T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1346
KARAR NO: 2024/1201
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 29/05/2024
NUMARASI: 2023/639 Esas - 2024/435 Karar
DAVA : Tespit
DAVA TARİHİ: 17/08/2023
BAM KARAR TARİHİ: 11/09/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 11/09/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/05/2024 tarihli 2023/639 Esas ve 2024/435 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın 18.07.2016 tanzim tarihli, 02.01.2019 vade tarihli ve 723.000-TL bedelli bono nedeni borçlulardan alacaklı olduğunu, müvekkili bankanın alacağı nedeni ile 11.01.2019 tarihinde, İzmir 27. İcra Müdürlüğü' nün 2019/ 549 Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, davalı ... Ltd. Şti. tarafından, icra takibi devam ederken, TTK 778 ve 749. Maddeleri uyarınca dosyada işlem yapılmadığından, İcra Mahkemesine başvurularak, İzmir 8. İcra Hukuk Mahkemesinin 2023/ 431 Esas sayılı ilamı ile kendisi hakkında icranın geri bırakılması kararı aldığını, kararın kesinleştiğini, zamanaşımı süresinin henüz dolmadığını, bu nedenlerle müvekkili bankanın davalıdan olan alacağının zaman aşımına uğramadığının tespit edilmesine, icra takibinin devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ilgili icra dosyasındaki takip çıkış miktarının 727.057,54 TL olduğunu, dava dilekçesinde dava değeri belirtilmediğinden ve bu hususun sonradan da tamamlanabilecek olmaması nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, yine dava değerinin takip çıkış miktarı olacağından ve alacaklı yanca dava değeri üzerinden nispi harçta yatırılmadığını, dava dilekçesinde dava değeri gösterilmediğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, bu mümkün olmaz ise dava değeri üzerinden eksik harcın ikmali için davacı yana kesin süre verilmesi gerektiğini, davacı yanca arabuluculuğa başvurulmadan açılan davanın usulden reddinin gerektiğini. dava konusu İzmir 27. İcra müdürlüğü 2019/549 E. Sayılı dosyası incelendiğinde takibin türünün Örnek:10 kambiyo senedi yoluyla yapılan takip olduğunu, kambiyo senetlerinde zaman aşımı TTK 778/1-h. maddesinin atıfı ile TTK 749.Maddeye göre vadenin geldiği tarihten itibaren 3 yıl olduğunu, davacı yanca icra dosyasının 3 yıldan uzun bir süre boyunca işlemsiz bırakıldığını, bu nedenlerle icra dosyasında takip sonrası zaman aşımı gerçekleştiğini, icra dosyası dışındaki hususların davacı tarafından ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, bu sebeplerle davanın usulden ve esastan reddi ile dava değeri üzerinden %20'den aşağı olmamak üzere tazminatın davacı yandan alınarak davalı şirkete ödenmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARAR:
Mahkemecece; "....26/02/2024 tarihli celsesinde İzmir 27. İcra Müdürlüğü'nün 2019/1438 Esas sayılı takibinin dava konusu aynı İcra Müdürlüğünün 2019/549 Esas sayılı dosyasından tahsilinde tekerrür olmamak kaydıyla talep edildiği, bu nedenle bakiye fark tutarı kadar harcın ikmal edildiği belirtilerek ara kararın bu şekilde yerine getirildiği iddia edilmiş ise de ilk takibin dava konusu takip olduğu, bakiye harç yönündeki iddianın ikinci takip dosyasında ileri sürülmesi gerektiği, mevcut dava dosyası yönünden istem konusu edilen harcın ikmali yönündeki 13/12/2023 tarihli celsede verilen ara kararın yerinde olduğu anlaşılmakla; 26/02/2024 tarihli duruşmada dosyanın HMK' nın 150. maddesi gereği işlemden kaldırılmasına karar verildiği, dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren 3 ay beklendiği ve bu süre içerisinde yenilenmediğinden davanın açılmamış