T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/906
KARAR NO: 2025/1278
KARAR TARİHİ: 02/07/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/04/2021
NUMARASI: 2014/1327 Esas 2021/381 Karar
DAVA: Alacak
BAM KARAR TARİHİ: 02/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 02/07/2025
Davacı vekili ve Davalı ..... Ltd Şti vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin, ... Tandem WDR290 Otomatik Araç Yıkama Makinasının satışı hususunda davalılardan ....Şti ile anlaşmaya vararak 15.02.2013 tarihli satış sözleşmesi imzaladığını, ödeme konusunda dava dışı........ A.Ş.ile anlaşma sağlanarak ... A.Ş, üzerinden satış bedelinin tümü ile davalı.... Ltd.Şti.ne ödenmesini temin ederek tüm edimlerini yerine getirdiğini, anılı makinanın tesliminde opsiyon süreside dahil olmak üzere gecikme yaşandığını, bunun üzerine Siirt Noterliğinden 04.06,2013 tarih ve 09257 yevmiye nolu ihtarname ile teslimatı yapılması ve o güne kadar oluşan 8.000,00 TL zararın tazmin edilmesini talep ettiğini, davalı .... Ltd.Şti'nin makinayı 2013 temmuz ayının sonunda bölük böıçük teslim ettiğini, ancak makinanın kurulumunu tamamlayamadığını, bunun üzerine 31.07.2013 tarihinde Siirt 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'ne verilen dilekçe ile 2013/38D. İş sayılı dosyası üzerinden yaptırılan bilirkişi vasıtası ile tespit yaptırıldığını ve bilirkişinin raporunda makinanın tamamlandığını ve aktif halde almadığım tespit ettiğini, daha sonra davalı ..... Ltd. Şti.'nin makinanın kurulumunu tamamlatarak makinayı ayıplı olarak teslim ve monte edildiğinin anlaşıldığını, bu makinanın müvekkil şirketin müşterilerine ait bir çok araçta hasar oluşturduğunu ve muhtelif araç sahiplerine bu hasarlar sonucu ödemeler yapıldığını, müvekkil şirketin davalı firmanın İzmir'de bulunan şirketine ayıbın giderilmesi için başvurulmasına rağmen her hangi bir sonuç alınamadığını ve 16.01.2014 tarih ve 00872 numaralı Karşıyaka 6.Noterliğinden ihtar çekildiğini, müvekkil şirketin makina bedelini ... ... A.Ş tarafından sağlanması sebebi ile dava dışı .. ... firmasına ödediğini ve ödemekle yükümlü olduğu 190,739,70 TL nin makinanın geç teslim edilmesi ve ayıplı çıkmış olması nedeni ile müvekkil şirketin makinadan hiç bir şekilde fayda sağlayamadığının/kullanımının mümkün olmaması nedeni ile finansal kiralama bedelinin müvekkil şirketçe ödenmesi gerektiğini, davalı şirkete Noter tarafından yapılan ihtarnameye rağmen her hangi bir girişimde bulunmadığını, müvekkil şirketin ayıplı malı davalı tarafa teslim etmeye hazır olduğunu, dava konusu makinenin müvekkil şirkete ait bir akaryakıt istasyonunda kurulu olduğundan tesisteki elektrik sisteminin tüm akaryakıt istasyonuna yeterli olabilecek düzeyde olduğunu, davalı .... Ltd.Ştd.nin ayıplı makinaya ilişkin sorumluluğu bertaraf etmek için böyle bir mesnetsiz iddia ortaya attığım, dava konusu ... Tandem WDR290 Otomatik Araç Yıkama Makinası/sisteminin davalı .... Sigorta A.Ş.nezdinde 08.03.2013 başlangıç tarihli ve 168491213 poliçe numarası ile makina kırılması sigorta poliçesi ile sigortalı olup, bu nedenle davalı sigorta şirketi müvekkil şirketin bu davadaki tüm taleplerinden sorumlu olduğunu, .... A.Ş .firması tarafından müvekkil şirkete finansal ... sözleşmesinin 3.1. d. ve 3.3.c/İ i. Maddeleri uyarınca müvekkil şirkete izin vereceği ve açılacak davaya muvafakat edeceğini bildirdiğini, dava konusu makina geç teslim edildiiği gibi ayıplı olarak teslim edilmiş olması ve bu ayıp nedeni ile sözleşmeden dönme hakkını kullanarak sözleşmenin fesh edildiğini, makinanın müşteri araçlarına vermiş olduğu şimdilik 6.400,00 TL hasar bedelini, müvekkil şirketin ....... A.Ş.ye ödediği ve ödemekle yükümlü olduğu 190,739,70 TL finansal kiarlama bedeli ile müvekkil şirketin gelir kaybına istinaden şimdilik 20.000,00 TL zarar bedelinin temerrüt tarihi olan 17.01.2014 tarihinden itibaren işlemiş/işleyecek en yüksek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalılar adına araç ve taşınmazlar üzerine teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı Sigorta vekili cevap dilekçesinde; dava konusu makinanın Siirt'te olduğunu, müvekkil şirkete hasar ihbarında bulunulmadan dava açıldığım, makina .... ... A.