T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1706
KARAR NO: 2024/1254
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İZMİR FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ : 12/03/2021 (Dava) - 13/10/2021 (Karar)
NUMARASI: 2021/32 Esas - 2021/198 Karar
DAVA:Markaya Tecavüz, Faydalı Modelin İhlali Nedeniyle Haksız Rekabetten Kaynaklı Tecavüzün Tespiti, Önlenmesi, Maddi-Manevi Tazminat
BAM KARAR TARİHİ: 12/09/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 12/09/2024
İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 13/10/2021 tarihli 2021/32 Esas ve 2021/198 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA :
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ... Ltd. Şti' nin ... İli ... İlçesi ... Beldesinde ahşap dolap kapakları imal eden bir firma olduğunu, TPE' ne 14/04/2014 tarihinde marka no: 2013/25612 - ticaret ile ... markasını tescil ettirdiğini, bu markayı 20/03/2013 tarihinden itibaren 10 yıl süreyle kullanma ve koruma hakkına sahip olduğunu, şüphelinin markayı haksız olarak kullandığını, yapılan bu eylem üzerine Torbalı 4. Noterliği' nin 02/12/2020 tarih ve 13290 yevmiye nolu e-tespit tutanağı ile de tespit edildiğini, bu tespitin ardından Torbalı Arabuluculuk Bürosuna başvuru yapıldığını, toplantı tutanaklarında; ... adlı internet sitesinin kontrolünün ...' da olduğu ve ...' ın ...' a talimatıyla arabuluculuk faaliyetine başlaması ile uyuşmazlıktan haberdar olduğunu ve bu ibarenin kaldırıldığını beyan ettiğinin görüleceğini, bu nedenle ...' ın da davalı olarak gösterildiğini, yine müvekkili şirketin TPK' nin 25/12/2014 tarihli başvurusu ile TR 2014/15821 Y sayılı faydalı model belgesini model sahibi olarak davacı şirket, model buluşu yapan ... olarak adlarına tescil edildiğini, davalının haksız rekabet suçunu işlediğini belirtmiş, 10.000,00-TL maddi, 5.000,00-TL manevi tazminatın davalıların e-tespit tutanağı tarihi olan 02/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline, tecavüz oluşturan veya cezai gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde el konulmasına, tecavüzün devamını önlemek üzere tedbir alınmasına, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere davalıların uhdesindeki cihaz ve makine gibi araçların üzerine monte edilmiş müvekkiline ait faydalı buluşun makineden çıkartılarak imhasına ve masrafların davalıya ait olmak üzere hüküm özetinin ilanına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalılar vekili cevap/karşı dava dilekçesinde dilekçesinde özetle; davalı ... için yapılan bir arabuluculuk olmadığını, arabuluculuğun bir dava şartı olduğunu, davalı ... Tic. İnş. Turz. Ltd. Şti' nin kendisine davetiye gönderildiğinden haberinin olmadığını, arabuluculuk görüşmelerinden bilgisi olmadığını, şirket yetkilisinin ... olduğunu, arabuluculuk ilk oturum tutanağının tarihinin 23/12/2020 olduğunu, bu toplantıya kadar ismi geçmeyen müvekkilinin de taraf olarak usulsüz şekilde eklendiğini, toplantıda alınankarar gereği bir sonraki toplantının da tarihinin 23/12/2020 olduğunu, arabulucunun aynı gün içerisine toplantı tarihi koyduğunu, daha sonra ise bu defa ilk oturum tutanağı ile belirlenmeyen bir günde yani 08/01/2021 tarihinde son oturumun yapıldığını, ilk toplantı tarihi 23/12/2020 diye kayıt altına alınmış iken son toplantı tutanağının içeriğinde ( ikinci sayfada ) tarafların ilk toplantıyı 25/12/2020 tarihinde saat 14.00' de yaptıklarının yazılı olduğunu, bu hali ile arabuluculuk tutanağının yönetmeliğe aykırı olduğunu, davacının marka sınıfı ile müvekkilinin iştigal alanının bir ilgisi olmadığını, davacının 20. Sınıfa ait olup davalının 7. Sınıf kapsamında olduğunu, davacının sahibi olduğunu iddia ettği faydalı modelin iş bu davanın tarafı olan müvekkiller tarafından da şu an Türkiye de kullanılan bir unsur olmadığını, davacının faydalı modelini aldığı ürünün dünyanın bir çok yerinde davacıdan çok çok önce kamuya açıklandığını, karşı dava yönünden; davacının faydalı modelinin yenilik unsuru taşımadığından hükümsüz olduğunu, davacı tarafça ihtiyati tedbir şartlarının somut olarak ortaya konulmadığını belirtmiş, davacının tedbir talebi ve davasının reddine, karşı davanın kabulüne, davacı şirket adına kayıtlı 2014/15821 nolu faydalı modelin iptali ile hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :
