T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/167
KARAR NO: 2024/151
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MUĞLA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 01/11/2023 (Ara Karar)
NUMARASI: 2023/1070 Esas (Derdest Dosya)
DAVANIN KONUSU : Destekten Kalma Tazminatı ve Manevi Tazminat
BAM KARAR TARİHİ: 01/02/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 01/02/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/11/2023 tarihli ve 2023/1070 Esas sayılı ara kararının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA :
İhtiyati haciz-tedbir isteyen davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Muğla ili Bodrum ilçesinde 09/07/2022 tarihinde ... Sigorta A. Ş.' nin 5389657 nolu acentası tarafından 375351331 nolu ZMSS poliçesiyle ile ve ... Sigorta A. Ş.' nin 5819 nolu acentası tarafından 258191025919 nolu kasko poliçesi ile sigortalanan işleteni ... olan, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ...plakalı ... marka 2017 model ticari taksi'nin 15/11/2007 doğumlu ...'a çarpması sonucu 12/07/2022 tarihinde ölümüne neden olduğunu, Davalı ... hakkında Bodrum 6. ACM'nin 2022/511 E. S. Bilinçli taksirle ölüme neden olma suçundan kamu davası açılmış, davalı/sanık 12/07/2022 tarihinde tutuklanmış, 08/11/2022 tarihinde tahliye olduğunu, Bodrum 6. ACM, 15/06/2023 tarihinde 2023/411 K. S. karar ile davalı/sanığın taksirle ölüme sebep olmak suçundan 3 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ve ehliyetinin 1 yıl süreyle geri alınmasına karar verildiğini, müvekkil ..., hayatını adadığı, en iyi şekilde bakıp, eğittiği ve 14 yaşını tamamlattığı oğlunu trafik kazası nedeniyle kaybetmiş, bir annenin hayatta yaşayabileceği en büyük acıyı yaşamış ve 02/04/1975 doğumlu davacı henüz 47 yaşında iken gelecekteki en büyük desteğini yitirdiğini, Davalı sürücü, ceza yargılamasındaki savunmalarında geçişini tamamlamak üzere olan yayayı gördüğünü ifade ettiğini, hatta, müteveffa yayanın asının sağ tarafa akar vaziyette yolun sağ tarafından sol tarafına koştuğunu belirttiğini, Davalı sürücü, çarpmayı önlemek için frene basmamış, hızını azaltmamış, korna veya sellektör ikazı yapmamış, direksiyon manevrasına başvurmadığını, Trafik kazası tespit tutanağında ve fotoğraflarda yolda fren izi olmadığını, yolda fren izi olmayışı, davalı sürücünün meskun mahal içinden geçerken yavaşlamadığını ve yayayı görmesine rağmen kazayı önlemek için fren tedbirine başvurmadığını gösterdiğini, Bodrum 6. ACM, 2023/411 K. s. karar ile "... tali kusurlu olsa bile taksi şoförü olup, defalarca geçtiği ve iyi bildiği yol güzergahındaki hız sınırını açmış olması, çarpmamak için herhangi bir manevra yapmamış ve frene basmamış olması, olayın oluş şeklini dikkate alarak sanığın teşdiden cezalandırılmasına karar vermiş, ... cezanın caydırıcı olması ve yeniden suç işlemeyeceğine dair mahkemede olumlu kanaat oluşmaması nedeniyle de sanık lehine takdiri indirim uygulaması yapmamıştır." 8 yıldır ticari araç kullanan davalı sürücünün çarpmayı önlemek için hiçbir tedbire başvurmadığı ceza mahkemesinin gerekçeli kararı ile sabit olduğunu, davalı sürücü, meskun mahalde dava dilekçesi ekinde sunulan güvenlik kamera kayıtlarına göre 100/120 metre mesafeden gördüğü 14 yaşındaki çocuğu makine mühendisinin uzmanlık görüşü raporuna göre 116.86 km/s hızla çarpmış ve yokuş/yukarı eğimli yolda 85 kg ağırlığındaki müteveffa ...'yı 27 metre uzağa fırlattığını, biz, davalı sürücünün, ölümlü kazada taksirli bir iradeyle hareket etmediği, olası