T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/2039
KARAR NO : 2025/907
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 07/12/2021 (Dava) - 12/09/2022 (Karar)
NUMARASI : 2021/853 Esas - 2022/616 Karar
DAVA : Maddi Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan)
BAM KARAR TARİHİ : 11/06/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/06/2025
İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/853 Esas-2022/616 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 09/08/2021 tarihinde ...plakalı aracın müvekkiline ait ... yabancı plakalı aracına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, trafik ışıklarında dururken, davalı ... tarafından sigortalı araç sürücüsünün dikkatsiz ve tedbirsiz davranarak önce durur vaziyette beklemekte olan ... plakalı aracın sağ arka kısımlarından çarptığını, bu çarpmanın etkisiyle sürüklenen aracın da müvekkilinin aracının sağ yan kısımlarından çarparak hasara uğrattığını, kolluk kuvvetlerince tanzim edilen kaza tespit tutanağına göre ... plakalı araç sürücüsünün tek başına %100 kusurlu bulunduğunu.... Sigorta A.Ş ile kusurlu araç arasında geçerli ZMMS poliçesi bulunduğunu, bu sebeple davalı şirketin bu kazadan dolayı teminatlar dahilinde sorumlu olduğunu, müvekkilinin kazadan kısa bir zaman sonra daimi ikamet ettiği ülkeye döndüğünü ve aracını ekspertiz firmasına incelettiğini, toplam maliyetin KDV dahil 5.221,21 Euro olduğunun tespit edildiğini, bu rapor için de KDV dahil 820,39 Euro ücret ödendiğini, müvekkilinin aracı yabancı plakalı olup müvekkilinin daimi ikametgahı da ... olduğundan araçtaki zararın Alman rayiç değerlerine göre belirlenmesi gerektiğini, ayrıca müvekkilinin zararını gidermek için yabancı para birimi Euro üzerinden harcama yapacağının da kabul edilmesi gerektiğini, işbu sebeple öncelikle davalı şirketin kaza tarihindeki teminat limitlerinin, Euro kuruna çevrilmesinin önem arz ettiğini, 6098 sayılı TBK'nın 99.maddesine göre yabancı para üzerinden doğan borcun ödeme günündeki rayiç bedeli üzerinden ülke parasıyla da ödenebileceğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 5.221,21 Euro hazar tazminatından şimdilik 100,00 Euro'nun yine kaza tarihi itibariyle davalı sigortanın teminat miktarının Euro kuruna göre belirlenip teminat limitleri içinde temerrüt tarihinden itibaren yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki... Bankası Euro efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak tahsiline, ekspertiz rapor ücretinin yargılama giderlerinden sayılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesi ile istemini 2.671,05-Euro'ya çıkardığı anlaşılmıştır.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava konusunun tamamen ve açık şekilde belirli olduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davanın esasına girmeden usulden reddini talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davaya konu talebin trafik sigortası genel şart teminatı kapsamında olmadığını, Trafik Sigorta Poliçesi Genel Şartlarının "2. Teminat Dışında Kalan Haller" başlıklı maddesinin 8.bendinde; "Yabancı plakalı araçların Türkiye’de karıştığı kazalarda yabancı plakalı araçlar için yapılan değer kaybı talepleri"nin teminat dışında kaldığının açık ve net şekilde ortaya konduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazaya karışan ....plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, teminat limitinin ise kaza tarihi itibariyle araç başına 43.000,00 TL olduğunu, değer kaybı hesabının, genel şartların EK-1’inde yer alan tablodaki esaslara istinaden yapılmasını talep ettiklerini, davaya konu edilen aracın daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeden hasar almış olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, mükerrer ödeme ve sebepsiz zenginleşmenin engellenmesi için kaza nedeniyle sigortalı veya kasko sigortacısı tarafından zarar görene ödeme yapılıp yapılmadığının da tespitini, somut uyuşmazlıkta, dosyaya bakiye ödeme ve onarıma ilişkin herhangi bir fatura sunulmadığını, yokluklarında tanzim ettirilen ekspertiz raporu için istenen tespit giderinin ve kusur rapor ücretinin poliçe kapsamında karşılanabilecek bir meblağ olmadığını, kaldı ki, karşı tarafın ekspertiz raporu aldırmasına karşın bu rapordaki meblağa dayanarak davasını açmadığını, bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğini, Yargıtay kararı gereği kullanılması mümkün olmayan eksper raporu için ödenen ücretin de “makul gider” olarak değerlendirilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı yanın değişken faiz talebine itiraz ettiklerini, mağdur aracın müvekkili şirket ile arasındaki ilişkinin ticari bir nitelik arz etmediğini, tazminat talebinin haksız fiilden kaynaklandığını, uygulanacak faizin yasal faiz olduğunun ortada olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece; "...Toplanan deliller ve bilirkişi raporları kapsamına göre, .... yabancı plakalı davacı araç sürücüsü ...'