T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/2027
KARAR NO: 2023/136
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 06/04/2017 (Dava) - 11/02/2020 (Karar)
NUMARASI: 2017/384 Esas - 2020/106 Karar
DAVA: Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
BAM KARAR TARİHİ: 26/01/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 26/01/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/02/2020 tarihli 2017/384 Esas ve 2020/106 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 3. kişi .... Şti. adına keşide edilen fakat bedelsiz kalan 30.11.2016 tarihli, 6058655 numaralı 45.000.-TL meblağlı ve 31.10.2016 tarihli 6058654 seri numaralı, 45.000.-TL meblağlı 2 adet çekin iptali için İzmir 4 ATM 2016/1028 E. sayılı dosyası ile devam etmekte olan davada, dava konusu çeklerin, ibraz edecek olana ödenmemesi yolunda talep etmiş oldukları ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabul edidiği, 3. Şahıslar bakımından talebin reddine sadece davalı .... Şti. için ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiğini, çeklerin 3. Şahıslar tarafından ibraz olunma olasılıklarına karşı çek bedellerinin müvekkili şirket tarafından vade tarihlerinde davalı bankada hazır bulundurulduğunu, 31.10.2016 tarihinde davalı banka tarafından dava konusu çeklerden 31.10.2016 tarihli çekin tedbir kararı gereği ibraz edene ödenmediğinin belirtildiğini, 31.11.2016 tarihli çekin ise 3. Şahıslar tarafından ibraz olduğundan bahisle banka tarafından ödendiğini, ihtiyati tedbir kararı uygulanmak sureti ile ibraz edene ödenmediği belirtilen 31.10.2016 tarihli çekin ibraz eden 3. Şahıs ... A.Ş tarafından icra takibine konulduğunu, yapılan araştırmada davalı bankanın ihtiyati tedbir kararını yanlış uyguladığı ve çeki bankaya ibraz eden 3. Şahsa ödeme yapması gerekirken ödemediğinin ortaya çıktığını, davalı banka ihtiyati tedbir kararını yanlış uyguladığından müvekkili şirketin icra takibi ile karşı karşıya kaldığını ve şirketin ticari itibarının zedelenmesine sebep olduğunu,davalı banka tarafından yapılan yanlış işlem nedeniyle icra dosyasına 06.03.2016 tarihinde 58.076,00-TL ödemek zorunda kaldıklarını, fazladan ödenen 13.076,00-TL’nin işletilecek reeskont faizi ile birlikte ödenmesi için davalı bankaya ihtarname keşide edildiğini, ihtara rağmen ödeme yapmadığını,bu nedenle davalı bankanın kusurlu işlemi nedeni ile şirket tarafından icra tehdidi altında ödenmek zorunda kalınan 13.076,00-TL’nin ödeme tarihi olan 06.03.2017 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalı bankadan tahsiline, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin bankaya ibraz edilmediğini, takasa ibraz edildiğini, ibraz şerhinin ... A.Ş takas merkezi tarafından yazıldığını, davacı yanın 6058654 nolu 31.01.2016 keşide tarihli 45.000-TL bedelli ve 6058655 no.lu 30.11.2016 tarihli 45.000-TL bedelli çekler için İzmir 4. ATM. 2016/10/28 E. sayılı dosyasından alınan tedbir kararını 05.09.2016 tarihinde bankaya teslim ettiğini, bu karar uyarınca sisteme ihtiyati tedbire ilişkin bilgi girişi yapıldığını,ihtiyati tedbire konu çeklerden 6058654 nolu çekin 31.10.2016 tarihinde ... A.Ş takas merkezinden sorulduğunu, tedbir kararının ...A.Ş Takas merkezine bankaca gönderildiğini ve çekin arkasının ... A.Ş Takas merkezince yazıldığını, dava konusu çeklerin elektronik takas sistemi uyarınca, çeki elinde bulunduran ... A.Ş Takas Merkezi tarafından işlem gördüğünü, davacı yanın çeklere ilişkin olarak ihtiyati tedbir kararını ibraz etmesi üzerine, kodlarla tanımlanan sistemde ihtiyati tedbir ve ödeme yasağı hallerine tanımlayan 97 kodunun sisteme bankaca girildiğini, ... A.