kast ile ...'nın ölümüne neden olduğu kanaatindeyiz ve bu gerekçe ile İDM kararını istinaf ettiğini, Müvekkil, oğlu ...'nın 14 yaşında iken feci şekilde ölmesi nedeniyle ağır bir psikolojik travma vaşamış, Özel Bodrum Amerikan Hastanesi, Ege Üniversitesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi, Özel Acıbadem Bodrum Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları kliniğinde psikiyatrik tedaviler görmüş günde 7/8 adet ilaç kullanmış, Psikolog ...'dan psikolojik destek alarak, ayakta kalabilmiş, 26/07/2021 doğumlu ve kaza tarihinde henüz 1 yaşında olan kızı ... ile ilgilenememiş, günlerce düzgün şekilde uyuyamamış ve trafiğe çıkmak istemediğini, Davacı yaşadığı ruhsal sarsıntı nedeniyle çalıştığı işyerine aylarca gidememiş, kazanın olduğu mahal, her gün gelip geçtiği evinin güzergahında olduğundan evine dahi gidememiş, aylarca annesinin evinde yatıp, kalktığını, Müvekkillerden 26/07/2021 doğumlu ... ise vefat eden abisi ...'un hastane, cenaze, defin işleri nedeniyle gerekli ilgiden mahrum kalmış ayrıca aylarca süren başsağlığı için gelenlerin ve aile fertlerinin feryatları içinde yaşadığını, taksi işleten araç maliki davalı ... ise ceza yargılaması duruşmalarını takip etmiş olmasına rağmen adliye korudorunda olsa bile müvekkil davacı anneye kendisi de bir kadın olmasına rağmen bir kez başsağlığı dileğinde bulunmadığını, davalılardan, kaza yapan aracı genişletilmiş kasko sigortasıyla sigortalayan (İMSS teminatı olan) ... Sigorta A.Ş. ihtarnameye cevap vermemiş, kasko poliçesini tarafımıza göndermemiş, ... 2517974 Dosya No 20220107985 sayılı dosyayı oluşturmuş, tarafımızdan istenen belge ve bilgiler gönderilmiş, yapılan görüşmelerde davalı ... sigorta şirketi, davacı annenin ZMSS İimitini aşan destek tazminatlarından teminat limitiyle İMSS teminatı kapsamında sorumlu olduğu için, önce diğer şirketin ödeme yapması gerektiğini belirterek, 8 gün içinde ödeme yapmayarak ... Sigorta da temerrüde düştüğünü, Davalılara karşı açılan eldeki maddi ve manevi tazminat davası ile kazaya karışan aracın ticari araç (taksi) olması, aracın ZMMS poliçesi ile sigortalayan şirket ile İMSS teminatı olan genişletilmiş kasko sigortası yapan şirkete karşı da yöneltilmiş olması nedenleriyle somut uyuşmazlıkta TTK'nun 1483. ve devamı maddelerine dayanıldığından, davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde açılması gerektiğini, Eldeki davada kazaya karışan aracın ticari taksi ve borcun da ticari işletmesi ile ilgili bulunması sebebiyle, alacaklının haksız eylem dahil her türlü nedenden kaynaklanan alacakları için tacir olan borçlulardan avans faizi oranında temerrüt faizi isteme hakkı bulunduğundan, mahkemece, kaza tarihinden itibaren Merkez Bankası'nın kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında temerrüt faizine hükmedilmesi gerektiğini, Eldeki davada kazaya karışan aracın ticari taksi ve borcun da ticari işletmesi ile ilgili bulunması sebebiyle, "arabulucuya başvurulmuş olma dava şartı" olduğu için 21/08/2023 tarihinde arabulucuya başvurulmuş ve davalıların yukarıdaki maddi ve manevi tazminat taleplerini kabul etmemeleri nedeniyle 13/10/2023 tarihinde "dava şartı arabuluculuk son tutanağı" düzenlendiğini, yukarıda özetlenen nedenlerle, iş bu maddi ve manevi tazminat davasının açılması gerektiğini, bu nedenlerle; ihtiyati haciz nitelikli ihtiyati tedbir talebimizin kabulüyle, sonuçlanması uzun sürebilecek iş bu davada, davanın kabulü halinde, davacıların alacaklarını elde etme olanağından yoksun kalmaması için; Tensiple, işleteni davalı ... olan ...plakalı ... marka 2017 model ticari taksi'nin trafik kaydına ve ticari taksi plakasının satılmaması, devredilmemesi, üzerine ayni ve şahsi hak tesis edilmemesi için HMK'nun 391. ve 392. maddeleri gereğince teminat alınmadan ihtiyati haciz nitelikli ihtiyati tedbir konulmasına, Davalılarından ... ile ...'