T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/1981
KARAR NO : 2025/39
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 11/07/2023
NUMARASI : 2022/611 E. 2023/499 K.
DAVA KONUSU : Menfi Tespit
KARAR YAZIM TARİHİ : 08/01/2025
İSTEM:
Davacı vekili, müvekkilinin ... Caddesi, ... Mah. No:.../... Aliağa/İzmir adresinde faaliyette bulunan “...” isimli firmada akaryakıt istasyonu işlettiğini, firmada mukim 24815263 tesisat numaralı aboneliğe düzenlenen 10.10.2022 tarihli faturada kaçak kullanım yapıldığı iddiasıyla belirtilen tarih aralığı için 61.101,45-TL tutarlı, 20.10.2022 son ödeme tarihli kaçak kullanım faturası tahakkuk ettirildiğini, düzenlenen faturanın hukuka aykırılık teşkil ettiğini, aynı işleme ilişkin davalı şirketçe 15.04.2021 tarihli faturada kaçak kullanım yapıldığı iddiasıyla 31.03.2020-14.04.2021 tarihleri aralığı için 396.794,78-TL tutarlı, 03.05.2021 son ödeme tarihli kaçak kullanım faturası müvekkil şirkete tahakkuk ettirildiğini, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/792 E. Sayılı dosyasıyla davalı şirket aleyhine menfi tespit davası ikame açtıklarını söz konusu dava dosyası kapsamında mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırıldığını ve müvekkilinin borçlu olmadığının tespit edildiğini, 10.10.2022 tarihli faturanın tahakkuk ettirildiği dönem için müvekkili firmanın herhangi bir borcunun bulunmadığını, 26.03.2021 günü müvekkili firmanın faaliyette bulunduğu akaryakıt istasyonuna davalı şirket yetkililerin geldiğini ve 24815263 Tesisat Nolu sayacını sökülerek yeni sayaç takıldığını, işlemin yapılması esnasında müvekkili firma yetkililerinden herhangi bir imza alınmadığını, sayaç değişikliğinden sonra gelerek sayacın bulunduğu trafoda bir takım işlemler yaptıklarını, 15.04.2021 günü saat 08:35 saatlerinde müvekkili firmaya ait akaryakıt istasyonuna gelen dağıtım firması yetkilileri sökülen sayaçta manyetik oynama olduğunu ifade ederek 15.04.2021 tarihli 396.794,78-TL borç tutarlı fatura kesildiğini, derdest dava bulunmasına rağmen eldeki faturanın tanzimi tamamen baskıyla para tahsil amaç olduğunu, sayaçta 26.12.2019 günü sayaç değişikliği yapıldığı husus değiştirme tutanağıyla müvekkili firma yetkilisi hazır olarak yapıldığını, 17.09.2020 günü(ceza kesilen tarih aralığı 31.03.2020-14.04.2021) sayaca periyodik kontrol yapılmış ve tutulan tutanakta herhangi bir olumsuz tespit bulunmadığından kontrol listesinden çıkarılması gerektiği belirtildiğini, 22.03.2021 günü aynı görevliler tekrar gelerek sayaçta bir takım işlemlerde bulunup, sayaçta mühür değişikliği yapıldıktan sonra tutulan 22.03.2021 günlü tutanakta “yerinde mevcut tesisatın ölçü kontrolü yapıldı. bağlantılar normal” geçtiği şekilde sayaçta herhangi bir olumsuzluk tespit edilmediği tutanağa bağlanmıştır. söz konusu tutanaktan 4(dört) gün sonra 26.03.2021 günü dağıtım firma yetkilileri tekrar işyerine gelerek daha önceki sayaç değiştirme prosedürü de uygulanmadan(tutanak tutulmadan) sayaç değiştirildiğini, dağıtım firması yetkilileri tarafından alınan ve 4 gün öncesinde hiçbir olumsuzluk tespit edilmeyen sayaç için yaklaşık 20 gün sonra 15.04.2021 gününde manyetik oynama olduğu bahisle işlem tesis edilerek suça konu faturanın kesildiğini beyan ederek müvekkilinin 24815263 tesisat nolu sayaca ait 10.10.2022 tarihli 61.101,45-TL borç tutarlı faturada borçlu olmadığının tespit edilmesine, 24815263 Tesisat Nolu sayacına elektrik arzının kesilmemesi yönünde teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili, davacı tarafa tahakkuk eden 396.794,78-TL'lik kaçak elektrik kullanım faturasının davacının Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/792 E. Sayılı davayı ikame etmeden önce yaptığı itiraz üzerine müvekkilince Kaçak Elektrik ve Tüketim İtiraz Komisyonu'nda değerlendirildiğini ve trafonun kurulu gücü yerine tesisatın kurulu gücü üzerinden hesaplama yapılması gerektiği yönünde karar alınarak 396.794,78-TL bedelli faturanın yeni bir hesaplama yapılmak üzere iptal edilmesine karar verildiğini, yeni faturanın ise müvekkili şirketin söz konusu süreçte yazılım değişikliği yapması nedeniyle sistemde oluşturulamadığını, siz konusu davanın derdestken yazılımdaki hata giderilerek yeniden hesaplama