T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/501
KARAR NO: 2022/661
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 12/11/2020 (Dava) - 16/09/2021 (Karar)
NUMARASI: 2020/676 Esas - 2021/700 Karar
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
BAM KARAR TARİHİ: 20/04/2022
KARARIN YAZIM TARİHİ: 20/04/2022
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/09/2021 tarihli 2020/676 Esas ve 2021/700 Karar sayılı dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ticari defter ve kayıtların tutulduğu ... Mah. ... Sokak No:... D:... ... İzmir adresindeki SMMM ... isimli 9130050010 vergi kimlik numaralu muhasebe ofisinin 30.10.2020 tarihinde İzmir’de yaşanan deprem felaketi nedeniyle ağır hasar gördüğünü ofisin bulunduğu binanın ivedi yıkılacak yapılar kapsamına alındığını, eşyalı yıkım kararı alındığını, bu nedenle bina sakinlerinin içeri girişine izin verilmediğini, herhangi bir belgeye erişim sağlanamadığını, binanın 10.11.2020 tarihinde yıkıldığını, deprem ve yıkım nedeniyle müvekkili şirkete ait 2015-2016-2017-2018 yıllarına ilişkin tüm alım satım faturaları ve gider belgeleri ile bu yıllara ilişkin tüm ticari defterlerin (yevmiye, kebir ve envanter defterleri) zayi olduğunu, Türk Ticaret Kanunu m. 82/7 uyarınca “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkili şirkete ait 2015-2016-2017-2018 yıllarına ilişkin tüm alım satım faturaları ve gider belgeleri ile bu yıllara ilişkin tüm ticari defterlere (yevmiye, kebir ve envanter defterleri) ilişkin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece; yapılan yargılama, toplanan deliller ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; "...davacının ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yapılmasına dair kayıtların getirtildiği, yine fatura ve sevk irsaliyelerinin basımına ilişkin kayıtların da getirtildiği, diğer defter ve belgelerin kanunen tutulması zorunlu defter ve kayıtlardan olduğu, ayrıca yine bu defter ve kayıtların düzenli olarak tutulmasını sağlayacak fatura ve sevk irsaliyesi gibi belgeler hakkında da zayi belgesi verilebileceği..." gerekçesi ile davanın KISMEN KABULÜNE, "...davacı vekili tarafından ticari defter ve kayıtların yanında sair belgeler hakkında zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de bunların nitelikleri itibariyle belirlenebilir olmadıkları, zayi belgesi verilecek belgenin seri ve sıra no gibi hususlarının ayırt edici olarak belirli olması gerektiği, reddine karar verilen belgeler yönünden belgelerin yeterince somutlaştırılamadığı..." gerekçesi ile davanın KISMEN REDDİNE karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesi ile; emsal kararlar da dikkate alınarak, müvekkil şirkete ait 2015-2016-2017-2018 yıllarına ilişkin tüm alım-satım faturaları ve gider belgelerinin de zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesi gerekirken red kararı verilmesinin hatalı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; 6102 sayılı TTK' nın 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Mahkemece, ... Matbaa'ya ....-.... Ticaret adına fatura basımına ilişkin bilgi ve belgelerin bir suretinin gönderilmesi istenilmiş, .... Matbaa tarafından 10.03.2021 tarihli verilen cevapta ... firmasına üretilen faturalara ait Gelir İdaresi Başkanlığına yapılan bildirimde A192001-197000 seri ve sıra no ile 5000 adet fatura basıldığı belirtilmesine rağmen aynı yazı ekinde söz konusu faturalara ait gönderilen örnek faturanın ise A 197007 seri ve sıra nolu olduğu anlaşılmıştır. Yani söz konusu örnek fatura sıra nosu olan 197007, basılan son fatura sıra nosu olan 197000'den fazla olduğundan bu durumda basılmış olan başkaca faturalar olduğu ihtimalinin bulunduğu anlaşılmakla, mahkemece bu husustaki belirsizlik giderilmeden yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.
Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KABULÜNE,
2-İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/09/2021 tarihli 2020/676 Esas ve 2021/700 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Yukarıda yapılan açıklamalara göre davanın yeniden görülüp istinaf denetimine uygun bir yargılama yapılarak varılacak sonuca göre bir karar vermek üzere Mahkemesine İADESİNE,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından davacı yararına istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-İstinaf yoluna başvuran davacıdan başlangıçta alınan 80,70-TL istinaf maktu karar harcının kendisine İADESİNE,
6-İstinaf yoluna başvuran davacıdan başlangıçta alınan 220,70-TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının ilk derece mahkemesince yargılama giderlerinde değerlendirilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
8-Kararın taraflara tebliği, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 20/04/2022