T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/463
KARAR NO : 2026/1266
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 13/10/2022
NUMARASI : 2018/1298 Esas 2022/892 Karar
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 07.11.2018
BİRLEŞEN İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN
2019/457 ESAS 2019/1332 KARAR SAYILI DOSYASINDA
DAVA TARİHİ : 20.09.2019
DAVANIN KONUSU : Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)|İtirazın
İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
BAM KARAR TARİHİ : 14/05/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 14/05/2026
Asıl dosya davacı vekili, birleşen dosya davacı vekili ile davalı ... Ltd.Firmasına İzafeten Acentesi sıfatıyla kendi adına asaleten.... A.Ş. vekilleri tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA DOSYASINDA:
DAVA: Davacı .... A.Ş. vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sigortalısı .... AŞ. tarafından organize edilen taşıma işinde davalılar ...Ltd. ve ..... AŞ. sorumluluğundayken emtianın davalıların kusur ve ihmalleri neticesinde zarar gördüğünü, makinenin hasarlanmasından dolayı emtia maliki olan.... AŞ'nin sigortacısı .... A.Ş. tarafından müvekkili şirketin sigortalısı ....'den talep edildiği, müvekkil şirketin tazminat bedeli olarak 35.500 USD'yi 17551337 numaralı Freight Forwarder Sorumluluk Sigorta Poliçesine istinaden 24.09.2018 tarihinde sigortalısına ödediğini, sigortalı .....'in ise bu bedeli .... AŞ'ye 25.09.2018 tarihinde tazminat bedeli olarak ödediğini, müvekkilin TTK m. 1481 gereğince sigortalının haklarına halef olduğunu, bu nedenle rücu davası açtığını, sigortalı ...'in ... . AŞ'ye ait buhar kazanı emtiasını Mersin'den İskenderiye'ye taşımayı taahhüt ettiğini ve LH004275 numaralı konşimento düzenlediğini, bu taşıma işini davalı... Ltd'ye izafeten acentesi .... AŞ'ye verdiğini, yükün 6 konteynır içinde 2 set buhar kazanı olarak davalılardan ... AŞ'nin donatan olduğu ... gemisine yüklendiğini, ancak hatalı yerleştirme sebebi ile 23.08.2017 tarihinde SEGU 761383-1 numaralı konteynırın kamyon üzerinden devrilerek hasar gördüğünü, emtianın alıcısı tarafından mahrece iade edildiğini, zarar bedelinin .... AŞ'nin sigortacısı .... AŞ. tarafından.....'den talep edildiğini, müvekkili şirketin sigorta bedeli ödediğini belirterek 35.500 USD'nin ödeme tarihi olan 24.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsili ile müvekkillerine ödenmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı .... İşletmeleri vekili cevap dilekçesinde özetle; Mersin Limanı'ndan İskenderiye'ye taşınan emtianın akdi taşıyanının ...., fiili taşıyanın ise .... olduğunu, söz konusu taşımada taşıyanların sadece deniz taşımasını yaptığını, ön ve son taşımaların davalılar tarafından yapılmadığını, 726DMRIALE686 ana nolu konşimento ve LH004275 ara konşimento ile taşımanın yapıldığını, ....'in Freight Forwarder sorumluluk sigortası yaptırdığını,... . AŞ'nin usulüne uygun ödeme yapıp sigorta poliçelerine uygun şekilde halefiyet kazandığının ispat edilmesi gerektiğini, böylece fatura mal bedelinin ödenip ödenmediğinin tespit edilmesi için sigorta poliçelerinin dosyaya ibraz edilmesi gerektiğini, ödemenin hatır ödemesi olup olmadığının tespitini istediklerini, yine teslim şekli yönünden açıklama yapılmasının önemli olduğunu, yüklemeden itibaren riskin alıcıya geçmiş olması halinde davacı satıcının malda oluşan hasardan sorumluluğu bulunmadığından bu bedeli talep edemeyeceğini, ayrıca dava dışı alıcının bu hakkını ihracatçı sigortalı ....’ya devrettiğine dair bir belgenin dosyada bulunmadığını, bu halde yapılan ödemenin ex gratia ödeme olması nedeniyle davacının aktif husumetinin bulunmadığını, belirterek aktif husumet yönünden davanın reddini istediklerini, yine