T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1242
KARAR NO: 2024/1120
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
EK KARAR TARİHİ: 19/04/2024 (Ek Karar)
NUMARASI: 2024/47 D.İş Esas - 2024/51 D. İş Karar
TALEP : İhtiyati Hacze İtiraz
TALEP TARİHİ: 01/03/2024
BAM KARAR TARİHİ: 11/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 11/07/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/04/2024 ek karar tarihli 2024/47 D.İş Esas ve 2024/51 D. İş Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
TALEP :
İhtiyati haciz talep eden vekili 01/03/2024 tarihli dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili şirket arasında ticari ilişkinin mevcut olduğunu, borçlu tarafından müvekkiline verilen çekin karşılıksız kaldığını, davalı ... Limited Şirketi tarafından düzenlenen ...bank/Nilüfer Bursa şubesinin 250.000,00 TL bedelli, 31/01/2024 keşide tarihli, E18425768 seri numaralı çekin muhattap bankaya süresi içinde ibraz edildiğini ancak karşılığının çıkmadığını, sadece banka sorumluluk bedeli alındığını, müvekkilinin alacağını tahsil etmek için defalarca kez borçlu ile iletişime geçmeye çalıştığını, olumlu bir sonuç alamadığını, borçlunun mal kaçırma ihtimalinin çok kuvvetli olduğunu, şirketin alacağının herhangi bir şekilde teminat altına alınmadığını ve borçlunun borçlarını ödeyemediğini haricen öğrenildiğini, borçlunun mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimali bulunduğundan haciz talep ettiklerini iddia ederek alacağın 240.730,00 TL tutarındaki menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları ile banka mevduatları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Karşı taraflar ... Şti ve ... vekili tarafından verilen 12.03.2024 tarihli dilekçesinde özetle; mahkemenin 06.03.2024 tarihli ihtiyati haciz kararına itiraz edildiğini, ihtiyati haciz kararına dayanak çek incelendiğinde mahkemenin yetkisiz olup anılan kararın, öncelikle bu nedenle kaldırılması gerektiğini, ihtiyati haciz talebine dayanak olarak ...bank A.Ş.'nin 31.01.2024 keşide tarihli 250.000,00-TL bedelli, 8425768 çek seri numaralı çekinin gösterildiğini çeke dayalı takiplerde; yetkili yerin borçlunun yerleşim yeri, çekin keşide yeri ve muhatap bankanın bulunduğu yer mahkemeleri olduğunu, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen şirketin ticaret sicil adresinin Nilüfer/BURSA, diğer karşı taraf ...'ın yerleşim yerinin yine Nilüfer/BURSA, çekin keşide yerinin Bursa, muhatap bankanın bulunduğu yerin Nilüfer/BURSA olduğunu, dolayısıyla ihtiyati haciz kararı vermeye Bursa Mahkemelerinin yetkili olup İzmir Mahkemelerinin yetkisi olmadığını, bu nedenle Mahkemenin yetkisiz olması dolayısıyla 06.03.2024 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiğini, ihtiyati haciz talep eden tarafından talebe konu edilen çekte keşidecisinin ... Limited Şirketi unvanlı müvekkil şirket olduğu, çekin şirket yetkilisi diğer müvekkil ... tarafından keşide edildiği, senet ön yüzüne şirket kaşesi dışında açığa atılan ikinci bir imzanın söz konusu olması halinde işbu imzayı atanın borçtan şahsen sorumluluğu söz konusu olabileceği, alacaklı tarafça takibe konu edilen çek incelendiğinde; Çekin ön yüzünde hesap sahibi olan ... Limited Şirketi unvanı altında yalnızca tek imza mevcut olduğu, düzenleyen kısmında ise ...'