yapıldığını ve 61.101,45-TL'lik yeni kaçak elektrik kullanım faturasının oluşturulduğunu, söz konusu faturanın davacıya e-fatura olarak tebliğ edildiğini ancak işbu davadaki yeni tahakkuk eden fatura ile Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/792 E. sayılı davadaki iptal edilen fatura; farklı bir kaçak tespitinden ve uyuşmazlıktan kaynaklanmadığını sadece faturanın miktarı değiştiğini ve mevzuat gereği yeni bir fatura olarak düzenlendiğini, 'davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunmaması' gerekçeleriyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının kaçak elektrik kullandığı tutanak ve fotoğraflarla sabit olduğunu, davacının itirazı üzerine sayacı ikinci kez incelettirilmesi sonrası müdahalenin sayaç raporu ve log kayıtları raporuyla sabit olduğu 2-26.12.2019 tarihi sonrası takılan 63524026 – 63523887 – 63523888 - 23157499 seri numaralı sayaçlarda şok cihazı kullanılması nedeniyle arızalandığı ve "Çalışmıyor. Enerji Altında Ekran Yok Değer Kaydetmiyor." ," Zaman Saati Arızalı Tarifeler Doğru değer kaydetmiyor." ," Çalışmıyor. İşlemci Arızası." olarak raporlandığı, söz konusu kaçak faturasının 30000 Watt proje gücünün %60'ı üzerinden 26.12.2020 ile 26.03.2021 tarihleri arasına (90 gün) 34.020 kwh kaçak tüketimi,31.03.2020 ile 26.12.2020 tarihleri arasına (270 gün) 102.060 kwh kaçağa bağlı ek tüketim ilgili tarih aralığındaki tüketimler tenzil edilerek tekrar hesaplanması gerektiği tespit edildiğini, 61.101,45-TL bedelli yeniden hesaplanarak tahakkuk ettirilen kaçak elektrik kullanım faturasının müvekkili şirketin SAP yazılım sistemine geçmesi nedeniyle 10.10.2022 tarihinde oluşturabilmiş ve davacıya e-fatura olarak tebliğ edildiğini, derdest dava mevcutken yeni fatura basılmasının baskıyla para tahsili amaçlı vb. olduğu yönündeki iddiaların ise somut ve dinlenilebilir bir yanı bulunmadığını, 396.794,78-TL bedelli faturaya itirazı değerlendirerek faturanın yeniden hesaplanmasına karar veren ve yaklaşık %85 oranında fatura bedelini düşüren de müvekkil şirkettir. Dolayısıyla müvekkil şirkete, bu duruma rağmen bir kötü niyet izaf etmek, bir takım mesnetsiz iddia ve ithamlarda bulunulmasını kabul etmediklerini, Karşıyaka Asliye ticaret Mahkemesi 2021/792 E. sayılı davadaki bilirkişi raporuna atıfta bulunmuşsa da söz konusu bilirkişi raporunu kabul etmediklerini ileri sürerek öncelikle HMK md.114/h-ı fıkraları gereği derdestlik ve hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, taleplerinin reddedilmesi halinde HMK md.166/1 hükmü gereği işbu davanın Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/792 E. sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine ve devamla davanın esasa ilişkin cevaplarımız doğrultusunda esastan reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME:
".......Açıklanan tüm nedenlerle, dosyada mevcut tüm delil ve belgeler ile heyet raporu doğrultusunda tesisat endeks dökümüne göre davacının kaçak tutanağından önceki dönemdeki elektrik kullanımları ile sonraki dönemdeki elektrik kullanımları arasında göze çarpan ve açıklaması zor bir farklılığın bulunmadığı, sayacın reset olmasına neden olabilecek şok cihazının ne ölçüde kaçak/eksik ölçüm yaptırdığına dair dosyada bilgi bulunmadığı, dolayısıyla davalının tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandıramadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının tutanak içeriğinde belirtildiği şekilde kaçak elektrik kullandığının ispatlanamadığının anlaşılması karşısında, davacıdan kayıp-kaçak bedeli ve gecikme zammı olarak haksız tahsil edilen ve davanın tamamen ıslah suretiyle talep edilen 85.800,00-TL'nin davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile;
"Dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi ile açılan davanın, KABULÜ ile,
1-Davacının Menfi Tespit talebinin kabulü ile,
Davacının İzmir 26. İcra müdürlüğünün 2023/4508 esas sayılı icra takibi ve takibe konu fatura borcundan dolayı davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2- Davacının istirdat talebinin kabulü ile,
Davacı tarafından İzmir 26. İcra Müdürlüğünün 2023/4508 esas sayılı dosyasına 29.05.2023 tarihinde ödenen 85.800,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," karar vermiştir.