müvekkili şirketin pasif husumet yönünden davaya konu olayda....'in LH 004275 numaralı konşimentoyu düzenleyerek akdi taşıyan olduğunu taşıma işini diğer davalı ....'e ayrı bir konşimento ile yaptırdığını, müvekkili şirketin taşımada bir ilgisi bulunmadığını, müvekkilinin gemi maliki olarak geminin ticari kullanımını zaman charteri sözleşmesi ile dava dışı ....'ya bıraktığını, deniz yoluyla yapılan taşımalarda hasara ilişkin olarak taşıyan aleyhine TTK. m. 1188 uyarınca ancak 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde başvurabileceğini, yükün 23.08.2017 tarihinde hasarlandığını, tazminat davasının 23.08.2018 tarihine kadar açılması gerekirken 07.11.2018 tarihinde açıldığını, böylece hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının sigortalısının usulüne uygun şekilde hasar ihbarında bulunmadığını, TTK m. 1185 hükümlerine uygun olarak tespit yapılmadığını, malların mühürlü olarak taşındığını, hasarın taşıyanın sorumluluğu sona erdikten sonra meydana geldiğini, konşimentoda free in- free out clause'nun bulunduğunu, bu nedenle taşıyanın hasardan sorumlu tutulamayacağını, hasarın kamyondan devrilme sırasında oluştuğunu, hasarın deniz taşımasında meydana gelmediğinden deniz taşımasını üstlenen taşıyanın hasardan sorumlu olamayacağını, bu taşımayı müvekkilinin yaptığına dair bir faturada yer almadığını, konşimentoda bu taşımanın FCL / FCL olarak gerçekleştirildiğini, aynı zamanda konşimentoda "Slac Shippers Load, Stow, Eight And Count" yani "yükleyici yükledi, istifledi, saydı ve mühürledi" klozunun yer aldığını, taşıyanın sorumluluğunun sınırlı olduğunu, taşıyanın TTK m. 1186'ya göre mal bedelini bilmediğinden sorumluluğunun sınırlı olduğunu, ayrıca "Ad Valorem "navlun uygulanmasının bulunmadığını, zarar hesabına dayanak belgelerin ibraz edilmediğini, ayrıca hasar tutarına %10 ek bedel ilavesinin de mümkün olamayacağını belirterek davanın aktif ve pasif husumet, hak düşürücü süre, olmadığı takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı .... Limited firmasına izafeten acentesi olarak ve kendi adına asaleten ....AŞ. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı .... firmasının Türkiye'de ki hat acenteliğini yaptığını, bu kapsamda diğer davalı .... AŞ'nin sahibi olduğu ... gemisiyle Türkiye'den yüklediği konteynırları Mısır'ın İskenderiye şehrine taşınması işinde organizasyon hizmeti verdiğini, .......'nın navlun komisyoncusu olarak hizmet verdiğini, navlun komisyoncusu olan ...’in (....) bu taşıma işi için .... AŞ'ye 25.250 USD bedelli navlun faturası kestiğini ve taşıyan olarak hareket ettiğini, taraflar arasındaki bu sözleşmenin bilinemediğini, ancak müvekkilinin düzenlediği ve ....’ye kesilen 10.825 USD bedelli faturaya bakıldığında bu faturanın deniz ithalat / ihracat faturası olarak ....’nin düzenlediği faturaya göre daha düşük bedel içerdiği ve ...’nin yükün taşınması işinin tümünü alarak nihai alıcıya teslimine kadar tüm taşımayı kapsadığını, deniz taşıması işini müvekkillinin yüklendiğini, 2 set buhar kazanı emtiasının 1 adet 20’lik, 3 adet 40’lık FL ve 3 adet 40’lık OT (üstü açık) konteynerle yapıldığını, konşimentoya göre yükletenin .... AŞ gönderilenin ve ihbar adresinin .... Şti. olduğunu, taşımaya konu emtianın müvekkili tarafından tanzim edilen bu konşimento ile belirtildiğini, konşimentoda yer aldığı üzere taşımanın hasarsız yapıldığını, İskenderiye Liman sahası içerisinde kamyon üzerindeyken yükün devrildiğini, ekspertiz raporunda da bunun tespit edildiğini, davaya bakmakla yetkili mahkemenin konşimentonun 2.5. maddesinde yer alan La Spazia mahkemelerinin yetkili olduğunu, müvekkiline asaleten husumet yöneltilemeyeceğini, esas yönünden de davanın 07.11.2018 tarihinde açılması nedeniyle hak düşürücü sürenin geçtiğini, konşimentoda yer alan free in- free out FCL / FCL kayıtlarının müvekkilinin hasardan sorumlu olmayacağını gösterdiğini, yükleme limanındaki riskin gemiye yükleninceye kadar yükletende, tahliye limanında ise gönderilende olduğunun belirtildiğini, hasarın müvekkilinin sorumluluğunda meydana gelmediğini, yük hasarında tek taraflı tespit yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2019/457 ESAS 2019/1332 KARAR SAYILI DOSYASINDA;