ın ismi ve T.C. Kimlik numarası yer aldığı, ancak ayrıca açığa bir imza yer almadığı, çek üzerinde avalistliğin söz konusu olması için ise; yalnızca imza yeterli olmakla birlikte; çekin ön yüzü incelendiğinde hesap sahibi şirket imzası dışında herhangi bir imzanın da bulunmadığı, bu bakımdan ...'ın ihtiyati haciz talebine konu edilen çek üzerinde avalist olduğundan bahsedilmesinin de mümkün olmadığını, İhtiyati haciz talebine konu edilen çekin, müvekkil şirket tarafından ... lehine keşide edildiği, ... tarafından da cirolanarak ihtiyati haciz isteyene teslim edildiğini, çekin arka yüzü incelendiğinde de , ...'ın şahsını borçlu hale getirecek herhangi bir cirosunun da olmadığı bu nedenle karşı tarafça ihtiyati haciz talebine konu edilen çek üzerinde; müvekkil ...'ın şahsı adına attığı ikinci bir imza, çekin ön yüzünde herhangi bir ikinci imza (avalistliğe dair), çekin arka yüzünde herhangi bir şekilde şahsi cirosu bulunmadığından ... hakkında işbu çekten dolayı herhangi bir şekilde ihtiyati haciz kararı verilmesi mümkün olmadığını, dolayısıyla ...'ın çek üzerinde borçlu olarak yer almaması nedeniyle hakkında verilen ihtiyati haciz kararının bu nedenle kaldırılması gerektiği, bunun yanı sıra; Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/159 E. Sayılı dosyasından 14.02.2024 tarihinde itiraz eden şirket ve şahsa 3 ay süre ile geçici mühlet verilmiş, aynı zamanda itiraz eden şirket ve şahıs aleyhine herhangi bir ihtiyati haciz yahut cebri icra işlemi yapılmaması yönünde tedbir kararı uygulanmasına karar verildiğini, İhtiyati haciz talep eden tarafından 08.03.2024 tarihi itibari ile mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının uygulanmasının talep edildiğini, ilgili icra müdürlüğü tarafından itiraz eden şirkete ve şahsa ait araçlar üzerine ihtiyati haciz şerhi işlendiğini, şirkete ait banka hesaplarına İİK md.89/1 hükmü gereğince haciz ihbarnamesi gönderildiğini, alacaklı olduğu icra dosyaları üzerine, SGK nezdindeki alacakları üzerine haciz şerhi işlendiğini, 14.02.2024 tarihi itibariyle itiraz eden şirket ve şahıs aleyhine ihtiyati haciz kararı uygulanması mümkün olmadığından işbu talebin, anılan tedbir kararına da açıkça aykırılık teşkil ettiğini, bu nedenle de Mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiği beyan edilerek kararın kaldırılmasının istendiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :
İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesince 06/03/2024 tarih 2024/47 D.İş Esas 2024/51 D.İş Karar sayılı kararı ile ''....Talebin kabulü ile, İ.İ.K'nun 257/1.maddesi gereğince alacaklının 240.730,00 TL alacağının alınabilmesini sağlamak için borçlunun/borçluların borca yeter miktardaki menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, borçlu/ borçlular ile 3. Kişilerin uğrayabilecekleri zararı karşılamak üzere takdiren alacağın %15 oranında H.M.K nun 87. Maddesinde yazılı türden teminat alınmasına, (36.109,50 TL) teminat ödendiğinde kararın yerine getirilmesi için karar suretinin İlgili İcra Müdürlüğü'ne gönderilmek üzere alacaklıya (vekiline) verilmesine, 4.700,00 TL maktu vekalet ücretinin borçludan/borçlulardan tahsili ile alacaklı tarafa ödenmesine, alacaklı tarafından yapılan toplam 1.192,90 TL harç giderinin (Vekalet Harcı, Başvurma Harcı, Nispi Harç) borçludan/borçlulardan tahsili ile alacaklıya verilmesine, alacaklı tarafından yatırılan avansın talep halinde alacaklı tarafa iadesine,....'' şeklinde karar verilmiştir.
