T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
24. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1034
KARAR NO: 2024/1075
KARAR TARİHİ: 26/06/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/01/2024
NUMARASI: 2023/897 Esas 2024/65 Karar
DAVANIN KONUSU: Tapu İptali Ve Tescil (muvazaa Nedenine Dayalı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 26/06/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 26/06/2024
İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/897 esas, 2024/65 karar sayılı dava dosyasında verilen görevsizlik kararına karşı, davacı vekili tarafından, karar oturumunda ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ilişkin ara karar uyarınca tapu dairesine yazılması gereken yazının kararın kesinleşmesinden sonra yazılmasına ilişkin 30.01.2024 tarihli ek karara karşı ise davalı vekilince istinaf yoluna başvurması üzerine, dosyanın yapılan inceleme sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
İDDİA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin ... 'a ait grup şirketlerinden olup ... 'ın başka bir grup şirketi ile davalının kardeşi olan ... arasında petrol ticareti konusunda sözleşme yapılıp ... 'ın teminat istemesi üzerine davacı şirketin bu ticarete teminat teşkil etmek üzere ... 'ın gösterdiği kişi olan ... 'ya devredilip ... 'a petrol ticaretinden olan borçlar ödendiğinde ... yahut göstereceği kişiye geri devredilmesi hususunda anlaşma yapıldığını, şirketin ... 'ın gösterdiği kişiye devredildiğini, ancak şirketin emaneten ... üzerinde olduğu dönemde şirkete ait ... ili ... ilçesi ... Mah. ... ada ... parselde kain taşınmazın 1/2' sinin muvazaalı olarak davalıya devredilip şirketin içinin boşaltıldığını, devrin muvazaalı olup para verilmediğini belirterek tapu iptali ve tescile karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; dava dilekçesindeki iddiaların doğru olmadığını, müvekkilinin iyi niyetle iktisapta bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:
İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/897 esas, 2024/65 karar sayılı kararıyla;
"1-Davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE,
Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Mahkememizin 24/11/2023 tarihli ara kararı ile konulan ihtiyati tedbirin KALDIRILMASINA , bu hususta ilgili tapu müdürlüğüne yazı yazılmasına,
3-Taraflardan birinin HMK' nın 20. maddesi uyarınca iki hafta içerisinde başvurarak talepte bulunması halinde dosyanın görevli İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesine, " karar verilmiştir.
Yerel mahkemenin karar oturumunun 2 nolu ara kararı ile konulan ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ve bu konuda Tapu Müdürlüğüne yazı yazılmasına karar verilmiş, karardan sonra davacı vekilinin yazılı başvurusu üzerine 30.01.2024 tarihli ek kararla anılan ara karar uyarınca tapu müdürlüğüne yazılacak olan yazının kararın kesinleşmesinden sonra yazılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, davalı ... tacir olmamakla birlikte davanın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili husustan kaynaklanması nedeniyle 6102 Sayılı TTK.nun 4/1. maddesi uyarınca ticari dava niteliğinde olup Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı vekili 30.01.2024 tarihli ek karara karşı istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ilişkin karara karşı itiraz değil istinafın mümkün olduğunu, bu nedenle yerel mahkemece davacının itirazı üzerine ihtiyati tedbirin kaldırılması kararına yapılan itirazı kabul etmesinin yasaya aykırı olduğunu belirterek ek kararın kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İddia ve savunmaya mahkemece toplanıp değerlendirilen deliller ile duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere göre; İstinaf incelemesine konu ve esas teşkil eden eldeki dava; tapu iptali ve tescil (muvazaa nedenine dayalı) istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince yapılıp bitirilen yargılama sonucunda, "...1-Davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE,
Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Mahkememizin 24/11/2023 tarihli ara kararı ile konulan ihtiyati tedbirin KALDIRILMASINA , bu hususta ilgili tapu müdürlüğüne yazı yazılmasına,
3-Taraflardan birinin HMK' nın 20. maddesi uyarınca iki hafta içerisinde başvurarak talepte bulunması halinde dosyanın görevli İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesine," 30.01.2024 tarihli ek kararla ise, "-Davacılar vekilinin talebinin KABULÜ ile ihtiyati tedbirin kaldırılmasına yönelik Tapu Müdürlüğü' ne yazılacak yazının karar kesinleştikten sonra yazılmasına," karar verilmiştir. Asıl karara karşı davacı vekili, 30.01.2024 tarihli ek karara karşı ise davalı vekili tarafından süresinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
6100 sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; Yine; HMK'nun 357. Maddesine göre de "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz."
