T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1132
KARAR NO: 2022/495
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 30/05/2017 (Dava) - 15/11/2018 (Karar)
NUMARASI: 2017/589 Esas - 2018/1165 Karar
DAVA: İtirazın İptali
BAM KARAR TARİHİ: 17/03/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 17/03/2022
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/11/2018 tarihli 2017/589 Esas ve 2018/1165 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 11.12.2014 tarihinde müvekkili şirkete sigortalı makinelerde, işletmeyi besleyen elektrik şebekesindeki ani ve sık elektrik kesilmeleri sonucunda hasar meydana gelmiş olduğu, hasar sonrasında yapılan ekspertiz incelemesi ile de makinelerde oluşan hasarın şebekedeki kontrolü kabil olmayan git-gellere bağlı ani duruş ve kalkış sonucu meydana geldiği ve hasardan bölgenin elektrik dağıtım işini üstlenen ... A.Ş. nin sorumlu olduğunun tespit edildiği, müvekkili şirketin sigortalısına hasar bedelini ödemiş olduğu ve halefiyet ilkesi gereğince ödediği bedeli zarara sebep olanlardan talep etme hakkına sahip olduğunu ve İzmir 18. İcra Müdürlüğü’nün 2015/16692 esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını belirterek, izah edilen nedenlerle borçlunun İzmir 18.İcra Müdürlüğü’nün 2015/16692 E. Sayılı dosyasına yapmış olduğu itiraz haksız olduğundan itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğundan reddinin gerekli olduğu, davacı sigortalısı ... Mah. ... Yolu No:... ... İşletme faaliyet sahasında bulunan ... Şti. Derbent TM’ den çıkan Şehir-1 Fiderinden beslenen 10015036500 Tesisat no.lu 1250 KVA Özel Trafolu abone olduğu, söz konusu trafo özel trafo olup trafonun mülkiyeti, işletme bakım ve sorumluluğunun sigortalıya ait olduğu ve sigortalı abonenin işletme sorumlusu olarak elektrik mühendisi bulundurması zorunluluğu bulunduğu, davacı sigortalısı özel trafolu abone olup derbent TM’ den beslenen Şehir-1 fiderinde 11.12.2014 tarihinde herhangi bir arıza kaydına rastlanmamış olduğu, aynı hat üzerinde 4 adet daha özel sanayi tesisi bulunduğu, bu kullanıcılardan ve diğer trafolu abonelerden voltaj dalgalanması ile ilgili herhangi bir arıza ihbarında bulunulmadığı voltaj dalgalanmasından kaynaklı herhangi bir hasarın meydana gelmediğinin tespit edildiği, arızanın davacı sigortalısının kendi iç tesisatından ya da sorumluluğundaki kendi özel trafosundan kaynaklandığının açık olduğu, izah edilen nedenlerle haksız açılan davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece, kararda yazılı gerekçe ile ''...Davacının davasının REDDİNE...'' şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, müvekkili şirkete elektronik cihaz sigorta poliçesi ile sigortalı ... Mh. ... Yolu ... Manisa adresindeki işyerinde 11.12.2014 tarihinde ...’e ait elektrik şebeke sisteminde kontrolü kabil olmayan git-gel sebebi ile makinede oluşan ani durul ve kalkışlar oluştuğunu, elektrik dalgalanmaları ve bu sebep ile oluşan ani duruş kalkışlar sonucunda makinede hasar meydana geldiğini, işbu zararın karşılanması amacı ile İzmir 18. İcra Müdürlüğü 2015/16692 sayılı dosyası ile yasal takibe başlanıldığını ancak davalı ...' nin itiraz ederek takibi durdurduğunu, mahkemece verilen red kararında konu hasarın meydana geldiği tarihte aynı bölgede başkaca arıza kaydına rastlanmadığını belirtmiş ise de hatalı tespitlere dayandığını, herhangi bir elektrikli alette hasar meydana geldiğinde, hayatın olağan akışı gereğince normal bir vatandaştan bu hasarın elektrik şebekesinde meydana gelen voltaj dalgalanmasından kaynaklandığını anlayabilmesinin beklenemeyeceğini, bu