Ş.ye ait olduğundan dava tarihi itibari ile bu firmanın muvafakatının bulunmadığını, dava konusu makinamn ayıplı olması nedeni ile tüketici mahkemeleri görevli olacağından davanın görev yönünden reddi gerektiğini, makinanın Siirt'te olması nedeni ile Siirt Mahkemeleri yetkili olacağından yetki yönünden reddi gerektiğini, makinanın montaj ve deneme devresinde olduğundan meydana gelen hasarlar teminat dışında kaldığını, teminatın başlaması için makinanın devreye alındığının müvekkil şirkete ihbar ve tarihin noter ihtarı ile tevsik edilmesi gerektiğini, bunların hiçbirisinin yapılmadığını, davacının devreye alınmaması gereken hasarlı makinayı kullanmaya başlayarak kötü niyetle teminatı işletmeye çalıştığını, davayı kabul anlamına gelmemekle beraber talep edilen bedelin fahiş olduğunu, poliçede sorumluluk teminatı bulunmadığım, üçüncü kişilere gelecek zararlar teminat harici olduğunu, bu nedenle haksız yere açılan davanın ve dava konusu olay poliçe teminatı dışı olduğundan reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı .....Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde; davaya konu makinanın davacı firmaya kurulumu tamamlanarak makinanın çalışır vaziyette teslim edildiğini, kurulan makinada hiç bir şekilde sorun olmadığını, ancak tesisin elektrik sisteminde kurulum aşamasında karşı karşıya kalınan sorunların devam etmekte olduğunu ve makinanın çalışması sırasında/tesisin voltaj dalgalanmalarından etkilendiğini, tesis elektriğinin kapasite açısından yetersiz olduğunun görüldüğünü, bu durumun davacı şirket ortağı ....." ya bildirildiğim, bunun normal voltaj değişimleri ile hassas olan makina otomasyon kontrol sistemini etkileyerek makina dahili haberleşme sistemlerinde, fırça otomatik baskı ayar sistemlerinde sapmalara neden olduğunu, bu durumlar nazara alınmayarak gerekli düzenlemeler yapılmadan davacı firma tarafından makina kullanılmaya başlandığını, müşteri memnuniyeti ve müvekkil firma ürünlerinin marka değeri düşünülerek her hangi bir bedel alınmadan ... Grup Şirketlerinden ...Tic.Ltd.Ştütarafindan tesisin elektrik sisteminin iyileştirilmesi için ek bir harcama yapılarak ... A,Ş.firmasından 7.015,49 TL tutarında ürün alımı yapıldığım ve alman kesintisiz güç kaynaklan muhatap firmaya gönderildiğini ve müvekkil firma otomasyon servis personelinin tekrar Siirt'e giderek güç kaynaklarının montajım yaparak makinayı sorunsuz, çalışır vaziyette firmaya teslim edildiğini, bu nedenle davaya konu makinada ayıp olduğu yönündeki iddianın gerçek durumu yansıtmaktan uzak olduğunu, tesisteki elektrik sistem yetersizliği nedeni ile makinamn çalışma sırasında sorun ortaya çıktığından makinada her hangi bir ayıp bulunmadığını, tesisin elektrik sisteminin yeterliliği konusunda gerekli önlemleri almayan, uyanlara rağmen gerekli değişiklikleri yapmayan ve makinayı bu şekilde kullanmaya çalışan ve müvekkil firmanın da zarara uğramasına sebebiyet veren tarafın davacı firma olduğunu, tüm bu sorunlara karşın davacı firmanın kötü niyetli olduğunu ve davacı taleplerinin gerçek durumu yansıtmaktan uzak olduğundan hiç bir şekilde kabul etmediklerini, bu nedenle haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
İlk derece mahkemesince; 13/04/2021 tarihli, 2014/1327 Esas 2021/381 Karar sayılı kararı ile; davanın kabulüne karar verildiği, kararın davacı ve davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Dairemizin 29/04/2025 tarihli, 2021/1496 Esas, 2025/896 Karar sayılı kararı ile; davalı vekilinin istinaf karar harcı ile başvuru harcını yatırmadığı anlaşılmış olup, 6100 sayılı HMK'nun 344. maddesi gereğince işlem yapılarak dosyanın dairemize gönderilmesi için dosyanın mahalli mahkemesine geri çevrilmesine dair karar verildiği, harç eksikliğinin tamamalandığı anlaşılmıştır.
