T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1928
KARAR NO: 2024/1200
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/07/2023
NUMARASI: 2021/445 Esas - 2023/521 Karar
DAVA : Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat
DAVA TARİHİ: 29/06/2021
BAM KARAR TARİHİ: 11/09/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 11/09/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/07/2023 tarihli 2021/445 Esas ve 2023/521 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA :
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 04/05/2020 günü saat 18:30 sularında Soma - Savaştepe karayolunda Savaştepe istikametinden Soma istikametine seyir halinde bulunan ... plaka sayılı kamyon şoförü ...'nin Sevişler mahallesi yol ayrımına geldiğinde yolun sağında bulunan Sevişler mahalle yolundan ana yola ... isimli sürücü yönetimindeki ... plakalı otomobilin çıkması neticesinde duramadığı ve otomobilin sol arka kısmına çarptığını, çarpma sonrası ... plakalı otomobilin yolun sağına doğru yoldan çıkarak tarla içerisinde durduğunu, ... plakalı kamyonun çarpma etkisi ile karşı şeride geçerek Soma istikametinden Savaştepe istikametine seyir halinde bulunan ...'ın yönetimindeki ... plakalı aracın sol ön kısmına çarptığını ve iki aracın çarpma sonucu yoldan çıkarak yol kenarına savrulması sonucu trafik kazasının meydana geldiği olayda, müteveffa ... kaza sonucunda vefat ettiğini, ...'ın aracında yolcu konumunda bulunan davacı ...'in de kaza neticesinde BTM lik yaralandığını, kazanın meydana geliş şekli ve kusur yönünden düzenlenen raporlardan kaza tespit tutanağında ...'ın herhangi bir kusurunun olmadığını, ...'nin tali, ...'ın ise asli kusurlu olduğunun değerlendirildiğini, olay yerinde yapılan keşif neticesinde düzenlenen 07.11.2020 tarihli bilirkişi raporunda ise ... ile ...'nin kazanın oluşumunda herhangi bir kusurlarının bulunmadığını, müteveffa ...'in, müvekkillerine hem maddi hem de manevi olarak destek olduğunu, müteveffanın, öğretmenlik diploması var olup 2013-2018 yılları arasında aktif olarak öğretmenlik yaptığını, buradan sağladığı gelirle, davacı müvekkillerinin geçimini sağladığını, ayrıca müteveffanın ...bank hesap hareketlerinde görüleceği üzere, müteveffanın aktif olarak ticaret hayatının içerisinde bulunduğunu, müvekkilinin ...'e emeğiyle, beyin ve beden gücüyle destek olduğunu, müvekkili ... ile müteveffa, müvekkilinin icralık dosyaları sebebiyle boşanmak durumunda kaldıklarını ancak gerçekte birlikte yaşamaya ve karı-koca ilişkilerini devam ettirdiklerini, ilaveten müvekkili ile müteveffa arasında eş ilişkisinin de ötesinde bir dostluk ilişkisinin olduğunu, müteveffa, müvekkilinin hem işinde yardımcı olduğu gibi evde de ihtiyaçlarını karşıladığını, müvekkili ... kaza nedeniyle psikolojik tedavi gördüğünü ve BTM ile giderilebilecek surette yaralandığından iş gücü kaybının oluştuğunu, bu zarar kalemleri yönünden de taleplerinin bulunduğunu, kazanın oluşumuna sebebiyet veren ... plakalı otomobilin sigortacısının ... Sigorta Şirketi, ... plakalı aracın sigortacısının ise ... Sigorta Şirketi olduğunu, 2918 sayılı KTK, Borçlar Kanunu, TCK., 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca destekten yoksun kalma tazminatı ve maddi tazminat bedellerinden Sigorta şirketlerinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, destekten yoksun kalma ve maddi tazminat taleplerine ilişkin davalı ... Sigorta şirketine yapmış oldukları başvurunun 20/08/2020 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı ... Sigorta Şirketine yapmış oldukları başvurunun 21/08/2020 tarihinde tebliğ edildiğini, sigorta şirketlerinin ödeme yapmadığını, davalı Sigorta Şirketleri ile yapmış oldukları zorunlu arabuluculuk görüşmelerinin "anlaşamama" şeklinde sonuçlandığını, açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla haklı davanın kabulü