T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/547
KARAR NO: 2023/543
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 10/06/2022 (Dava) - 15/02/2023 (Karar)
NUMARASI: 2022/481 Esas - 2023/124 Karar
DAVA : Alacak
BAM KARAR TARİHİ: 30/03/2023
KARARYAZIM TARİHİ: 30/03/2023
İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/02/2023 tarih ve 2022/481 Esas - 2023/124 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Tire 1. Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesinin 2022/64 esas sayılı dosyası ile yapılan yargılama sonucunda 28/04/2022 tarihinde davacı şirketin konkordato talebinin kabulü ile konkordatonun İİK 306 md. gereğince tasdikine karar verildiği, davacı bankanın Tire Şubesinin davalı (borçlu) dan olan alacağının 16/06/2020 tarihinde verilen dilekçe ile, 10/02/2020 tarihi itibariyle davalı şirketten kaynaklanan toplam 323.278,01 TL alacağı olarak bildirildiğini ve alacağın bu miktar üzerinden kaydedilmesinin talep edildiği, Tire 1. Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda borçlu şirketin konkordato talebinin kabulüne, ... TAŞ adına talepte bulunulan alacak miktarının, 224.931,86 TL'sinin adi alacak, 30.811,24 TL'sinin rehinli olarak konkordato projesinde yer almasına karar verildiği, kalan alacak tutarının çekişmeli alacak olarak kaldığı, Mahkemenin banka alacaklı olduğu ve konkordato kapsamında ödenmesine karar verilen miktarın hatalı hesaplandığını, davalı şirketten davalı borçluya konkordato talebinden önce Gebze 3. Noterliği'nin 16/08/2019 tarihli 53045 yevmiye numaralı ihtarnamesi 21/08/2019 tarihinde davalı-borçluya tebliğ edildiğini, İ.İ.K. madde 68/B uyarınca davalı-borçlu tarafından herhangi bir itiraz edilmediğini, usul ve yasaya aykırı olan Mahkeme kararına karşı istinaf talebinde bulunulduğunu, açıklanan nedenlerle davacı bankanın davalı şirketten 14/03/2022 tarihi itibariyle 699.488,73 TL nakdi, 3.600,00 TL gayri nakdi alacağı olduğunun tespitine, Tire 1. Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesinin 2022/64 E. sayılı dosyası ile konkordato talebinin kabulüne karar verilen davalı şirketten olan ve çekişmeli alacak olarak kalan 447.345,63 TL müvekkil alacağının İİK 308/b maddesi gereğince Konkordato yürürlükte bulunduğu sürece konkordato koşullarına göre, konkordato ortadan kalktığı takdirde alacağın tamamının tahsiline karar verilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin konkordato başvurusu öncesinde düzenlediği 31.10.2019 tarihli mizan kaydına nazaran davacı bankaya, 255.743,10 TL borçlu olup fark olarak hesap edilen 447.345,63 TL nin davacı bankanın alacağı olmadığından çekişmeli alacak olarak değerlendirilemeyeceğini, davacı bankanın alacağının imtiyazlı alacak olduğunu, kredinin 224.931,86 TL'sinin ortak, grup şirket kefaleti ve 3. şahıs ipoteği ile; 30.811,24 TL'sinin de araç rehni karşılığı kullandırılmış olup tamamının imtiyazlı borç kapsamında olduğunu, Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin konkordatonun tasdikine ilişkin 8.3.2022 tarih 2022/64 E. 2022/131 K sayılı kararına karşı, ... T.A.Ş. ... Bankası A.Ş. ve davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. HD. 30/06/2022 tarih, 2022/1099 E. 2022/1201 K. sayılı ilamı ile ... T.A.Ş. ve ... Bankası A.Ş'nin istinaf dilekçelerinin ayrı ayrı reddine, davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulüne karar vererek, Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesi kararının resen kaldırılmasına, Daire kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verildiğini belirterek; Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesi kararının bekletici mesele yapılmasına, haksız ve dayanaksız açılan davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesince; "...dava dilekçesiyle Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret mahkemesi sıfatıyla) 2022/64 Esas 2022/131 Karar sayılı kararı ile reddedilen ve çekişmeli hale gelen alacağının tespiti ve tespit edilen çekişmeli alacağın İİK'nın 308/b maddesi uyarınca konkordato yürürlükte olduğu sürece konkordato koşullarına göre, konkordato ortadan kalktığı takdirde alacağın tamamının tahsiline karar verilmesinin talep edildiği, davaya dayanak Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret mahkemesi sıfatıyla) 2022/64 Esas 2022/131 Karar sayılı konkordatonun tasdiki kararının İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 30.06.2022 tarihli, 2022/1099 Esas 2022/1201 Karar sayılı ilamı ile kaldırılmasına karar verildiği, yeniden yapılan yargılama sonunda 08.09.2022 tarihli, 2022/408 Esas 2022/575 Karar sayılı karar ile konkordato talep eden ... Şirketi'nin konkordatonun tasdikine karar verildiği, Mahkememizdeki iş bu davanın