T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/537
KARAR NO: 2021/834
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/02/2018
NUMARASI: 2017/287 Esas- 2018/153 Karar
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
KARAR TARİHİ: 22/09/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 22/09/2021
İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/287 Esas- 2018/153 Karar sayılı kararının dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesi süresi içinde usulünce verilmiş olmakla; dosyadaki dilekçe, lahiyalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler incelendi.
DAVA
Davacı vekili; müvekkiline ait ... plakalı arcın 26/08/2015 tarihinde ... İlçesi ... Mah. ... Sk. İstikametinde seyir halinde iken ...'in kullandığı ...'e ait ... plakalı aracın tali yondan çıkarak ana yoldan ilerleyen müvekkilinin aracına vurduğu, çarpmanın etkisi ile müvekkiline ait aracın zarar gördüğünü, Sigorta şirketi tarafından 2 ay geçmesine rağmen işlem yapılmadığı, bu nedenle İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/160 D. İş sayılı dosyası ile delil tespitinin talep edildiği, yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde müvekkilinin 7.203,22 TL aracç hasar bedeli, 560,00 TL ikame araç bedeli ve 1.500 TL değer kaybı zararı olduğunun tespit edildiği, davalı sigorta şirketine alınan rapor doğrultusunda ödeme yapılması hususunun ihtar edildiği, konu ile çalışma yapılacağının kendilerine bildirildiği, davalı sigoürta şirketince yapılan çalışma sonucunda araçta değer kaybının olmadığının ve işlem yapılmayacağının kendilerine bildirildiği bu nedenlerle müvekkiline ait hasar gören 2005 model ... ... ... MARKA ARACIN hasar bedeli orjinal yedek parça ile değişim ve işçilik bedeli olarak 7.203,22 TL, aracın kazadan sonra aldığı hasar sebebi ile değer kaybı 1.500 TL ve tamir sürecinde müvekkilinin işlerini yapabilmek için başka bir araç kiralaması sebebi ile 560,00 TL ve delil tespiti için ödenen 762,90 TL olmak üzere toplam 10.026,12 TL maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; ödeme yaptıklarını, ayrıca değer kaybının poliçe teminatı kapsamında olmadığını, davacının taleplerinin açıkça genel şartlara göre teminat dışında kaldığını, davacının ekspertiz ücreti altında yaptığı giderlerden dolayı zarar olmadığını, kusur oranı bakımından ve maddi tazminat miktarının tespiti yönünden mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmasını, Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınmasını, haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre "...Kara taşıtlarının karıştığı kazalardaki sorumlu kişiler ile sorumluluk sebepleri, araç sürücüsü yönünden 6098 s. TBK.nın 49 vd. Maddeleri, araç sahibi yönünden(işleten) 2918 s. KTK.nın 85. Maddesi ve sigorta şirketleri yönünden ise 2918 s. KTK.nın 91 vd. Maddeleri ile ZMM Genel Şartları hükümleridir.
Davalının hasardan sorumlu olması için davalı sigortalısının kusurlu olması gerekmektedir. Tarafların kusur durumunun tespiti için yaptırılan bilirkişi incelemesinde davalının sigortalısının %75 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.
Davacı, bu hükümler uyarınca aracında meydana gelen hasar ve değer kaybının tazmini için eldeki davayı açmıştır. Trafik kazası sonrasında araçta meydana gelen hasar nedeni ile anılan sorumluların aracın gerçek zararını ödemesi gerekmektedir. Gerçek zarar ise tamir masraflarının yanı sıra araçta meydana gelen değer kaybını da içermektedir. Bu değer kaybı; aracın ikinci el araç piyasasında uğradığı reel değer kaybı olup, Yargıtay içtihatlarına göre aracın hasarsız ikinci el değeri ile hasardan sonra tamir edilmiş ikinci el rayiç değeri arasındaki farkın tespiti ile belirlenmelidir.
