T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/1085
KARAR NO: 2024/1455
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN ARA KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/07/2024
NUMARASI: 2023/343 Esas
DAVA: KONKORDATO
KARAR TARİHİ: 29/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 29/07/2024
Taraflar arasında görülen Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h)) davasının yapılan açık yargılaması sırasında verilen ara karara karşı yasal süresi içerisinde kesin mühletin uzatılmasını isteyen davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya, Dairemize gönderilmiş olmakla HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Mahkemece yapılan açık yargılama sırasında 05/07/2024 tarihli ara kararı ile; ''... Davacılar vekili 07/06/2024 tarihli dilekçesinde; dosyada müvekkili şirket ve müvekkili gerçek kişinin konkordato talepli dava ikame etmiş olup, müvekkili şirketin konkordato dava talebi kabul edildiğini, mahkemece 18 Nisan 2023 tarihi itibariyle geçici mühlet kararı, 14 Eylül 2023 tarihli celsede ise 1 yıllık kesin mühlet kararı verildiğini, kesin mühlet süresi içerisinde müvekkili şirket ... Şti. faaliyetlerine muntazaman devam ettiğini, günlük ticari yaşam içerisindeki ödemelerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini ancak geçen bu süreç içerisinde karşılaşılan bir kısım güçlük arz eden özel durumlar sebebi ile İcra İflas Kanunu’nun 289’uncu maddesinde vaz edilen “Güçlük arz eden özel durumlarda kesin mühlet, komiserin bu durumu açıklayan gerekçeli raporu ve talebi üzerine mahkemece altı aya kadar uzatılabilir. Borçlu da bu fıkra uyarınca uzatma talebinde bulunabilir; bu takdirde komiserin de görüşü alınır. Her iki hâlde de uzatma talebi kesin mühletin sonra ermesinden önce yapılır ve uzatma kararı vermeden önce, varsa alacaklılar kurulunun da görüşü alınır.” hükmü gereğince uzatma kararı verilmesi talep etmek zorunluluğu hasıl olduğunu, güçlük arz eden özel durumların dört başlık altında toplandığını, müvekkili şirketin kredi korumalı mevduat hesaplarında yer alan paralara ... Bankası 'nca usule aykırı bir biçimde el konulmuş olup bu durumun müvekkili şirketin günlük nakit ihtiyacında aksamalara sebebiyet verdiğini, müvekkili şirketin ... Bankası’nın Kredi Korumalı Mevduat hesabında yaklaşık değeri 30.000.000,00 Türk Lirası olan bir parası bulunduğunu, geçici mühlet başvurusu yapılmazdan evvel müvekkili ... aşağıda detayları belirtilen tarih ve miktarlarda Avro’yu bozdurarak kur korumalı mevduat hesabına yatırdığını, ... Bankası’nda gerçekleştirilen bu işlemin detaylarının: ... hesaplarına çeşitli dönemlerde yapılan ve yukarıda sözü geçen geçici ödemelerin; ... Bankası 28.07.2022 GİDEN HAVALE 750.000 EUR (Aynı gün ... şahsi hesabında TL’ye dönüp kur korumalı blokeye alınmıştır.) 04.08.2022 GİDEN HAVALE 530.000 EUR (Aynı gün ... şahsi hesabında TL’ye dönüp kur korumalı blokeye alınmıştır.) 