MAHKEMECE: "... Taraflar arasındaki uyuşmazlık ön inceleme duruşmasında; "Taraflar arasında varlığı kabul edilen satış sözleşmesi uyarınca araç yıkama makinasının davalı yanca ayıplı olarak satılıp satılmadığı, bu kapsamda davacı tarafın alacak isteminin yerinde olup olmadığı, davalı sigorta şirketinin sorumlu olup olmadığı hususunda olduğu tespit edildi. " şeklinde belirlenmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürmüş oldukları delilleri mahkememizce toplanmıştır.
Siirt 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/8 talimat sayılı dosyasından alınan 24/03/2015 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre makinenin sağlıklı çalışmamasının nedeninin makinenin araçlara fazla basınç uygulaması ve yaklaşma hızının ayarsızlığı ve yazılım hatalarından kaynaklı dizayn hatalarının olduğu dolayısıyla malın ayıplı olduğu çalışırken makinede de hasarların meydana geldiği ve makinenin halen arızalı durumda olduğu, yeni kaza ihtimaline binaen makinenin servis dışı bırakıldığı kullanımdan kaynaklı operatör hatasının bulunmadığı arıza nedenin elektrik dalgalanmasından kaynaklanmadığı malın ayıplı olduğu görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Tarafların bilirkişi raporuna itirazları üzerine mahkememizce dosya üzerinden rapor alınmasına karar verilmiş olup hazırlanan 09/03/2016 tarihli bilirkişi heyet raporunda ; Davalı şirket tarafından Makineyi besleyen elektrik sistemine, kurulumdan sonra kesintiz güç kaynağı da ilave edilmiş olmasına karşılık makinenin sorunsuz çalışması temin edilememiştir. Bu durum yıkama sistemindeki asıl bilgisayar yazılımından kaynaklandığını göstermektediği; Yukarıdaki hususlar ve dosya içerisindeki bilirkişi raporu dikkate alındığında; makinenin sensörlerinin ve algûama ünitelerinin yeterli olmadığı yada makinenin bilgisayar yazılımının hatalı olduğu ve bu haliyle makinenin ayıplı olduğu; hususları tespit edilmiş olup, bu teknik değerlendirmelere göre, davacı şirketin davalı .... Ltd. Şti.'den satın aldığı makinenin ayıplı olduğunu kabul etmek gerekmektedir. Dolayısıyla, satış sözleşmesinde ayıplı mal teslim edilmesi durumunda alıcının seçimlik haklarını düzenleyen TBK m. 227/1 hükmünün I. bendi gereğince, davacı-alıcının, satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme hakkının mevcut olduğu ve buna göre, sözleşmeden dönme hakkını kullanan davacı-ahcı şirketin, TBK m. 229 hükmüne göre, dava konusu makineyi davalı .... Ltd. Şti.'ye iade etmek kavdıvla ödemiş olduğu satıs bedelinin faiziyle birlikte yeri verilmesini ve ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesini davalı .. .. Ltd. Sti.'den talep edebileceği gibi, TBK m. 229/son hükmü uyarınca, satıcı kendisine hiçbir kusur vÜklenemeveceğıni ispat etmedikçe, diğer zararlarının tazminini de davalı şirketten isteyebileceği sonucuna ulaşmak mümkün olup, konuyla ilgili nihai takdir Sayın Mahkemeye aittir. Bu çerçevede, dava dosyasında yer alan, davaya konu makinenin satın alınmasında davacı şirkete finansman sağlamak suretiyle davalı-satıcıdan satın aldığı makineyi finansal ... yoluyla davacının kullanırıma tahsis eden dava dışı ........ A.Ş.'nin 14.04.2014 tarihli yazısı ile, davacı şirketin, davaya konu makinenin ayıplı olduğu iddiasıyla açtığı işbu davaya dava dışı .... ... A.Ş. tarafından muvafakat edilmiş olduğu görülmekle, davacının, davaya konu makine için dava tarihine kadar dava dışı ....... A.Ş.'ve ödediği bedellerin tazminini davalı .... Ltd. Sti/den talep edebileceği ve öte yandan, dava dosyası içeriğinden, davanın açıldığı 03.03.2014 tarihi itibariyle. davacının dava dışı finansal kiralama şirketine ödediği toplam bedeli tespit etmenin mümkün olmadım ve dolayısıyla, Sayın Mahkemenin takdirlerine bağlı olarak, davacı şirket tarafından davanın açıldığı 03.03.2014 tarihi itibariyle dava dışı .... ... A.S/ve ödenmiş olan toplam finansal kiralama bedelinin ...... A.