T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1983
KARAR NO: 2022/1900
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 02/04/2021 (Dava) - 11/05/2022 (Karar)
NUMARASI: 2021/251 Esas - 2022/422 Karar
DAVA : Çekişmeli Alacağın Tespiti ve Tahsili (İİK 308/b)
BAM KARAR TARİHİ: 08/12/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 08/12/2022
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/05/20022 tarihli 2021/251 Esas ve 2022/422 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin davalı ... şirketinden alacaklı konumda olduğunu, zira davalı borçlu şirket 25.10.2018 keşide/tanzim tarihli 185.000,00 TL bedelli, ... Bankası İzmir Şubesine ait 7077725 Çek numaralı Ağustos 2018 basım tarihli çekin işbu dava dışı ... Şti. lehine keşide ettiğini ve lehdar olan ... şirketi tarafından da çekin ciro edilerek davacı ... şirketine teslim edildiğini, davacı şirket yetkilisi tarafından çekin yasal süresinde ibraz edildiğini, fakat çekin karşılıksız çıktığını, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/42 Esas - 2021/284 Karar sayılı kararının 15.03.2021 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanması ile müvekkili şirketin alacaklarının, davalı borçlunun ödeme planında yer almaması ve çekişmeli alacak olarak kaydedilmesi neticesinde taraflarına verilen bir aylık dava açma yasal süresi içinde İİK MD. 308/b uyarınca müvekkili şirketin alacaklarının kaydının yapılmasını, müvekkili ... Şirketi'nin davalı borçlu ... Şti.'nden konkordato kapsamında bildirilen alacak kadar Mahkeme aksi kanaatte ise çek üzerinde yazılı olan 183.400,00 TL tutarında alacaklı olduğunun tespitine, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/42 E.- 2021/284 K. Sayılı dosya ile tasdik olunan konkordato projesinden ayrılan ve Bankasına müvekkil şirket lehine depo edilen ve edilecek olan miktarların müvekkil şirkete ödenmesine, bu suretle müvekkil şirketin konkordato sürecine dahil edilmesi gerektiğine bu kararın Ticaret Sicil Gazetesine ilan edilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı hakkında verilen 2018/1100 E. ve 2020/361 K. Sayılı konkordato kararı sadece usulden bozulduğunu, eksik yapılan ilanın tamamlatılarak aynı kararın mahkemece verildiğini, her ne kadar davacı yan dava dilekçesinde müvekkili şirket hakkında İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1100 E. - 2020/361 K. Sayılı Dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2020/1508 E. - 2020/1341 K. Sayılı dosyası İle kaldırıldığını ve müvekkili şirket hakkında İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/42 Esas, 2021/284 Karar sayılı dosyası ile yeni konkordato mühlet kararı verildiğini, işbu sebeplerden ötürü çekişmeli alacaklar yönünden dava ikame edildiğini, açılan davada beyan ve iddialara katılmalarının mümkün olmadığını, ... Şti.’nin alacaklı olduğunun tespitine ve konkordato sürecine dahil edilmesine ilişkin davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece; "... davacı tarafın davanın mahkemece tasdik edilen konkordato projesinde kabul edilmeyen alacağının kaydına ilişkin kayıt kabul davası açtığı, ancak mahkemece verilen konkordato tasdik kararının Bölge Adliye mahkemesince kaldırıldığı, hal böyle olunca kayıt kabul davasına dayanak teşkil eden konkordato tasdik kararı bulunmadığından davanın konusuz kaldığı..." gerekçesiyle "...Dava konusuz kaldığı.." gerekçesiyle "... KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
Karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin, davalı .... şirketinden alacaklı olduğunu, davalı borçlu şirketin 25.10.2018 keşide/tanzim tarihli 185.000,00 TL bedelli, ... İzmir Şubesine ait 7077725 Çek numaralı Ağustos 2018 basım tarihli çeki işbu dava dışı ... Şti lehine keşide ettiğini ve lehdar olan ... şirketi tarafından da çek ciro edilerek müvekkili .... şirketine teslim edildiğini, müvekkili şirketin yetkilisi tarafından çekin yasal süresinde ibraz edildiğini ve çekin karşılıksız çıktığını, müvekkil şirketin alacağının tahsili maksadı ile Adana 6. İcra Müdürlüğü'nün 2018/12313 Esas sayılı dosya kapsamında