T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/188
KARAR NO: 2024/899
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/12/2020 (Dava) - 12/10/2021 (Karar)
NUMARASI: 2020/727 Esas - 2021/801 Karar
DAVA: Maddi Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
BAM KARAR TARİHİ: 23/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 23/05/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/10/2021 tarihli 2020/727 Esas ve 2021/801 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu 06.09.2020 tarihinde müvekkili şirkete ait olan ... plakalı araç ile davalı ...'ın ruhsat sahibi ve kaza tarihinde davalı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı araç arasında kaza olduğunu ve tutanaklar tutulduğunu, kaza tutanağı ve kusur tespit raporunda davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu bulunduğunu, müvekkilinin ise kusuru bulunmadığının tespit edildiğini, yaşanan kaza neticesinde müvekkilinin aracında ciddi boyutta zarar meydana geldiğini, bu nedenle taraflarınca değer kaybı tazminatını alabilmek için SBM sistemine girilerek eksper atanması talep edildiğini ve dava konusu aracın değer kaybı tazminatını hesaplamak için eksper ...'in atandığını, kaza kaynaklı araçta meydana gelen değer kaybı olarak eksperin hazırladığı raporda değer kaybı bedelinin 27.787,50-TL olarak belirtildiğini, ancak davalı sigorta şirketinin eksper raporu kabul etmeyerek müvekkiline 6.226,87-TL bedelini 13.11.2020 tarihinde ödendiğini, açıklanan nedenler ile davanın kabulüne, müvekkile ait araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle tüm davalılardan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00-TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiziyle birlikte tahsiline, davalı ... ve ...'den müvekkilinin aracının onarım süresince mahrumiyeti gereğince oluşan kazanç kaybı bedeli zararına ilişkin fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile şimdilik 20,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, yeni kanun ve Anayasa mahkemesinin kararı doğrultusunda başvuru neticesinde Sigorta Bilgi Merkezi sisteminden rastgele atanan ekspere taraflarınca ödenen 177,00-TL ekspertiz bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin 08/09/2021 havale tarihli ıslah dilekçesinde; dava dilekçesinde 100,00-TL olarak belirttikleri değer kaybı bedeline 28.773,13-TL olarak, 20,00-TL olarak belirttikleri ikame araç bedelini ise 2.360,00-TL olarak ıslah ettiklerini beyan ettiği, dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırmış olduğu görülmektedir.
CEVAP :
Davalı ... A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; 06.09.2020 tarihinde davacının maliki olduğu ... Plakalı araç seyir halinde iken müvekkil şirkette 16.05.2020 başlangıç, 16.05.2021 bitiş tarihli ... poliçe no lu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı ... plakalı araç ile çarpışmasından kaynaklı olduğu iddia edilen bakiye değer kaybına ve kazanç kaybına ilişkin tazminat talebi olduğunu, öncelikle, Karayolları Trafik Kanunu 91. Madde gereği ve aynı kanunun 85. Maddesinde düzenlenen işletenin sorumluluğunu mevzuat ve genel şartlar çerçevesinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçesini düzenleyen müvekkili şirketin sigortalı aracın işletilmesinden dolayı üçüncü şahısların uğradığı zararları tazminle mükellef olduğu araç başına teminat limitinin de 41.000,00-TL olduğunu, ancak Karayolları Trafik Kanunu 86/2. maddesi ve Türk Borçlar Kanunu 52. maddesi gereği müvekkilinin doğan zarardan sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, öncelikle yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan bahisle davanın usulden reddine, neticeten davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :
Mahkemece, ''...Açılan davanın KABULÜ İLE,
1-a)Değer kaybı bedeli yönünden davanın KABULÜNE, 28.773,13-TL maddi tazminatın 100,00-TL'sinin davalılar ... ve ... yönünden haksız fiil tarihi olan 06/09/2020 tarihinden, davalı ... Anonim Şirketi yönünden ise poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla ve rizikonun sigorta şirketine ihbarından itibaren 8 iş gününün sona erdiği 13/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 28.673,13-TL'sinin ise ıslah tarihi olan 08/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine verilmesine,
b)İkame araç bedeli yönünden davanın KABULÜNE, 2.360,00-TL maddi tazminatın 20,00-TL'sinin haksız fiil tarihi olan 06/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 2.340,00-TL'sinin ise ıslah tarihi olan 08/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine verilmesine,