ile şu aşamada gerçek zararın tespit edilmesi mümkün olmadığından; 6100 sayılı HMK m. 107 uyarınca şimdilik ... yönünden 8.500,00 TL, ... yönünden 1.000,00 TL olmak üzere toplam 9.500,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve hastane masraflarına ve ...'in iş göremezliğine ilişkin fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik 500,00 TL maddi tazminatın, davalılar sigorta şirketi olmaları nedeniyle, başvuru ile temerrüte düştüklerinden ... Sigorta Şirketi bakımından 20/08/2020 tarihinden, ... Sigorta Şirketi bakımından 21/08/2020 Tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müteselsilen ve müştereken ödemelerine; yargılama gider ve vekâlet ücretlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete sadece dava dilekçesi tebliğ edilmiş olup, davacı yanın, HMK m.121 gereğince diğer delil örneklerini tebliğ edilmediğinden delillerin taraflarına tebliğine kadar davaya cevap verme hakkını saklı tuttuklarını, davacı, hasar aşamasında müvekkili şirkete gerekli evraklarla başvuruda bulunmadığından müvekkili şirketin gerekli araştırma ve incelemeyi yapma hakkı kısıtlanmış olup, HMK 114 vd uyarınca dava şartı noksanlığından huzurdaki dava usulden reddi gerektiğini,dava dilekçesinde bahsi geçen 04/05/2020 tarihli kazaya karıştığı belirtilen, ... plakalı aracın, müvekkili şirkete 21/06/2019 - 21/06/2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 7030013519 numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin üçüncü kişilerin uğramış olduğu bedeni zararlardan, sigorta poliçesinde belirtilen azami limitlerle ve işletenin veya işletenin eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında maddi tazminat ile sorumlu tutulabileceğini, öncelikle dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’ne gönderilerek kusur tespiti yapılması gerektiğini, müteveffanın vefatı sebebi ile işbu davada davacı olmadığı halde destekten yoksun kalan kimseler varsa mahkeme tarafından re’sen tespit edilmesi gerektiğini, bu sebeple müteveffanın kendisinin ve ailesinin güncel nüfus kayıtları dosyaya celp edilmeli, hesaplama yapılmasına karar verilmesi halinde, hesap raporunda ilgili pay oranlarının dikkate alınmalısını, müteveffanın eşiyle boşandığı görüldüğünden bu nedenle hesaplamaya dahil edilmemeli ve somut desteklik olgusunun araştırılması gerektiğini, davacı ... için; trafik kazası sebebi ile meydana gelmiş bir maluliyetinin olup olmadığının ve varsa oranının belirlenmesi gerektiğini, bu nedenle davacının kaza sebebi ile meydana gelmiş bir maluliyetinin olup olmadığının ve varsa oranının belirlenmesi için Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik usul ve esaslarına uygun olarak rapor alınması için ikamet ettiği ildeki yetkili Üniversite Hastanesine sevkine karar verilmesini, 15.8.2007 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanmış olan Aktüerler Yönetmeliği uyarınca aktüer sıfatına sahip bilirkişilerce azami poliçe limitleri ve aktüeryal kurallar gözetilerek bilirkişi incelemis yapılması gerektiğini, 19.06.2021 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7327 sayılı “İcra Ve İflâs Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” un 18 ve 19. Madde hükümleri ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ve 92. Maddelerinde değişiklik yapılmış olup, yapılan değişiklik neticesinde, destekten yoksun kalma tazminatı ile sürekli sakatlık tazminatının hesaplanmasının 2918 sayılı Kanun’un 90. Madde hükmüyle düzenlendiğini, 2918 sayılı Kanun’un 90. Madde hükmü uyarınca TRH tablosunun kullanılması ve azami faiz oranı aşılmamak kaydıyla teknik faizin uygulanması gerektiğini, ticari iş vasfı bulunmayan dava konusu olay ile ilgili müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunduğunun belirlenmesi durumunda yalnızca yasal faizden sorumlu olacağını,müvekkilinin, dava açılmasına