T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2020/254
KARAR NO: 2021/323
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28.05.2015 (Dava), 26.12.2017 (Karar)
NUMARASI: 2015/601 Esas, 2017/1490 Karar
DAVA: MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT
KARAR TARİHİ: 16/04/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 19/04/2021
İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/601 Esas, 2017/1490 Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna ayrı ayrı başvurulması üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Mahkemece yapılan açık yargılama sonucunda; "...21/12/2014 tarihinde ... idaresindeki diğer davalı ... adına kayıtlı ..... plakalı aracın, davacılardan ...'in oğlu diğer davacıların kardeşi .....' in kullandığı motosiklete çarpmasıyla meydana gelen trafik kazası sonucunda ..... in vefat ettiğini, bu nedenle davacı ... in desteğini yitirdiği gibi tüm davacıların manevi olarak zarar gördüğünü, ayrıca ..... in ..... plakalı motosikletinin hasarlandığını, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün kusurlu olduğunu, ..... plakalı aracın davalı ... nezdinde KTK ZMM sigortası ile sigortalı olduğunu ileri sürerek, davacı ... için 40.000-TL manevi tazminat ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 1.000,00 tL maddi tazminatın, diğer davacıların her biri için 30.000,00 er TL manevi tazminat ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 500,00 er TL manevi tazminatın, kaza tarihinden itibaren reeskont faizi ile müteselsilen davalalırdan tahsiline, (davalı ... şirketinin sadece maddi tazminattan, poliçe limiti dahilinde sorumluluğuna) karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili sunduğu cevap dilekçesinde ..... plakalı aracın 17.10.2014-09.01.2015 vadeli ... poliçe nolu ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacının uğradığını iddia ettiği zararın ve sigortalının kusurunu ispat etmesi gerektiğini, ölenin kardeşi olan davacıların ölenin kendilerine destek olduğunu ve ölümü ile destekten yoksun kaldıklarını ispat etmeleri gerektiğini, SGK 'dan rücuya tabi ödeme alınıp alınmadığının araştırılması gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde, .....'in motosiklet ile müvekkili ...'ın kullandığı araca arkadan çarpması sonucunda yaralandığını, 22.12.2014 tarihinde hastanede vefat ettiğini, her ne kadar trafik kazası tespit tutanağında müvekkiline asli kusur, murise tali kusur atfedilmiş ise de, müvekkilinin trafik kazası tespit tutanağına bakmadan imzaladığını, .....'in kaza anında 3,436 promil alkollü olduğunu, alkol nedeni ile kanama durdurulamadığından ölümün gerçekleştiğini, uzmanların görüşüne göre 2 promil üzeri insanın kontrol yeteneğini ve reflekslerini tamamen yitirmesine neden olduğunu, murisin bunun üzerindeki alkol düzeyi ile motosiklet kullanırken kazanın meydana geldiğini, kaskın olmadığını, murisin annesine ait evi sattırıp bedelini harcadığını, annesine destek olmasının söz konusu olmadığını, yine davacı kardeşlerin murisin alkol tutkusu sebebiyle muris ile aralarının mesafeli ve problemli olduğunu, kaldı ki, murisin öldüğünde emekli olup, tek gelirinin emekli maaşı olduğunu, istese dahi ailesine destek olabilecek maddi güce sahip olmadığını, gelirinin kendi giderlerini dahi karşılamadığını, müvekkillerinin ve ailesinin muris hastanede iken davacıları yalnız bırakmadığını, tazminat konusunda anlaşmak istediklerini, ancak müvekkillerinin teklifinin çok üzerinde talepde bulunduklarını, müvekkili ...'ın kaza nedeniyle psikolojisinin bozulduğunu, kaza tarihinden beri işsiz olduğunu, kaza sebebiyle eşi ile arasının bozulduğunu, ...'ın da bankaya olan kredi borcu nedeni ile taksiyi devretmek zorunda olduğunu ileri sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, tanıklar dinlenmiş, bilirkişi görüşüne başvurulmuş, tarafların sosyal ve ekonomik durumları araştırılmıştır.
Trafik kazası tespit tutanağının incelenmesinden 21.12.2014 tarihinde ...'ın sevk ve idaresindeki ..... plakalı aracı ile ...... Caddesi üzerinde .....'in sevk ve idaresindeki ..... plakalı motosikletle çarpıştığı, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, .....'in bu kazadan sonra 22.12.2014 tarihinde vefat ettiği anlaşılmıştır.