borçlular aleyhine 185.000,00 TL bedelli çekin 1.600,00 TL'sinin çek yasal sorumluluk tutarı olarak bankadan tahsil edilmiş olması sebebi ile bakiye kısım olan 183.400,00 TL asıl alacak 783,85 TL işlemiş faiz, 550,20 TL komisyon, 18.340,00 TL çek tazminatı olmak üzere toplamda 203.074,05 TL takip çıkış miktarlı takibe geçildiğini, akabinde ise davalının İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1100 E. Sayılı dosya ile konkordato talepli dava açtığının haricen öğrenildiğini, söz konusu konkordato talepli süreçte konkordato kararına olumlu oy sunmadıklarını, ancak nihayeten İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1100 E. - 2020/361 K. Sayılı hükmü ile konkordato kararının tasdikine karar verildiğini, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1100 E. - 2020/361 K. Sayılı kararının alacaklılar tarafından istinaf edildiğini, söz konusu karar hakkında İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi 2020/1508 E. - 2020/1341 K. Sayılı kararı ile İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin2018/1100 E. - 2020/361 K. Sayılı sayılı kararın 353/1-a-4 maddesi uyarınca kaldırılmasına davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine karar verildiğini, iadenin ardından İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/42 E. Sayılı dosyası ile yargılama yapılmış ve dosya 11.03.2021 tarihinde karara çıktığını, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/42 E.- 2021/284 K. Sayılı kararı ile .... Şirketi'nin konkordato talebinin kabulü ile konkordatonun tasdikine, müvekkilinin alacakları yönünden ise alacaklı ....Şti. tarafından talep edilen 234.045,77 TL, nin çekişmeli alacak olarak kabulü ile bu alacaklara isabet eden payın İİK 308/b maddesine göre açılacak davada verilecek kararın kesinleşmesine kadar borçlu davacı tarafından kayyımın ... Şubesinde açacağı bir hesaba konkordato projesi ve ödeme planındaki oranlar ve vadeler dikkate alınarak İİK m.308/b uyarınca yatırılmasına karar verildiğini, söz konusu kararın ise 15.03.2021 tarihinde ticaret sicil gazetesinde ilan edildiğini, bu nedenle davanın ikamesinden önce TTK m 5/A uyarınca dava şartı arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ancak anlaşma sağlanamadığını, akabinde iş bu davayı açtıklarını, müvekkilinin bildirdiği alacağın kambiyo senetlerinden en kuvvetli hüküm sonuç doğuran çek alacağına dayanmakta olup davalı borçlunun çek üzerinde yer alan keşide imzasına bir itirazının söz konusu olmadığını, kesin alacak hükmünde olduğunu, bu surele müvekkilinin alacağının çekişmeli alacak olarak kaydedilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin alacaklarının çekişmeli alacak statüsünden çıkarılarak konkordato projesine alacak olarak kayedilmesine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin alacaklarının keşidecinin imzası ile ... şirketine keşide edilen ve anılı şirket tarafından da usule uygun olarak müvekkil lehine ciro ve teslim edilen çek alacağı olduğunu, bu hususun dahi davanın kabulü için gerekli ve yeterli olduğunu, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/42 E.- 2021/284 K. Sayılı hüküm ile müvekkil şirketi alacaklarının çekişmeli alacak olarak kaydedilmesi sonrası söz konusu alacakları üzerindeki çekişmenin kalktığının tespiti ile gerçek alacağa dayanan taleplerinin konkordato tasdik projesine dahil edilerek garameden faydalanmaları gerektiği yönünde talepleri gibi karar verilmesi gerektiğini belirterek; istinaf isteminde bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; İİK' nın 308/b maddesi uyarınca konkordato projesinde kabul edilmeyen alacağın varlığının tespiti ve tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece; davalı şirket hakkında konkordato tasdik kararı bulunmadığından davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olup; hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Uyuşmazlık, konkordatoda çekişmeli hale gelen alacağın tahsili davasında konkordato tasdik kararının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılıp yapılmayacağı noktasında toplanmaktadır.
