T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1807
KARAR NO: 2025/84
KARAR TARİHİ: 16/01/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: AYDIN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/10/2024
NUMARASI: 2023/802 Esas 2024/540 Karar
DAVANIN KONUSU: İflas (Doğrudan Alacaklı Tarafından Talep Edilen İflas (İİK 177))
BAM KARAR TARİHİ: 16/01/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 16/01/2025
Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı şirketin çalışanı iken iş sözleşmesinin haksız nedenle feshedildiğini, tazminatları ve işçilik alacaklarının ödenmediğini, davalıya karşı işçilik alacaklarının tahsili için Didim 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava açıldığını, davanın kısmi kabulle sonuçlandığını, çalışmayan, sağlık sorunları olan, iki torununa vasi olan müvekkilinin alacak davasında adli yardımdan faydalandığını, davalı şirket aleyhine Didim İcra Müdürlüğünün 2019/1358 Sayılı dosyasıyla ilamlı takip yapıldığını, ancak bugüne kadar davalı şirketin borcunu ödemediğini, 06/12/2023 itibariyle dosyadaki alacak tutarının 40.387,96 TL olduğunu, davalı şirket aleyhine Didim İcra Müdürlüğü'nde ve çeşitli yerlerdeki icra müdürlüklerinde çok sayıda icra dosyası olduğunu, davalının araçlarının, gayrımenkullerinin bir kısmının icra yoluyla satıldığını, borçlunun ödemelerini tatil ettiğini belirterek ödemelerini tatil eden ve icra emriyle talep edilen alacağı ödemeyen davalı borçlunun iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
MAHKEMECE: "...,Dava, doğrudan doğruya iflas istemine ilişkindir.
Davacı vekilinin bildirmiş olduğu deliller toplanmış, Didim İcra Müdürlüğünün 2019/1358 Esas sayılı dosyası ile Didim 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/718 Esas, 2019/227 Karar sayılı dosyaları UYAP üzerinden celp edilmiş, davalı şirketin ticaret sicili özeti Didim Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak getirtirmiştir.
İİK'nun 177/4 maddesi hükmüne göre; ilama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde ödenmemişse alacaklı takibe hacet kalmaksızın iflasa tabi borçlunun iflas yoluyla iflasını isteyebilir.
İİK'nun 177/4 maddesinde, Türkiye’de bir yerleşim yeri veya mümessili bulunan borçlu dinlenmek için kısa bir müddette mahkemeye çağırılacağı, İİK'nnu 178 inci maddesinin ikinci fikrası uyarınca iflas ilanı yapılacağı hususları da hüküm altına alınmıştır.
Davalı şirket yönetim kurulu üyelerinin görüşlerinin alınması için bulundukları yer mahkemesine talimat yazılmış, talimatlara bila ikmal yanıt alınmıştır.
Didim İcra Müdürlüğünün 2019/1358 Esas sayılı dosyasında davacı alacaklı tarafından Didim 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/718 Esas, 2019/227 Karar sayılı dosyasındaki kesinleşmiş karara istinaden ilamlı icra takibinde bulunduğu, takip borcunun ödenmediği anlaşılmıştır.
Didim 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) 2015/718 Esas, 2019/227 Karar kararının istinafı üzerine İzmir BAM 15.HD'nin 2019/1882 esas, 2023/73 Karar sayılı istinaf başvurusunun esastan reddi ile 11/01/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
İİK'nun 166. Maddesi uyarınca iflas ilanları yaptırılmış, üçüncü kişilerin Mahkememize bu dosyadaki iflas talebine ilişkin başvurusu olmamıştır.