DAVA: Davacı .... AŞ. vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı .... A.Ş tarafından 49133039 numaralı emtia nakliyat sigorta poliçesiyle sigortalı olan emtianın.... gemisiyle 21.08.2017 tarihli ve 726DMRIALE686 numaralı konşimento ile davalı tarafından taşındığını (.... gemisi donatanı taşıyan ....'e izafeten .... A.Ş.), hasarın ... A.Ş. tarafından Mısır'a taşıma sırasında alıcıya teslim edilmeden meydana geldiğini, konteynırın (SEGU761383-1) devrilmesiyle kazanın meydana geldiğini, 73.000,00 USD hasar tazminatının .... A.Ş. tarafından müvekkilden istendiğini, müvekkilinin 25.09.2018 tarihinde ..... A.Ş'ye ödeme yaptığını, .... A.Ş'nin poliçe limiti olan 2.500,00 USD’yi tenzil ederek ödeme yaptığını, bu nedenle 2.500,00 USD zarar oluştuğunu, bu miktarın davalıdan ödeme tarihi olan 25.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı kanun m.4/a da ki faiziyle tahsiline ilişkin İzmir 15. İcra Müdürlüğü'nün 2019/2856 Esas sayılı dosyasıyla yapılan takibe itirazın iptaline karar verilmesini ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı .... Limitede izafeten.....A.Ş. vekilinin 30.10.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin konteynır taşımacılığı organize etme ve acentelik hizmeti veren firma olduğunu ve hat acenteliği yaptığını, ... (... .... Limited) Türkiye’de hat acenteliği yaptığını ve Türkiye Mısır konteynır hattında çalışan .... A.Ş'nin sahibi olduğu..... gemisinin taşıma organizasyonu hizmeti yaptığını, yetkili mahkemenin konşimentoda İtalya’nın La Spezzia Mahkemesi olduğunu, davanın zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, ....'nin taşıyan olduğunu belirterek müvekkili hakkında açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEMECE: "...,Dosyada toplanan tüm deliller ve yapılan incelemelere göre; Davacı asıl dosya davacısı .... AŞ’nin sigortalısı olan birleşen dosya davacısı... AŞ’nin .....’ya ait 2 set buhar kazanı emtiasını 6 adet konteyner ile (1 adet 20’lik, 3 adet 40’lık FL ve 3 adet 40’lık OT (üstü açık) konteynerle) taşımayı üstlendiği ve bu kapsamda yük sigortacısı asıl dosya davacısı .... AŞ’ye sorumluluk sigortası yaptırdığı, yükün Mersin’den İskenderiye’ye taşınması sırasında Mısırı'n İskenderiye Limanı'nda buhar kazanlarından bir tanesinin yüklü olduğu, SEGU761383-1 nolu konteynerin devrilmesi ve sol tarafı üzerine yatması ile hasar gördüğü, hasarlı olarak alıcısına teslim edildiği, bu hasar nedeniyle meydana gelen zarar tutarı olan 73.000 USD’nin malın sigortacısı olan dava dışı .... AŞ tarafından ...a’ya ödendiği, daha sonra ....AŞ’nin akdi taşıyan ve taşımayı üzerine alan aynı zamanda 16.08.2017 tarihli LH004275 numaralı konşimentoyu düzenleyen .... AŞ’nin rücu ettiği, ... AŞ’nin sigortacısı olan asıl dosya davacısı ... AŞ’nin Freid Forwarder sorumluluk poliçesine istinaden 24.09.2018 tarihinde 35.500 USD’yi ...’ye ödediği, .. . ..’nin de bu bedeli .... AŞ’ye 25.09.2018 tarihinde ödediği ve davalı fiili taşıyan ana konşimentoyu düzenleyen .. .... Şti.’ne rücu edildiği, (bu aşamada hem asıl davada davacı olan.... AŞ ve hemde birleşen davada davacı olan ... AŞ, davalı ... Ltd.'e karşı dava açmakla) böylece hem asıl hem de birleşen dosya davacılarının 726DMRIALE686 numaralı konşimentoyu düzenleyen ....’a karşı dava açtığı belirlenmiştir.