İzmir Trafik Tescil Şube Müdürlüğünün cevabi yazısında, ..... plakalı ticari otomobilin kaza tarihi itibarı ile ... adına kayıtlı iken 25.12.2014 tarihinde üçüncü şahısa devredildiği belirlenmiştir. Yine Karşıyaka Trafik Şube Müdürlüğünün cevabi yazısında ..... plakalı motosikletin 26.05.2011 tarihinde ..... adına tescil edildiği, 29.05.2015 tarihinde ...'e devredildiği bildirilmiştir.
Dosya davalı ... tarafından sunulan poliçenin incelenmesinden ..... plakalı aracın kaza tarihi itibarı ile davalı ... nezdinde KTK ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğu kişi başı ölüm teminat limitinin 268.000,00 TL olup, maddi hasarda araç başına teminat limitinin 26.800,00 TL olduğu saptanmıştır.
Adli Tıp Kurumu Trafik İHtisas Dairesinin 09.02.2016 tarihli raporunda kazının meydana gelmesinden .....'in % 25 oranında, ...'ın % 75 oranında kusurlu olduğu ortaya konulmuştur. Bu rapor dosya kapsamına ve mevzuata uygun bulunmakla hükme esas alınmıştır.
Davacılar tarafından murise ait iken mirasçılarına intikal eden ..... plakalı motosiklet hasar bedeli talep edilmekle bu konuda makine mühendisi bilirkişi ..... 'dan rapor alınmış bilirkişi 10.11.2016 tarihli raporunda, 21.12.2014 tarihinde meydana gelen kaza sonrası ..... plakalı araçta oluşan hasar miktarının KDV dahil 30.811,15 TL olduğunu, ancak hasar miktarının motosikletin rayiç değerinden fazla olması ve onarım aşamasında ilave parçalar çıkabileceği kanaati ile onarım yapılmasının ekonomik olmayacağından, rayiç bedelinden sovtaj bedelinin mahsubu ile hasar bedelinin tespiti gerektiğini, buna göre 17.500,00 TL olan motosikletin hasarsız rayiç bedelinden sovtaj bedeli olan 4.000,00 TL nin düşülmesi ile hasar bedelinin 13.500,00 TL olduğunu ortaya koymuştur.
.....'e ilişkin veraset ilamının incelenmesinden, 22.04.2014 tarihli ölümü ile geriye mirasçı olarak 2/4 payı itibarı ile annesi .....'in, 1/4 er payı itibarı ile kardeşleri ... ve ...'in kaldığı saptanmıştır.
Bilirkişi ..... sunduğu 03.02.2017 tarihli raporda; meydana gelen trafik kazası sonucu hayatını kaybeden .....'in geride kalan annesi ...'in destekten yoksun kalma zararının 59.206,06 TL olduğunu, davalı sürücünün % 75 oranındaki kusuru göz önünde bulundurulduğunda talep edebileceği DYK tazminatının 44.404,54 TL olduğunu, bu tutarın davalı ... şirketinin poliçe teminatı kapsamında olduğunu tespit etmiştir. Bilirkişi raporuna itiraz edilmiş, bilirkişi sunduğu ek raporunda kök raporundaki tespitleri konusunda değiştirilecek bir husus olmadığını bildirmiştir.
Davacı vekili 22.02.2017 tarihinde sunduğu ıslah dilekçesi ile ... için 44.404,00 Tl DYK tazminatı ve 2.530,00 TL maddi tazminat, ... için 3.795,00 TL maddi tazminat, ... için 3.795,00 TL maddi tazminat talep ettiklerini, böylelikle maddi tazminat taleplerini 52.524,00 TL arttırdıklarını, ıslah edilen miktarda maddi tazminatın ve dava dilekçesinde istedikleri manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen (davalı ... şirketinin sadece maddi tazminattan sorumlu olmak üzere) alınarak davacılara verilmesine karar verilmesini talep ettiklerini bildirmiştir.
Davacı vekili 04.12.2017 tarihli dilekçesinde ıslah dilekçesinde motosiklet hasarı ile ilgili maddi tazminat taleplerini bildirirken maddi hata yaptıklarını bildirerek veraset ilamına göre yeniden hesapladığı tutarların tahsiline karar verilmesini istemiş ise de, bir davada bir kez ıslah yoluna başvurulabileceği, ıslah dilekçesi ile ortaya konulan talep miktarlarının daha sonradan değiştirilmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmiş, bu yöndeki talebi kabul edilmemiştir.