Dosya kapsamına, toplanan delillere göre; davacının davalı aleyhine Didim 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) 2015/718 Esas, 2019/227 Karar sayılı dosyasında işçilik alacağı davası açtığı, yapılan yargılama sonucu hükmedilen alacak tutarının tahsili için davacı tarafça Didim İcra Müdürlüğünün 2019/1358 Esas sayılı dosyasında icra takibinde bulunduğu, takip borcunun ödenmediği, İİK'nun 177/4 maddesi hükmüne göre davacı ilam alacaklısının doğrudan davalı şirketin iflasını isteme koşullarının oluştuğu, mahkememizdeki yargılama sürecinde de kesinleşen ilama dayalı borcun ödenmediği anlaşıldığından davanın kabulüne, davalı şirketin iflasına dair aşağıda yazılı kararın verilmesi gerekmiştir," gerekçesi ile; "Didim Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde kayıtlı ... Mahallesi, ... caddesi , ... Sk ... Sitesi, C Blok , No:... ... ... adresinde bulunan davalı ... Şirketi'nin 02/10/2024 günü saat 10:32 itibariyle İİK nun 177 maddesi gereğince İFLASINA," şeklinde karar verilmiştir.
Mahkeme kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından verilen iflas kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, şirket yetkili ve müdürlerinin usulüne uygun şekilde duruşmaya çağrılmadığını, şirket yetkililerinden ...'a Beypazarı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/103 Talimat sayılı dosyasından yapılan tebligatın usulsüz olup aynı zamanda her ne kadar mahkemece yetkisizlik kararı verildikten sonra dosyanın Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmişse de yerel mahkemece bu yönde herhangi bir işlem tesis edilmeden hüküm kurulduğunu, ayrıca diğer şirket yetkililerine bu yönde yapılan tebligatların da usulsüz olduğunu, her ne kadar yerel mahkeme tarafından İİK'nın 178/2 maddesi uyarınca davacının iflas talebinin ilan edilmesine karar verilmişse de bu ilanın usulüne uygun şekilde yapılmadığını, yerel mahkeme tarafından 12/12/2023 tarihinde Basın İlan Kurumuna bu yönde bir müzekkere yazılmışsa da Basın İlan Kurumuna ait "ilan.gov.tr" adlı sitede herhangi bir ilan yapılmadığı gibi tirajı 50.000 ve üzeri olan Türkiye Geneli herhangi bir gazetede de ilan yapılmadığını, buna ilişkin bir evrakın dosya içerisinde bulunmadığını, yerel mahkemece yapılan yargılamada davacının alacaklısı olduğu dosyaya ait borcun mahkeme veznesine depo edilmesi için müvekkili şirkete herhangi bir tebligat gönderilmediği gibi bu yönde yapılan herhangi bir ihtarın da bulunmadığını, ancak İİK 158. maddesi uyarınca yerel mahkeme tarafından yedi gün içinde faiz ve icra masrafları ile birlikte borcunu ifa veya o miktar meblağın mahkeme veznesine depo edilmesini borçluya veya iflas davasında kendisini temsil etmiş olan vekiline, dava vicahda devam ediyorsa duruşmada, aksi takdirde Tebligat Kanunu hükümleri dairesinde yapılacak tebliğ ile emretmesi gerekirken bu yönde herhangi bir işlemin de yapılmadığını, yerel mahkemece iflas şartlarının oluşup oluşmadığına ilişkin herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmadığını, yerel mahkemenin müvekkili şirketin mali durumu hakkında bilirkişi incelemesi yapmadan iflas kararını verdiğini, hukuk muhakemeleri kanunu'nun 266. maddesi gereğince, teknik ve mali durumların bilirkişilerce incelenmesinin zorunlu olduğunu, davalı şirketin mali durumu ve ödeme gücü hakkında yeterli bilgi olmaksızın iflas kararı verilmesinin yargılamanın eksik ve hatalı yapılmasına neden olduğunu, oysa müvekkili şirket adına kayıtlı onlarca tapu kaydı ve araç kaydının bulunduğunu, ancak yerel mahkeme tarafından bu yönde hiçbir araştırma yapılmadığını, dolayısıyla müvekkili şirketin borçlarını ödeyebilecek durumda olup kanunun aradığı iflas şartlarının oluşmadığını beyanla ve açıkladıkları diğer nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, İİK'nın 174/4 maddesi uyarınca iflas istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
İflas davası için yetkili ticaret mahkemesi, borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret mahkemesidir ( İİK 154/ III c.2). Bu yetki, kamu düzenine ilişkin ve kesindir. İİK'nın 181. maddesinin aynı Kanun'un 160. maddesine yaptığı yollama nedeniyle, İİK'nın 179. madde hükümü uyarınca doğrudan iflas talebinde bulunan alacaklı ilk alacaklılar toplantısına kadar gerekli masraflar ile iflas kararının kanun yolları için gerekli tebliğ masraflarını avans olarak mahkeme veznesine yatırmalıdır. Somut olayda borçlu şirketin muamele merkezinde iflas davası açılmış, belirtilen harç ve masraflarlar adli yardım talebinin kabulü nedeniyle yatırılmamıştır.