Mahkememizce tarafların kusur durumu ve açıklanan yöntem ile değer kaybının tespiti için bilirkişilerden rapor alınmış, bilirkişiler ayrıntısı yukarıda açıklanan gerekçeli raporlarında davalı sigorta şirketine sigortalı olan araç sürücüsünün %75 kusurlu olduğu ve gerçek hasar miktarının 5.900,00-TL, değer kaybının 1.500,00-TL ve 560,00-TL ikame araç bedeli olduğunu belirtmişler, kusur oranına göre 4,762,50-TL hasar miktarı, 1.125,00-TL değer kaybı ve 420,00-TL ikame araç bedeli tespit edilmiştir. İtirazlar üzerine ek rapor alınmış, bilirkişiler ek raporlarında; kusur yönünden sürücülerin kaza anındaki davranışlarını ilgili mevzuat hükümlerine göre değerlendirmişler ve kusur oranında bir değişikliğe gidilmesinin gerekmediğini belirtmişler, hasar yönünden yapılan değerlendirmede; KDV'nin tek tek bütün parçalarda gösterilmeyip toplam yedek parça bedeli ile işçilik ücreti üzerinden KDV hesaplanarak tespit bilirkişinin aynı parçaya iki kez KDV uygulanması sonucunu doğuracak yönteminden ayrıldıklarını belirterek hasar bedelini hesaplamışlardır. Bilirkişi raporlarının incelenmesinde; tarafların itirazlarının karşılandığı, kusurun kaza ile uyumlu belirlendiği, hasar, değer kaybı tazminatı ile araç mahrumiyet zararının yöntemine uygun tespit edildiği..." gerekçesiyle davanın KISMEN KABULÜ İLE; 4.762,50-TL hasar, 1.125,00-TL değer kaybı bedelinin davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihinden, davalı ... Sigorta AŞ yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak, davacıya verilmesine, 420,00-TL ikame araç bedelinin davalılar ... ve ...'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak, davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece davanın kısmen kabulü ile taleplerinin bir kısmının taraflarına ödenmesine karar verildiğini, ancak mahkemece yargılama giderleri hesaplaması hatalı yapıldığını, kararın 5. bendinde "davacı tarafından peşin olarak yatırılan 171,23-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine.." denmiş olup, bu yatırılan bedelin ne olduğu belirtilmediğini, ayrıca 6.bentte davacı tarafından toplam 1463,-TL yatırılmakla denmiş olup, işbu dosya için UYAP tahsilat-reddiyat bilgileri kısmında 1430-TL yatırdıklarını, delil tespiti amacıyla açılan İzmir 7.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/160D. iş sayılı dosyasına yatırdıkları 762,90-TL'nin hesaba katılmadığını, kısa ve gerekçeli kararda yargılama gideri talebimizin reddine karar verildiği yönünde açık bir hüküm de bulunmadığını, dava dilekçesinde İzmir 7.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015-160 d.iş sayılı dosyasına yatırdığımız harç ve avanslar belirtilerek bu bedelin de davalılardan tahsili talep edilmiş ise de, dava kısmen kabul edilmesine rağmen yatırdıkları bedelin taraflarına ödenmesine karar verilmediğini, kısmen kabul kısmen red kararına göre oranlandığında yargılama gideri hesabının eksik olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, trafik kazası sebebiyle araçtaki hasarın tazmini taleplidir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Davacı, araçtaki hasar bedeli 7.203,22 TL, ikame araç bedeli 560,00 TL, değer kaybı 1.500,00 TL ve davadan önce zararın tespiti amacıyla İzmir 7. SHM 2015/160 D.iş nolu dosyasında yaptığı 762,90 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 10.026,12 TL'nin tahsilini talep etmiş, mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemece d. iş dosyasında ne kadar yargılama gideri yapıldığı mahkemesine sorulmuş, İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/160 D.iş nolu dosyada yapılan gidere ilişkin cevabi yazısında harçlar ve masraflar olmak üzere toplam 653,80 TL yargılama gideri yapıldığı belirtilmiştir. Delil tespiti HMK m. 400'e göre "geçici hukuki koruma tedbiri" olarak sayılmış, aynı kanunun 323/1-ç maddesinde ise geçici hukuki koruma tedbirlerine dair giderler "yargılama gideri" olarak sayılmakla mahkemece, davacının yaptığı bu masraflar yargılama