sebebiyet vermesi söz konusu olmadığından; faiz, yargılama gideri ve vekalet ücretinden de sorumlu olmayacağının kabulü gerektiğini,açıklanan nedenlerle; davacıların davalarının reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Karayolları Trafik Kanunu Madde 110maddesi uyarınca huzurda görülen davaya ilişkin olarak yetkili mahkeme müvekkil şirketin merkezinin yargı çevresinde yer alan İstanbul Anadolu Mahkemeleri olup, yetki itirazında bulunduklarını, davacıların belirsiz alacak başvurusunda bulunmuş ise de taleplerinin belirlenebilir olması nedeniyle HMK’nın 107. maddelesine dayanarak belirsiz alacak davası açmasında hukuki yarar olmadığından talebin reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı, hasar aşamasında müvekkili şirkete gerekli evraklarla başvuruda bulunmadığından dava şartı noksanlığından huzurdaki davanın usulden reddi gerektiğini, davacı ...'in tazminat talebinin, vefat edenin yasal eşi olmayıp, davacı taraf ile müteveffa ölmeden önce boşandığından davacı ... ile müteveffa arasında herhangi bir desteklik bağı bulunmadığından reddi gerektiğini, ... plakalı aracın, müvekkiil şirkete, 30.09.2019 - 30.09.2020 tarihleri arasında 116673053 / 0 numaralı KTK Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu poliçeden dolayı sorumluluklarının, sigortalının kusuru oranında olmak üzere, ölüm/sakatlık halinde azami 390.000,00-TL. ile sınırlı olduğunu, sigortalı aracın sürücüsünün kusuru yoksa işletene düşen bir sorumluluk da olmadığını, meydana gelen trafik kazası sebebiyle sigortalı araç sürücüsüne atfedilecek kusur oranı en fazla %50 olup, aksi kusur oranının taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, Destekten yoksun kalma zararının, ölen kişiden yaşarken destek aldığını ispatlayan kişiler tarafından talep edilebileceğini, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilebilmesi için zararın tespitinde desteğin gelir durumu, destek görenin bakım ihtiyacı, bu ihtiyacın süresi, desteğin bakım gücü süresinin göz önünde bulundurulmasını, destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamasında asgari ücretin baz alınması gerektiğini, hesaplamada TRH 2010 hayat tablosu kullanılmalı ve 1,8 teknik faizin uygulanmasını, davacı ...'a ait hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatından müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, zira kaza sırasında müteveffa ...'ın emniyet kemerinin takılı olmadığını, müvekkili şirketten, K.T.K 98. ve 99. maddeleri uyarınca ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini, zira sigortalının aracının trafik kaydı hususi olarak belirtildiğinden, bir ticari işe veya tacire atfedilebilecek bir durum olmaması ile birlikte huzurdaki davanın haksız fiile ilişkin olması nedeniyle ancak dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu tutulabileceğini, açıklanan nedenlerle; davacıların davalarının reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARAR:
Mahkemece; "....trafik kazası neticesi vefat eden ... yönünden davacılarca talep edilen DYK maddi tazminat, ... lehine talep edilen geçici iş göremezlik tazminatı ile hastane masrafı tazminatına ilişkin olup, 04/05/2020 tarihinde dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonun Savaştepe istikametinden Soma istikametine seyir halindeyken olay mahalli 3 yönlü (T) kavşağa geldiğinde aracın ön kısımları ile seyir istikametine göre yolun sağındaki tali yol konumundan Sevişler Mah. İstikametinden çıkarak sağa doğru dönüş manevrası ile ana yola katılım yapmaya çalışan dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomotivin son arka kısımlarına çarptığı, akabinde ... plakalı kamyonun sola doğru savrularak karşı yön bölümüne geçtiği ve o esnada karşı yönden gelen ve dava dışı ... tarafından sevk ve idare edilen ... plakalı aracın sol ön kısımlarına çarpması ile oluşan trafik kazasında ...'