Toplanan tüm deliller karşısında, 21.12.2014 tarihinde davalı ... adına kayıtlı ..... plakalı ticari taksinin ...'ın sevk ve idaresindeyken ..... caddesi üzerinde .....'in sevk ve idaresindeki ..... plakalı motosiklet ile çarpıştığı, kazada .....'in yaralandığı ve akabinde bu kazaya bağlı olarak vefat ettiği, kazanın oluşumunda .....'in % 25 oranında, ...'ın % 75 oranında kusurlu olduğu saptanmıştır.
.....'in ölümü ile annesi davacı ...'in desteğini yitirdiği, aktüerya uzmanı bilirkişinin hesaplamasına göre destekten yoksun kalma zararının 59.206,06 TL olduğu, ancak davalı sürücünün % 75 oranına isabeteden davacının DYK zararının 44.404,54 TL olduğu, bu zarardan davalı sürücü ...'ın ..... plakalı araç işleteni ...'ın ve bu aracın KTK ZMM sigortacısı davalı ... Şirketinin sorumlu olduğu kanaatine varılmakla, davacı ...'in DYK zararına ilişkin maddi tazminat talebinin kabulüne, 44.404,00 TL maddi tazminatın 21.12.2014 tarihinden itibaren (davalı ... yönünden dava tarihinden itibaren) yasal faizi ile davalılardan müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine karar verilmiştir.
Meydana gelen kazada davacı ... oğlunu davacılar ... ve ... ise kardeşlerini yitirmiş olup, manevi zarara uğradıkları anlaşılmakla, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün kusur durumu, davacıların ve davalı gerçek şahısların sosyal ve ekonomik durumları dikkate alınarak davacı ... için 20.000,00 tL, davacı ... ve ..... için 10.000,00 er TL manevi tazminat takdirinin uygun olduğu kanaatine varılmakla, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, davacı ... için 20.000,00 TL, davacılar ..... ve .....'in her biri için 10.000,00 er TL manevi tazminatın 21.12.2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılar ... ve ...'dan müteselsilen alınarak her bir davacıya ayrı ayrı verilmesine, fazlaya dair manevi tazminat taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacıların murisi .....'in maliki olduğu ..... plakalı motosikletin meydana gelen kazada hasarlandığı, motosikletin tamir bedeline göre pert total işlemine tabi tutulması gerektiği, buna göre bilirkişi tarafından hesaplanan zarar tutarının 13.500,00 TL olup, davalı sürücünün % 75 kusuruna isabet eden davacıların talep edebileceği zarar bedelinin 10.125,00 TL olduğu, davacıların bu tutarı miras payları oranında talep edebilecekleri, davacı ...'in 2/4 miras payına karşılık gelen zarar tutarının 5.062,25 TL, davacı kardeşlerin 1/4 er miras payına karşılık gelen zarar tutarının 2.531,25 TL olduğu, ancak ıslah dilekçesi ile davacı anne yönünden 2.530,00 TL talep edildiği, anne yönünden hesaplamadan daha az olmakla birlikte 2.530,00 TL nin aşağıda belirtildiği üzere faizi ile tahsiline karar vermek gerektiği, kardeşler ..... ve ..... için ise talep edebilecekleri zarar tutarının 2.531,25 er TL olduğu, oysa ıslah dilekçesinde her biri için 3.795,00 TL talep edildiği" gerekçesiyle, 1-Motosiklet hasarına ilişkin davacı ...'in maddi tazminat talebinin KABULÜNE, ... ve ...'in maddi tazminat talebinin KISMEN KABULÜNE, ... için 2.530,00.TL ... için 2.531,25.TL, ... için 2.531,25.TL maddi tazminatın ayrı ayrı 21.12.2014 tarihinden itibaren (davalı ... yönünden dava tarihinden itibaren) yasal faizi ile davalılardan müteselsilen alınıp davacılara ayrı ayrı verilmesine,
-Davacı ... ve .....'in fazlaya dair maddi tazminat taleplerinin REDDİNE,
2-Davacı ...'in DYK maddi tazminat talebinin kabulüne 44.404,00.TL maddi tazminatın 21.12.2014 tarihinden itibaren (davalı ... yönünden dava tarihinden itibaren) yasal faizi ile davalılardan müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,
3-Davacıların manevi tazminat taleplerinin KISMEN KABULÜNE, davacı ... için 20.000,00.TL, davacılar ..... ve .....'in her biri için 10.000,00.er TL manevi tazminatın 21.12.2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılar ... ve ...'dan müteselsilen alınarak her bir davacıya ayrı ayrı verilmesine,
