T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/37
KARAR NO : 2025/1092
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : MANİSA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 12/10/2021 (Dava) - 05/10/2022 (Karar)
NUMARASI : 2021/917 Esas - 2022/1300 Karar
DAVA : Tazminat
BAM KARAR TARİHİ : 09/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 09/07/2025
İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/10/2022 tarih ve 2021/917 Esas - 2022/1300 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan..... plaka nolu resmi araç sürücüsü ...'ın, 01/04/2020 tarihinde Salihli İlçe merkezinde valeks kavşağında, müvekkilinin yönetimindeki ... plakalı otomobile çarptığını, müvekkilinin aracındaki kazadan doğan hasarı Salihli Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/21 D.iş kararıyla tespit ettirdiklerini, dosyaya sunulan 03/07/2020 tarihli rapor ile tamir masrafının 9200-TL, değer kaybının 9500 TL olduğunun ve tamir süresinin 10 gün olacağının tespit edildiğini ileri sürerek, tamir gideri, araç değer kaybı bedeli ve aracın tamir süresince kullanılamaması nedeniyle ikame araç bedeli talep ve dava edilmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazanın, davacı sürücünün trafik kurallarına aykırı olarak emniyet şeridini kullanması nedeniyle meydana geldiğini, kazanın meydana geldiği yerin devlet yolu olduğu, vaktin gündüz, araç sürücüsünün 0,31 promil alkollü olduğu, yolda çalışmanın ve görüşe engel cismin bulunmadığının görüldüğünü, trafik kazası tespit tutanağında sürücü kural ihlali kısmında sürücünün KTK 46/2-f maddesini ihlal ettiğinin yazılı olduğunu, kazanın oluşumunda etken olan hususun sürücünün yasa ve yönetmelikte belirtilen kurallara aykırı bir şekilde gereken dikkat ile özeni göstermeden araç kullanması olduğunu savunarak, kazaya karışan geçmiş yıllara ait tramer kayıtlarının incelenmesini talep etmiştir..
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından görevlendirilen eksperin araçtaki gerçek zararı 9.440 TL olarak hesapladığını, sigortalı araç sürücüsünün %20 oranında kusurlu olduğunun tespiti nedeniyle kusur oranına göre hesaplanan 1.888,00-TL teklif edildiğini ,davacı tarafça kabul edilmediğini, kazanın emniyet şeridi içerisinde meydana geldiğini, sigortalı araca arkadan çarpıldığını, mağdur aracın hem emniyet şeridini lüzumuna aykırı kullandığını hem de takip mesafesini güvenli şekilde ayarlamadığını, bu nedenle kazada asli kusurlu olduğunu, aracın mahrumiyet zararının teminat kapsamı dışında olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesince; "...1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 2- 6.000,00-TL hasar bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, alacağa davalı ...Şirketi yönünden başvuru tarihi olan 03/04/2020 tarihinden itibaren, davalılar ...ve ... yönünden kaza tarihi olan 01/04/2020 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, 3-4.200,00 TL değer kaybı bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, alacağa davalı ....Şirketi yönünden başvuru tarihi olan 03/04/2020 tarihinden itibaren, davalılar ...ve ... yönünden kaza tarihi olan 01/04/2020 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, 4-700,00 TL ikame araç bedelinin 01/04/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Fazlaya ilişkin istemin reddine..." şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı ...vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, kaza sonrası düzenlenen Trafik Kazası Tespit Tutanağının kaza özeti bölümünde herhangi bir sorun olmadığının belirtildiğini, ayrıca söz konusu tutanağın sürücü kural ihlali başlıklı kısmında sürücünün KTK 46/2-F maddesini ihlal ettiği ve bu durumun tutanakla da sabit olduğunu, müvekkili İdarenin meydana gelen kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kaza tespit tutanağında da idareye herhangi bir kusur izafe edilmediğini, kazanın oluşunda davacı sürücüsünün kusurlu olduğunu, hükme esas alınan 07/06/2022 tarihli bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının ve dosyanın ATK'ya gönderilerek kusur yönünden yeni bir bilirkişi raporu alınmasına yönelik taleplerinin reddine karar verildiğini, davaya konu kazanın meydana gelmesinde kusurlu olanın, aracını emniyet şeridinde kullanan ve aracın hızını, yol ve görüş durumuna göre ayarlamayarak olması gerektiğinden hızlı seyreden ve gerekli önlemleri almayarak trafik güvenliğini tehlikeye sokan ve kurum aracına arkadan çarpan davacı sürücünün kendisi olduğunu, davacı sürücüye biçilen %30 kusur oranının az olduğunu, araçta meydana geldiği iddia olunan değer kaybının talep edilmesi için aracın belirli bir yaş ve kilometrede olması gerektiğini, kazaya karışan ....plakalı aracın .... model olduğunu, dava konusu aracın geçmiş yıllara ait tramer kayıtlarının getirildiğini ve hesaplama yapıldığını, yapılan hesaplamada aracın ön kısmından hasar alması nedeniyle ikinci parça değişimlerinde değer kaybı hesabının yapılmaması gerekmekte iken, aksi yönde düzenlenen bilirkişi raporuna dayanak mahkeme kararının hatalı olduğunu, yerel mahkeme kararında faiz başlangıç tarihi olarak kaza tarihinin belirtildiğini, faizin başlama tarihinin dava tarihi olması gerektiğini, ayrıca hükümde idare aleyhine harca hükmedilmiş ise de; müvekkili idarenin harçtan muaf olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı sürücünün trafik kurallarına aykırı olarak emniyet şeridini kullanması nedeniyle kazanın oluşumuna direk sebebiyet verdiğini, ayrıca kazanın meydana geldiği yerin devlet yolu olduğunu, vaktin gündüz araç sürücüsünün de 0,31 promil alkollü olduğunu, yolun çalışmanın ve görüşe engel cismin olmadığının görüldüğünü, trafik kazası tespit tutanağında sürücü kural ihlali kısmında sürücünün KTK 46/2-f maddesini ihlal ettiğinin yazılı olduğunu, kazanın oluşumunda etken olan hususun sürücünün yasa ve yönetmelikte belirtilen kurallara aykırı bir şekilde gereken dikkat ile özeni göstermeden araç kullanması gibi hususların göz önüne alındığında yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, kazaya karışan aracın geçmiş yıllara ait tramer kayıtlarının incelenmesi yapılmadan değer kaybı belirlenmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası sebebiyle araçtaki hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı asil ....ve davalı ...vekili tarafından ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