sebeple, davalı tarafa ulaşmış bir arıza kaydının olmamasının da çok normal olduğunu, ayrıca kararda elektrik dalgalanması olması halinde belirtilen aynı işyerinde bulunan diğer elektronik eşyaların da arızanın meydana gelmesi gerektiği görüşünün bir zorunluluk olarak görülmemesi gerektiği, her bir cihazın elektrik dalgalanmasından etkilenme oranı farklı olacağından bozulma riskinin de farklı olacağını, voltaj dalgalanmasının meydana gelmesi halinde bütün elektrikli aletlerin arızalanması gerekeceği belirtilmiş ise de, olay anında elektriğe bağlı bulunmayan aletlerin zarar görmesinin mümkün olmayacağını, belirtiliği üzere her bir cihazın da dalgalanmadan ekilenme oranının farklı olduğunu, bu sebeple dalgalanma sonucunda tüm cihazlarda arıza olmasını bekelemenin mümkün olmadığını, bağımsız eksperce hazırlanan, ekspertiz raporundaki ifadeler incelendiğinde, üzüm işleme hattına ait vibratörün anlık elektrik gidip gelmesi sonucu hasara uğradığının sabit olduğunu, yerel mahkeme aşamasında alınan bilirkişi raporunun ise teknik incelemeden ziyade elektrik dalgalanmasının mevcut olması durumunda diğer işyeri ve cihazlarda da hasar meydana gelmesi gerektiği üzerinde durulduğunu, belirterek kararın kaldırılmasına, takip dosyasında itirazın iptali ile takibin gerçek hasar miktarı olan 57.436,00-TL üzerinden devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin ise davalı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı sigorta şirketi tarafından makine kırılması sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalısına yapılan ödemenin halefiyet ilkesi gereği zarar sorumlusu olduğu iddiasıyla davalı şirketten rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Somut olayda; davacı sigorta şirketi ile dava dışı .... Şti. arasında 30/10/2014 - 30/10/2015 tarihlerini kapsayan 2.500.000,00 TL limitli makine kırılması sigorta poliçesi tanzim edildiği; poliçe teminat süresi içinde, 11/12/2014 günü sigortalı işletmenin bulunduğu ... Mah. ... Yolu No:... .../ Manisa adresindeki işletmede elektriklerin anlık olarak gidip gelmesi nedeniyle ... Üzüm Hattına ait birkaç makinada hasar meydana geldiği, davacı sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında dava dışı sigortalısına 24/07/2015 tarihinde 57.436,00 TL ödeme yapıldığı, elektriklerin sık sık gidip gelmesinden davalı şirketin sorumlu olduğu iddiasıyla ödenen sigorta bedelinin halefiyet prensibi uyarınca ödenen tazminatın davalıdan rücuen tahsili için 23/11/2015 tarihinde İzmir 18. İcra Müdürlüğünün 2015/16692 dosyasında başlatılan icra takibine davalı tarafından kusurunun bulunmadığı iddiasıyla yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, İİK 67. Maddesinde belirlenen 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dosyada mevcut .... Şti. eskperi tarafından düzenlenmiş 20/07/2015 tarihli ve 15-13253 Rapor no.lu ekspertiz raporunda özetle; Sigorta Eksperi tarafından 26.01.2015 tarihinde hasar konusu sigortalı işletmenin bulunduğu ... Mah. ... Yolu No:... .../ Manisa adresinde bulunan ... Şti. ne hasar konusunun “11.12.2014 günü saat 14:30 sıralarında işletmeyi besleyen ve kontrolü kabil olmayan şebekedeki ani ve sık git gellere sonucu 60 KVA lık güç kaynağının arızaya geçmesi nedeniyle üzüm işleme hattına ait vibratör ve elevatör taşıma hattına ait olmak üzere iki ayrı ölçülerdeki silindirik vibrasyon izolatörlerin, plastik elevatör kovalarının, elavatör plastik zincirin, fiberglas mafsal bağlantı levhalarının kısmen zarar gördüğü, elavatör motorunun yandığı, 57.436,53 TL zarar meydana geldiği belirtilmiştir.