İcra ve İflas Kanunu'nun 28.02.2018 gün ve 7101 sayılı Yasa ile eklenen Geçici 14 ve 06.12.2018 gün ve 7155 sayılı Yasa ile eklenen Geçici 15'inci maddelerinin birinci fıkralarına göre her iki maddenin yürürlüğe girdiği tarihte görülmekte olan konkordato talepleri hakkında talep tarihinde yürürlükte bulunan hükümlerin uygulanmasına devam olunur.
Somut olayda, konkordato talebi 7101 sayılı Yasanın yürürlüğünden sonraki tarihte yapılmış olup, nizalı alacaklar için uygulanması gereken düzenleme İcra ve İflas Kanunu'nun 308'nci maddesinin b fıkrasıdır. "Çekişmeli alacaklar hakkında dava" başlıklı bu düzenleme; " Alacakları itiraza uğramış alacaklılar, tasdik kararının ilanı tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilirler. Tasdik kararını veren mahkeme. Konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın, kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından bir bankaya yatırılmasına karar verebilir. Süresi içinde dava açmamış olan alacaklılar, bu paydan ödeme yapılmasını talep eder, bu durumda yatırılan pay borçluya iade edilir " şeklindedir.
Bu durumda, konkordatoda çekişmeli alacakların dava konusu edileceği tartışmasızdır.
İlk derece mahkemesince, davalı şirketin İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesine 2018/1100 Esas sayılı konkordato talepli dava açtığı, mahkemece verilen 17/07/2020 tarih ve 2018/110 esas, 2020/361 karar sayılı ilam ile davanın kabulü ile konkordatonun tasdikine karar verildiği, kararın davacı vekili ile bir kısım alacaklılar vekilince istinaf edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2020/1508 Esas, 2020/ 1341 Karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esasa dair istinaf nedenleri incelenmeksizin tasdik duruşma gün ve saatinin İİK nın 288/2 maddesi uyarınca usulüne uygun şekilde ilanının yapılması için kaldırılmasına karar verilerek dosyanın mahal mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, dosyanın anılan mahkemece yapılan yeniden yargılaması sonucunda verilen 2021/42 Esas, 2021/284 Karar sayılı ilamıyla davanın kabulü ile konkordatonun tasdikine karar verildiği, kararın bu kez davacı vekili ile bir kısım alacaklılar vekilince istinaf edilmesi üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2022/562 Esas, 2022/1270 Karar sayılı ilamı, davacı vekilinin istinaf isteminin reddine, bir kısım alacaklılar vekillerinin istinaf istemlerinin usulden reddine ve alacaklılardan ... Bankası ve ... vekillerinin istinaf istemlerinin kabulü ile kararın HMK nın 353/1-b/2 maddesi uyarınca kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurularak, davacının (dosyamız davalısı şirketin) konkordato davasının reddine temyiz yolu açık olmak üzere karar verildiği, kararın temyiz incelemesi amacıyla Yargıtay 6. Hukuk Dairesine gönderildiği ve henüz kanun yolu incelemesinden dönmediği anlaşılmıştır.
Yukarıdaki açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde, davalı şirket hakkında verilen konkordato davasının reddine dair İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2022/562 Esas, 2022/1270 Karar sayılı ilamının kesinleşmediği görülmüştür.
Bu itibarla, davalı şirket hakkında verilen konkordato davasının kesinleşmesi beklenerek, işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Açıklanan tüm hukuki ve maddi gerekçelerden ötürü; davacı vekilinin anılan yöne ilişen istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile kararın HMK nın 353/1-a/6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın mahal mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebep ve şekline göre davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının yukarıda açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6 maddesi gereğince KISMEN KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince; İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/05/20022 tarihli 2021/251 Esas ve 2022/422 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a-)-6) maddesi gereğince mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,
5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
8-Kararın kaldırılması sebep ve şekline göre diğer istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince kesin olmak üzere 08/12/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.