Ş Takas merkezince çekin sorgulandığı ve sisteme girilen 97 kodun dayanağı karar bankaca çekin ibraz edildiği ... A.Ş Takas merkezine gönderildiğini, çekin fiilen ibraz edilmediği, takas merkezi aracılığıyla bir başka banka elinde bulunan çekin görüntüsünü dahi ibraz anında göremeyen, çek arkasını yazmamış olan bankanın kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, ... A.Ş Takas merkezi 6058654 çek no.lu 31.10.2016 keşide tarihli ilk çekin arkasına, aslında kredinin teminatına alan 3. Kişi olmasına rağmen ihtiyati tedbir kararı bulunduğu şerhini yazdığı, ancak 30.11.2016 keşide tarihli 6058655 çek no.lu diğer çek için ihtiyati tedbir kararının kendilerine ilişkin olmadığını fark ederek sistemdeki ihtiyati tedbire ilişkin kısıtlamayı kaldırtarak çek bedelini tahsil ettiğini, davanın ... A.Ş’ye ihbarına, davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık vekalet ücretinin karşı yana bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :
Mahkemece , ''... celp edilen İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1028 Esas ve İzmir 4.İcra Müdürlüğünün 2017/2236 Esas sayılı takip dosyalarının tetkikinde; davacının izmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinde dava dışı şirket aleyhine açtığı menfi tespit davasında, mahkemesince talep edilen tedbirin kısmen çek lehtarı olan işbu davanın davalısı yönünde kabul edildiği ve davanın tarafı olmayan şahıslar yönündeki tedbirin de reddedildiği halde ve buna ilişkin tedbir kararının muhatap davalı bankaya ibraz edilmesine rağmen, dava dışı çek hamilinin dava konusu çeki takasta ibraz ettiği, ibraz anında davacı keşidecinin çek bedelini ödeme kabiliyeti bulunduğu halde, davalı muhatap bankaca çek bedelinin ödenmemesine ilişkin kod bilgilerini çekin ibraz edildiği bankaya bildirerek, işbu bildirimi alan dava dışı bankanın da , çek bedelinin hamiline ödemesine engel olduğu, işbu nedenle, çek bedelinin ibraz anında, ibraz eden dava dışı 3.şahısa ödenmemesi ve bilahare dava dışı 3.şahıs tarafından çekin takibe konulması sebebiyle davacının fazladan yapmış olduğu 13.076,00 TL zararın doğumunda, davalı muhatap bankanın kusuru bulunduğundan, işbu zararı tazminle yükümlü olduğu kanaatine varılmakla...'' gerekçesiyle, ''...Davanın kabulü ile, 13.076,00 TL alacağın 06/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki reeskont faiz oranının aşmamak üzere değişken oranlardaki avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine...'' şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava konusu çekin; müvekkili bankaya ibraz edilmediğini, takasa ibraz edildiğini, ibraz şerhinin ... A.Ş. takas merkezi tarafından yazıldığını, davacının müvekkili Bankanın Fevzipaşabulvarı Şubesi nezdindeki 82261300 nolu hesabından keşideli ; 6058654 çek nolu 31.10.2016 keşide tarihli 45.000,00 TL bedelli ve 6058655 çek no.lu 30.11.2016 keşide tarihli 45.000,00 TL bedelli çekler için İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/1028 Esas sayılı dosyasından verilen 02.09.2016 tarihli ihtiyati tedbir kararını 05.09.2016 tarihinde müvekkili bankaya teslim ettiğini, çeke ilişkin tüm bilgilerin gerek muhatap banka gerekse çeki elinde bulunduran (ibraz edildiği) takas bankasınca elektronik sistem üzerinden aktarıldığını, çeklerde elektronik takas sisteminin, gözetimi Merkez Bankası tarafından yapılmakta olan Bankalararası Takas Odaları Merkezine bağlı katılımcı bankalar arasında yapıldığını, anılan takas sistemi sayesinde hamil, bulunduğu yerde şubesi bulunmayan bankanın çekini, herhangi bir banka üzerinden takas aracılığıyla tahsil edebildiğini, yine elinde bulunan çok sayıda farklı bankalara ait çekleri herhangi bir banka üzerinden takas aracılığıyla tahsil etme imkanına sahip bulunduğunu, dava konusu çeklerin de elektronik takas sistemi uyarınca, çeki elinde bulunduran ... A.