ın bu kaza nedeniyle vefat ettiği, davacılardan ...'in ... plakalı araç içerisinde yolcu konumunda olup yaralandığı, oluşan kazada ...'in %25 oranında kusurlu olduğu, ...'nin ise %75 oranında kusurlu olduğu, ...'ın kazanın oluş biçimi göz önüne alındığında yapabileceği herhangi bir eyleminin bulunmaması sebebiyle kusurunun olmadığı kanaatine varıldığı, ...'ın vefatı ile ...'in yaralanmasının bahse konu kazadan kaynaklandığı, bu kaza neticesinde ...'ın çocuğu olan ...'in ...'ın desteğinden yoksun kaldığı, her ne kadar aksi belirtilmekle birlikte davacı ... ile ...'ın 20/03/2020 tarihinde boşandığı anlaşılmakla birlikte tanık beyanları ve dosyaya kazandırılan müzekkere cevabı ile ... ve ...'ın olay tarihi itibariyle de aynı evde birlikte yaşadıkları ve bu kapsamda davacı ...'nin de ....'ın desteğinden yoksun kaldığı, davacılar ... ve ...'in bu olaydan kaynaklı DYK tazminatı ile Mehmet'in masraf talebi yönünden davacılar lehine haksız fiillin koşullarının oluştuğu, davacılardan ... lehine işbu kaza sebebiyle ayrıca 360,00 TL'lik talep kapsamında geçici iş göremezlik tazminat talebinde bulunulmuş ise de ...'in olay esnasında 12 yaşında olduğu ve adı geçenin olay sırasında geçici iş göremezliğe uğrayabilecek nitelikte çalışmasının da mevcut olmadığı adı geçenin bu talebinin reddine karar vermek gerektiği, trafik kazası neticesinde gerek davacı ...'in gerekse ...'in müteveffa ...'ın vefatından kaynaklı desteğinden yoksun kaldıkları, söz konusu kazanın meydana gelmesinde davalı ...'ya ZMMS'li ... plaka sayılı araç sürücüsünün %75 oranındaki, davalı ...'e ZMMS'li ... plaka sayılı araç sürücüsünün %25 oranındaki kusurlu davranışının sebebiyet verdiği, söz konusu kazanın oluşumunda ...'a atfedilebilecek kusurlu davranışın bulunmadığı, davalı sigorta şirketlerinin kişi başına sorumluluk limitinin 410.000,00 TL ile sınırlı olmakla birlikte her bir davalının sürücünün kusuru oranında sorumlulukları olacaklarından sorumluluklarının gerek miktar gerekse sonuç kanaat bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği bu kapsamda davacı ...'in %75 kusurlu olduğu anlaşılan ... plaka sayılı aracın ZMMS şirketi olan ...'ya yönelik DYK tazminatının hükme esas alınan rapordan da anlaşılacağı üzere 35.927,92 TL, ...'nin ise yine ...'ya yönelik talep edebileceği tazminat tutarının 277.967,80 TL olduğu, davacı ...'in %25 kusurlu olduğu anlaşılan ... plaka sayılı aracın ZMMS şirketi olan ...'e yönelik DYK tazminatının yine hükme esas alınan rapordan da anlaşılacağı üzere 34.540,60 TL, ...'nin ise ...'e yönelik talep edebileceği tazminat tutarının 281.399,55 TL olduğu, davalı ...'nın kendisine yapılan başvuruya cevap vermeyerek 03/09/2020 tarihi itibariyle ...'in ise yine kendisine yapılan başvuruya cevap vermeyerek 02/09/2020 tarihi itibariyle KTK başvurusuna göre temerrüte düştükleri, dava dilekçesinde talep konusu edilen masraf bakımından yapılan değerlendirme neticesinde söz konusu masrafın davacılardan ... tarafından dava konusu olaydan kaynaklı yapıldığı anlaşılmakla talep konusu edilen 140,00 TL'lik hastane masrafından yine her bir davalının kusur nispetinde sorumlu oldukları göz önüne alındığında resen yapılan hesaplama neticesinde bu tutarın 105,00 TL'sinin davalı ... Sigorta'nın ve 35,00 TL'sinin ise davalı ... Sigortanın sorumluluğunda olduğu hesaplanmakla ve bu talepler bakımından da yukarıda belirtilen tarihler itibariyle davalıların temerrüte düştüğü ve ayrıca her ne kadar davalılardan ticari faiz talebinde bulunulmuş ise de ...'ya ZMMS'li aracın otomobil vasfında, ....'e ZMMS'li aracın ise kamyon vasfında olması sebebiyle ...'ya yönelik talebin yasal faiz yönünden, ...'e yönelik talebin ise avans faiz yönünden ileri sürülebileceği kanaatine varılmakla 04/05/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazasından kaynaklı davacı ...'in açmış olduğu