-Fazlaya dair manevi tazminat taleplerinin REDDİNE, karar verilmiş, verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kazanın sabaha karşı meydana geldiğini ve muris .....' in kaza anında 3.436 promil alkollü olduğunu, murisin ayakta duramayacak halde olmasına rağmen motosikletle yola çıktığını, bu durumun kusur incelemesinde dikkate alınmadığını ayrıca aşırı alkollü olmasından dolayı vücudunun tedaviyi kabul etmediğini ve ölümüne sebebiyet verdiği hususunun da değerlendirilmesi gerektiğini, İzmir 28. Asliye Ceza Mahkemesi' nin 2015/22 Esas ve 2015/641 karar sayılı ceza dosyasında yapılan keşif üzerine düzenlenen 20.05.2015 tarihli kusur raporunda murisin yarıya yakın düzeyde kusurlu olduğunun tespit edilmesine rağmen bu dosyada %25 kusur raporuna dayanarak karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kusur raporlarına itirazlarımız yönünde Adli Tıp Genel Kurulundan rapor alınması ve raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini, murisin kazancının ancak kendisine yettiğini, annesine %50 oranında destek olamayacağı gibi kimseye destek olamayacağını, murisin yaşı ve yaşam tarzı gözönüne alınarak evlenme ihtimalinin varlığının kabulünün gerektiğini, motosiklete biçilen değerin fazla olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemece tazminat hesabı konusunda herhangi bir eğitimi olmayan tıp doktoru bilirkişi tarafından yapılan tazminat hesabı esas alınarak hatalı şekilde hüküm kurulduğunu, bilirkişi tarafından müteveffanın destek payının %50' sinin davacı anneye ayrıldığını, yerleşik içtihatlar gereği desteğin eşi ve kendisine 2, çocuklar ile anne-babaya 1 pay ayrılması ve yine müteveffanın ileride evleneceği, çocuk sahibi olacağının kabul edilmesi gerektiğini, kök rapora bu yönde itirazda bulunmalarına rağmen bilirkişinin "müteveffanın düzenli bir geliri olmayan, alkol bağımlısı" olması nedeniyle evlenme ihtimali bulunmadığını belirttiğini, bilirkişinin tabiriyle düzenli bir geliri olmayan ve alkol bağımlısı müteveffanın her ay asgari ücret düzeyinde gelir elde etmesinin ve bu gelirinin yarısını annesine destek olarak ayıracağının kabul edilemeyeceğini, müteveffanın davacı anneye destek olmasının mümkün olmayıp davanın reddinin gerektiğini, müteveffanın emekli olması nedeniyle AGİ hariç net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerekirken bilirkişi tarafından AGİ dahil asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, 20 yaşındaki bir motosiklet 17.500.TL rayiç bedelin fahiş olduğunu, sovtaj değerinin de çok düşük tutulduğunu, müteveffanın yasal sınırın 7 katından fazla bir alkol oranı ile motosiklet kullanırken olayın meydana geldiğini, sigortalı aracın cepten yola çıkıp seyretmekte iken müteveffanın alkolün de etkisiyle sigortalı araca arkadan çarptığını buna göre sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmadığını, davanın konusunun davacı yanın gelecekteki zararına ilişkin olup bu zarar için bugünden faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı, hasar bedeli ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre; kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalılar vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26.12.2017 tarih ve 2015/601 Esas, 2017/1490 Karar sayılı hükmü usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalılar vekillerinin istinaf kanun yolu başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf başvurusu sırasında davalılar ... ve ...' dan alınması gereken 6.284,28.TL nispi karar harcından peşin olarak alınan 1.571.00.TL harcın tenzili ile bakiye 4.713.28TL harcın davalılar ... ve ...' dan alınarak hazineye gelir kaydına
3-İstinaf başvurusu sırasında davalı ...' nden 3.171.84.TL nispi karar harcından peşin olarak alınan 792.96.TL harcın tenzili ile bakiye 2.378.88.TL harcın davalı ...' nden alınarak hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf başvurusu sırasında davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davacılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 16/04/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.