ın kazanın oluşumunda 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununu ihlal eden bir davranışının olmadığı, davalı sigortalısı ... ..plakalı araç sürücüsü 2918 Sayılı Kanunun 48/5 ve 52/a-b maddelerini ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda tamamen hatası ile etken olduğu ve %100 kusurlu olduğu, 09.08.2021 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle dava konusu ...plakalı araçta yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 5.221,21-Euro (KDV dahil) hasar meydana geldiği, ancak sigorta şirketinin poliçe limiti aşılmamak kaydıyla 2.671,05 EURO (43.000 TL)'nun temerrüt tarihi olan 27/09/2021 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4-A maddesi gereğince davalıdan alınıp davacıya verilmesine, her ne kadar kısa kararda değer kaybı bedeli olarak sehven yazılmış olsa da bu hususun gerekçeli karar yazımında tazminat olarak düzeltildiği, davacı vekili tarafından dava dilekçesinde dava konusu trafik kazası nedeniyle ekspertiz incelemesi açısından 820,39 Euro (KDV dahil) masraf yapıldığı belirtilmiş olup davacı vekilinin bu talebi dosya içinde bulunan ve davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen fatura kapsamında fiili ödeme tarihindeki ...Bankası efektif satış kuru üzerinden belirlenecek TL karşılığının davalı ...Ş'den alınarak davacıya verilmesine şeklinde yargılama giderleri kapsamında değerlendirilerek, sonuç olarak; DAVANIN KABULÜYLE, 2.671,05 EURO tazminatının, sigorta şirketinin limiti aşılmamak kaydıyla (43.000,00 TL) temerrüt tarihi olan 27/09/2021 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4-A maddesi gereğince davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 820,39 EURO ekspertiz ücretinin karar tarihi itibariyle TL cinsinden belirlenip yargılama giderleri içerisinde sayılmasına...." şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili tarafından; "...İstinafa konu kararda, müvekkili sigorta şirketi yönünden; ‘sigortalı değilmiş gibi hareket etme’ ilkesi hilafına fahiş bir eksper ücreti üzerinden, kaza tarihindeki bakiye poliçe teminat limiti gözetilmeden masraf tespiti yapılarak kabul anlamına gelmemek üzere kısmen kabul hükmü yerine kabul hükmü kurularak tazminata hükmedildiğini, eksik inceleme ile hukuka uygun olmayan hüküm kurulduğunu, dosya içeriğinde görüldüğü üzere, talep dayanağının 12 yaşındaki 232.035 km'deki araçta oluşan ufak bir hasardan oluştuğunu, buna göre, kabul edilen zararın fahiş bir meblağ olduğunu, onarıma ilişkin bir fatura sunulmadan belirlenen fahiş zarar meblağına kül halinde itiraz ettiklerini, poliçe teminat limiti ile sınırlı hüküm kurulmasına karşın kabul kararı verildiğini, masraflar yönünden hiçbir oranlama yapılmadan hüküm kurulduğunu, müvekkili şirketin sorumlu olduğu miktarın kaza tarihindeki bakiye poliçe teminat limiti olan 43.000,00 TL ile sınırlı olduğunun belirtildiğini, ancak hüküm kısmında ekspertiz ücreti, yargılama giderleri ve vekalet ücreti tayinine ilişkin bölümde teminat limiti oranında hüküm kurulmadığını, müvekkili şirketin yargılama giderleri ve vekalet ücretinin tümünden sorumlu tutulduğunu, 16.760,90 TL olduğu iddia olunan ekspertiz masrafının poliçe kapsamında karşılanamayacağını, tek taraflı ve çok fahiş meblağ olduğunu, zira, hasar tespitinin Türkiye'de ve Türk Lirası üzerinden gerçekleştirilebileceğini, en fazla 43.000,00 TL asıl alacak ödenebilecek bir hasarda 16.760,90 TL eksper ücretine hükmedilmesinin haksız, hukuka ve sigorta ilkelerine aykırı olduğunu, sigorta şirketinin primlendirmeyi de Türkiye'deki masraflara göre gerçekleştirdiğini, bu kapsamda, fahiş nitelikteki ekspertiz ücretinin reddi yahut ülke şartlarında makul olan kısmı kabul edilebilecekken tamamının kabulünün hukuka aykırı olduğunu, kaldı ki, bilindiği üzere yabancı para üzerinden sözleşme yapılmasının da söz konusu olmadığını, ekspertiz ücretine ilişkin itirazlarının kabul edilmemesi halinde ‘Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’ kapsamında tarifedeki miktarların belli oranlar dahilinde sabitlendiğini, huzurdaki talep bakımından eksper ücretine hükmedilmesi halinde mevzuata uygun bu tarifenin dikkate alınmasını..." beyanla, mahkeme kararı istinaf kanun yoluna getirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, yabancı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle karşı yan trafik sigortacısından hasar bedeli tazmini istemine ilişkindir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; yukarıda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