DYK maddi tazminat talebinin kabulü ile 277.967,80 TL tazminatın davalı ... Sigorta AŞ'den 03/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, 281.399,55 TL tazminatın ise davalı ... Sigorta Şirketinden 02/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, davacı ...'in açmış olduğu DYK maddi tazminat talebinin kabulü ile 35.927,92 TL tazminatın davalı ... Sigorta AŞ'den 03/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, 34.540,60 TL tazminatın ise davalı ... Sigorta Şirketinden 02/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, davacı ... yönünden ileri sürülen masrafa ilişkin tazminat talebinin kabulü ile taleple bağlılık ilkesi gereği 140,00 TL'nin; 105,00 TL'sinin davalı ... Sigorta AŞ'den 03/09/2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile, geriye kalan 35,00 TL'sinin ise davalı ... Sigorta Şirketinden 02/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine davacı ... yönünden ileri sürülen geçici iş göremezlik tazminat talebinin reddine...." şeklinde karar verilmiştir
Karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalı ... sigorta A.Ş. Vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacı ... için yapılan hesaplamayı kabul etmediklerini, müteveffa ile 20.03.2020 tarihinde boşanmış olup, kazanın ise 04.05.2020 tarihinde meydana geldiğini, 2 aylık süre zarfında müteveffanın davacıya destek olduğu veya ileride destek olacağı hususunun varsayımsal bir durum olduğunu, davacı hakkında hesaplama yapılacak ise 2 aylık periyod için hesaplama yapılması gerektiğini, müteveffanın davacıya ömür boyu destek olacağı hususunun iyimser bir akış açısı olup gerçeklikte pek mümkün gözükmediğini, ... için 25 yaşına kadar hesaplama yapıldığını, davacının yükseköğrenim gördüğünün ispatlanması gerektiğini, aksi halde 18 yaşına kadar hesaplama yapılması gerektiğini, nüfus kayıtları ve Emniyetin sosyal durum araştırma raporlarında davacı ...'nin müteveffanın desteğinden yararlanmadığı tespitleri karşısında davacının yakınlarının aksine tanıklığı sebebi ile davacı ... için destek tazminatı hesaplamasını kabul etmeyip davanın reddi gerektiğini, bilirkişi raporunda TRH-2010 ölüm tablosu kullanılmış ve herhangi bir peşin değer formülü uygulanmadan aktüeryal olmayan hesaplama yapıldığından kabul etmediklerini, KTK md.90'ın iptali, hesaplama yönteminin değişmesi için gerekçe olmadığını, Zira KTK 90'ın iptalinin, genel şartlara yasa gücü verilemeyeceği gerekçesine dayandığını, bu durumun ZMM genel şartlarının halen yürürlükte olduğu gerçeğini değiştirmediğini, Genel Şartlarda öngörülen hesap yönteminin yasaya aykırı olduğundan söz edilemeyeceğini, hesaplamanın hangi yöntemle yapılacağına ilişkin yasa boşluğu 19.06.2021 tarihli resmi gazetede yayınlanan 7327 sayılı yasanın 18. Maddesi ile giderildiğini, yasa boşluğu kanun koyucu tarafından doldurulduğundan, derdest davalar dahil derhal uygulanmasının esas olduğunu, hesaplamaların TRH tablosu ve 1,65 teknik faiz ile "aktüeryal yöntem" kullanılarak yapılması gerektiğini, bilirkişi raporunun ise "progresif rant" adı verilen; mevzuatımızda hiçbir şekilde yer almayan, oldukça eski tarihli ve hali hazırda aktüerya uygulamasında hiçbir yeri olmayan yönteme göre yapıldığını, davaya konu kaza sonrası düzenlenen Kaza Tespit tutanağında müteveffanın emniyet kemeri takıp takmadığının belirtilmediğini, başvuranın kaza sırasında emniyet kemeri takılı olmadığını, bu sebeple davacıya ait hesaplanan tazminattan müterafik kusur inidirimi yapılması gerektiğini, yargılama esnasında alınan aktüer raporundaki hesap tarihi faiz başlangıç tarihi kabul edilmesi gerektiğini, açıklanan sebeplerle kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesine, karar ittihazına kadar icranın tehirine, masraf ve ücreti vekâletin de davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müteveffanın vefatı sebebi