Ş^dea. sorulmak suretiyle tespit ettirilmesinin uygun olacağı sonucuna vanlmte olup, konuyla ilgili nihai takdir Sayın Mahkemeye aittir. makinesinin üçüncü kişilere ait araçlarda meydana geldiğini iddia ettiği zararlara ilişkin iddialarının ispata muhtaç olduğu: diğer yandan, davacının, davaya konu makinenin ayıplı olması nedeniyle uğradığı müşteri ve gelir kaybından doğan zararın tazmini talebine ilişkin olarak, dava dosyası içeriğinde bu zararları tevsik eden somut bir delilin mevcut olmadığı ve davacının bu konudaki zarar iddiasının da ispatlanmasının gerektiği sonucuna ulaşmak mümkün olup, konuyla ilgili nihai takdirin Mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Tarafların itiraz ve beyanları ve mahkememizce resen değerlendirilen hususlar gereğince alınan 17/10/2017 tarihli ek bilirkişi raporunda ; kök raporda da belirtildiği üzere sigorta poliçesinin özel şartlarında yer alan sigorta teminatı dışında kalan hal ve hususlar arasında bir satıcının müteahhidin veya tamircinin kanunen veya bir sözleşme nedeniyle sorumlu olduğu ziya veya hasarlar sigorta teminatının kapsamı dışında yer aldığı ve dava konusu olayda davalı satıcı .... Ltd. Şti 'nin satıcı sıfatıyla sorumlu olduğu bir hasar söz konusu olduğu için dava konusu yapılan zararlardan davalı sigorta şirketinin sorumlu tutulamayacağı sonucuna ulaşmak mümkün olup konuyla ilgili nihai kararın mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
03/12/2018 tarihli bilirkişi heyeti ikinci ek raporunda ; taraflar arasındaki sözleşmeye konu makinenin gizli ayıplı olduğu makinenin mevcut hali ile kullanımının davacıdan beklenemeyeceği dava konusu makinenin iade edilmesi koşulu ile ödemiş olduğu satış bedelini talep edebileceği ve ayıplı malın meydana getirdiği zararı talep edebileceği, ayıp ihbarının süresinde olduğu, davacının ileriye sürmüş olduğu gelir kaybı zararı ile müşterilerine ait araçlarda meydana gelen zarar miktarının dosya kapsamından anlaşılamadığı bu zararların ispat edilemediği görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Talimat mahkemesince aldırılan 21/09/2020 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu araç yıkama kabinetinin sökülü bir vaziyette petrol istasyonunun sol arka kısmındaki açık alanda olduğu tespit edilmiştir. Arıtma sisteminin ise boru bağlantılarının sökülebilir vaziyette petrol istasyonun sol kısmındaki depo içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu ekipmanların hali hazırda kullanılmadığı görülmüştür bu sebeple kıymetli bedeli araştırması yapılmamıştır . Şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Davacı vekili 30/09/2019 tarihli beyan dilekçesi ile yoksun kalınan kazanç ve zarar bedeli taleplerinden feragat ettiklerini beyan etmiştir ve bu beyanını 08/10/2020 tarihli duruşmadaki beyanı ile de tasdik etmiştir.
Siirt Asliye Hukuk Mahkemesine yazılan talimat gereğince yapılan keşifte talimat mahkemesince yapılan keşifteki gözleme göre dava konu araç yıkama kabinetinin sökülü bir vaziyette istasyonun bir tarafında durduğu tespit edilmiştir.
İhbar olunan ... A.Ş.'nin 18/03/2019 tarihli dilekçesindeki beyanına göre finansal kiralama bedelinin tamamının davacı tarafından finansal kiralama şirketine ödendiği beyan edilmiştir.
Taraflar arasında 15/02/2013 tarihinde sözleşme akdedilmiş olup, davacı Karşıyaka 6. Noterliğinin 16/01/2014 tarih ve 872 yevmiye nolu ihtarı ile sözleşmeyi feshetmiş ve doğan zararının tazminini talep etmiştir.
Davacı dava dilekçesinde ileriye sürmüş olduğu kar mafrumiyeti zararı ile üçüncü şahısların aracına verilen zararların tazmini nedeniyle ödediği tazminatın ödenmesine ilişkin talebinden feragat ettiğinden bu konu irdelenmemiş, söz konusu taleplere ilişkin olarak feragat nedeniyle davanın kısmen reddine karar verilmiştir.
Davacı TBK madde 227/1 deki seçimlik haklarını kullanmış ve 227/2 gereğince sözleşmeden dönmek zorunda kalması nedeniyle zararlarını talep ettiği anlaşılmıştır.
Dosya içerisinde yer alan poliçe incelendiğinde davalı ....Şirketinin malın ayıplı olmasından kaynaklı olarak herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı dolayısıyla malın ayıplı olmasından dolayı davacının sözleşmeden dönerek uğramış olduğu zararı talep etmiş olması nedeniyle bu doğan zarardan davalı satıcı şirket sorumlu olup sigorta şirketinin herhangi bir sorumluluğu bulunmaktadır.