07.09.2022 GİDEN HAVALE 650.000 USD (Aynı gün ... şahsi hesabında TL’ye dönüp kur korumalı blokeye alınmıştır.) gibi olduğunu, bir diğer yandan; bu bedellerin müvekkili şirket ... Şti.’nin hesaplarında kayıt altında tutulduğunu, bir diğer yandan bu hesapların konkordato projesinde de aynen bu şekilde gösterildiğini ve konkordato projesinin başarıya ulaşmasının bir koşulu olarak tecessüm ettiğini ancak bu keyfiyet sonrasında ... Bankası, GEÇİCİ MÜHLET SÜRESİ İÇERİSİNDE İKEN kur korumalı mevduat hesabının süresi dolduğunda ilgili bedel müvekkile aktarılması gerekirken aktarmadığını, ilgili bedeli kendi kredilerini kapatmak üzere uhdesinde tuttuğunu, bu bedellerin ise: ... Bankası 24.07.2023 GELEN HAVALE 18.109.364,17 TRY (Geçici mühlet süresindedir) 31.07.2023 GELEN HAVALE 13.350.180,57 TRY (Geçici mühlet süresindedir) 06.03.2023 GELEN HAVALE 12.796.185,75 TRY (Geçici mühlet öncesidir) 25.01.2023 GELEN HAVALE 2.949.885,24 TRY (Geçici mühlet öncesidir), bu durumun müvekkilleri ve konkordato alacaklılarını riske attığı gibi, bir diğer yandan yasaya ve içtihatlara da aykırı olduğunu, bu keyfiyet ile ilgili olarak mahkemeden bu bedellerin müvekkili şirketin konkordato komiseri hesabına iadesi talep edilmiş olup, mahkemece bu hususun esasa ilişkin olduğu gerekçesi ile karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiğini, akabinde bu bedeller için ... Bankası’na 1 Aralık 2023 tarihli Beyoğlu 51. Noterliği’nin 21747 yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, ... Bankası yalnızca “yapılan işlem hukuka uygundur” demek sureti ile iade taleplerinin reddedildiğini, daha sonra aynı talebin konkordato komiseri YMM ... tarafından ... Bankasına ihtarname gönderilmek sureti ile yapıldığını ve mahkemenin resmi görevlisi olan konkordato komiserinin bu talebinin de yine hiçbir gerekçe gösterilmeden reddedildiğini, bu keyfiyetten sonra; ... Bankası Adana Ticari Şubesi’nin tüm yetkilileri hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, şüphelilerin bu dosyada ifade verdiğini, dosyanın halen Adana Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2024/8275 Soruşturma numaralı dosyası ile derdest olduğunu, tüm bu hukuki mücadeleye rağmen ... Bankası İİK’nın 294’üncü maddesi hükmüne aykırı bir biçimde bu bedelleri uhdesinde tutmaya devam ettiğini, bu durum da müvekkili şirketin yaklaşık 30.000.000,00 Türk Lirası’ndan daha fazla tutardaki bir alacağına ulaşamamasına neden olduğunu, bu sebeple de günlük ticari yaşamında mal alım satımını güçleştirdiğini, bu durumun aynı zamanda diğer konkordato alacaklılarının durumunu da güçleştiren bir sebep olmakla, huzurdaki dosya için de güçlük arz eden özel durum niteliğini haiz olduğunu, bu sebeple konkordato kesin mühletinin uzatılması talebi verilmek zorunda kalındığını, hava koşulları sebebiyle müvekkili şirketin ana faaliyet kollarından olan meyve-sebze sezonu geç başladığını, Konkordato talepli dilekçesinde de açıkça ifade edildiği üzere, müvekkili şirketin ana iş kollarından biri meyve-sebze ihracatı olduğunu, bu iş kolunun müvekkili şirketin gelir ettiği ana iki kalemden biri olduğunu ancak ülkemizde yağmurların çok uzun sürmesi, hasat sezonunu geciktirdiğini, ürün gamına göre Mart ayı sonu Nisan ayı başlarında ürün hasadı yapılacak tarım ürünlerinde hasat zamanının Mayıs ayına kadar sarktığını, bu durumun da müvekkili şirketin gelirlerini geç elde edilmesine ve bu gelirler ile yeni mallar alıp ticaret hacmini artırmasının gecikmesine sebebiyet verdiğini, bu durum da müvekkili şirketin kusurundan kaynaklanmayan ancak güçlük arz eden özel durum niteliğinde olduğunu, bu sebeple konkordato kesin mühletinin uzatılması talebi verilmek zorunda kalındığını, Filistin savaşının ithal tohum alımını ve tarım