ile işbu davada davacı olmadığı halde destekten yoksun kalan kimseler varsa mahkeme tarafından re’sen tespit edilmesi, bu sebeple müteveffanın kendisinin ve ailesinin güncel nüfus kayıtları dosyaya celp edilmeli, hesap raporunda ilgili pay oranlarının dikkate alınması gerektiğini, müteveffanın eşiyle boşandığını, bu nedenle hesaplamaya dahil edilmemeli ve somut desteklik olgusunun araştırılması gerektiğini, mahkemece tanık beyanlarının esas alınmasının somut desteklik olgusunu açıklamaya yetersiz olduğunu, 24.11.2022 tarihli bilirkişi raporu ile sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında müvekkili şirketin sorumlu tutulabileceği tazminat tutarının hesaplandığını, kararda hükmedilen tutarlar ile bilirkişi raporu ile tespit edilen tutarlar arasında çelişki bulunduğunu, kararda hükmedilen tutarların, bilirkişi raporunda tespit edilen tutarlar doğrultusunda tahsis edilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirkete yapılan başvuruda eksik evraklar bulunduğundan müvekkili şirketin temerrüte düşmediğini, kaldı ki müvekki şirketin faizden sorumlu tutulması halinde dahi avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davacının faiz isteminin reddi gerektiğini, açıklanan nedenlerle tehiri icra talebinin ve itinaf başvurusunun kabulü ile İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/445 E. sayılı davada vermiş olduğu 13/07/2023 tarih ve 2023/521 K. sayılı kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; ölümlü ve yaralamalı trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı, tedavi gideri ve geçici iş göremezlik tazminatı istemlerine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece davacı ...'in destekten yoksun kalma tazminatının kabulüne, davacı ...'in destekten yoksun kalma tazminatı, tedavi gideri isteklerinin kabulüne, geçici iş göremezlik tazminatı isteğinin reddine karar verilmiş olup karar, davalılar vekillerince istinaf edilmiştir.
1-Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin davacı ...'in 18 yaşına kadar destekten yoksun kalacağı, 25 yaşına kadar hesaplama yapılmasının hatalı olduğu yönündeki istinaf itirazı değerlendirildiğinde, Desteğin çocuklarının bakım ihtiyacından ne zaman kurtulacaklarını tayin etmek çocuğun yaşadığı yöreye, sosyal çevreye, çocuğun özelliklerine, cinsiyetine, ailenin sosyal ve ekonomik durumuna göre değişmektedir. Destekten yoksun kalacakları sürenin, çocuklar için, yaşları, okuldaki eğitim durumları, içinde yaşadıkları sosyal ve ekonomik koşullar değerlendirilerek belirlenmesi, yüksek öğrenim yapacaklar ise, öğrenimlerinin sona erdiği tarih, yapamayacaklar ise yerleşik ve kabul gören uygulamaya göre, erkek çocukları için 18 yaşın, kız çocukları için 22 yaşın desteğin sona ereceği yaş olarak kabulü dikkate alınarak denetime elverişli şekilde belirlenmesi suretiyle destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması gerekmektedir. Yargıtay yerleşik içtihatları uyarınca normal şartlarda erkek çocuklar 18, kız çocukları 22 yaşına kadar, çocukların yüksekokul okuyor olması ya da okuması ihtimali varsa 25 yaşına kadar destek tazminatı alabileceklerdir. (Yargıtay HGK 10/06/2015 tarih 2013/17-2343 Esas 2015/1534 karar, 17. HD. 09/04/2015 tarih 2013/17627 Esas 2015/5572 Karar, 10 HD 18/04/2016 tarih 2015/4252 Esas 2016/5913 Karar, 4. HD. 02.11.2023 tarih 2023/7707 esas, 2023/11737 karar sayılı ilamları). Somut olayda; dosya kapsamında, ailenin sosyo-ekonomik durumu ve yaşadıkları çevre gibi etkenler dikkate alındığında hükme esas alınan aktüer hesap raporunda davacı ...'in en azından yüksek okul okuyacağı kabul edilerek destekten yoksun kalma tazminatı hesabında 25 yaşına kadar hesaplama yapılması, yerleşik Yargıtay kararlarına uygun olup, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin bu istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.