BİLDİRİLEN İSTİNAF NEDENİ:
Davalı vekili, tesisatın mevcut sayacının akaryakıt istasyonu, düğün salonu ve benzeri sosyal tesisleri beslediği ve tüm kullanım yerlerinin hangi tarihten bu yana faaliyette olduğu bilinmediğinden tüketim seyrindeki değişimin kaçak kullanım olmadığı şeklinde yorumlanmasının doğru olmadığını, müdahaleli sayaç öncesi sayaçlarındaki arızalanmanın tesisatta uzun yıllardır kaçak elektrik kullanıldığını ispatlar nitelikte olduğunu, davaya konu müdahaleli sayacın, üretici firma Luna tarafından incelenmiş olup şok cihazı müdahalesi olduğunun rapor altına alındığını, ölçü devresine müdahale edilmek suretiyle kaçak elektrik kullanıldığı tespitinin mevcut olduğunu, davalı tarafından mevcut bulgulara göre hesaplama Yönetmeliğe uygun olarak 90 gün kaçak, 270 gün kaçağa bağlı ek tahakkuk olarak 12 ay üzerinden hesaplama yapıldığını, okuma sırasında tespit edilebilecek nitelikte bir kaçak olmaması nedeniyle 90 gün kaçak tahakkuku yapıldığını, ayrıca kaçak tespit edilen sayaç dışında, önceki sayaçlarda da tespit edilen arızaların önceki sayaçlarda da kaçak kullanım olduğunu göstermekte olduğundan 270 gün ek tahakkuk hesaplanarak, 61.101,45-TL kaçak kullanım faturası ilgili EPTHY hükümlerine uygun olarak düzenlendiğini belirterek, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/611 E. 2023/499 K. kararının bozularak, davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, kaçak tutanağına dayalı olarak yapılan tahakkuk nedeniyle borçlu bulunmadığının tesbiti ve ödenen bedelin istirdatı istemine istemine ilişkin olup istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri ile kamu düzeni kapsamında Daire önüne gelen uyuşmazlıklar dikkate alınarak yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda;
Davaların birleştirilmesi ve ayrılmasına ilişkin hükümler, 6100 sayılı HMK'nin 166 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, amacı usul ekonomisine hizmet etmek ve aynı konuda çelişkili kararlar verilmesini önlemektir. Anılan yasanın 166/1 maddesinde; "Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir." hükmü düzenlenmiş, birleştirmenin koşulu olan “bağlantı” da, aynı yasanın 166/4 maddesinde, "davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması" olarak tanımlanmıştır.
Eldeki dava bakımından; davaya konu uyuşmazlığa ilişkin davacı tarafından, davalı aleyhine açılan Karşıyaka Asliye Ticaret mahkemesinin 2021/792 E.2022/787 K. sayılı dava dosyasında verilen kararın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 06.12.2024 tarih 2023/824 E.2024/2539 K. sayılı ilamı ile her iki davanın birleştirilerek görülmesi gerektiği gerekçesiyle kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.
Şu durumda; davaya konu uyuşmazlığa ilişkin davacı tarafından davalı aleyhine açılan dava ile iş bu dava arasında fiili ve hukuki irtibat olduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği, davaların aynı hukuki sebebe dayandıkları, aralarında bağlantı mevcut olduğu anlaşıldığından, gerek yargılamanın daha sağlıklı bir şekilde yürütülmesi ve gerekse çelişkili kararlar verilmesini önlemek açısından, davaların birlikte görülmesi ve delillerin birlikte değerlendirilmesi zorunludur. O halde sözü edilen davaların birleştirilmesi ve hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.
Bu çerçevede, yukarıda belirtilen eksiklikler ikmal edilerek kuşku ve duraksamaya yer olmayacak şekilde sonuca ulaşılması için HMK’nin 353/1-a.5. maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabul edilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı;
1)Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/07/2023 tarih, 2022/611 E. 2023/499 K. sayılı kararının, HMK'nin 353/1-a.5 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2)Açıklanan eksikliğin giderilmesi ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3)Ödediği istinaf karar ve ilam harcının isteği halinde davalıya iadesine,
4)İstinaf giderlerinin, Mahkemesince yeniden verilecek hükümde gözetilmesine,
5)İstinaf gider avansının kullanılmayan kısmının HMK’nin 333/1. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda, HMK'ni 362/1-g maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 08.01.2025 günü oy birliği ile karar verildi.