Davacının sözleşmeden dönmüş olması nedeniyle davalıdan sadece makine bedelini talep edebileceği finansal kiralama şirketine ödemiş olduğu toplam bedelin tamamını talep edemeyeceği düşünülmüş ise de ; Finansal kiralama kanunu madde 24/6 gereğince malın ayıplı olmasından dolayı kiralayanın sorumlu tutulamaması davacının makineyi kullanamamasına rağmen finansal kirlama kanunundan kaynaklı olarak finansal kirlama bedelinin tamamını finansal kiralama yapan şirkete ödemek zorunda olduğundan ve buna karşı ayıp nedeni ile kira bedelini ödemekten kaçınmasının mümkün olmaması nedeniyle davacının davalı şirketten satın olmuş olduğu makine nedeniyle makinenin bedeli olarak ödemek zorunda kaldığı finansal kiralama bedelinin tamamını TBK madde 227 gereğince talep edebileceği sonuç ve kanaatine varıldığından bu bedel açısından davanın kabulüne karar verilmek ile birlikte feragat edilen kısım yönünden feragat nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı ... Tic.Ltd'nin açısından davanın bir kısmının feragat nedeniyle reddedilmiş olması diğer davalı ....Şirketi açısından sorumluluğu bulunmadığından dolayı ayrı ayrı sebeplerden kaynaklı karar verilmiş olduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 3. maddesi gereğince her iki davalı açısından ayrı ayrı vekalet ücretine hükmetmek gerekmiştir. ' gerekçesi ile;
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ....Şirketi'ne karşı açılan davanın reddine,
2-Davalı ... .Ltd. Şti 'ye karşı açılan davanın kısmen kabul kısmen feragat nedeniyle reddine,
190.739,70-TL'nin temerrüt tarihi olan 17/01/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... . Tic.Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin istemin feragat nedeniyle reddine,
" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin davalı .....Şirketi'nin müvekkil şirketin zararına ilişkin sorumluluğu bulunmadığı yönündeki kararının usule ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu makinenin, makine kırılma sigorta poliçesi genel şartları gereği teminat kapsamında olduğunu, sigorta poliçesinde hiçbir özel koşulun genel şartlardan ayrı düşünülemeyeceğini ve genel şartlara aykırı olamayacağını, sigorta sözleşmelerinde bilgilendirmeye ilişkin yönetmelik m. 10 kapsamında sigorta şirketince, müvekkil şirkete karşı bilgilendirme/ aydınlatma yükümlülüğü yerine getirilmediğini, aydınlatma yükümlülüğünü sözleşmeden menfaat sağlayan müvekkil şirkete karşı yerine getirmeyen sigorta şirketinin, müvekkil şirketin zararını karşılamakla yükümlü olduğunu, davalı ..... Şirketi lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını
istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.
Davalı vekili istinafa cevap ve istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının temel dayanağı olan, Siirt 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/8 talimat sayılı dosyası kanalıyla alınmış 24.03.2015 tarihli bilirkişi raporunun bilirkişi listesi dışından seçildiğini ve yeminsiz olarak bilirkişilik yaptığını, davaya konu uyuşmazlık hususunda gerçek anlamda bilgi ve tecrübesi bulunmayan kişiler tarafından davaya konu makinenin hiçbir şekilde çalıştırılmaksızın, makinenin çalışması hiçbir şekilde gözlemlenmeden, yalnızca davacı tarafın makine ile ilgili anlatımlarından hareketle hazırlanmış olması karşısında doğru, objektik ve hüküm kurmaya elverişli olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığının açık olduğunu, 24.03.2015 tarihli raporun hazırlanmasının hemen akabinde, davaya konu makinenin davacı tarafça söküldüğünü ve bu suretle makinenin mevcut durumunun tespiti yönünde yapılması muhtemel yeni bilirkişi incelemelerinin önünün fiili olarak, belki de kötüniyetli ve bilinçli bir şekilde, kapatılmış olduğunu, davaya konu ve ayıplı olduğu iddia olunan araç yıkama makinesinin halen davacı firma uhdesinde olduğunu, davacı tarafça, finansal kiralama şirketine ödendiği iddia olunan tutarın, müvekkil davalıdan tahsiline karar verilmesi halinde, araç yıkama makinesini halen uhdesinde tutan davacının haksız ve hukuka aykırı olarak menfaat edeceğini ve sebepsiz zenginleşeceğini, bu itibarla makinenin mevcut haliyle değerinin tespit edilerek anılan tutarın davacı talebinden ayrıca mahsup edilmesi gerektiğini, davacının ayıp iddiasının sadece yıkama makinasına ilişkin olup, ilk derece mahkemesince dosyadaki satış sözleşmesi ve fatura nazarıyla bir ayrım yapılmaksızın satışının yapıldığını, cabinet ve arıtma sistem bedelleri ayrıştırılmaksızın hüküm kurulmuş olmasının usule ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava: alacak istemine ilişkindir.
HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.