1-) Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, alınan bilirkişi raporunun somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, denetime elverişli, hüküm kurmaya yeterli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, trafik tespit tutanağı ve bilirkişi raporunda yer alan kusur oranlarının birbirini doğruladığı, hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedeli tespit edilirken mahkemece, kusur durumu ve aracın hasarının kapsamı ile tutarı, aracın rayiç değerine yönelik saptamaların da aracın tramer kayıtları, piyasadaki emsalleri, oto galeriler, ikinci el satış yapan internet sitelerinden araştırılmak suretiyle gerekçeli olarak belirlenmesine göre, usul ve esas yönünden bir hukuka aykırılık saptanamayan mahkeme kararına yönelik istinaf itirazlarının aşağıdaki bent haricinde esastan reddi gerekmiştir (Aynı yönde bknz. Yargıtay (kapatılan) 17 HD 2016/7680 E.-2017/1041 K., 2016/17736 E.-2017/9799 K.).
2-) 6001 sayılı ...'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 12/2 maddesinde; "Genel Müdürlük; bu Kanun kapsamındaki görevleri dolayısıyla yapacağı işlemler yönünden, katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi hariç, her türlü vergi, resim, harç ve paydan, tapu ve kadastro işlemlerinden kaynaklanan her türlü döner sermaye ücretinden muaftır. Ancak, yargı harçlarının Genel Müdürlüğün haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline ilgili merciince karar verilir" hükmü düzenlenmiştir. Bu düzenleme gereği, davalı ...harçtan muaf olmasına rağmen harçtan sorumluluğuna karar verilmesi doğru olmamış, ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden ve dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı da anlaşıldığından Dairemizce davanın esası hakkında HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıda yazılı şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ...'ın istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı ...vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurularının yukarıda açıklanan nedenlerle KISMEN KABULÜNE; Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/917 Esas - 2022/1300 Karar sayılı kararının HMK'nın 353-1-b-2 maddesi gereğince, KALDIRILMASINA, KALDIRILAN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE,
"a-Davanın KISMEN KABULÜ ile
b-6.000,00-TL hasar bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, alacağa davalı .... Şirketi yönünden başvuru tarihi olan 03/04/2020 tarihinden itibaren, davalılar ...ve ... yönünden kaza tarihi olan 01/04/2020 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
c-4.200,00 TL değer kaybı bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, alacağa davalı ..... Şirketi yönünden başvuru tarihi olan 03/04/2020 tarihinden itibaren, davalılar ...ve ... yönünden kaza tarihi olan 01/04/2020 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
ç-700,00 TL ikame araç bedelinin 01/04/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
d-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
e-Alınması gereken 744,58 TL harçtan davacı tarafça peşin olarak yatırılan 213,47 TL harcın mahsubu ile bakiye 531,11 TL harcın davalı ...'dan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
f-Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 213,47 TL harcın davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine,
g-Davacı tarafça yapılan 2.180,00 TL yargılama giderinin davanın kabul-ret oranına göre hesaplanan 1.900,96 TL'nin, 1.778,88 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 122,08 TL'sinin davalılar ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
ğ-Davacı vekili lehine A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin 8.609,17 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 590,83 TL'sinin davalılar ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
h-Davalılar ....Şirketi Ve ...lehine A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 1.600,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak Davalılar .... Şirketi Ve ...'ne verilmesine,
ı-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13 maddesi gereğince UYAP sistem üzerinden arabuluculuk dosyasında yapılan inceleme neticesinde sarf kararında 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin Adalet Bakanlığı tarafından karşılandığı görülmekle, arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
i-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,"
ŞEKLİNDE YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
3-Davalı ...vekilinin diğer istinaf itirazlarının yukarıda açıklanan nedenlerle REDDİNE,
4-İstinaf İncelemesi Yönünden Harç ve Yargılama Masrafları;
a-Davalı ...harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
b-Davalı tarafından yapılan posta gideri 250,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...'ne verilmesine,
c-Alınması gerekli 744,58 TL istinaf karar harcından peşin alınan 186,15 TL harcın mahsubu ile bakiye 558,43 TL istinaf karar harcının davalı ...'dan tahsili ile hazineye gelir kaydına, (harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine)
ç-Davalı ... tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
d-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
e-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359-(3) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
f-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 09/07/2025