Ş. Takas Merkezi tarafından işlem gördüğünü, davacı yanın çeklere ilişkin olarak ihtiyati tedbir kararını ibraz etmesi üzerine, kodlarla tanımlanan sistemde ihtiyati tedbir ve ödeme yasağı hallerini tanımlayan 97 kodu sisteme Müvekkili Bankaca girildiğini, ... A.Ş. takas merkezince çekin sorgulandığını ve sisteme girilen 97 kodun dayanağı olan İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/1028 Esas sayılı ihtiyati tedbir kararının müvekkili bankaca çekin ibraz edildiği ... A.Ş. Takas Merkezine gönderildiğini, müvekkili bankanın dava konusu çekle ilgisinin bundan ibaret olduğunu, Çeki fiilen elinde bulunduran ... A.Ş. Takas Merkezinin, İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/1028 Esas sayılı ihtiyati tedbir kararına göre çekin arkasına ibraz şerhini işleyen banka olduğunu, dava konusu işlemlerde müvekkili bankanın herhangi bir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili bankanın yasal düzenlemelere, mevzuata ve prosedüre uygun davrandığını, mahkemenin sunulu bilirkişi raporlarına karşı itiraz dilekçelerinde yer alan haklı itiraz sebepleri dinlenmeden/gözetilmeden hatalı bilirkişi raporları dikkate alınarak karar verilmiş olup, usul ve yasa hükümlerine aykırı kararın kaldırılması gerektiğini belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine, yapılacak inceleme sonuçlanıncaya dek icranın geri bırakılmasına, istinaf incelemesi nedeniyle yapılacak giderlerin ve vekalet ücretinin karşı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; bankacılık işlemlerinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olup, karar davalı vekilince istinaf edilmiştir.
Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, davalı bankanın davacının müterafik kusurunu ispatlamadığı sürece zararın tamamından sorumluluğunun devam edeceği; mahkemece ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabul edildiği, 3. şahıslar bakımından talebin reddine, sadece dava dışı ... Şti.'ye çek bedelinin ödenmemesi yönünden ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiği, çekin 3. şahıslar tarafından ibraz olunma olasılıklarına karşı çek bedelinin davacı tarafından ibraz tarihlerinde davalı banka nezdinde bulundurduğu halde, davalı banka tarafından gerekli dikkat ve özenin gösterilmeyerek, tedbir kararı yanlış uygulandığı anlaşılmıştır.
Çek bedelinin çeki ibraz eden 3. kişi olan hamile ödenmemesi nedeniyle davacının zararına olacak şekilde çek hamili tarafından başlatılan takipte davacıyı icra takibine maruz bırakarak İzmir 4.İcra Müdürlüğünün 2017/2236 Esas sayılı takip dosyası nedeniyle çek bedelinden13.076,00 TL daha fazla ödeme yapılmasına sebep olunduğu; her ne kadar davalı tarafından meydana gelen zarardan dava dışı ihbar olunan banka ... A.Ş.'nin sorumlu olduğu ileri sürülmüş ise de, bu hususun davalı tarafından iç ilişkilerinde adı geçen bankaya karşı her zaman ileri sürebileceği anlaşıldığından; HMK.nun 355. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davalı vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/02/2020 tarihli 2017/384 Esas ve 2020/106 Karar sayılı kararına yönelik istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-İSTİNAF AŞAMASINDA; alınması gereken 893,22-TL istinaf karar harcı peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde varsa taraflarca yatırılan gider avansından kalan bakiyenin yerel mahkemece hesaplanarak ilgili olduğu tarafa iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 26/01/2023