sayılmasına...." şeklinde karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; tarafların davaları; İzmir 27. İcra Müdürlüğü'nün 2019/549 Esas sayılı dosyadaki alacaklarının zaman aşımına uğramadığının tespiti talepli olarak ikame edildiğini, dava; İİK 33/A-2 maddesine göre açılan, İİK'da özel olarak düzenlenen dava niteliğinde olduğunu, Yargıtay uygulamalarına göre de İcra Hukuk Mahkemesi'nin devamı olan, kanun gereğince 7 gün içinde açılması gereken ve alacaklarının borçludan talep edilebilir olduğunu hüküm altına almak için açılan bir dava olduğunu, davanın arz olunan özel niteliği ile davanın maktu harç ile ikame olunduğunu; mahkemenin 13.12.2023 tarihli duruşması, (3) numaralı ara kararında; "takip çıkış rakamı olan 727.057,54-TL üzerinden yatırılan harcın mahsubu ile kalan 12.146,47-TL nin 2 hafta kesin süre içerisinde yatırılması" hususunda kendilerine süre verildiğini, davanın niteliği gereği maktu harca tabi olduğu iddiaları saklı kalmak kaydı ile mahkemece eksik harcın tamamlanması hususunda kendilerine kesin süre verilmesi nedeni ile İzmir 27. İcra Müdürlüğü'nün dava tarihi itibari ile harca esas değeri üzerinden harcın tamamlandığını, dava konusu takip dosyası “İzmir 27. İcra Müdürlüğünün 2019/1438 Esas sayılı (ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile) takip dosyası ile tahsilde tekerrür etmemek kaydı ile” açıldığını ve tahsilde tekerrür etmemek kaydı ile açılan ipotek dosyasından 26.08.2021 tarihinde 618.700 TL tahsilatın sağlandığını, bu sebeple her ne kadar mahkemece 2019/ 549 Esas sayılı takip dosyasının takip çıkış rakamı üzerinden harç tamamlatılması istenmişse de, tahsilde tekerrür etmemek kaydı ile açılan ipotek dosyasından sağlanan tahsilat dikkate alınarak 108.357,54-TL üzerinden harcın 25.12.2023 tarihinde tamamlandığını, (Takip dosyalarının tahsilde tekerrür etmemek kaydı ile açıldığına dair icra/ ödeme emirleri ile ipotek dosyasından tahsilata dair reddiyat makbuzunun bir sureti dosyaya ibraz edildiğini) arz olunan açıklamalara rağmen; mahkemece "ilk takibin dava konusu olduğu, bakiye harç yönündeki iddianın ikinci takip dosyasında ileri sürülmesi gerektiği, mevcut dava dosyası yönünden istem konusu edilen harcın ikmali yönündeki ara kararın yerinde olduğu" gerekçesi ile davanın HMK'nun 150. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın müvekkili bankanın davacı .... Ltd. Şti. nden olan alacağının zamanaşımına uğramadığının tespitine ve alacaklarının borçludan talep edilebilir olduğunu hüküm altına almak için açıldığından, alacağa ilişkin temel borç/ alacak ilişkisine göre alacağın zamaşımına uğrayıp uğramadığının tespitinin yapılmasının gerektiğini, alacaklarının tahsil ettikleri kısmı ile ilgili İK” nun 33/a-1 maddesine göre dava açmak herşeyden evvel HMK' nun “davacının dava açmakta hukuki yararı olması gerektiği şeklindeki dava şartını düzenleyen 114/ h maddesine” aykırı düşeceğini, bu nedenle; müvekkili bankanın davacıdan olan alacağının zamanaşımına uğrayıp uğramadığının temel alacak/borç ilişkisine göre tespitinin yapılmasını ve sonuca göre davacının İcra Hukuk Mahkemesi'nde açmış olduğu dava sonu durdurma kararı verilen takip hakkında karar verilmesinin gerekeceğini, kararın, usul ve yasaya aykırı olup, taleplerinin kabulü ile kararın kaldırılmasını, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı yana yükletilmesi gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, İİK'nun 33/a maddesine göre açılan takip konusu alacağın zamanaşımına uğramadığının tespiti ve geri bırakılan icranın devamına ilişkindir.
