T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1682
KARAR NO: 2022/133
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 29/09/2021
NUMARASI: 2021/368 Esas-2021/794 Karar
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
BAM KARAR TARİHİ: 27/01/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 27/01/2022
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 29/09/2021 tarihli 2021/368 Esas - 2021/794 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait "... Mah. ... Cad. ...-... .../..." adresinde bulunan ... MERSİS numaralı İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne 200564 sicil numarası ile kayıtlı... Şirketi'nin karar defteri müvekkili tarafından gerekli tedbirler alınmış ve gerekli özen gösterilmiş olmasına karşın irade dışı sebeplerle kaybolduğunu, İşbu karar defterinin kaybolduğu müvekkil tarafından 24.05.2021 tarihinde fark edildiğini beyan ederek, zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesince; "...davaya konu edilen uyuşmazlığın 6102 sayılı yasanın 82.maddesinin 7. fıkrası gereğince tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin zayine ilişkin olduğu, zayi isteminin bir afet veya hırsızlık sebebiyle istenebileceği ve tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde isteyebileceği, ancak davacı tarafın ilgili defter ve belgeleri irade dışı sebeplerle kaybolduğunu iddia ettiği ilgili zayi nedeninin kanunun belirttiği nedenlerle uyuşmadığı, buna ilişkin dava dilekçesinin deliller kısmında zayi istemini destekler hiç bir delil sunmadığı, ayrıca zayi sebebinin belirsiz olmasından ötürü mahkemece hangi delillerin gerekli olduğunun da tespitinin yapılamadığı, bu bağlamda 6102 sayılı yasanın 82/7 maddesinin uygulanamayacağı anlaşılmakla davanın reddine..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; karar defterinin kaybolduğunun müvekkil tarafından 24.05.2021 tarihinde fark edildiğini, karar defterinin zayi olduğunu fark eden müvekkilinin vakit kaybetmeksizin şirkete ait karar defterine ilişkin zayi belgesi verilmesi adına yerel mahkeme nezdinde dava açtığını ancak söz konusu davanın 29.09.2021 tarih ve 2021/368 esas, 2021/794 karar sayılı ilamı ile reddedildiğini, müvekkilinin karar defterini saklamada gerekli özen ve dikkati göstermiş olup yerel mahkemenin gerekçeli kararında bu özen ve dikkatin gösterilmediğine ilişkin olarak hiçbir dayanak sunulmadığı gibi karar denetime elverişli bir şekilde de sunulmadığını beyanla, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davacının yetkili temsilcisi olduğu ... A.Ş' nin karar defterinin taşınma sırasında zayi olduğu iddiasıyla TTK 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebebleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 82-(7) maddesine göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa; tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren, onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Maddede düzenlenen (15) günlük süre hak düşürücü süredir.
6102 TTK'nın 82-(7) maddesinde; zayi belgesi verilebilecek haller tahdidi olarak sayılmıştır. Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmektedir. Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür.
Somut olayda; dosya kapsamı ve delillere göre; tacir olan şirketin muhafaza konusunda gerekli özen yükümünü yerine getirmediği, davacının ileri sürdüğü nedenin kanunda tahdidi olarak sayılan hallere girmediği, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden bir yanlışlık bulunmadığı ve davacının istinaf sebeplerinin de yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK.nun 355. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davacı vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 29/09/2021 tarihli, 2021/368 Esas-2021/794 Karar sayılı kararına yönelik istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-İSTİNAF AŞAMASINDA; davacıdan alınması gereken 80,70 TL istinaf karar harcından peşin alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 21,40-TL'nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına (harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine),
3-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde varsa taraflarca yatırılan gider avansından kalan bakiyenin yerel mahkemece hesaplanarak ilgili olduğu tarafa iadesine,
5-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-ç maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/01/2022