İ.K.’nun 257-268. maddelerinde düzenlenmiştir. 2004 sayılı İİK'nın 257/1.maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2.maddesinde ise;" Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:
1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;
2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksatıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;(1)
Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenlemesi bulunmaktadır.
İİK.'nın 258.maddesinde ise; "İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.
Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. (Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./60. Md.; Değişik fıkra: 02/03/2005-5311 S.K./16.mad) İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir."
İhtiyati haciz kararına itirazı düzenleyen İİK.'nın 265.maddesinde de ise; "(Değişik fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./63. md.) Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. (Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./63. md.) Menfaati ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyati haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir.
Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder.
İtiraz eden, dilekçesine istinat ettiği bütün belgeleri bağlamaya mecburdur. Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir. (Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./63. md.; Değişik fıkra: 02/03/2005-5311 S.K./17.mad) İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İstinaf yoluna başvuru, ihtiyatî haciz kararının icrasını durdurmaz." hükümleri mevcuttur.
Dosyadaki belgelere, ara kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle ihtiyati haciz kararı verilmesi için mutlak ispat şartlarının oluşmasına gerek bulunmayıp, yaklaşık ispat ölçülerinde ispat yeterli olacağından dosya kapsamına göre tazminat alacağının olup olmadığı ve miktarının yargılamaya muhtaç olmasına, ara kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına göre; kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu ara kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/233 Esas sayılı dosyasında delil tespiti talebinin reddine ilişkin olarak verilen 13.03.2024 tarihli ARA KARAR, istinaf kanun yoluna başvurulabilen kararlardan olmadığından delil tespiti talep eden davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341. ve 352.maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/233 Esas sayılı dosyasında ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin olarak verilen 13.03.2024 tarihli ARA KARAR, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1.maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
3-İstinaf başvurusu sırasında alınması gereken 427,60.TL maktu karar harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına,
4-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan ihtiyati haciz ve delil tespiti talep eden davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadan karar verildiğinden bu aşama için davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Kararın taraflara tebliği ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere 29/07/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.