T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/718
KARAR NO: 2021/590
KARAR TARİHİ: 24/06/2021
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/04/2021
NUMARASI: 2021/275 Esas ve 2021/419 Karar
DAVANIN KONUSU: Çek İptali
KARAR TARİHİ: 24/06/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 24/06/2021
İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 19/04/2021 tarihli, 2021/275 esas ve 2021/419 karar sayılı dosyası dairemize gönderilmiş olmakla, yapılan inceleme sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA :
Talep eden vekili dilekçesinde özetle; davacı müvekkil firmanın çok sayıda fatura sureti ve cari hesap ekstreleri nazarıyla sabit olduğu üzere, ... İsimli firma ile aktif bir ticaret içerisinde olduğunun, dilekçe ekinde sundukları çek çıkış bordrosu ile davalarına konu ... Bankası ... Şubesine ait 20/04/2021 keşide tarihli, İzmit keşideli, 47.700,00 TL bedelli, 0611304 çek nolu ... iban hesap numaralı bir adet çek ...'den teslim alındığının, söz konusu çekin ... tarafından keşide edildiğinin, müvekkil davacının çeki teslim aldığı firma ise çekin lehtarı olan ... olduğunu, müvekkil davacı şirket çalışanı tarafından teslim alınmış çek aslı müvekkil davacı firma uhdesindeyken kaybolduğunu, çekin bulunması için uzun bir zamandır yoğun bir çaba gösterilmiş ise de çek aslının bulunamadığını, çekin 20/04/2021 tarihli olduğu izahtan vareste olup, çekin kötü niyetli üçüncü kişilerce, sahte ciro ve sair işlemlerle bankaya ibrazı halinde müvekkil davacı firmanın uğraması mümkün zararlar dikkate alınarak çeke ilişkin ödeme yasağı konulmasının öncelikli talepleri olduğunun, TTK hükümleri uyarınca kaybolmuş çekin iptali için zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece; Türk Ticaret Kanununda kambiyo senetleri arasından düzenlenmiş olan çek ciro yoluyla devredilebilmektedir. Ciroları görünmeden çekin yetkili hamilinin tespiti mümkün olmamaktadır. Dosyamıza sunulan çek fotokopisinde cirolarda cirolarda görünmediğinden davacının yetkili hamil olup olmadığının belirlenememektedir. Ayrıca dava dilekçesi ekinde sunulan çek çıkış bordrosu ile faturala temel ilişki bakımından delil değeri ifade etse de çek iptali davası yönünden öncelikli şart kambiyo senedindeki kurallara göre davacının yetkili hamil olmasıdır. Yukarıda belirtildiği üzere çek ciroları görünmediğinden davacının yetkili hamil olduğu da anlaşılamamaktadır. Bu sebeple davanın usulden reddine... Şeklinde karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosya incelendiğinde, ... tarafından keşide edilmiş, müvekkili davacının çeki teslim aldığı firmanın ise çekin lehtarı olan ... olduğu dikkate alındığında müvekkili davacının davaya konu çekin yetkili hamili olduğunu, bu hususun kayıp çekin arka yüzüne ilişkin fotokopisi ile de sabit olduğunu ileri sürerek istinaf itirazlarının kabulü ile delillerin değerlendirilmesindeki eksiklikler nazarıyla mahkeme kararının kaldırılarak iadesine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME,
DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dairemizce HMK'nın 355 maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır.
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece davaya konu çekin davacının yetkili hamil olmadığından bahisle reddine karar verilmiştir.
Çekin cirosunda lehine ciro yapılan kimsenin gösterilmesi zorunlu olmayıp, ciro sadece cirantanın imzasından ibaret de olabilir. Bu tür ciroya TTK'nın 818/1-d, 683/2. maddeleri uyarınca beyaz ciro denmekte olup temlik cirosu hükmünde kabul edilir. Beyaz cironun geçerli olması için ciroya ilişkin imzanın çekin/senedin arkasına veya alonj üzerine atılması zorunludur. Cirosu kabil bir çeki/senedi elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır.
Kaldı ki somut olayda; zayi iddiasına konu ... Bankası ... Şubesine ait 20/04/2021 keşide tarihli, İzmit keşideli yeri, 47.700,00 TL bedelli, 0611304 çek nolu ... iban hesap numaralı çek ... tarafından ciro edildiği ve çekin davacı ... hitaben çek çıkış bordrosu ile davacıya çıkış yapıldığı ve davacının uhdesindeyken zayi olduğu, yukarıda açıklandığı gibi çeki elinde bulunduran davacının yetkili hamil durumunda olduğu, bu haliyle işin esasına girilmesi gerekirken davacının yetkili hamil olmadığından bahisle davanın reddine dair verilen kararın hatalı olduğu anlaşılmakla; mahkemece dava konusu çek ile ilgili gerekli ilanlar yapıldıktan karar verilmesi gerektiğinden, davacı vekilinin istinaf isteminin esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM :
1-İlk derece mahkemesinin kararına karşı talep eden davacı tarafından yapılan istinaf talebinin KABULÜNE,
2-İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 19/04/2021 tarihli, 2021/275 esas ve 2021/419 karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine,
4-Davacının yatırmış olduğu 59,30 TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine ödenmesine,
5-Artan yargılama giderinin istek halinde yatırana iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK 362/1-ç maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.24/06/2021