ticareti lojistiğini zorlaştırdığından tarım piyasası güçlük yaşadığını, bilindiği üzere 2024 yılının dünya çapındaki en büyük facialarından bir diğeri de Filistin Savaşı olduğunu, binlerce masum Filistin vatandaşının katledildiği bu büyük savaş sebebiyle ülkemizin de içerisinde bulunduğu Orta Doğu’daki birçok pazar bu savaştan etkilendiğini, müvekkili şirketin bu bölgedeki ihracatları güvenlik sebebiyle aksamalara uğradığını, ithal tohum alımının zorlaştığını, bölgedeki lojistik maliyetleri risk sebebiyle arttığını ve neticeten tarım piyasası oldukça olumsuz bir şekilde etkilendiğini, Filistin Savaşı’nın patlak vermesi de yine ne müvekkili gerçek kişi ...’nun ne de müvekkili şirket .... Şti.’nin öngörebileceği ve kusurunun bulunduğu bir durum olmadığından, bu sebebin de güçlük arz eden özel durum niteliğini haiz olduğunun izahtan vareste olduğunu, bu sebeple de konkordato kesin mühlet talebinin uzatılması talebinin bir diğer gerekçesini oluşturduğunu, Ülke Genelindeki Ekonomik Krizin Etkileri Ticari Yaşamı Da Etkisi Altına Aldığını, bilindiği üzere ülkemiz, 2020 yılında yaşanan Covid-19 pandemisi sürecinden sonra dünya genelinde yaşanan ekonomik krizden oldukça fazla etkilenen ülkelerden biri olduğunu, ülke genelinde çok uzun bir süredir gerek özel sektördeki politikalar gerekse kamu sektöründeki politikalar muvacehesinde enflasyon ve döviz dengesi sağlanmaya çalışıltığını, bu hususta Maliye Bakanı ...'in de Nisan 2024’te yaptığı, “Eylül 2023'te açıkladığımız OVP'yi güçlendirerek kararlılıkla uygulamaya devam edeceğiz. Ana hedefimiz olan, enflasyonu kalıcı olarak tek haneye düşürmek için sıkı para, seçici kredi ve gelirler politikasına ilaveten kamuda harcama kontrolü yaparak tasarrufu ön planda tutacağız.” biçimindeki açıklamalardan da anlaşıldığı üzere enflasyon ile mücadele ve tasarruf tedbirleri halen devam ettiğini ve ekonomik krizin kötü etkilerinin halen ticari yaşamı derinden sarstığını, tüm ülke genelinde yaşanan bu olumsuz durumun da yine ne müvekkili gerçek kişinin ne de müvekkili tüzel kişinin öngörebileceği ve önleyebileceği bir husus olmadığını, bu sebeple de konkordato kesin mühletinin uzatılması talebi verilmesi gerektiğini belirtmiş yapılan açıklamalar ve mahkemece gözetilecek diğer ekonomik sebepler de göz önünde tutulmak marifetiyle; İcra İflas Kanunu’nun 289’uncu maddesi muvacehesinde kesin mühletin 6 (altı) ay süre ile uzatılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı dilekçesi konkordato komiser heyeti ile alacaklılar kurulu üyelerine tebliğ edilmiş, konkordato komiseri Mahkememize verdiği 24/06/2024 tarihli dilekçesinde; mühlet içerisinde Komiser olarak tarafından İİK’nun 298, 299 ve 300.üncü maddelerindeki hususların yerine getirildiğinden alacaklılar toplantısı öncesindeki hukuki süreçlerin tamamlandığını, fakat hukuki süreçler yerine getirilmiş ise de, kesin mühlet içinde mahkemeye sunulan konkordato komiseri ara raporlarında da görüldüğü üzere; borçlu şirketin iş/faaliyet alanlarının Şubat 2023 Kahramanmaraş depreminden ve son ekonomik süreçten olumsuz olarak fazla etkilenen sektörler içinde yer aldığı da göz önüne alındığında ekonomik süreçlerinde konkordatoya tabi borçların ödemesini sıkıntıya sokacağı, keza şirketin hem ekonomik süreçten hemde Filistin/İsrail savaşından kaynaklı kapasite kullanımının çok önemli