İzmir 18. İcra müdürlüğünün 2015/16692 Esas sayılı dosyasında; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 23/11/2015 tarihinde 57.436,00 TL asıl alacak ve 1.619,22 işlemiş faiz olmak üzere toplam 59.055,22- TL alacağın tahsili için ilamsız takip yoluyla takip yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 27/11/2015 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu tarafından 02/12/2015 tarihli dilekçe ile yetkiye, borca ve ferilerine süresinde itiraz edildiği, itiraz nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
... Şti tarafından düzenlenen tarihsiz İbraname ve temliknamede; ... A.Ş nezdinde 30/10/2014-2015 vade ve 54324876 numaralı makine kırılması sigorta poliçesi kapsamında 11/12/2014 tarihinde meydana gelen hasar sebebiyle toplam tazminat bedelinin 57.436,00 TL olduğu konusunda ... A.Ş ile mutabık oldukları ve bu meblağı ... A.Ş den tamamen tahsil ve bu sebepe ... A.Ş yi kesin ve gayrikabili rücu ibra ettiklerini, bundan böyle temerrüt faizi munzam zarar talepleri dahi her ne nam altında olursa olsun hiçbir hak ve alacaklarının kalmadığını, bu olay sebebiyle üçüncü şahıslara karşı haiz oldukları her türlü dava ve talep haklarını ... AŞ ye devir ve temlik ettiklerini beyan etmişlerdir.
Dosyada mevcut dava dışı ... Şti. ile ... A.Ş. Arasında imzalanan 24/02/2012 tarihli ‘Dağıtım Sistemine Bağlantı Anlaşması" başlıklı sözleşmenin incelenmesinde; dava dışı .... Şti’nin kendine ait 1250 KVA güç trafosu üzerinden beslendiği belirtilmiş, bağlantı anlaşmasının ‘Bağlantı Bilgileri Bölümünde; dava dışı şirketin elektrik sistemine bağlanacağı noktanın; ‘154/34,5 KV Derbent Trafo Merkezinden çıkan 2x477 MCM iletkenli Turgutlu Şehir Fiderinden beslenen 34,5/15,8 KV Avşar İndirici Merkezden çıkan 3x3/0 iletkenli E Fideri çıkışı ENH’dan beslenen TR 2/2 Dağıtım Merkezinin 2 nolu boş hücresinin donatılarak ve sekonder koruma yaparak enerjinin verileceği’ ve bu noktadan itibaren ... Tarım Ürünlerine kadar olan enerji nakil hattının da bu şirket tarafından yapılıp, işletmesinin de bu şirkete ait olacağı, bağlantı Anlaşması Ekindeki Mülkiyet Sınırlar Çizelgesinde de dava dışı .... Şti sorumluluğunda olan enerji nakil hattı ve trafo merkezinin durumu kroki ile gösterildiği, bağlantı anlaşmasının ‘Mülkiyet Sınırları’ başlıklı 4. Maddesinde; ‘Dağıtım şirketi ile kullanıcı arasındaki tesis ve/veya teçhizatın mülkiyet sınırları Ek-2’de yer alan vaziyet planı veya tek hat şemasında belirtildiği şekildedir.’ denildiği ve " direk ile özel trafo arasındaki kısım kullanıcı tarafından tesis edilir, bağlantı varlıkları nolu direğe bağlantı için kullanılan malzemelerdir, nolu direk ile trafo arasındaki tesis ve/veya teçhizatın bakım/onarım, işletmesi ve korunması kullanıcının sorumluluğundadır." açıklamasının yer aldığı anlaşılmıştır.