Taşıma ilişkisinde....’un fiili taşıyan olduğu her iki bilirkişi raporunda da belirlenmiştir. Bu konşimentoda FCL / FCL, Free in / Free out klozu bulunmaktadır. Yaptırılan bilirkişi incelemelerinde bu kloz nedeniyle taşıyan davalı ...’un boşaltmadan sorumlu olmadığı belirlenmiş olup, taşıyanın eşya üzerinde hakim olmadığı şartlarda yani yükün gemiden indirildikten sonra dengesizliği nedeniyle kamyon üzerindeyken devrilmesi ile hasarın meydana geldiği tespit edilmiş olup, boşaltmadan davalı taşıyan ve onun adına kaptanın sorumlu olmadığı gibi, bu boşaltma sırasında gemi dışarısında olan ve yükün kendisinden kaynaklanan sebeplerden doğan zarar nedeniyle sorumlu tutulması da mümkün değildir. Zira; boşaltma sırasında kaptanın herhangi bir kusuru da bulunmamıştır. Yani tahliye elemanlarının yanlış yönlendirilmesi ya da donatanın sorumluluğunu gerektirecek herhangi bir fiil de bulunduğu tespit edilmemiştir.
Yine diğer davalı olan ....AŞ’nin ise taşıma ile bağlantısının bulunmadığı, ....AŞ’nin geminin maliki olup, gemiyi tahsis ettiği, ancak gemiyi işletmediği, herhangi bir konşimento düzenlemediği, dolayısıyla taşıyan sıfatına haiz olmadığı, gemiyi İsviçre’de bulunan ....’ya tahsis ettiği, tüm bilirkişi raporlarında da belirlenmiş olup, bu davalı açısından da sorumluluğu bulunmadığı belirlenmiştir.
Bu nedenle hem asıl hem de birleşen davanın dava şartları oluşmadığından reddi gerekmiştir.
Birleşen davada davalı tarafın kötü niyet tazminatının şartları incelendiğinde davacı tarafın takipte haksız olmakla birlikte kötü niyetli olduğundan ispatlanamadığından bu yöndeki talebin reddine, karar vermek gerekmiştir," gerekçesi ile;
"A) ASIL DAVADA ;
Davacının davasını ispatlayamadığından reddine,
B) BİRLEŞEN İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2019/457 ESAS 2019/1332 KARAR SAYILI DOSYASINDA;
Davacı ....AŞ’nin ispatlanamayan davasının reddine,
Davalı ... Ltd.’e İzafeten ....AŞ’nin kötü niyet tazminat talep şartları gerçekleşmediğinden reddine,"şeklinde karar verilmiştir.
Mahkeme kararına karşı asıl dosya davacı vekili, birleşen dosya davacı vekili ile davalı .... Ltd.’e İzafeten .. . A.Ş. vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ:
Asıl dosya davacısı .... A.Ş.vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin gerekçeli kararında "dosyada toplanan tüm deliller ve yapılan incelemelere göre" ifadesinin baştan gerçeği yansıtmamakta olup dosyada defalarca beyanda bulundukları haklılığını kanıtlayan belgelerin bilirkişilerce incelenmediğinin sabit olup eksik inceleme sonucu yazılan raporlar dikkate alınma suretiyle karar verildiğini, gerekçeli kararda açıkça görüldüğü üzere yerel mahkemenin .... A.Ş. yönünden asalaten ve Medlog yönünden izafeten dava açılmasına karşın bu şirketi sadece ... acentesi olarak değerlendirdiğini, davalı ....'un işbu davada davalı sıfatı ile hem taşıma sözleşmesini mail yazışmaları ile yaptığını, tahliyedeki elleçlemeyi taahhüt ettiği hem de navlun faturası düzenlemiş olmasına rağmen yerel mahkeme hüküm kurarken bu hususların hiçbirini değerlendirmeye almadığını, müvekkilinin sigortalısından konteyner ücreti kesen davalı ....'un konteyner muayenesini basiretli tacir gibi yerine getirmediğini, konteynerin dengesinin bozuk olduğunun farkına varması ve müvekkili tarafından yükün kesilme emri verilmesine rağmen konteyner değişimi veya farklı bir işlem ile yükün kesilme işlemi gerçekleştirilmeden söz konusu yükün hasarlanmasının önüne geçmediğini, yanı sıra konteynerin dengesiz olmasından ötürü kaptanın yükü gemiye kabul etmediğini, müvekkilinin akabinde yükün kesilmesine ilişkin gümrük işlemlerine başlamışken fikir değiştirerek dengesiz yükün alındığını ve sonucunda yükün tahliye limanında devrilerek işbu davaya konu zararın ortaya çıktığını, yerel mahkemenin taşıyanın eşya üzerinde hakim olmadığı şartlarda yükün dengesizliği sebebi ile kamyon üzerinde iken devrilmesi ile hasarın meydana geldiğini ve işbu durum neticesinde davalı taşıyan ve kaptanın söz konusu zararda sorumlu özen yükümlülüğüne aykırı olarak davranmadığını tespit ettiğini, söz konusu durumun Türk Ticaret kanunun sair hükümlerine tamamen aykırı olup taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, free in/out olsa dahi kaptanın ve taşıyanın gözetim yükümlülüğünün devam ettiğini, yerel mahkemenin bu kloz sebebi ile kaptan ve taşıyanın meydana gelen hasardan herhangi bir sorumluluklarının olmadığına dair hüküm kurmasının kanuna aykırı olduğunu,.... A.