Davacı taraf; davalı ... şirketinden araç yıkama makinesi satın aldığını, ancak sözleşmeye göre davalının geç teslim yaptığını, ayrıca malın ayıplı çıktığını, araçlara zarar verdiğini, makineyi İş leasing üzerinden finansal kiralama ile satın aldığını belirterek sözleşmeden döndüğünü, önce 3. Kişilerin araçlarına verilen zararı, gelir kaybını, leasing firmasına ödediği makine bedelini talep etmiş, sonradan sunduğu feragat dilekçesi ile yoksun kalınan kar ve hasar bedelinden feragat ettiklerini, yani sadece sözleşmeden dönme nedeni ile leasing firmasına ödediği bedeli talep etmiştir.
Davalı taraf ise; ayıbı kabul etmediklerini elektrik voltajından kaynaklı arızanın oluşmuş olabileceğini davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece; davalı .... karşı açılan davanın reddine, davalı ... şirketine karşı açılan davanın kısmen kabul kısmen feragat nedeni ile reddine 190.739,70-TL'nin temerrüt tarihi olan 17/01/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Tic.Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin feragat nedeniyle reddine,
karar verilmiştir.
Kararı her iki taraf da istinaf etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava konusu araç yıkama makinesinin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise davacının sözleşmeden dönüp dönemeyeceği, ayıp nedeni ile seçimlik haklarını kullanıp kullanamayacağı noktalarında toplanmaktadır.
İlk derece mahkemesince dava konusu araç yıkama makinasının ayıplı olup olmadığı hususunda Siirt 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/8 talimat sayılı dosyası üzerinden keşif yapılmak suretiyle rapor alınmış, düzenlenen 24/03/2015 tarihli bilirkişi raporunda özetle; makinenin sağlıklı çalışmamasının nedeninin makinenin araçlara fazla basınç uygulaması ve yaklaşma hızının ayarsızlığı ve yazılım hatalarından kaynaklı dizayn hatalarının olduğu dolayısıyla malın ayıplı olduğu, çalışırken makinede de hasarların meydana geldiği ve makinenin halen arızalı durumda olduğu, yeni kaza ihtimaline binaen makinenin servis dışı bırakıldığı kullanımdan kaynaklı operatör hatasının bulunmadığı arıza nedenin elektrik dalgalanmasından kaynaklanmadığı malın ayıplı olduğu" görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Tarafların bilirkişi raporuna itirazları üzerine mahkemece dosya üzerinden rapor alınmasına karar verilmiş, dosyaya sunulan 09/03/2016 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; "Davalı şirket tarafından Makineyi besleyen elektrik sistemine, kurulumdan sonra kesintiz güç kaynağı da ilave edilmiş olmasına karşılık makinenin sorunsuz çalışması temin edilemediği, bu durumun yıkama sistemindeki asıl bilgisayar yazılımından kaynaklandığını gösterdiğini, Yukarıdaki hususlar ve dosya içerisindeki bilirkişi raporu dikkate alındığında; makinenin sensörlerinin ve algılama ünitelerinin yeterli olmadığı ya da makinenin bilgisayar yazılımının hatalı olduğu ve bu haliyle makinenin ayıplı olduğu; hususları tespit edilmiş olup, bu teknik değerlendirmelere göre, davacı şirketin davalı .... Ltd. Şti.'den satın aldığı makinenin ayıplı olduğunu kabul etmek gerektiği, dolayısıyla, satış sözleşmesinde ayıplı mal teslim edilmesi durumunda alıcının seçimlik haklarını düzenleyen TBK m. 227/1 hükmünün I. bendi gereğince, davacı-alıcının, satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme hakkının mevcut olduğu ve buna göre, sözleşmeden dönme hakkını kullanan davacı-alıcı şirketin, TBK m. 229 hükmüne göre, dava konusu makineyi davalı ....Ltd. Şti.'ye iade etmek kaydıyla ödemiş olduğu satış bedelinin faiziyle birlikte yeri verilmesini ve ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesini davalı .... Ltd. Sti.'den talep edebileceği gibi, TBK m. 229/son hükmü uyarınca, satıcı kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, diğer zararlarının tazminini de davalı şirketten isteyebileceği sonucuna ulaşmak mümkün olacağı, bu çerçevede, dava dosyasında yer alan, davaya konu makinenin satın alınmasında davacı şirkete finansman sağlamak suretiyle davalı-satıcıdan satın aldığı makineyi finansal kiralama yoluyla davacının kullanımına tahsis eden dava dışı .... A.