1-Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacıya ait yabancı plakalı aracın trafik ışıklarında beklediği sırada davalıya sigortalı olan aracın neden olduğu zincirleme trafik kazası neticesinde hasar aldığı, davacının ikamet ettiği ...'ya aracını götürerek orada bilirkişi ekspertiz incelemesi yaptırarak ilgili belgeleri sunmak suretiyle davalıya başvuru yaptığı, aracın zararı ödenmediğinden işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
2-Mahkemece, trafik, sigorta ve otomotiv bilirkişilerden raporlar alınarak, davacının ıslah tutarı ve poliçe limiti gözetilmek suretiyle yukarıda yazılı şekilde karar verildiği görülmekte olup, alınan raporların denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, aracın Alman plakalı olması ve davacının ...'da ikamet etmesi nedeniyle ... rayiçlerine göre eksper raporundaki tutarların piyasa koşullarına ve kaza tutanağına uygun olduğunun belirlendiği, ekspertiz fatura ücretinin de makul olduğunun tespit edildiği ve davacı tarafça bizzat TL olarak yargılama giderlerine eklenmesi talep edildiğinden taleple bağlı kalınarak bu şekilde hüküm tesis edilmesinde de bir isabetsizlik bulunmadığı görülmekle, bu yöndeki istinaf itirazlarının kabulü mümkün görülmemiştir.
3-Bununla birlikte, davalının kaza tarihi itibariyle poliçe limitinin 43.000-TL olduğu, mahkemece de hükümde bu hususun isabetli bir şekilde belirtildiği görülmekte ise de, yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden poliçe teminatına orantılı şekilde sorumluluk hususuna dikkat edilmeksizin hüküm tesis edilmesi ise doğru olmamıştır.
4-Mahkemece kurulan hükmün incelenmesinde, hükmün eksik bırakıldığı ve "fiili ödeme tarihindeki .... Bankası Euro satış kuru karşılığı TL olarak tahsili"ne dair cümlenin de yazılması gerekirken yazılmamış olduğu, bu haliyle müphem bırakıldığı görülmüştür.
5-Ayrıca, mahkemece de gerekçeli kararda fark edildiği üzere kısa kararda dava "değer kaybı" istemine dayalı imiş gibi değer kaybına dair yazılan kelime grubu da hatalı olmuş olmakla birlikte, tüm bu hususlar yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, mahkeme kararının kaldırılıp düzeltilerek Dairemizce yeniden hüküm tesis edilmesine karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalı vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile, mahkeme kararının HMK 353/1-b-2. madde uyarınca kaldırılıp, Dairemizce yeniden hüküm tesisine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
I-Davalı vekilinin istinaf itirazlarının KISMEN KABULÜ ile, İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/853 Esas - 2022/616 Karar sayılı kararının HMK’nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, KALDIRILAN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
"1-DAVANIN KABULÜ İLE; 2.671,05 Euro tazminatının (davalının poliçe limiti olan 43.000,00 TL'yi aşmamak kaydıyla) temerrüt tarihi olan 27.09.2021 tarihinden itibaren 6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi gereği 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizi Hakkında Kanun'un 4/a maddesi uyarınca işleyecek faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki ...Bankası efektif satış kuru TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-820,39 EURO ekspertiz ücretinin karar tarihi itibariyle TL cinsinden belirlenip yargılama giderleri içerisinde sayılmasına,
3-Dava tarihi itibariyle alınması gereken 2.937,33 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın ve 734,33 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.143,70TL harcın davalı ...Ş'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından karşılanan toplam 16.760,90 TL yargılama giderinin (sigorta şirketinin sorumluluğu, hükmedilen tutarın yukarıda belirtilen poliçe limitine oranlanması suretiyle sınırlı olacak şekilde) davalı ...Ş'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince 9.200 TL vekalet ücretinin (sigorta şirketinin sorumluluğu, hükmedilen tutarın yukarıda belirtilen poliçe limitine oranlanması suretiyle sınırlı olacak şekilde) davalı ...Ş'den alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde varsa taraflarca yatırılan gider avansından kalan bakiyenin yerel mahkemece hesaplanarak ilgili olduğu tarafa iadesine",
ŞEKLİNDE YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
II-Davalı vekilinin SAİR İSTİNAF İTİRAZLARININ REDDİNE,
III-İstinaf aşamasında davalı tarafından karşılanan 734,33 TL istinaf karar harcının istek halinde davalı tarafa iadesine,
IV-Davalı tarafından karşılanan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcına ilişkin istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
V-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
VI-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 11/06/2025