2004 sayılı İİK'nın 177.maddesinde, "Doğrudan Doğruya İflas Halleri" üst başlığı altında, “Evvelce takibe hacet kalmaksızın İflas”, “Alacaklının talebi” düzenlenmiştir. 177/1.fıkrada, aşağıdaki hallerde alacaklının evvelce takibe hacet kalmaksızın iflasa tabi borçlunun iflasını isteyebileceği ifade edilmiştir. Yasada belirtilen “4” bent ise sırasıyla, "1-Borçlunun malum yerleşim yeri olmaz, taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla kaçar, alacaklıların haklarını ihlal eden hileli muamelelerde bulunur veya bunlara teşebbüs eder yahut haciz yoluyla yapılan takip sırasında mallarını saklarsa; 2-Borçlu ödemelerini tatil eylemiş bulunursa; 3-308 inci maddede ki hal varsa; 4-İlama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde ödenmemişse,.." şeklinde sayılmıştır.
İlama dayalı alacağın icra emriyle istenilmesine rağmen ödenmemiş olması halinde İİK'nın 177/4 maddesi uyarınca iflasa tabi bir borçlunun doğrudan iflası talep edilmektedir.
Alacaklının ilama dayalı doğrudan doğruya iflas talep edebilmesi için, hükmün kesinleşmesi gerekmez. Ancak borçlu Yargıtaydan icranın geri bırakılması kararı alıp, ticaret mahkemesinde ibraz etmesi halinde ticaret mahkemesi hükmün kesinleşmesini HMK'nın 165. maddesi uyarınca bekletici mesele yapar. Hükmün onanması halinde iflasa karar verilir, borçlunun borcu olmadığına ilişkin bozma kararı verilmesi halinde ise davanın reddine karar verilir.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 22.06.2015 tarih 2014/5069 esas 2015/4774 karar sayılı ilamında ''... Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı şirket temsilcisine İİK'nın 177/son maddesi gereğince dinlenmek üzere tebligat çıkarılarak çağrılan şirket temsilcisinin duruşmaya katılmadığı, davalı şirketin İİK'nın 177/4. maddesine dayalı olarak doğrudan iflasının talep edildiği, davacıların ihbar ve kıdem tazminatlarına ilişkin iş mahkemesi kararlarının icraya konulduğu, icra emirlerinin davalı şirket vekiline tebliğine rağmen borcun ödenmediği, her ne kadar davacılar hakkında verilen kıdem tazminatına ilişkin kararlar kesinleşmemiş olsada bu kararların kesinleşmemiş olmasının söz konusu iflas davasında nazara alınmayacağı, dosyaya sunulan tehiri icra kararı olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalı şirketin iflasına karar verilmiştir. Kararı, müdahil vekili temyiz etmiştir.
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, müdahil vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.'' şeklinde gerekçeye yer verilmiştir.