derecede düştüğü, bunların yanı sıra davacı vekilinin de beyan ettiği üzere, bankalar tarafından şirketin bazı hesaplarının bloke edilmesi ve sebze meyve sezonun geç başlaması gibi nedenlerle şirketin nakit akışının olumsuz etkilendiği, bundan dolayı da şirketin hem yeni bir ödeme takvimi (proje) yapması hem de şirketin ekonomik olarak toparlanması borçların planlandığı gibi ödenmesi yani alacaklıların alacaklarını planlandığı gibi alması açısından önem taşıdığını, dolayısıyla borçlu şirket konkordatoyu gerçekleştirmek için çaba sarfetmekte ise de mahkeme tarafından kesin mühletin uzatılmasına dair karar verilmesi halinde bu uzatma kararının konkordatonun kabulüne ve tasdikine imkan veren bir ortamın oluşturulmasına katkıda bulunacağını ayrıca uzatma süresi içinde borçluların alacaklılara daha iyi şartlarda ödeme planı sunma ihtimalleri de kuvvetle muhtemel olup uzatma kararı alacaklıların da lehine olacağı kanaatinde olduğunu, mahkemeye 29.05.2024 tarihinde ibraz etmiş olduğu ara komiser raporu ekindeki tutanakta da görüleceği üzere; her ne kadar şirket yetkilisi ile yapmış olduğu toplantıda, Kesin Mühletin uzatılmaması halinde İİK 302 maddesi gereği Adi Alacaklılar Toplantısının 27 Haziran 2024 Perşembe günü yapılmasına karar verilmiş ise de davacı vekilinin Kesin Mühletin uzatılma talebi ile ilgili hususta Mahkeme tarafından karar vermesinin beklenmesi gerektiğini, dolayısıyla Mahkemenin kararı sonrası İİK 302 maddesi gereği yapılacak Alacaklılar Toplantısının tarih ve yeri kesin mühlet süresi içerisinde olmak üzere yeniden belirleneceğini, netice itibariyle; Davacı/Borçlu şirketin kesin sürenin uzatılması yönündeki talebi hususunda; her ne kadar mühlet içerisinde Komiser olarak tarafından İİK’nun 298, 299 ve 300.üncü maddelerindeki hususların yerine getirildiğinden alacaklılar toplantısı öncesindeki hukuki süreçler tamamlanmış ise de, ülke genelindeki son ekonomik süreç, deprem, Filistin/İsrail savaşı ve olumsuz hava koşulları nedeniyle sezonun geç başlamasının şirket üzerindeki olumsuz etkileri ile bankalar tarafından şirket hesaplarının bloke edilmesi gibi nedenlerle şirketin nakit akışının olumsuz etkilendiği, bundan dolayı da şirketin hem yeni bir ödeme takvimi (proje) yapması hem de ekonomik olarak toparlanması borçların planlandığı gibi ödenmesi yani alacaklıların alacaklarını planlandığı gibi alması açısından önem taşıdığından, borçlu/davacı şirketin kesin mühlet süresinin 6 aya kadar uzatılması talebi İİK 289 ncu maddesinin 5. fıkrasında yer alan “güçlük arz eden özel durumlarda kesin mühlet, komiserin bu durumu açıklayan gerekçeli raporu ve talebi üzerine mahkemece altı aya kadar uzatılabilir.” Hükmüne uygun olduğunu belirtmiştir.
Mahkememiz dosyası ve UYAP suretinin incelemesinde; davacı tarafça konkordatonun tasdiki istemi ile Mahkememize dava açıldığı, Mahkememizin 14/09/2023 tarihli ara kararı ile konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu anlaşılmakla İİK 289/3 maddesi uyarınca borçlu davacılar ... ve ... Şti. hakkında İİK' nin 289/3. maddesi gereğince 1 yıllık kesin mühlet verilmesine, Mahkememizin 18/04/2023 tarihli tensip ara kararlarının 8,9,10,11,12 ve 13 nolu bentleri ile ile belirlenen ihtiyati tedbirlerin devamına karar verildiği, karar gereğince kesin mühletin 14/09/2024 tarihi itibariyle sona ereceği belirlenmiştir.