istinaf ilamı ile kaldırılmış olan Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret mahkemesi sıfatıyla) 2022/64 Esas 2022/131 Karar sayılı tasdik kararına dayalı olarak açıldığı, Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret mahkemesi sıfatıyla) 2022/64 Esas 2022/131 Karar sayılı kararı ile karar verilmiş olması ve İİK 308/b maddesi kapsamı nazara alındığında Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret mahkemesi sıfatıyla) 2022/64 Esas 2022/131 Karar sayılı kararına dayalı olarak açılan iş bu davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla..." gerekçesiyle "dava konusuz kalması nedeni ile KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA..." şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının ve karara dayanak yaptığı gerekçenin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Tire 1. Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesi'nin 2022/64 Esas sayılı dosyası ile yapılan yargılama sonucunda 28/04/2022 tarihinde davacı şirketin konkordato talebinin kabulü ile Konkordatonun İİK 306 md. gereğince tasdikine karar verildiğini, müvekkili ... TAŞ. Tire Şubesinin davalı (borçlu)'dan olan alacağının 16/06/2020 tarihinde verilen dilekçe ile, 10/02/2020 tarihi itibariyle davalı şirketten kaynaklanan toplam 323.278,01 TL alacağı olarak bildirildiğini ve alacağımızın bu miktar üzerinden kaydedilmesi talep ettiğini, Tire 1. Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda borçlu şirketin konkordato talebinin kabulüne, ... TAŞ. adına talepte bulundukları alacak miktarının, 224.931,86 TL'sinin adi alacak, 30.811,24 TL'sinin rehinli olarak konkordato projesinde yer almasına karar verildiğini, kalan alacak tutarının çekişmeli alacak olduğunu, 10/06/2022 tarihinde müvekkili ... TAŞ.'nın davalı (borçlu) şirketten 14/03/2022 tarihi itibariyle 699.488,73 TL nakdi, 3.600,00 TL gayri nakdi alacağı olduğunu ve dava tarihi itibari ile 447.345,63 TL alacaklarının tahsili amacıyla bu davanın açıldığını, dava devam ederken Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/64 E. Sayılı tasdik kararı, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2022/1099 E. 2022/1201 K. Sayılı ilamı ile "davacıların tamamı yönünden rehinli alacaklılar ile ilgili İİK m.308/h bendi uyarınca yapılandırma teklifi olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm oluşturulmuştur.'' şeklinde belirtilmiş olmasına rağmen yerel mahkemece ''davacı ile rehinli alacaklılar arasında İİK.308/h maddesi uyarınca borç yapılandırılması yapılamadığının tespitine'' karar verildiği anlaşılmakla, bu hali gerekçe ile hüküm arasında çelişki oluşturulmakla, yerel mahkeme kararının HMK'nın 297. maddesine de aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır" gerekçesi ile kaldırıldığını ve dosyanın Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne geri gönderildiğini, akabinde yapılan yargılamada; konkordato dosyası Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 2022/408 E. Sayılı numarayı aldığını, istinaf mahkemesi tarafından belirtilen eksiklik giderilerek aynı şekilde tekrardan 07/09/2022 tarihinde tasdik kararı verildiğini, yerel mahkeme tarafından, çekişmeli kalan alacak için açılan alacak davasının dava tarihinde Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/64 E. Sayılı dosyası ile verilmiş olan tasdik kararının, daha sonra istinaf mahkemesince ortadan kaldırılması neticesinde, çekişmeli alacağımıza konu olan konkordatonun mevcut olmaması hususu karara gerekçe yapıldığını, konkordato dosyasında alacaklı tarafça bildirilen alacağa borçlu tarafından itiraz edildiğini ve alacağın çekişmeli hale getirildiğini, daha sonra ise konkordato yargılamasına bakan mahkeme tarafından alacaklı talebi reddedilerek alacağın nisaba dahil edilmemesi kararı verilmiş olabileceğini, bu durumda yasa gereği alacaklılar tasdik kararının ilanından itibaren bir ay içinde dava açarak, davalarının kabul edilmesi halinde konkordato garamesinden yararlanabilme imkanına kavuşacaklarını, bu kapsamında açılacak olan davanın niteliği gereği konkordatoya ilişkin bir dava olduğundan, borçlunun ikametgahının bulunduğu asliye ticaret mahkemesinde açılması gerekeceğini, açılacak davanın, alacaklının konkordatodaki payına etkisini belirleyecek olması nedeniyle süratle bitirilmesi gerektiğinden basit yargılama usulüne tabi olduğunu, tasdik kararından önce mühlet sürecinde borçlunun itirazı sonucu çekişmeli kalan tutar için, tasdik kararının ilanından itibaren 1 ay içerisinde alacak davası açılabileceğini, tasdik kararının dava şartı olmadığını, genel mahkemelerde genel hükümlere göre alacaklıya alacak davası açması için gereken 1 aylık sürenin başlangıcını belirlediğini, 1 ay