Ş'nin dava konusu olan taşıma ile bağlantısı bulunmadığı ve taşıyan sıfatına haiz olmadığı gerekçeleri ile yerel mahkeme'nin ... A.Ş'nin sorumluluğu bulunmadığına ilişkin hüküm kurmasının yerinde olmadığını beyanla ve açıkladıkları diğer nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.
Birleşen Dosyada Davacı ....A.Ş.vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dışı .... A.Ş. tarafından 49133039 numaralı Emtea Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalanan emtianın fiili taşıması “....” isimli gemi ile 21.08.2017 tarih ve 726DMRIALE686 numaralı konişmento tahtında Davalı Taraf sorumluluğunda gerçekleştiğini, meydana gelen hasarın, .... A.Ş. tarafından “.....” Firmasına satışı yapılan toplam 6 konteynır içinde yüklü 2 set buhar kazanı ve aksesuarları emtiasının Mersin Gümrüğü’nden “....” gemisine 18.08.2017 tarihinde yüklenerek Mısır’a taşınması üstlenilmiş olmasına rağmen yükteki hasarın henüz alıcısına teslim edilmeden meydana geldiğinin mevcut raporlar ile sabit olduğunu, müvekkili .... A.Ş.'nin sorumluluk sigortacısı.... A.Ş. tarafından poliçe muafiyet tutarı olan 2.500 ABD Doları tenzil edilerek ödendiğini, dava konusu işbu muafiyet tutarı olan 2.500 ABD Dolarının, rücu eden tarafa, taraflarınca ayrıca ödendiğini, bu kapsamda birleşen davada taleplerinin işbu poliçe muafiyet tutarının sorumlu olan davalı tarafından tazmin edilmesi olduğunu, bilirkişiler tarafından tanzim edilen bilirkişi heyet raporunda, maalesef bilirkişiler tarafından adeta davalı konumuna geçilerek itirazların incelendiğinin görüldüğünü, bilirkişi raporunda, .... firmasının düzenlediği navlun faturası ve tahliyedeki elleçlemeyi taahhüt ettiği taşıma sözleşmesini havi rezervasyon yazışmaları ile davalı ...'un taşıyan sıfatının İncelenmediğini, söz konusu zarar tutarından, bahsi geçen hasara konu olan konişmento tahtında taşımayı sözleşmeye uygun şekilde gerçekleştirmekle mükellef olan ... .. A.Ş. ve donatanı... 'un sorumlu olduğunu, bilirkişiler tarafından somut gerçekliğe dikkat edilmeyerek, yazışmalar incelenmeyerek raporun tanzim edildiğini, uyuşmazlık konusu hasar tahtında davalı taraf basiretli bir tacir gibi davranmadığını, diğer taraftan, emtiaların elleçleme safhasında hasarlandığı ve bu elleçleme işleminin 07.07.2017 tarihli e-posta kapsamında, ilgili emtiaların yükleme ve boşaltmasının diğer davalı .... sorumluluğunda gerçekleştirildiğinin sabit olup, bu hususun da tekrar incelenmediğini, zira, eşyanın davalı fiili taşıyanın kendi kaptanı tarafından boşaltma limanında gemiden indirilip kamyon üzerinde konulduğu anda devrilerek hasar görmüş olup, hasara sebebiyet verenin ise yine fiili taşıyanın mürettebatı olan kaptanın halihazırda unstable-dengesiz olan konteyneri konşimentoya hiç bir çekince koymadan gemiye yüklemesi olduğunu, davanın birleştirilmesini takiben tanzim olunan her iki bilirkişi raporu incelemesinde, yan konişmento üzerinde yer alan Free In/Out klozundan dolayı yükleme ve boşaltmanın yükleyici ve gönderilene ait olduğu ve bu sebeple tazminat talep olunamayacağı belirtilmiş ise de; ilgili klozların bulunduğu konişmentolarda taşıyanın ve kaptanın nezaret sorumluluğundan dolayı taşıyanın kusurluluğunnu bahsinin yerleşik içtihatlarla sabit olduğunu beyanla ve açıkladıkları diğer nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.