Mahkemece davanın HMK'nın 150. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Dava, İİK'nun 33/a maddesi uyarınca 7 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.
Dava geri bırakılan icranın devamına karar verilmesi istemine ilişkin olup, mahkemece, müddeabihin değerine göre eksik yatırılan harcın tamamlanması için verilen kesin süreye rağmen tamamlanmadığı gerekçesiyle, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
492 sayılı Harçlar Kanun'un 30. maddesi "Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye davam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 409. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır." hükmünü haiz olup, madde metninden eksik harcın tamamlanmaması durumunda dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi, yasada belirtilen süre içerisinde eksik harcın tamamlanmaması durumunda davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekmektedir.
Dava nisbi harca tabi olup (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2015/14280, 2016/2167 karar sayılı emsal kararı) davacı vekilinin davanın maktu haca tabi olduğu yönündeki istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
Davalı vekili, dava konusu icra takibinin tahsilde tekerrür olmamak üzere başlatıldığını, İzmir 27. İcra Müdürlüğü'nün 2019/14378 esas sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan icra takibinde, 26.08.2021 tarihinde 618.700,00 TL tahsilat sağlandığını, yapılan bu tahsilat tutarı dava konusu İzmir 27. İcra Müdürlüğü'nün 2019/549 esas sayılı takibin çıkışından mahsup edildiğinde dava tarihi itibariyle takip çıkışı olan 108.357,54 TL üzerinden harcın tamamlanmadığını, mahkemenin bu tahsilat tutarını dikkate almaksızın takip çıkışının tamamı üzerinden eksik harç hesaplamasının hatalı olduğunu istinaf itirazı olarak ileri sürmüş ise de; dava konusu takibin İzmir 27. İcra Müdürlüğü'nün 2019/549 esas sayılı kambiyo senetlerine mahsus icra takibi olduğu, anılan takibin ilk başlatılan takip olduğu, İzmir 27. İcra Müdürlüğü'nün 2019/14378 esas sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan icra takibinin, ilk takip olan dava konusu İzmir 27. İcra Müdürlüğü'nün 2019/549 esas sayılı takip ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla başlatıldığı, ipotekli takipte yapılan tahsilatın dava tarihi itibariyle ve halen dava konusu icra dosyasına bildirmediği, ipotekli takipte tahsil edilen tutarın icra müdürlüğünce infaz aşamasında her zaman değerlendirilebileceği, İzmir 27. İcra Müdürlüğü'nün 2019/549 esas sayılı dosyasına konu alacağın zamanaşımına uğramadığının tespiti ve takibin devamı isteğiyle eldeki davanın maktu harç yatırılarak açıldığı, takibin dayanağının 723.000,00 TL bedelli bono olduğunu, mahkemece yapılacak yargılama sonucunda bonodan kaynaklanan alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığının alacağın tamamı üzerinden belirleneceği, dolayısıyla ilk derece mahkemesince dava konusu takip çıkış tutarı olan 727.057,54 TL üzerinden eksik harcın tespit edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ve mahkemenin verdiği karar isabetli görülmekle davacı vekilinin istinaf itirazları kabul edilmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacı vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/05/2024 tarihli, 2023/639 Esas ve 2024/435 Karar sayılı kararına yönelik istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-İSTİNAF AŞAMASINDA; alınması gerekli 427,60 TL istinaf karar harcı peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına,
4-HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde varsa taraflarca yatırılan gider avansından kalan bakiyenin yerel mahkemece hesaplanarak ilgili olduğu tarafa iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
6-Kararın, temyize tabi bulunması nedeniyle Dairemizce taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre zarfında Yargıtay’a temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 11/09/2024