Karşı taraf ... Şirketi ve ... vekili tarafından 12/03/2024 tarihli dilekçe ile İhtiyati Haciz kararına itiraz edilmekle;
Mahkemece, 19/04/2024 tarihli ek karar ile ''...İhtiyati haciz isteminin çeke dayalı olduğu, ihtiyati haciz isteyen tarafından isteme konu çekin ibraz süresi içinde bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız olduğu gerekçesi ile çekin arka yüzüne karşılıksız kaşesinin işlendiği görülmüştür. İsteme konu çekin ...bank A.Ş. Nilüfer/Bursa şubesi nezdinde ... Şti. Adına olan hesaptan verildiği ve itiraz eden şirket şetkilisi karşı taraf ... tarafından keşide edildiği, çekin ön yüzünde tek imza olduğu, çekin ... emrine düzenlendiği, ... tarafından ciro edildiği görülmüş, bu hali ile ciro zincirinin usulüne uygun olduğu anlaşılmıştır. İhtiyati haciz kararına itiraz sebepleri İİK md. 265/1 de sınırlı sayıda belirlenmiş olup, Mahkemenin yetkisine itiraz sebebi açıkça gösterilmiştir. İhtiyati haciz istemine ilişkin olarak İİK md.258 de yetki konusunda açık hüküm olmamakla birlikte , İİK.md 50 ye göre yetkili olan mahkemece ihtiyati haciz kararı verileceği hükme bağlanmıştır. İİK md. 50 ile para veya teminat borcu için takiplerde yetkiye ilişkin olarak HUMK hükümlerinin kıyas yolu ile uygulanacağı belirlenmiştir. HMK md. 447/2 hükmüne göre ise "mevzuatta yürürlükten kaldırılan 18.06.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'na yapılan yollamalar Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır" şeklinde düzenleme mevcuttur. İhtiyati haciz istemine konu belge çek olup çekin ibrazı muhatap banka yolu ile olacağı hükme bağlanmış olmakla birlikte, muhatap bankanın asıl borçlu olmadığı kuralı gereğince çekin karşılığının çıkmaması halinde borçlunun hak sahibi veya hamili tespit edebilmesi mümkün olmayacağından çek alacağı yönünden götürülecek borç haline dönüşmesi de bu hali söz konusu olamayacağından hamilin yerleşim yerinin yetkili olması da söz konusu olamayacaktır. Takibe konu çekin Bursa Nilüfer şubesi nezdinde hesaptan verildiği, çekin keşidecisi ve aleyhine ihtiyati haciz istenen gerçek kişilerin adreslerinin Bursa olduğu yapılan incelemeden anlaşılmış, gerek muhatap bankanın ve gerekse itiraz eden şirket ve gerçek kişi ile aleyhine ihtiyati haciz istenen gerçek kişinin Bursa yerleşim yerleri olduğu görülmekle ihtiyati haciz isteminin yetkili Mahkeme tarafından değerlendirilmesi gerektiği, İİK md.258, HMK md.6 ila 17 hükümleri içeriğine göre hamilin yerleşim yerinin yetkili olarak gösterilmediği, HMK md.7 hükmünün uygulanmasını gerektirir bir hususun da tespit edilemediği, bu hali ile yetki itirazının kabulüne karar verilmesi gerektiği, Mahkemece verilen 06/03/2024 tarihli 2024/47 D.İş , 2024/51 D. İş Karar sayılı kararın mahkemenin yetkisizliği nedeniyle kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği, bunun yanında her ne kadar husumete ilişkin itiraz edilmiş ise de İİK md. 265 hükmünde itiraz nedenleri içinde husumetin gösterilmemesi nedeniyle Mahkemece bu hususta doğrudan bir inceleme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca her ne kadar ihtiyati hacze itiraz eden şirket ve gerçek kişinin konkordato isteminde bulunmaları nedeniyle ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği yönünde beyanda bulunulmuş ise de bu hususun Mahkememiz nezdinde incelenmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığı...'' gerekçesiyle "...İhtiyati hacze itirazın yetki yönünden kabulüne, mahkemece verilen 06/03/2024 tarihli, 2024/47 D.İş , 2024/51 D. İş Karar sayılı kararın mahkemenin yetkisizliği nedeniyle kaldırılmasına..." şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