içerisinde İİK 308/b hükümlerince dava açan alacaklının, bu şekilde davasını sonlandırdığında konkordato sürecine ilamı sunarak en başından beri alacağı bildirdiği miktar üzerinden haklarını kullanabileceğini, bunun dışında zaten alacaklıların, eksik tespit edildiğini iddia ettiği alacağının tespiti ve tahsili için dava açmasına yasal bir engel bulunmadığını, bu dava ile ilgili olarak, karar tarihinde zaten davalı lehine Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/408 Esas sayılı dosyası ile verilen bir konkordato tasdiki kararı bulunduğunu ve itirazlı kalan alacaklarının nevi ve miktarında da herhangi bir değişiklik bulunmadığını, yerel mahkeme kararından sanki her tasdik kararından sonra yeni bir alacak davası açmaları gerektiği gibi sonuç ortaya çıktığını, bu durumun açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; İİK' nın 308/b maddesi uyarınca konkordato projesinde kabul edilmeyen alacağın varlığının tespiti ve tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece; davalı şirket hakkında konkordato tasdik kararı bulunmadığından davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olup; hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Uyuşmazlık, konkordatoda çekişmeli hale gelen alacağın tahsili davasında konkordato tasdik kararının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılıp yapılmayacağı noktasında toplanmaktadır.
İcra ve İflas Kanunu'nun 28.02.2018 gün ve 7101 sayılı Yasa ile eklenen Geçici 14 ve 06.12.2018 gün ve 7155 sayılı Yasa ile eklenen Geçici 15'inci maddelerinin birinci fıkralarına göre her iki maddenin yürürlüğe girdiği tarihte görülmekte olan konkordato talepleri hakkında talep tarihinde yürürlükte bulunan hükümlerin uygulanmasına devam olunur.
Somut olayda, konkordato talebi 7101 sayılı Yasanın yürürlüğünden sonraki tarihte yapılmış olup, nizalı alacaklar için uygulanması gereken düzenleme İcra ve İflas Kanunu'nun 308'nci maddesinin b fıkrasıdır. "Çekişmeli alacaklar hakkında dava" başlıklı bu düzenleme; " Alacakları itiraza uğramış alacaklılar, tasdik kararının ilanı tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilirler. Tasdik kararını veren mahkeme. Konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın, kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından bir bankaya yatırılmasına karar verebilir. Süresi içinde dava açmamış olan alacaklılar, bu paydan ödeme yapılmasını talep eder, bu durumda yatırılan pay borçluya iade edilir " şeklindedir.
Bu durumda, konkordatoda çekişmeli alacakların dava konusu edileceği tartışmasızdır.
Somut olayda; Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesi' nin 08/03/2022 tarihli ve 2022/64 esas 2022/131 karar sayılı kararı ile davalı şirketin konkordato projesinin tasdikine karar verildiği, bu tasdik kararının İzmir BAM 17. Hukuk Dairesi'nin 30/06/2022 tarihli ve 2022/1099 esas - 2022/1201 karar sayılı ilamı ile kararın eksik inceleme nedeniyle kaldırılmasına karar verilerek mahkemesine yeniden yargılama yapılmak üzere geri gönderildiği, mahkemesince yeniden yargılama yapılarak 08/09/2022 tarihli ve 2022/408 esas - 2022/575 karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilerek, konkordato projesinin yeniden tasdikine karar verildiği, ancak kararın henüz kesinleşmediği ve istinaf aşamasında olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıdaki açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde, davalı şirket hakkında verilen konkordato davasının kabulüne ilişkin Tire 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 08/09/2022 tarihli ve 2022/408 esas - 2022/575 karar sayılı kararının kesinleşmediği görülmüştür.
Bu itibarla, davalı şirket hakkında verilen konkordato davasının kesinleşmesi beklenerek, işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Açıklanan tüm hukuki ve maddi gerekçelerden ötürü; davacı vekilinin anılan yöne ilişen istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile kararın HMK nın 353/1-a/6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın mahal mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebep ve şekline göre davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının yukarıda açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6 maddesi gereğince KISMEN KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince; İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/481 Esas - 2023/124 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a-)-6) maddesi gereğince mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,
5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
8-Kararın kaldırılması sebep ve şekline göre diğer istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.30/03/2023