..... Firmasına izafeten kendi adına asaleten ..... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesi kararında esas yönünden bir isabetsizlik bulunmamakla birlikte kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, İcra ve İflas Kanununun 67 maddesinin 2.fıkrasına göre; “Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. ”Kötüniyet tazminatı, takibe girişmekte kötüniyetli bulunduğu borçlu tarafından açıkça kanıtlanmış olan ya da öyle olduğu ayrıca kanıtlanmasına gerek bulunmaksızın dosya kapsamından açıkça anlaşılabilen alacaklıya yönelik bir yaptırım niteliğinde olduğunu, öğretiye ve yargıtay uygulamasına göre, alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu halde, icra takibine girişen alacaklı, kötüniyetli kabul edildiğini, huzurdaki davada şartları oluşmuş olmasına rağmen kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiş olmasının hakkaniyete uygun olmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava, uluslararası deniz yolu ile taşımadan kaynaklı olarak sigortalı emtianın hasar görmesinden dolayı ödenen tazminatın tahsili; birleşen dava, taşıma sözleşmesine dayalı olarak taşıma şirketine ve acentesine karşı malın hasara uğramasından kaynaklı icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
TMK'nın 6. maddesinde ''Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.'' denmektedir. İspat yükü başlıklı HMK'nın 190. maddesi " (1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir. " şeklinde düzenlenmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesinde halefiyet düzenlenmiştir. Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ifade edilmiştir. Sigortalının tazminat alacağının hukuki temelinin haksız eylemden, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmış olması arasında hiçbir fark yoktur. TTK'nın 1472. maddesinden kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya, zarar sorumlusundan, sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkını sağlamaktadır. Bu dava türüne doktrin ve uygulamada sigortacının rücu davası adı verilmektedir. Halefiyete dayalı olan rücu davasında, esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.
TTK'nın 1178. Maddesinde " (1) Taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür.
(2) Taşıyan, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur..." düzenlemesi bulunmaktadır.
Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere, hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporunun oluşa, somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, taraf ve yargı denetimine uygun olmasına, taşıyan, eşyanın zıyaı veya hasarından doğan zararlardan, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumlu olup taşıma konusu emtianın hasara uğramasında taşıyanın sorumlu olduğunun ispatlanmamasına; Davalı .... Ltd.’e izafeten .... AŞ’nin kötü niyet tazminat talebinin kötü niyet sabit olmaması nedeniyle yasal şartlarının gerçekleşmemesine, yargılamada eksiklik bulunmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına göre; kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, asıl dosya ve birleşen dosya davacı vekillerinin birleşen dosya davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/10/2022 tarih, 2018/1298 Esas ve 2022/892 Karar sayılı kararına karşı, asıl ve birleşen dosya davacısı ile birleşen dosya davalısı .... Ltd. Firmasına izafeten kendi adına asaleten ... .. A.Ş.nin, asıl ve birleşen dava yönünden istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf başvurusu sırasında;
a)Asıl dava yönünden alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin olarak alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 651,30 TL harcın asıl dava davacısından alınarak hazineye gelir kaydına,
b)Birleşen dava yönünden alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin olarak alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 651,30 TL harcın birleşen dava davacısından alınarak hazineye gelir kaydına,
c)Birleşen dava yönünden alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin olarak alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 651,30 TL harcın birleşen dava davalısı ....Ltd. Firmasına izafeten kendi adına asaleten ... A.Ş'den alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Asıl ve birleşen dava davacısı ile birleşen dava davalısı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerlerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıranlara iadesine,
5-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Kararın re'sen taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinde HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 361/1. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 14/05/2026