Ş.'nin 14.04.2014 tarihli yazısı ile, davacı şirketin, davaya konu makinenin ayıplı olduğu iddiasıyla açtığı işbu davaya dava dışı ... ... A.Ş. tarafından muvafakat edilmiş olduğu görülmekle, davacının, davaya konu makine için dava tarihine kadar dava dışı ... A.Ş.'ve ödediği bedellerin tazminini davalı .... Ltd. Sti nden talep edebileceği ve öte yandan, dava dosyası içeriğinden, davanın açıldığı 03.03.2014 tarihi itibariyle davacının dava dışı ... şirketine ödediği toplam bedeli tespit etmenin mümkün olmadığı ve dolayısıyla, Sayın Mahkemenin takdirlerine bağlı olarak, davacı şirket tarafından davanın açıldığı 03.03.2014 tarihi itibariyle dava dışı..... A.Ş. ye ödenmiş olan toplam finansal kiralama bedelinin ..... A.Ş. den sorulmak suretiyle tespit ettirilmesinin uygun olacağı sonucuna varılmakta olup, makinenin üçüncü kişilere ait araçlarda meydana geldiğini iddia ettiği zararlara ilişkin iddialarının ispata muhtaç olduğu: diğer yandan, davacının, davaya konu makinenin ayıplı olması nedeniyle uğradığı müşteri ve gelir kaybından doğan zararın tazmini talebine ilişkin olarak, dava dosyası içeriğinde bu zararları tevsik eden somut bir delilin mevcut olmadığı ve davacının bu konudaki zarar iddiasının da ispatlanmasının gerektiği sonucuna ulaşmak mümkün olup, konuyla ilgili nihai takdirin Mahkemeye ait olduğu" görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
İlk derece mahkemesince 2. Raporu düzenleyen bilirkişi heyetinden alınan 17/10/2017 tarihli ek bilirkişi raporunda ; " kök raporda da belirtildiği üzere sigorta poliçesinin özel şartlarında yer alan sigorta teminatı dışında kalan hal ve hususlar arasında bir satıcının müteahhidin veya tamircinin kanunen veya bir sözleşme nedeniyle sorumlu olduğu ziya veya hasarlar sigorta teminatının kapsamı dışında yer aldığı ve dava konusu olayda davalı satıcı ....Ltd. Şti 'nin satıcı sıfatıyla sorumlu olduğu bir hasar söz konusu olduğu için dava konusu yapılan zararlardan davalı sigorta şirketinin sorumlu tutulamayacağı sonucuna ulaşmak mümkün olup konuyla ilgili nihai kararın mahkemeye ait olduğu" görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
03/12/2018 tarihli bilirkişi heyeti ikinci ek raporunda ; " taraflar arasındaki sözleşmeye konu makinenin gizli ayıplı olduğu makinenin mevcut hali ile kullanımının davacıdan beklenemeyeceği dava konusu makinenin iade edilmesi koşulu ile ödemiş olduğu satış bedelini talep edebileceği ve ayıplı malın meydana getirdiği zararı talep edebileceği, ayıp ihbarının süresinde olduğu, davacının ileriye sürmüş olduğu gelir kaybı zararı ile müşterilerine ait araçlarda meydana gelen zarar miktarının dosya kapsamından anlaşılamadığı bu zararların ispat edilemediği" görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Talimat mahkemesince aldırılan 21/09/2020 tarihli bilirkişi raporunda; "dava konusu araç yıkama kabinetinin sökülü bir vaziyette petrol istasyonunun sol arka kısmındaki açık alanda olduğu tespit edildiği, arıtma sisteminin ise boru bağlantılarının sökülebilir vaziyette petrol istasyonun sol kısmındaki depo içerisinde olduğunun tespit edildiği, dava konusu ekipmanların hali hazırda kullanılmadığının görüldüğü bu sebeple kıymetli bedeli araştırması yapılmadığı," şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Taraflar arasında 15/02/2013 tarihinde sözleşme akdedilmiş olup, sözleşme konusu ... marka Tandem Otomatik Araç Yıkama Sistemi WDR 290 tipi , ilave ekipmanlar ... Cabinette 300 ve Eko Aqua Treat 5.000 su arıtma geri kazanma sistemi olduğu, sözleşmede satış bedelinin 62.000 Euro olarak belirlendiği, ilave ekipmanların da fiyata dahil olduğunun belirlendiği anlaşılmaktadır.