ın üzerlerine kayıtlı taşınır ve taşınmazlar ile ilgili kurum ve kuruluşlardaki ve bankalardaki alacaklarının, alacağımıza yetecek kadar miktarının ya da takdir edilecek kısmının satışının ve devrinin önlenmesi, üzerlerine ayni ve şahsi hak tesis edilmemesi için HMK'nun 391. ve 392. maddeleri gereğince teminat alınmadan ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir kararı verilmesine ve ilgili kurum ve kuruluşlara şerh verilmesi için müzekkere yazılmasına, Manevi Tazminat Davamızın KABULÜNE, Müvekkillerden anne ... için müterafik kusur indirimi yapılması ile oluşacak 5.000.000 TL, müvekkillerden ... için ise 500.000 TL manevi tazminatın 1, 2 ve 4 nolu davalılardan kaza tarihinden, 4 nolu davalı yönünden poliçe limiti ile sınırlı (4 nolu davalı için terditli talebimiz 11/08/2022 temerrüt tarihinden) itibaren itibaren işleyecek ticari (avans) temerrüt faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesine, Maddi Tazminat Davamızın KABULÜNE, Maddi zarar miktarı belirlendiğinde, bildirmiş olduğumuz miktarı arttırmak üzere HMK'nun 107. maddesine göre, belirsiz alacak davası olarak talep ettiğimiz şimdilik 100 TE'sının 09/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari (avans) temerrüt faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (3 ve 4 nolu davalılar için poliçe limiti ile sınırlı) ve terditli talebimiz ise 3 nolu davalı için 12/08/2022, 4 nolu davalı için 11/08/2022 temerrüt tarihlerinden itibaren tahsili ile davacı ...'a verilmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkillere verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ...plakalı aracın, müvekkil şirket nezdinde 375551331/0 poliçe numaralı poliçe ile 07.01.2022-07.01.2023 tarihleri kapsar mahiyette karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu nedenle öncelikle huzurdaki davaya ve bu kapsamda davacının taleplerine karşı zamanaşımı def'ini öne sürdüğünü, KTK 97 uyarınca sigorta şirketine kanunda belirtilen evrak ile müracaat edilmediğini, davanın usulden reddinin gerektiğini, müvekkil şirketin ancak sigortalının kusuru ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu, kusur atfını kabul etmemekle birlikte aksi görüşte olunması halinde dahi müvekkil şirketin, sigortalının kusuru oranınca sorumlu olacağını, bu nedenle somut olaydaki kusur oranlarının tespiti için dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Kurumuna sevk edilmesinin gerektiğini, tüm bu nedenlerle öncelikli olarak davanın usulden reddine, aksi kanaat halinde davacıların herhangi bir tazminata hak kazanmaması nedeni ile davanın esastan reddine, bu taleplerinin kabul görmemesi durumunda ise mahkemece müvekkil aleyhine tazminata hükmedilmesi durumunda müvekkilin sigorta teminatı ile sınırlı olması sebebi ile davacıların fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'un kazanın oluşumunda ceza mahkemesinde tali kusurlu olarak kabul edilmiş ise de kazanın oluşumunda kusursuz olduğunu, müteveffa ...un kaza yerine yakın bir mesafede olan yaya geçidini kullanmadan kaza mahallinde kontrolsüz olarak, aniden koşar adımlarla müvekkilinin aracının önüne fırladığını, müvekkilinin kazayı önlemek için fren yapmışsa da