c)Ekspertiz bedeli yönünden davanın KABULÜNE, 177,00-TL maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan 06/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine verilmesine...'' şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından yapılan yargılamada müvekkili şirketin yapmış olduğu ödemelerin poliçe limitinden tenzil edilmemiş olması nedeni ile limit aşımına sebebiyet verildiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile dava konusu kazanın Anayasa Mahkemesinin genel şartlara yönelik iptal karar tarihi olan 09.10.2020 tarihinden önce olması nedeni ile değer kaybı hesaplamasının genel şartlar esas alınarak yapılması gerektiğini, reel piyasa fiyatları esas alınarak hesaplama yapılması nedeni ile taraflarınca hesaplamanın kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili temerrüde düşmediğinden aleyhlerine hüküm kurulsa dahi faiz işletilmemesi gerektiğini, yargılama gideri ve vekalet ücretinden müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılması ve talepleri doğrultusunda davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile dava konusu kaza Anayasa Mahkemesinin Genel Şartlara Yönelik İptal Karar tarihi olan 09.10.2020 tarihinden önce olması nedeni ile değer kaybı hesaplamasının genel şartlar esas alınarak yapılması gerektiğini, reel piyasa fiyatları esas alınarak hesaplama yapılması nedeniyle taraflarınca hesaplamanın kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili temerrüde düşmediğinden aleyhlerine hüküm kurulsa dahi faiz işletilmemesi gerektiğini belirterek öncelikle tehiri icra kararı verilmesini; kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve talepleri doğrultusunda davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 06/09/2020 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle oluşan bakiye değer kaybı bedeli ve ikame araç bedeli ile ekspertiz ücretinin tahsili istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davalı ... ve davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir.
1-Davalı ... Vekilinin İstinaf İtirazları Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
Dosya kapsamı, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı; hükme esas alınan bilirkişi heyetine ait bilirkişi raporunun somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, denetime elverişli, hüküm kurmaya yeterli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, yerleşik uygulamaya göre değer kaybı tazminatının dava konusu aracın kazadan önceki rayiç değeri ile kaza sonrası rayiç değeri arasındaki farkın gözetilerek hesaplanması gerektiği; haksız fiile dayalı tazminat davalarında alacağın haksız fiil tarihinde muaccel olduğu nazara alındığında, hesaplanan tazminata kaza tarihinden itibaren faiz işetilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Davalı ... A.Ş. Vekilinin İstinaf İtirazları Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
Dosya kapsamı, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı; hükme esas alınan bilirkişi heyetine ait bilirkişi raporunun somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, denetime elverişli, hüküm kurmaya yeterli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, yerleşik uygulamaya göre değer kaybı tazminatının dava konusu aracın kazadan önceki rayiç değeri ile kaza sonrası rayiç değeri arasındaki farkın gözetilerek hesaplanması gerektiği; davacı tarafından usule uygun olarak yapılan başvuruya istinaden 13/11/2020 tarihinde 6.226,87-TL kısmi değer kaybı tazminat ödemesi yapıldığı ancak zararın tamamının karşılanmadığı, mahkemece belirlenen temerrüt tarihinin usulüne uygun olduğu nazara alındığında, hesaplanan tazminata faiz işetilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmaktadır.
HMK`nın 326. maddesi gereğince kanunda yazılı hâller ayrıksı tutulmak suretiyle davada haksız çıkan yani aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir. Eldeki davada, davacının 327/1. maddesindeki düzenleme uyarınca gereksiz yere davanın uzamasına veya gider yapılmasına sebebiyet verdiği yönünde bir iddia veya tespitin de bulunmadığı, HMK'nın 323/ğ maddesine göre vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderleri kapsamında bulunduğuna göre, mahkemece yerinde olarak davalı aleyhine hüküm kurulmuş olmakla HMK’nın 326/2. maddesi gözetilerek tarafların haklılık durumuna göre davalı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya uygun olup, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili, mahkeme kararının hüküm kısmında müvekkili şirketin yapmış olduğu ödemelerin poliçe limitinden tenzil edilmemiş olması nedeni ile limit aşımına sebebiyet verildiğini belirterek itiraz etmiş, davalı sigorta şirketinin dava öncesinde 27/11/2020 tarihinde ... A.Ş.'ye 9.542,79 TL rücu ödemesi ve davacıya 13/11/2020 tarihinde 6.226,87 TL kısmi değer kaybı tazminatı ödemesi yaptığı, kaza tarihinde poliçe limiti 41.000,00 TL olup, Mahkemece her ne kadar hüküm poliçe limiti ile sınırlı olarak kurulmuş ise de hükümde şirketin sorumluluk tutarının belirtilmemiş olduğu, yapılan ödemelerden sonra kalan bakiye limitin 25.230,34 TL olduğu anlaşılmıştır.