2-Davalılar vekilleri davacı ... ile eşinin boşandıklarını, boşanma kararının kesinleştiğini, davacı ...'in eski eşinin ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceğine yönelik istinaf itirazı değerlendirildiğinde; TBK'da sözü geçen destek kavramı miras hukukuna dayalı bir hukuki ilişkiyi değil, eylemli bir durumu ifade eder. Bu nedenle miras veya hısımlık ilişkisiyle ve nafaka hükümlerine dayanmaz, sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. O halde, destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterli görülür. Destekten yoksun kalma tazminatı, TBK'nın 53 üncü maddesinde "Ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir" şeklinde hükme bağlanmıştır. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nın 53 üncü maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle, ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir. (Yargıtay 4. HD. 24.04.2023 tarihli, 2021/20469 esas, 2023/5478 karar sayılı, 4. HD. 06/07/2021 tarihli, 2021/3043 esas, 2021/4181 karar sayılı emsal ilamları).
Somut olayda; desteğin eski eşi davacı ... ile kaza tarihinden önce 20.03.2020 tarihinde boşandıkları, boşanma kararından sonra da birlikte yaşamaya devam ettikleri, müşterek çocuklarının olduğu, tanık beyanları, ceza dosyasındaki ifadeler, banka hesap kayıtları, davcı ...'in boşanma ilamı kesinleştikten sonraki tarihlerde müteveffa eşinin banka hesabından para çektiğine ilişkin dekont örnekleri ile de davacı ... ile eski eşi olan müteveffa arasındaki destek ilişkisinin devam ettiği kanıtlandığından davalıların, ölen eski eşin, davacı ...'in desteği olmadığı yönündeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
3-Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekilini destek zararının hesaplanmasında 1,65 teknik faiz kullanılarak hesaplama yapılması gerektiği, "progresif rant" yönteminin kullanılmasının hatalı olduğuna ilişkin istinaf itirazının değerlendirilmesinde; Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih-2019/40-2020/40 sayılı kararı ile; KTK'nun 90. maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle;destek tazminatı hesabında, yeni ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli ranf formülü uygulaması anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Somut olayda, aktüer bilirkişi raporunda destek tazminatının hesaplamasında, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve Yargıtay uygulamaları ile kabul edilen (Yargıtay 4. HD.'nin 08.01.2024 tarih, 2023/12530 esas, 2024/56 karar sayılı, 11.01.2024 tarihli, 2022/113 esas, 2024/328 karar sayılı, 02.03.2022 tarih 2021/10877-2022/3767 sayılı kararı ilamları) progresif rant yöntemi kullanılması usulüne uygun olup, davalı vekilinin bu istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
4-Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili desteğin emniyet kemerinin takılı olmadığı ve bu nedenle müterafik kusunun bulunduğuna ilişkin istinaf itirazının değerlendirilmesinde; somut olayda 04.05.2020 günü saat 18:35 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından trafik poliçesi ile sigortalanan ... plakalı kamyon ile Savaştepe istikametinden Soma istikametine seyir halindeyken olay mahalline geldiğinde aracının ön kısımlarıyla, seyir istikametine göre yolun sağındaki tali yol konumundan Sevişler mahallesi istikametinden çıkarak sağa doğru dönüş manevrasıyla ana yola katılım yapmaya çalışan sürücü ... sevk ve idaresindeki davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından sigortalanan ... plakalı otomobilin sol arka kısımlarının çarpışması, akabinde kamyonun sola doğru karşı yön bölümüne girerek karşı yönden gelen sürücü destek ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonetin sol ön kısımlarına çarpması soncusu sürücü destek ...'in ölümü ve yolcu ...'in yaralanması ile sonuçlanan trafik kazasının meydana geldiği, gerek mahkemece İstanbul ATK Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan kusur raporu gerekse Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2020/261 esas, 2021/134 karar sayılı ceza dosyasında ATK Trafik İhtisas dariseniden alınan kusur raporunun, somut olayın gerçekleşme şekline uygun olduğu, sürücü ...’nin %25 (yüzde yirmi beş) oranında, sürücü ...’