Mahkemece, ''...Asıl dava bakımından davacılar karşı davalıların davasının reddine, karşı dava bakımından davalılar karşı davacıların davasının kabulü ile; 2014/15821 nolu faydalı modelin hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine...'' şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacılar/karşı davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; gerekçeli karar incelendiğinde yapmış oldukları savunmaları ve bilirkişi raporuna yapmış oldukları itirazları hiçbir şekilde değerlendirilmeden, yerel mahkemece; verilen karara teknik incelemeden uzak olan bilirkişi raporu gerekçe yapılarak karar verildiğini, bilirkişi raporunun teknik incelemeden uzak olduğunu, bilirkişi raporuna dayanak olarak; taraflarınca yaptırılan e-tespit tutanağındaki ... web adresini ve karşı dava bakımından ... adresindeki videonun incelendiğini; e- tespit tutanağının siyah beyaz fotoğrafların ise denetime elverişli olmadığını beyan ile inceleme yapılmadığını, yenilik incelemesinde tekniğin bilinen durumuna ait dokümanların tek tek değerlendirilmesi ile tespit edilecek tüm ayrıntıların web adreslerindeki videoların izlenmesi ile tespit edilmeye çalışılmasının bilirkişi incelemesinden uzak bir değerlendirme olduğunu, tarifnamenin eki mahiyetindeki şekillerin tamamının yaklaşık 5 ay önce yüklenen videoda mevcut olduğunu, hal böyleyken, müvekkilinin 2014/15821 nolu faydalı modeldeki ürünlerin aynısının üretildiği hatta tarifnamenin eki mahiyetindeki şekiller ile dahi aynı olduğunun açık ve net olduğunu, netice olarak da videonun en sonunda birebir aynı olan ürünü ürettiklerini ve bu suretlede ihlal eylemlerini açıkca sergilediğini, karşı davaya dayanak olan görsel köşeli ürün üretmekte olup, müvekkilinin ürettiği ürünle şeklen dahi benzemediğini, örnek makineden çıkan ürünlerin L şeklinde olması sebebiyle bunlara ayrıca kulp takılması da gerekmekte olup, söz konusu ürün ile müvekkilinin ürününün karşılaştırılmasının mümkün olmadığını, bilirkişi oyuk ve kanallı yüzeylere baskı yapılabildiğini belirtmiş ise de oyuk ve kanallı bir yüzey değil aksine dik açılı bir yüzey olduğunu, bu yönü ile rapora itiraz etmiş olmalarına rağmen, hiç bir itirazlarının dikkate alınmadığını, iki ürünün faydalı model yenilik incelemesinde kıyaslanmasının mümkün olmadığını, eski teknolojiye ilişkin olarak çekilen youtube videolarının müvekkilinin ürününün yenilik değerlendirilmesinde dikkate alınmasının mümkün olmadığını, bilirkişi tarafından tarifnamenin mahiyetinin değerlendirilmesinde dahi hata yapılmış olup, kaplama yapma özelliğine değinme gereği dahi duyulmadığını, oysaki söz konusu görselde açıkça “...” şeklinde yazmakta olup, söz konusu “...”un başka bir makinede yapılmasının mümkün olmadığını, ayrıca bilirkişinin bahse konu raporunda makinayı incelediğini, faydalı modele ilişkin makinada mevcut parça ile ilgili teknik inceleme yapmadığını, raporda incelenmeyen diğer hususun da; tarifnamede yer alan buluşun amacının başlıklı kısımda yer alan “kertme yüzeylerin kaplanması neticesinde renk çeşitliliğinin arttırılması” olduğunu, davacı şirket tarafından FM alınmadan önce bahse konu oyuk kulpların sadece cila boyama yapılırken, FM sonra oyuklar istenilen şekilde renklendirilebildiğini, yargıtay kararları ile de sabit olduğu üzere; bahse konu FM incelemesi evrak üzerinden değil, müvekkili şirketin fabrikasında (davalının görseldeki makinayı satma ihtimaline binaen) yerinde inceleme yapılması veyahut dosyaya sunulan müvekkili şirkete ait olan makinanın video (renkli fotoğraf çıktıları) görüntüsü ile bu eksikliğinde giderilmesi gerektiğini, ayrıca raporuna dayanak yapmış olduğu web adresindeki video incelendiğinde de renklendirme özelliği olup olmadığına dahi değinilmediğini, davalı ve bilirkişinin delil olarak dayandığı videolardan dava konusu FM’nin yeniliğini etkilediği raporda belirtilen delil internetten temin edilmiş olan bir video görseli