Her ne kadar davacı tarafça kesin mühletin İİK 289/5 maddesi gereğince 6 ay süre ile uzatılmasına karar verilmesine yönelik olarak Mahkememizden talepte bulunulmuş ise de; İİK 289/5 maddesindeki “Güçlük arz eden özel durumlarda kesin mühlet, komiserin bu durumu açıklayan gerekçeli raporu ve talebi üzerine mahkemece altı aya kadar uzatılabilir. Borçlu da bu fıkra uyarınca uzatma talebinde bulunabilir; bu takdirde komiserin de görüşü alınır. Her iki hâlde de uzatma talebi kesin mühletin sonra ermesinden önce yapılır ve uzatma kararı vermeden önce, varsa alacaklılar kurulunun da görüşü alınır.” hükmünde bahsi geçen güçlük arz eden özel durumlar ibaresinin konkordato süreci içerisindeki ekonomik durumdaki beklenmeyen ve olağanüstü gelişmeleri kapsamadığı , söz konusu ibarenin tasdik süreci içerisinde yapılması gereken işlemleri kapsadığı , konkordato komiseri tarafından Mahkememize verilen dilekçede de belirtildiği üzere mühlet içerisinde Komiser olarak tarafından İİK’nun 298, 299 ve 300.üncü maddelerindeki hususların yerine getirildiği ve alacaklılar toplantısı öncesindeki hukuki süreçlerin tamamlandığı bu husus göz önüne alındığında davacı tarafın talebinin yasal koşullarının oluşmadığı..." gerekçesi ile; Davacılar vekilinin yasal koşulları oluşmayan kesin sürenin uzatılması talebinin REDDİNE, ara karar verilmiş, verilen bu ara karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Kesin sürenin uzatılmasını talep eden davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen red ara kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketin kredi korumalı mevduat hesaplarında yer alan paralara ... Bankasınca usule aykırı bir biçimde el konulduğunu, bu durumun müvekkili şirketin günlük nakit ihtiyacında aksamalara sebebiyet verdiğini, hava koşulları sebebiyle müvekkili şirketin ana faaliyet kollarında olan meyve sebze sezonunun geç başladığını, Filistin savaşının ithal tohum alımını ve tarım ticareti lojistiğini zorlaştırdığından tarım piyasasının güçlük yaşamakta olduğunu, ülke genelindeki ekonomik krizin etkilerinin ticari yaşamı da etkisi altına aldığını, konkordato komiseri ...'ün süre uzatım taleplerinin kanuna uygun olduğu görüşüne rağmen mahkemenin aksi görüşünün hatalı olduğunu ileri sürerek yerel mahkeme ara kararının kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Talep, mahkemenin 05/07/2024 tarihli ara kararı ile kesin sürenin uzatılması talebinin reddi ara kararının kaldırılması istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
HMK'nun "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341/(1). maddesi, "İlk Derece Mahkemelerinde verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir." hükmünü,
İİK'nun 7101 Sayılı Yasa ile değişik "Geçici mühlet" başlıklı 287. maddesinin birinci ve altıncı fıkraları, " Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286. maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297. maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır.
...Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz." hükmünü içermektedir. Ayrıca İcra ve İflas Kanunu'nun 293'üncü maddesinin birinci fıkrasına göre de kesin mühlet talebinin kabulüne ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz.
Somut olayda, istinaf incelemesine konu kesin mühletin uzatılması talebinin reddi yönündeki ara karar, İİK'nun 293. maddesi kapsamında kesin mühlet ile ilgili bir karar olup, yukarıda anılan kanun hükümleri uyarınca bu neviden ara kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması mümkün değildir.
Mahkemece verilen kesin nitelikli kararlara karşı yapılan istinaf kanun yolu başvuruları hakkında HMK'nın 346. maddesi uyarınca bir karar verilebileceği gibi Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından da istinaf isteminin reddine karar verilebilecektir.
Bu itibarla, kesin mühletin uzatılmasını talep eden davacılar vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun istinaf istemine konu ara kararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 293. maddesi gereğince kesin nitelikte olması nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenle;
1-İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/343 Esas sayılı dava dosyasında kesin mühletin uzatılması talebinin reddi yönünde verilen 05.07.2024 tarihli ARA KARAR, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 293. maddesi gereğince istinaf kanun yoluna başvurulabilen kararlardan olmadığından kesin sürenin uzatılmasını talep eden davacılar vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun USULDEN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yolu başvurusu nedeniyle peşin alınan harcın davacılara iadesine,
3-İstinaf kanun yoluna başvuran davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Kararın mahal mahkemesince taraflara/vekillerine tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda kesin olmak üzere 29/07/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.