giderlerine eklenerek hüküm kurulması yerine yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Bunun yanı sıra davacı işbu dava dosyasında yargılama gideri olarak 1463 TL yatırdığını iddia etmesine rağmen hüküm bu hususun 1430 TL olarak geçtiğini ayrıca kabul ve ret oranına göre yargılama giderinin eksik hesaplandığını belirtmiştir.Mahkememizce yapılan incelemede istinafa konu edilen 1.463,00 TL bedel dairemizce 1.472,00 TL olarak hesaplanmış olup, aradaki cüzi farkın tahkikatın bitmesi ile kararın yazım aşamasındaki geçen sürede yapılan masraflardan kaynaklandığı düşünülmektedir. Öte yandan; Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği ancak hükmedilen bedellerden 420,00 TL ikame araç bedelinden sigorta firması sorumlu olmadığından bu yönü ile diğer davalılardan bu değerin oranı kadar sınırlı tutulması gerekirken tüm davalılar yönünden aynı masraf ve hesaplamalar yapılması hatalıdır.
HMK 353/1-b-2 maddesinde yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına gerek duyulmadığı takdirde düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verileceği öngörülmüştür.
Bu durumda, anılan yasal düzenleme doğrultusunda ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
1-İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/02/2018 tarihli, 2017/287 esas ve 2018/153 karar sayılı ara kararının KALDIRILMASINA,
2-Davacı tarafın yatırmış olduğu 35,90 TL istinaf karar harcının davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 98,10 TL istinaf kanun yolu harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama gideri (3 x 14,00 TL tebligat + 35,00 TL posta masrafı + 0,50 TL KEP masrafı) 77,50 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf eden yararına istinaf vekalet ücreti verilmesine yer olmadığına,
B-6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden esas hakkındaki kararla;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
4.762,50-TL hasar, 1.125,00-TL değer kaybı bedelinin davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihinden, davalı ... Sigorta AŞ yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak, davacıya verilmesine,
420,00-TL ikame araç bedelinin davalılar ... ve ...'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak, davacıya verilmesine,
İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/160 D.İş. Sayılı dosyasında yapılan masrafın kabul edilen kısmı olan 653,80 TL'nin yargılama giderlerinde değerlendirilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 430,87 TL harçtan peşin olarak alınan 171,23 TL harcın mahsubu ile bakiye 259,64 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir yazılmasına,(davalı ... Sigorta A.Ş.'nin bu miktarın 242,35 TL'si ile sınırlı olmak kaydıyla)
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT göre 4.080,00 TL ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı ... Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT göre 4.080,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 171,23 TL ve başvurma harcı olarak yatırılan 29,20 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Tahkikat aşamasında davacı tarafından yapılan (40,00 TL posta ve tebligat masrafı, 9 x 10,00 TL=90,00 TL posta ve tebligat masrafı, 13 x 11,00 TL=143,00 TL posta ve tebligat masrafı, 6 x 12,50 TL=75,00 TL posta ve tebligat masrafı, 3 x 14,00 TL =42,00 TL posta ve tebligat masrafı, 282,00 TL talimat masrafı, 2 x 400,00 TL=800,00 TL bilirkişi ücreti) 1.472,00 TL yargılama gideri ve 653,80 TL tespit masrafı olmak üzere toplam 2.125,30 TL'nin davanın kabul ve ret oranına göre 1.337,04 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin bu miktarın 1.248,01 TL'si ile sınırlı olmak kaydıyla)
7-Yatırılan gider avansının varsa kullanılmayan kısmının, 6100 Sayılı Kanunun 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Kararın mahkemece taraf vekillerine tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere 22/09/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.