Diğer doğrudan iflas taleplerinde olduğu gibi ilama dayalı iflas talebinde de depo emri çıkartılmaz. Buna karşılık, ilamlı icranın iflas yolu ile takibe çevrilmesi halinde takip ve iflasa dayanarak iflas istenmesi halinde depolarının çıkartılması gerekir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Onursal Başkanı Mahmut Bilgen, Konkordato İflas ve Yargılama Usulü, Adalet Yayınevi, 3.baskı, Ankara ,bkz:643)
Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 16.05.2014 tarih 2014/880 esas 2014/3851 karar sayılı emsal ilamı ''... Doğrudan iflas davalarında iflas şartlarının mevcudiyetinin tespiti yeterli olup, takipli iflas yollarında olduğu gibi borcun ödenmesi için süre verilmesi ya da depo kararı çıkartılmasına gerek bulunmamaktadır. Mahkemenin davalıya borçlarını ödemesi için süre vermesi de kabul şekli itibariyle belirtilen ilkeye aykırıdır.'' şeklindedir.
Benzer nitelikte Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 05.05.2017 tarih 2016/1726 esas, 2017/1361 karar sayılı ilamında ''... Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davacının alacaklı bulunduğu ve talebine esas olan Antalya 1. İcra Müdürlüğü'nün 2015/252 E. sayılı icra takibine konu Antalya 5. İş Mahkemesi'nin 2013/88 E., 2014/597 K. sayılı ilamının henüz kesinleşmemekle birlikte davanın açılması için bu mahkeme kararının kesinleşmesine gerek bulunmadığı, takip konusu alacağın borçlu olan davalı tarafından ödenmediği, davalı temsilcinin duruşmada, borcun bir kısmını ödedikleri, geri kalan kısmı da ödeyeceklerine dair savunmasına, davacı tarafın bu savunmanın davanın uzatılmasına yönelik olduğu ve borcun tamamının ödenmediğini bildirilmesi karşısında, davalının doğrudan doğruya iflas koşullarının oluştuğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalı şirketin iflasına karar verilmiştir. Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. '' şeklinde karar verilmiştir.
Ticaret Sicil Müdürlüğü yazısına göre şirket ortağı ve şirketi münferiden temsil yetkisi bulunan Müdür/Müdürler Kurulu Başkanı ..., şirket ortağı ve şirketi münferiden temsil yetkisi bulunan Müdür ..., şirketi münferiden temsil yetkisi bulunan Müdür ...'ın talimat mahkemeleri aracılığı ile duruşmaya çağrıldıkları görülmüştür.
Taraflarca sunulan tüm deliller yukarıda belirtilen bilgiler ışığında bir bütün olarak birlikte incelendiğinde: davanın İİK'nın 177/4 maddesine dayandığı, iflasa tabi borçlunun doğrudan iflasınn istenebileceği, icra takibine konu ilamların kesinleşmesine gerek bulunmadığı, bu haliyle ilama dayalı borcun ödenmemesi nedeniyle İİK'nın 177/4 maddesi uyarınca depo kararı verilmeksizin davalının iflası için gerekli şartların oluştuğu ve davanın kabulüne dair karar verilmesinin dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, davalı borçlu tarafından takibe konu ilama dayalı alacağın ödenmediği, davalı borçlu şirketin iflasına karar verilmesi için borca batık olup olmadığının araştırılmasının gerekli olmadığı, borca batık olmayan iflasa tabi şirketin, borcu icra emrine rağmen ödememesi halinde iflasına karar verilebileceği, davalı borçlu şirket yetkililerinin duruşmaya çağrıldıklarının, iflas ilanlarının ticaret sicil gazetesinde ve basın ilan kurumu aracılığı ile iki gazetede yapıldığının anlaşılmasına göre davalı vekilinin tüm istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/10/2024 tarih, 2023/802 Esas ve 2024/540 Karar sayılı kararına karşı davalının istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı taraftan alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından başlangıçta alınan 427,60 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 187,80 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Kararın re'sen taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinde HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 361/1. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16.01.2025