olup görselden dosyaya yansıyan görüntüde teknik bilgi ve açıklama tespit edilemediğini, internetten elde edilen görselin dosyadaki görüntüsünün teknik açıklama içermediğini, zaten bu teknik açıklamanın da mobilya sektöründe bulunan bir bilirkişi marifetiye yapılması gerektiğini, ortada tescil edilmiş bir marka dahi olmamasına rağmen, bilirkişi ve davalının hangi kriterlere göre adeta tescil edilmiş bir marka varmışcasına 7. Sınıf olduğunu izah ettiklerinin anlaşılamadığını, davalının müvekkilinin ürünlerinde kullandığı markanın görsellerini koyarak “adeta makinanın markasıymış” gibi tescil edilmemiş markaya ilişkin sınıf farkı var tartışması yaratmaya çalıştığını, oysaki sunulan görselde makine değil müvekkilinin ürettiği dolap kapaklarının sergilendiğini, bu kapakların baskı ünitelerinde kullanılan yapıştırıcı maddeler müvekkili şirket tarafından ruhsatlı ürünler vasıtasıyla kullanılmasına rağmen, davalı ve davalı şirket gibi taklit ürün üretenlerce insan sağlığına zararlı yapıştırıcılar kullanıldığını, bunun da kapaklardaki bu kulp kısımlarının kısa sürede açılmasına sebebiyet verip “”...”” nezdinde bu ürünlerin hepsi böyle imajı yaratarak müvekkillinin itibarını ve gelirini düşürdüğünü, ayrıca taraflarınca dosyaya sunulan TPE den alınan marka tescil evrakı olmasına ve SMK tarafından tescilli markalara koruma sağlanmasına rağmen, davalı tarafından hiçbir evrak sunulmadan sadece 7. Sınıfa aittir söyleminden hareket edip, bu söyleme TPE alınan bir tescil belgesi niteliğindeymiş gibi, kanunu koruma sağlıyor ve herhangi bir tecavüz oluşturmuyor””şeklinde yorum yapmış olmasının açıkca hukuksuz bir durumu meşru kılmak ve bu şekilde üretim yapan kişi ve kişilerin eylemlerini ödüllendirmek olduğunu belirterek web adreslerindeki vidolarda, oyuk kertme yüzeylere dekor kağıdı, folyo, ince alimünyum vb. malzeme ile kaplanabilmesini sağlayan yapılanmayı ortaya koyup koymadığı tartışılmadan, sadece bilinen durumunu değerlendiren bir video olmasından dolayı hükme esas alınamayacağını, dosyadaki e- tespit tutanaklarında FM bu yenilik unsuru anlaşılmıyor ise; bilirkişinin diğer web sayfalarından bu durumu araştırması yahut müvekkilinin firmasındaki ürünlerin üretimlerini incelemesi yahut dosyaya sunulan video ile inceleme yapılması gerektiğini, hiçbir teknik açıklama yapılmadan, çalışma mekanizmaları ve işlevleri incelenmeden teknik yeniliğe ilişkin değerlendirme yapılmadan düzenlenen bu raporun yetersiz olduğunu, web adreslerinin yayım tarihlerinin FM önce olduğu belirtilerek karşılaştırmada bir tek bu unsurun ele alınmasının doğru olmadığını, derdest davaya ilişkin teknik açıklama ise; mobilya sektöründeki bir bilirkişi marifetiyle mekanizma ve işlevlere ilişkin teknik açıklamalar doğrultusunda ve tarifnamedeki buluşun amacının tüm unsurlarının değerlendirilmesi gerektiğinden; makinanın altına eklenen görsellerden de anlaşılacağı üzere; makinanın değil, bu makine ile kapakların üretildiğinin açık ve net olmasına rağmen, bilirkişinin hangi kriterlere göre adeta tescil edilmiş bir marka varmışcasına 7. Sınıf olduğu kanaatine ulaştığının belli olmadığını, davalının müvekkilinin ürünlerinde kullandığı markanın ürün görsellerini koyarak “adeta makinanın markasıymış gibi” tescil edilmemiş markaya ilişkin sınıf farkı yaratarak mahkemeyi yanılttığı açık ve net olup, sunulan görselde makine değil müvekkilinin ürettiği dolap kapaklarının sergilendiğini, Yargıtay 15 HD 10/11/2016 tarih 2015/5127 E- 2016/4635 K sayılı ilamında belirtildiği üzere; alınan uzman görüşünün aksine karar verilmesinin bozma sebebi olduğunu, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın istinafta yeniden görülmesi ile davanın kabulüne veya dosyanın yeniden karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine; ücreti vekaletin ve yargılama giderlerinin karşı taraf aidiyetine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, markaya tecavüz, faydalı modelin ihlali nedeniyle haksız rekabetten kaynaklı tecavüzün tespiti, önlenmesi, maddi-manevi tazminat istemine ilişkindir
