T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/2026
KARAR NO: 2022/2003
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MUĞLA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/09/2022 (Dava) - 17/10/2022 (Karar)
NUMARASI: 2022/1087 Esas - 2022/874 Karar
DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
BAM KARAR TARİHİ: 21/12/2022
KARARIN YAZIM TARİHİ: 21/12/2022
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/10/2022 tarihli 2022/1087 Esas ve 2022/874 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatife müvekkilinin sözlü olarak başvuru yaptığında müvekkilinin üyelikten çıkarıldığını belirttiklerini, daha sonra ise müvekkilinin Ortaca 1. Noterliği'nden 17/02/2022 tarihli ihtarname ile bilgi talebinde bulunarak, üyelikten çıkarılıp çıkarılmadığı, çıkarıldı ise gerekçesi hakkında bilgi istediğini, ihtarnamenin 25/02/2022 tarihinde karşı tarafa tebliğ edilmiş olmasına rağmen kooperatif tarafından herhangi bir cevap verilmediğini, müvekkiline üyelik şartlarını veya kooperatif ana sözleşme şartlarını ihlal ettiğine ve kooperatif üyeliğinden çıkarıldığına dair hiçbir ihtar gönderilmediğini, yönetim kurulu tarafından verilen bu kararın usul ve yasaya uygun olmadığını, davalı kooperatifin haksız yere müvekkilini ihraç ettiğini ve tüm haklardan mahrum bıraktığını belirterek, yönetim kurulunun müvekkilinin ortaklıktan ihracına ilişkin kararının iptaline ve davacının şimdilik 1.000-TL (bilirkişi raporu ile ıslah edileceği) olmak üzere mahrum kaldığı kar paylarının ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine "kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali" istemi ile açılan işbu davayı yargılama gideri ve vekalet ücreti davacı üzerinde bırakılmak sureti ile kabul ettiklerini, 6100 Sayılı HMK'nın 312. maddesi uyarınca, davayı hemen kabulleri göz önünde bulundurularak aleyhlerine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesini talep etmiştir.
YEREL MAHKEME KARARI:
Mahkemece, "....Tüm dosya kapsamı ve kanun hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; davalı vekilinin 13/10/2022 tarihli dilekçesi ile, müvekkili kooperatif aleyhine kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemli açılan davayı kabul ettiklerini beyan ettiği anlaşılmakla, davalı ... Ürünleri Kooperatifi Yönetim Kurulu’nun ortaklıktan çıkarılma kararının iptaline karar vermek gerektiği, davalı taraf davanın açılmasına kendi hal ve davranışıyla sebebiyet vermediğini ispatlayamadığından davalı aleyhine yargılama giderlerine hükmedildiği, sonuç olarak; DAVANIN KABUL NEDENİYLE KABULÜNE, davalı ... Ürünleri Kooperatifi Yönetim Kurulu’nun ortaklıktan çıkarma kararının İPTALİNE...." şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF İTİRAZLARI:
Davalı vekili tarafından, "...Davanın 13.10.2022 tarihli dilekçe ile ön inceleme duruşmasından önce kabul edildiğini, bu nedenle yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasının talep edildiğini, fakat ilk derece mahkemesince aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedildiğini, vekalet ücreti ve yargılama gideri yönünden verilen kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını, 6100 Sayılı HMK'nın 312.maddesi uyarınca davalı, yargılamanın ilk duruşmasına kadar davacının talep sonucunu kabul etmiş ise yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmeyeceğini, yine aynı Kanunun 323.maddesi uyarınca, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücretinin, yargılama giderleri arasında sayıldığını, bununla birlikte müvekkilinin, davanın açılmasına kendi hal ve davranışıyla sebebiyet vermediğini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini...." beyanla, mahkeme kararı istinaf kanun yoluna getirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali ve mahrum kalınan hakların ödenmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; yukarıda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Davalı kooperatif vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili aleyhine "kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali" istemli açılan davayı kabul ettiklerini, ancak davayı hemen kabul ettiklerinden yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamaları gerektiğini beyan etmiştir. Davalı vekilinin vekaletnamesinde "davayı kabul" yetkisinin bulunduğu görülmüştür.
Mahkemece, davanın kabul beyanı nedeniyle kabulüne dair karar verildiği, davalının davanın açılmasına sebebiyet vermediği hususunu ispatlayamamış olması nedeniyle de yargılama gideri ve vekalet ücretinden davalı tarafın sorumlu olduğuna karar verildiği görülmektedir.
HMK 312. maddesinde; "(1) Feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir. Feragat ve kabul, talep sonucunun sadece bir kısmına ilişkin ise yargılama giderlerine mahkûmiyet, ona göre belirlenir. (2) Davalı, davanın açılmasına kendi hâl ve davranışıyla sebebiyet vermemiş ve yargılamanın ilk duruşmasında da davacının talep sonucunu kabul etmiş ise yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmez." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Davadan önce davacı tarafça, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının usulsüz olup bu konuda gereğinin yapılması, aksi halde yasal yollara başvuracağını bildiren ihtarname davalı tarafa tebliğ edildiği halde, davalı tarafça bu konuda yapılan herhangi bir işleme dair hiçbir evrak sunulmamış, dava açılmadan önce de ihraç kararının iptaline dair bir işlem yapılmamış olduğu anlaşılmakla, somut uyuşmazlıkta davalı tarafından davanın açılmasına sebebiyet verildiği açıktır. Bu nedenle, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarının kabulü mümkün görülmemiştir.
Ancak, re'sen gözetilecek hususlar bakımından yapılan incelemede; dava dilekçesinde davacının, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali isteminin yanısıra ayrıca mahrum kalınan kar payının da şimdilik 1.000-TL'lik kısmının ödenmesini talep etmiş olduğu görülmüş olup, mahkemece bu konuda olumlu veya olumsuz hiçbir hüküm kurulmadığı anlaşılmaktadır. 6100 S. HMK'nın 297/2. maddesine göre hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. Anayasa'nın 141. maddesi gereğince de, bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olması gereklidir. Gerekçenin önemi anayasal olarak hükme bağlanmakla gösterilmiş olup, gerekçe ve hüküm birbirine sıkı sıkıya bağlıdır. Buna göre, mahkemece, dava dilekçesindeki her bir talep bakımından gerekçeli olarak değerlendirme yapılması ve olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulması gerekmekte iken, dava dilekçesindeki sözkonusu mahrum kalınan haklar yönden bir karar verilmemiş olması yerinde görülmemiş, kamu düzenine ilişkin olan bu husus re'sen gözetilerek kararın eksik incelemeden dolayı kaldırılması gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalı vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile yerel mahkeme kararının HMK 353/1-a-6. madde uyarınca kaldırılarak dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf itirazlarının KISMEN KABULÜNE; Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/1087 Esas - 2022/874 Karar sayılı kararının HMK 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
3-Davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının REDDİNE,
4-İSTİNAF AŞAMASINDA; davalı tarafından yatırılan 80,70-TL istinaf karar harcının istek halinde davalı tarafa iadesine,
5-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda ele alınmasına,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve avans iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi. 21/12/2022