Makine mühendisi, elektrik mühendisi ve sigorta hesap uzmanı bilirkişiden oluşan heyet tarafından düzenlenen 27/08/2018 tarihli heyet raporunda özetle; Davacının sigortaladığı .... Şti’ndeki üzüm işleme hattındaki hasarın, ... A.Ş. sorumluluğundaki elektrik dağıtım şebekesinden kaynaklanmadığı, davalı ... A.Ş.’ne ait Turgutlu orta gerilim şebekesindeki davacının sigortalısının işletmesini besleyen fider üzerinden, sadece davacının sigortaladığı şirketin değil, 4 adet özel trafolu sanayi işletmesinin de enerji aldığı, dolayısıyla ... A.Ş. tarafından bu fider üzerinden sisteme verilen orta gerilim elektrik enerjisinin geriliminde izin verilen sınırların dışında bir dalgalanma yada enerji gidip/gelmesi yaşanmış olsa idi sadece davacının sigortaladığı işyerinde değil, aynı fider üzerinden enerji alan diğer tüm özel trafolu müşterilerin işyerlerinde de benzeri hasarların oluşmasının kaçınılmaz olduğu, halbuki olay tarihi olan 11.12.2014 tarihinde orta gerilim seviyesinden enerji alan abonelerden bu şekilde bir arıza ihbarının yapılmadığı, enerji kesme – açma işleminin de olmadığı, yine davacının sigortaladığı .... Şti’nde arızalandığı belirtilen üzüm işleme hattının, enerjinin gidip gelmesi sonucu arızalanmış olsa idi, bu işyerinde bulunan ve poliçede gösterilen diğer 40 kalem makinede ve işletmenin ofis bölümünde kullanılan daha hassas özelliklere sahip bilgisayar, yazıcı, telefon santrali, faks vb gibi cihazlarda da benzer arızaların meydana gelmesinin kaçınılmaz olacağı, oysa ki fabrika içindeki diğer elektrikli makine ve elektronik cihazlarda bu türden arızaların meydana gelmediği, bu durumun da, arızanın, işletmeye ait özel trafoya davalı tarafça verilen orta gerilim enerjisinin voltajından kaynaklı olmadığını, arızanın söz konusu üzüm işletme hattının kendi iç yapısından, bu üzüm işleme hattının beslendiği kumanda panosunda bulunan koruma cihazlarının özelliklerinden kaynaklandığını ve tekil nitelikte olduğunu gösterdiği, davaya konu olayda, hem üzüm işleme hattındaki çok sayıda mekanik aksamın (plastik elevatör zinciri, mafsal bağlantı levhası, vibrasyon izolatörü, elevatör kovası gibi) arızalandığı hem de 2 adet elektrik motorunun yandığı, bu tür arızaların; söz konusu üzüm işleme hattının bakım/işletme eksikliği yada doğal yıpranması sonucu mekanik aksamda başlayan arızaların elektrik motorlarının yanmasına sebep olacak şekilde meydana gelmiş olabileceği, belirtilen nedenlerle; davacının sigortaladığı şirketin makinelerinde meydana gelen hasarda davalı elektrik şirketinin bir kusurunun olduğunun tespit edilemediği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; dosya kapsamı ve hüküm kurmaya elverişli rapor içeriğine göre, hasarın meydana gelmesinde davalının herhangi bir kusuru bulunmadığı anlaşıldığından, mahkemenin kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamakla davacı vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/11/2018 tarihli 2017/589 Esas ve 2018/1165 Karar sayılı kararına yönelik istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70 TL istinaf karar harcından peşin alınan 44,40 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 36,30 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına (harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine),
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde varsa taraflarca yatırılan gider avansından kalan bakiyenin yerel mahkemece hesaplanarak ilgili olduğu tarafa iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 17/03/2022