Davalı ... A.Ş. harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden, sorumlu olunan poliçe limitinin toplam hükmedilen maddi tazminata oranı dahilinde sorumludur. Mahkemece, harç, vekalet ücreti ve diğer yargılama giderleri belirlenirken davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu bakiye limitin gösterilmesi gerekirken bu giderlerin tamamından sorumlu tutulması şeklinde anlaşılabilecek şekilde hüküm kurması isabetli değildir. Davalı vekilinin bu yöndeki itirazları yerinde görülmüş (aynı yönde bknz. Yargıtay (kapatılan) 17. HD 2019/4003 E.-2021/316 K), hükmün bu yönde Dairemizce 353/1-b-2.madde uyarınca kaldırılıp düzeltilerek yeniden hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalı ... vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine, davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf itirazlarının HMK 353/1-b-2. maddesi uyarınca kısmen kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak Dairemizce yeniden hüküm tesisine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... vekilinin İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/10/2021 tarihli 2020/727 Esas ve 2021/801 Karar sayılı kararına yönelik istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf itirazlarının KISMEN KABULÜ ile, İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/10/2021 tarihli 2020/727 Esas ve 2021/801 Karar sayılı kararının HMK’nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, KALDIRILAN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
"a)Açılan davanın KABULÜ İLE,
-Değer kaybı bedeli yönünden davanın KABULÜNE, 28.773,13-TL maddi tazminatın 100,00-TL'sinin davalılar ... ve ... yönünden haksız fiil tarihi olan 06/09/2020 tarihinden, davalı ... Anonim Şirketi yönünden ise poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla ve rizikonun sigorta şirketine ihbarından itibaren 8 iş gününün sona erdiği 13/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 28.673,13-TL'sinin ise ıslah tarihi olan 08/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı sigortanın sorumluluğu bakiye poliçe limiti 25.230,34-TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine verilmesine,
-İkame araç bedeli yönünden davanın KABULÜNE, 2.360,00-TL maddi tazminatın 20,00-TL'sinin haksız fiil tarihi olan 06/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 2.340,00-TL'sinin ise ıslah tarihi olan 08/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine verilmesine,
-Ekspertiz bedeli yönünden davanın KABULÜNE, 177,00-TL maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan 06/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine verilmesine,
b-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 2.138,79-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 54,40-TL harç ile 530,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.554,39-TL karar ve ilam harcının (davalı ... Anonim Şirketinin 1.247,09-TL'sinden sorumlu olması koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
c-Davacı tarafından yapılan 49,50-TL elektronik tebligat, 304,00-TL normal tebligat, 84,00-TL posta masrafı, 1.000-TL bilirkişi ücreti, 54,40-TL peşin harç, 54,40-TL başvurma harcı, 530,00-TL ıslah harcı, 177,00-TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 2.259,30-TL yargılama giderinin (davalı ... Anonim Şirketinin 1.812,65-TL'sinden sorumlu olması koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
ç-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 4.696,52-TL nispi vekalet ücretinin (davalı ... Anonim Şirketinin 3.781,55-TL'sinden sorumlu olması koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
d-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
e-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının bulunması halinde karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
"
ŞEKLİNDE YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
3-Davalı ... A.Ş. vekilinin sair istinaf itirazlarının REDDİNE,
4-İSTİNAF AŞAMASINDA;
Davalı ...'dan alınması gereken 2.138,79-TL istinaf karar harcından peşin alınan 534,69-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 1.604,10-TL'nin davalı ...'dan alınarak Hazineye gelir kaydına (harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine),
Davalı ... A.Ş.'den alınan istinaf karar harcının talep halinde kendisine iadesine,
5-Davalı ... tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
6-İstinaf incelemesi esnasında davalı ... A.Ş. tarafından yapılan 162,10-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 104,00-TL tebligat posta masrafı, 16,50-TL e-tebligat masrafı olmak üzere toplam 282,60-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş.'ye verilmesine,
7-HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde varsa taraflarca yatırılan gider avansından kalan bakiyenin yerel mahkemece hesaplanarak ilgili olduğu tarafa iadesine,
8-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
9-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 23/05/2024