kazayı önleyemediğini, üzücü ölüm olayının meydana geldiğini, müvekkili ...'nin kazanın oluşumunda kusursuz olduğunu, kazayı önlemeye fırsat dahi kalmadan kazanın meydana gelmiş olması nedeniyle maddi ve manevi tazminattan sorumluluğu olmadığını, müvekkilim ... aslen ev hanımı olup ayrıca ticari taksi işletmecisidir. Taksicilikten yıllık kazancı net 75.000,00 TL civarında olduğunu, mahkemenizin ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulü yönündeki 01/11/2023 tarihli ara karardan rücuu talebimizin kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan ...plakalı araç, müvekkil şirket nezdinde 258191025919-8 poliçe numaralı 11.01.2022-11.01.2023 vadeli ihtiyari mali mesuliyet teminatlarını havi genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkil şirketin manevi tazminat yönünden sorumluluğu poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, şirket nezdindeki poliçe teminatlarına sarkan bir zararın söz konusu olmadığını, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun irdelenmesi gerektiğini, dosyanın adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesi'ne tevdii edilmesinin gerektiğini, talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :
İlk derece mahkemesince; "....davacılar vekilinin 6100 sayılı HMK.'nın 389. ve devamı maddeleri gereğince davalılara ait mal varlığının uyuşmazlık konusu olmaması nedeniyle ihtiyati tedbir talebinin reddine, 2004 sayılı İİK.nun 257 vd. maddeleri gereğince davacının ihtiyati haciz talebinin teminatsız olarak kısmen kabulüne, 2004 sayılı İİK.nun 257 vd. maddeleri gereğince 100,00-TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 2.000.000,00-TL manevi tazminat için olmak üzere toplam 2.000.100,00-TL'nin işleteni davalı ... T.C. Kimlik numaralı ... olan ...plakalı ... marka 2017 model ticari taksi'nin trafik kaydına, davalılar ... T.C. Kimlik numaralı ... ve ... T.C. Kimlik numaralı ...'dan müteselsilen sorumlu olacak şekilde borçlarına ve masraflarına yeter miktarda menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, ihtiyati haciz talebi yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine, 2004 sayılı İİK.nun 259/1 maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK.nun 84 vd. maddeleri gereğince tüm dosya kapsamı ve davacıların sosyal ve ekonomik durumları dikkate alınarak teminat alınmasına yer olmadığına,..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı istenebileceğini, tüm bu nedenlerle eksik inceleme ve hatalı hukuki değerlendirmeye dayalı olan mahkeme ara kararının ihtiyati tedbir talebinin reddi ile ihtiyati haciz kararının kısmen reddine dair kısımlarının kaldırılmasına, belirsiz alacak davasına konu hakkın daha etkin korunabilmesi amacıyla teminatsız olarak, başta işleteni davalı ... olan ...plakalı ... marka 2017 model ticari taksinin trafik kaydı ile ticari taksi plakası olmak üzere, davalılar ... ve ...'ın müteselsilen sorumlu olacak şekilde menkul ve gayrimenkul malları üzerine satılmaması, devredilmemesi, üzerine ayni ve şahsi hak tesis edilmemesi için HMK'nun 391. ve 392. maddeleri gereğince ihtiyati haciz nitelikli ihtiyati tedbir konulmasına, davacılar yönünden yaklaşık ispat şartı gerçekleşmiş olduğu gözetilerek, İDM'nin fazlaya ilişkin ihtiyati haciz talebinin reddine dair kısmının kaldırılarak, teminatsız olarak, dava değeri 5.500.100 TL için başta işleteni davalı ... olan ...plakalı ... marka 2017 model ticari taksinin trafik kaydı olmak üzere, davalılar ... ve ...'