ın %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, müteveffa sürücü ...'in kusursuz olduğunun tespit edildiği, kaza tespit tutanağında destek sürücü ...'in emniyet kemerinin takılı olup olmadığına ilişkin bir belirleme yapılmadığı, sürücü ...'nin kaza sonrasında kollukta verdiği 05.05.2020 tarihli ifadesinde destek sürücü ...'in araç içerisinde sıkışık vaziyette olduğunu ve itfaiye ekipleri tarafından çıkarıldığını ifade ettiği, dolayısıyla desteğin araç içerisinden fırlamadığı, gerek mahkeme dosyasında gerekse ceza dosyasında sürücü ...'in emniyet kemerinin takılı olmadığına ilişkin somut delil bulunmadığı, mahkemece desteğin kusurunun bulunmadığı yönündeki kabulde isabetsizlik olmadığından davalı sigorta vekilinin bu yöndeki istinaf itirazları reddedilmiştir.
5-Davalıların temerrüt tarihi yönünden yapmış oldukları istinaf itirazları ile davalı ... Sigorta A.Ş.'nin yasal faiz yerine avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğu yönündeki istinaf itirazı değerlendirilmesinde;
2918 sayılı KTK.nun 98/1, 99/1.maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B.2-b.maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir.
Somut olayda, davacı tarafın tazminat davasından önce davalı sigorta şirketlerine gönderdiği başvuru dilekçesinin davalı ... Sigorta A.Ş.'ye 20/08/2020 tarihinde, davalı ... Sigorta A.Ş.'ye 21/08/2020 tarihinde tebliğ edildiği, buna göre, 8 iş günü sonrası, davalı ... sigorta şirketinin 02/09/2020 tarihinde, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 03.09.2020 tarihinde temerrüde düştüğü, alacağın haksız fiile dayalı olması nedeni ile temerrüt tarihinden itibaren alacak muaccel hale geldiği, mahkemece davalı sigortaların temerrüt ve faiz başlama tarihinlerinin yukarıda belirtilen yasal düzenlemeye uygun şekilde belirlendiği anlaşılmakla, davalı sigortaların itirazı yerinde olmayıp itirazının reddi gerekmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalanan aracın dava dışı sigortalı ... Şti'şe ait olup, aracın ticari nitelikte olması gözetildiğinde mahkemece bu davalı aleyhine avans faizine hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
6-Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanan tazminat miktarı ile hükmedilen tazminat miktarının çelişkili olduğu yönündeki istinaf itiraz değerledirildiğinde; mahkemece17.03.2023 tarihli ek raporun hükme esas alındığı, ek raporda davalı ... Sigorta şirketinin sigortalısının kusur oranına isabet eden destekten yoksun kalma tazminat miktarları ile mahkeme kararında bu davalı aleyhine hükmedilen tazminat tutarlarının birebir aynı olduğu ve çelişki bulunmadığından davalı sigorta şirketinin bu yöndeki itirazı kabul edilmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalılar vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılar vekilinin İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/07/2023 tarihli, 2021/445 Esas ve 2023/521 karar sayılı kararına yönelik istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-İSTİNAF AŞAMASINDA;
Alınması gereken 21.584,26-TL istinaf karar harcından peşin alınan 10.758,42-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 10.825,84-TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazineye gelir kaydına (harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine),
-Alınması gereken 21.449,39-TL istinaf karar harcından peşin alınan 5.361,00-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 16.088,39-TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazineye gelir kaydına (harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine),
3-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına,
4-HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde varsa taraflarca yatırılan gider avansından kalan bakiyenin yerel mahkemece hesaplanarak ilgili olduğu tarafa iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.11/09/2024