Karşı davacılar, davacının faydalı modelinin yenilik unsuru taşımadığından hükümsüz olduğunu, davacı tarafça ihtiyati tedbir şartlarının somut olarak ortaya konulmadığını belirtmiş, davacının tedbir talebi ve davasının reddine, karşı davanın kabulüne, davacı şirket adına kayıtlı 2014/15821 nolu faydalı modelin iptali ile hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmiş olup, karar davacılar/karşı davalılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Mahkemece, ''...Davalı
tarafından satışa sunulan kapak işleme makineleri üzerinde marka olarak “...” ve “...” şeklinde kullanımlar bulunmakta olup bu kullanımlarda yer
alan ... ibaresi ile davacı adına 2013 25612 sayı ile tescilli markası arasında benzerlik bulunmaktadır. Ancak davalının
“...” ve “...” şeklindeki markaları üzerinde kullandığı
kapak işleme makineleri ile aynı, aynı tür, benzer veya bağlantılı emtialar davacı markasının
kapsamında bulunmamaktadır. Diğer bir deyişle davacının markasının kapsamında yer alan
mallar 20. Sınıfta dolap kapakları, mobilyalar gibi mallar iken davalının kullanımına konu
emtialar 07. Sınıfta kapak işleme makineleri olup taraf markalarının kapsamındaki emtialar
birbirinden farklıdır. Emtia benzerliği olmadan marka hakkının ihlalinden söz edilemeyeceğinden
davalı kullanımlarının davacı adına tescilli 2013 25612 sayılı “...” markasından doğan
hakları ihlal etmediği anlaşılmıştır. Her ne kadar davalı ürünler davacının 2014/15821 nolu faydalı modelin koruması kapsamında kalsa da karşı dava kapsamında dosya sunulun 07/02/2011 ve 18/01/2013 tarihli videolarda yer alan ürünler karşısında davacıya ait 2014/15821 nolu faydalı modelin yeni olmadığı hükümsüzlük şartlarının bulunduğu, hükümsüzlük davalarının geçmişe etkili olacağında davalılar ürünlerinin tecavüz oluşturmayacağı...'' gerekçesiyle; kararda yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de, verilen kararın eksik incelemeye dayandığı ve hatalı olduğu anlaşılmıştır.
Mahkemece gerekçeli kararda dava dosyası kapsamında alınan rapora dayanılmış ise de, davacılar/karşı davalılar vekilinin rapora yapmış olduğu somut itirazlarının karşılanmadığı, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olmayan rapora göre eksik incelemeye dayalı karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda mahkemece, öncelikle incelenmesi gereken eksik belgelerin bulunması halinde dosyaya kazandırılması, davacılar/karşı davalılar vekiline buna ilişkin bilgi ve belgelerin dosyaya sunmak üzere ihtar ile süre verilerek bu eksiklik giderildikten sonra davacılar/karşı davalılar vekilinin itirazları da nazara alınarak, marka-patent uzmanı, sektör bilirkişisi ve makina mühendisinden oluşacak üç kişilik bilirkişi heyetinden, dosya kapsamında tüm bilgi ve belgeler ile dosyadaki tüm raporların değerlendirilerek raporlar arasındaki çelişkinin de giderilmesi suretiyle davacılar/karşı davalıların itirazlarının da karşılanacağı taraf ve yargı denetimine uygun hüküm kurmaya elverişli yeni bir bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi için istinaf itirazlarının belirtilen yönlerden kabulü ile kararın kaldırılması gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacılar/karşı davalılar vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK 353/1-a-6. madde uyarınca kaldırılarak dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacılar/karşı davalılar vekilinin istinaf itirazlarının KABULÜ ile; İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 13/10/2021 tarihli 2021/32 Esas ve 2021/198 Karar sayılı kararının HMK 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
3-Kararın kaldırılması sebep ve şekline göre davacılar/karşı davalılar vekilinin sair istinaf taleplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
4-İSTİNAF AŞAMASINDA; davacılar/karşı davalılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendilerine iadesine (harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine),
5-İstinaf aşamasında davacılar/karşı davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda ele alınmasına,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359-(3) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi. 12/09/2024