İhtiyati Hacze İtiraz Edenler vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; alacaklı tarafça ...bank A.Ş.'nin 31.01.2024 keşide tarihli 250.000,00-TL bedelli, 8425768 çek seri numaralı çek bedelinin ödenmediğinden bahisle müvekkili şirket ve şahıs aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesinin talep edildiğini, mahkemece alacaklının işbu talebi kabul edilerek müvekkili şirket ve şahıs aleyhine ihtiyati haciz kararının verildiğini, işbu karara karşı davalı tarafça 12.03.2024 tarihli dilekçe ile itirazda bulunulduğunu, mahkemece itirazlarının duruşmalı olarak değerlendirilmesine karar verildiğini, yapılan duruşma neticesinde ihtiyati haczin yetkisiz mahkemece verildiğinden bahisle; itirazlarının kabul edildiğini, 19.04.2024 tarihli ek karar tanzim edilerek 28.04.2024 tarihinde davalı tarafa tebliğ edildiğini, mahkemece her ne kadar 06.03.2024 tarihli ihtiyati haciz kararına karşı yapmış oldukları itiraz kabul edilmiş ise de; eksik inceleme ile lehe vekalet ücretinin takdir edilmediğini, mahkemece verilen ek karar bu yönüyle usul ve yasaya aykırı olup inceleme neticesinde kaldırılmasının gerektiğini, re'sen dikkate alınacak nedenler uyarınca; başvurularının kabulüne, ek kararın kaldırılmasına, davalı lehine vekalet ücreti takdirine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep, ihtiyati hacze itiraza ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, 19/04/2024 tarihli ek karar ile ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın yetki yönünden kabulüne karar verilmiş, karar ihtiyati haciz kararına itiraz eden karşı taraf ... Şirketi ve ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İstinaf başvurusunun, sadece vekalet ücretine yönelik olduğu, esasa ilişkin istinaf isteminin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
İtiraz üzerine yapılan ihtiyati hacze itiraz duruşmasında karşı taraf ... Şirketi ve ...' ın itirazının yetki yönünden kabulüne karar verilmesine rağmen, 6100 sayılı HMK' nın 326/1 maddesi hükmüne aykırı olacak vekilde itiraz edenler lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi doğru olmamıştır.
Bu nedenlerle; ihtiyati hacze itiraz edenler /davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından dairemizce davanın esası hakkında HMK'nun 353/1-b-2 madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İhtiyati hacze itiraz edenler / davalılar ... Şirketi ve ... vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurularının yukarıda açıklanan nedenlerle ESASTAN KABULÜNE; İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 19/04/2024 tarihli ve 2024/47 D.İş Esas - 2024/51 D. İş Karar sayılı ek kararının HMK’nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, KALDIRILAN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
a)İhtiyati hacze itirazın yetki yönünden KABULÜNE,
b)Alınması gereken harç bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
c)İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
ç)İhtiyati hacze itiraz eden/karşı taraflar ... Şirketi ve ... kendisi vekille temsil ettirdiğinden Dairemiz karar tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 5.900,00 TL vekalet ücretinin ihtiyati haciz isteyenden alınarak karşı taraflar ... Limited Şirketi ve ...' a verilmesine,
d)HMK'nin 333. maddesi uyarınca kullanılmayan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde ilgili olduğu tarafa iadesine,***
ŞEKLİNDE HÜKÜM TESİSİNE,
2-İstinaf İncelemesi Yönünden Harç ve Yargılama Masrafları;
a)İstinaf edenler tarafından yatırılan maktu istinaf karar harcının istek halinde mahkemesince istinaf edenlere İADESİNE,
b)İstinaf edenler tarafından yapılan 1.169,40 TL istinaf başvuru harcından ibaret yargılama giderinin, ihtiyati haciz isteyenden alınarak, istinaf eden karşı taraf ... Şirketi ve ...' a verilmesine,
c)6100 Sayılı HMK.'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının İlk Derece Mahkemesince istinaf edenlere İADESİNE,
ç)İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
d)Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 11/07/2024