Davacı Karşıyaka 6. Noterliğinin 16/01/2014 tarih ve 872 yevmiye nolu ihtarı ile sözleşmeyi feshetmiş ve doğan zararının tazminini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince aldırılan bilirkişi raporlarının denetime elverişli ve açık olduğu, davalının istinafında belirttiği Siirt 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/8 talimat sayılı dosyasında bilirkişilerin usulüne uygun seçilmediği ve yemin ettirilmediğine ilişkin istinaf itirazının yerinde olmadığı, bilirkişilerin mahkemece İl Özel İdaresine müzekkere yazılarak belirlendiği ve usulen yeminlerinin de yaptırıldığının tutanağa geçirildiği, dolayısıyla davalının bu yöne ilişkin istinafının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
İlk derece mahkemesince alınan raporlara ve tüm dosya kapsamına göre dava konusu araç yıkama sisteminin ayıplı olduğu, davacının süresinde davalıya ihbarda bulunduğu ve davacının leasing firmasına dava devam ederken makine bedelinin tamamını ödediğini kabulde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Davacı istinafında sadece davalı sigortanın poliçe kapsamında sorumlu olması nedeniyle davalı sigorta yönünden de davanın kabulü gerektiğini, ayrıca sigorta lehine nisbi vekalet ücretine hükmedilmesinin de doğru olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiş olup; dosyaya sunulan sigorta poliçesinin özel şartlarında yer alan sigorta teminatı dışında kalan hal ve hususlar arasında bir satıcının müteahhidin veya tamircinin kanunen veya bir sözleşme nedeniyle sorumlu olduğu ziya veya hasarlar sigorta teminatının kapsamı dışında yer aldığının açıkça belirtildiği, malda sonradan kullanım nedeniyle ortaya çıkan bir arıza olmadığı, malın baştan beri ayıplı olduğu dolayısıyla satıcı olan davalı ... şirketinin satış sözleşmesi kapsamında ayıptan sorumlu olması nedeniyle davalı sigortanın poliçe kapsamında sorumlu olmadığı belirlenerek davalı sigorta aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesinde ve reddedilen miktara göre de davalı sigorta lehine nisbi vekalet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu nedenle davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinafı yerinde bulunmamıştır.
Davalı ... şirketinin satım konusu malın iade edilmeden karar verilmesi mahsup yapılması gerektiği yönünde ki istinaf sebeplerine ilişkin yapılan değerlendirmede; davacı tarafça sözleşmeden haklı olarak dönülmüş olup, herkesin aldığını geri vermesi gerektiğinden mahkemece davaya konu araç yıkama sistemi ve ekipmanlarının davalıya iadesine de karar vermesi gerekirken sadece sözleşme bedelinin davalı ... şirketinden tahsiline karar vermesi doğru olmamıştır.
HMK'nın 353/1-b-2 maddesinde yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına gerek duyulmadığı takdirde düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verileceği öngörülmüştür.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında; davacı vekilinin istinaf isteminin HMK nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı vekilinin istinaf istemlerinin kısmen kabulü ile kararın kaldırılarak, davanın kısmen kabulüne dair HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/04/2021 tarihli, 2014/1327 Esas 2021/381 Karar sayılı kararına karşı davacının istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
1-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı taraftan alınması gereken 615,40 TL istinaf harcından başlangıçta alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 556,10 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
2-Davacı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına,
3-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
4-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
B-6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurularının KISMEN KABULÜNE,
1-Davalı vekilinin yatırmış olduğu 3.257,35 TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine ödenmesine,
2-Davalı vekilinin yatırdığı 1.683,10 TL istinaf kanun yolu başvuru harcının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Davalı tarafın yapmış olduğu istinaf yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf eden yararına istinaf vekalet ücreti verilmesine yer olmadığına,
B-İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/04/2021 tarihli, 2014/1327 Esas 2021/381 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden esas hakkındaki kararla;
KALDIRILAN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-Davalı .... Şirketi'ne karşı açılan davanın reddine,
3-Davalı ... . Ltd. Şti 'ye karşı açılan davanın kısmen kabul kısmen feragat nedeniyle reddine,
Davaya konu ... marka Tandem Otomatik Araç yıkama sistemi, ... Cabinette 300 ve Eko Aqua Treat 5.000 su arıtma geri kazanma sisteminin davacı tarafça davalı ..... Ltd. Şti ne iadesine,
190.739,70-TL'nin sözleşme konusu malların iade tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... .. .Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin feragat nedeniyle reddine,
4-Alınması gereken 13.029,42 TL harçtan, başlangıçta alınan 3.708,25 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 9.321,17 TL harcın davalı ... . Tic. Ltd. Şti.'den alınarak Hazineye irat kaydına,
5-Davacı vekili için kabul edilen bedel üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1-2 maddesi uyarınca hesap olunan 30.518,35 TL vekalet ücretinin davalı ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı vekili için reddedilen bedel üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap olunan 34.742,35 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ......Şirketine verilmesine,
7-Davalı vekili için reddedilen bedel üzerinden Avukatlık Asgari ücret tarifesi gereğince 26.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Ltd. Şti.' 'ne verilmesine,
8-Davacı tarafından yatırılan 3.708,25 TL peşin harç ve 25,20 TL başvurma harcının davalı ... Ltd. Şti.' den alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yapılan 5.095,30 TL yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre hesap edilen 4.475,80 TL yargılama giderinin davalı ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
10-Davalı tarafından yapılan 1.814,60 TL yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre hesap edilen 220,62 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı .. Ltd. Şti'ye verilmesine, bakiyesinin anılan davalı üzerinde bırakılmasına,
11-Yatırılan gider avansının varsa kullanılmayan kısmının, 6100 Sayılı Kanunun 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
12-Kararın resen taraflara tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay’a temyiz yolu açık olmak üzere 02/07/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.