ın müteselsilen sorumlu olacak şekilde borçlarına ve masraflarına yeter miktarda menkul ve gayrimenkul malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, mahkemece yapılan yargılama giderleri ile istinaf kanun yoluna başvuru harç ve giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Talep ise; tensiple, işleteni davalı ... olan ...plakalı ... marka 2017 model ticari taksi'nin trafik kaydına ve ticari taksi plakasının satılmaması, devredilmemesi, üzerine ayni ve şahsi hak tesis edilmemesi için HMK'nun 391. ve 392. maddeleri gereğince teminat alınmadan ihtiyati haciz nitelikli ihtiyati tedbir konulmasına, Davalılarından ... ile ...'ın üzerlerine kayıtlı taşınır ve taşınmazlar ile ilgili kurum ve kuruluşlardaki ve bankalardaki alacaklarının, alacağımıza yetecek kadar miktarının ya da takdir edilecek kısmının satışının ve devrinin önlenmesi, üzerlerine ayni ve şahsi hak tesis edilmemesi için HMK'nun 391. ve 392. maddeleri gereğince teminat alınmadan ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir kararı verilmesine ve ilgili kurum ve kuruluşlara şerh verilmesi için müzekkere yazılmasına ilişkindir.
Mahkemece; davacılar vekilinin 6100 sayılı HMK.'nın 389. ve devamı maddeleri gereğince davalılara ait mal varlığının uyuşmazlık konusu olmaması nedeniyle ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE, 2004 sayılı İİK.nun 257 vd. maddeleri gereğince davacının ihtiyati haciz talebinin teminatsız olarak KISMEN KABULÜNE, 2004 sayılı İİK.nun 257 vd. maddeleri gereğince 100,00-TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 2.000.000,00-TL manevi tazminat'ı için olmak üzere toplam 2.000.100,00-TL'nin işleteni davalı ... T.C. Kimlik numaralı ... olan ...plakalı ... marka 2017 model ticari taksi'nin trafik kaydına, davalılar ... T.C. Kimlik numaralı ... ve ... T.C. Kimlik numaralı ...'dan müteselsilen sorumlu olacak şekilde borçlarına ve masraflarına yeter miktarda menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA, İhtiyati haciz talebi yönünden fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 2004 sayılı İİK.nun 259/1 maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK.nun 84 vd. maddeleri gereğince tüm dosya kapsamı ve davacıların sosyal ve ekonomik durumları dikkate alınarak teminat alınmasına yer olmadığına, karar verilmiş olup, ara kararı davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebebleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına göre ve HMK.nun 355. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması, ihtiyati tedbir konulması talep edilen ticari taksi ve davalılar ... ve ...'a ait mal varlığının HMK' nın 389/1 maddesi uyarınca uyuşmazlık konusu olmaması, verilen kısmen ihtiyati haciz kararının bu aşamada yeterli olması nazara alınarak davacılar vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacılar vekilinin Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin 01/11/2023 tarihli ve 2023/1070 Esas sayılı ara kararına yönelik istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-İSTİNAF AŞAMASINDA; alınması gerekli 427,60-TL istinaf karar harcından peşin alınan 269,85-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 157,75-TL'nin davacılardan alınarak Hazineye gelir kaydına (harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine),
3-Davacılar vekili tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde varsa taraflarca yatırılan gider avansından kalan bakiyenin yerel mahkemece hesaplanarak ilgili olduğu tarafa iadesine
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 01/02/2024