Davacı vekilinin asıl karara yönelik istinaf istemi yönünden;
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları delillere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin dosyadaki delillerle çelişmeyen tespit ve değerlendirmesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına, davalının tacir olmadığının her iki yanın kabulünde olup davacı vekili davanın her iki yanın ticari işletmesi ile ilgili olduğunu savunmuş ise de 6102 Sayılı TTK.nun 12/1. maddesi uyarınca, "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir." düzenlemesine nazaran TTK.nun 4/1. maddesi uyarınca bir davanın ticari dava sayılabilmesi için her iki tarafın tacir olmasının şart olmasına göre, HMK’nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığından; davacı vekilinin asıl hüküm olan görevsizlik kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/(1)-b-1.madde ve bendi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davalı vekilinin 30.01.2024 tarihli ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ilişkin yazının kararın kesinleşmesinden sonra yazılmasına ilişkin ek karara yönelik istinaf istemi yönünden;
Davacı yanca tapu iptali ve tescil istemli eldeki davanın açılmasından sonra mahkemece 24.11.2023 tarihli ara kararla davacının ihtiyati tedbir talebi dava değerinin %20'si 400.000,00 TL teminat mukabili kabul edilip davaya konu taşınmaz payına ihtiyati tedbir konulmuş, davalı vekilince bu ihtiyati tedbir kararına 09.12.2023 tarihli dilekçe ile itiraz edilmesi üzerine 12.12.2023 tarihli tensip ara kararı ile tedbire itirazın değerlendirilmesi için duruşma açılmasına ve duruşmanın 25.01.2024 günü saat 10:30 yapılmasına karar verilmiş, 18.12.2023 tarihli tensip ara kararı ile ön inceleme duruşmasının da aynı gün ve saatte yapılmasına karar verilmiş, 25.01.2024 tarihli duruşmada ise hem görevsizliğe, hem de ihtiyati tedbire davalı yanca yapılan itirazın kabulü niteliğinde olmak üzere ihtiyati tedbir kararının kaldırılması ile bu konuda Tapu Müdürlüğüne yazı yazılmasına karar verilmiş, davacı vekilinin 25.11.2024 tarihli dilekçe ile mahkemece görevsizlik kararı verildikten sonra dosyadan elini çekmiş olması nedeniyle ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar veremeyeceği, ihtiyati tedbirin HMK.nun 397/2. maddesi uyarınca hüküm kesinleşene kadar devam edeceği nedenleriyle ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ilişkin karardan rücu edilmesini talep edip bu talebin mahkemenin 30.01.2024 tarihli ek kararı ile reddedildiği, davacı vekilinin 26.01.2024 tarihinde ikinci bir dilekçe vererek HMK.nun 387/2. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararının etkisinin aksi belirtilmediği takdirde nihai kararın kesinleşmesine kadar devam edeceğinden verilen görevsizlik kararı kesinleşene kadar ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına ilişkin kararın infaz edilmemesini talep etmiş, yerel mahkeme 30.01.2024 tarihli davalı vekilinin istinafına konu mükerrer ek kararı ile davacı vekilinin bu talebini kabul ederek ihtiyati tedbirin kaldırılmasına yönelik Tapu Müdürlüğüne yazılacak yazının karar kesinleştikten sonra yazılmasına karar vermiştir.
İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin karara karşı HMK.nun 391/3. Maddesi uyarınca, ihtiyati tedbir talebinin kabulü durumunda ise HMK.nun 394/1-2-3-4. Maddesi uyarınca yapılacak itiraz üzerine verilecek kararlara karşı 394/5. Maddesi uyarınca istinaf yoluna başvurulabilir ise de istinaf ancak yasada açıkça düzenlenen kararlara karşı başvurulabilen bir yasa yolu olduğundan ve yasada yer verilmediğinden ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ilişkin Tapu Müdürlüğüne yazılacak yazının karar kesinleştikten sonra yazılmasına ilişkin 30.01.2024 tarihli ek karara karşı istinaf yoluna başvurulamaz.
Bu itibarla davalı vekilinin anılan ek karara yönelik istinaf isteminin HMK.nun 346/1 ve 352/1-b maddeleri gereğince usulden reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin asıl karara yönelik istinaf başvurusunun HMK.nun 353/(1)-b-1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı vekilinin 30.01.2024 tarihli ek karara yönelik istinaf başvurusunun HMK.346/1 ve 352/1-b maddesi gereğince USULDEN REDDİNE,
3-Taraflarca yapılan istinaf giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
4-İstinaf başvurusu ile birlikte yatırılan gider avansından, kullanılmayan kısmın HMK.nın 333. maddesi gereğince karar kesinleştiğinde yatıran ilgili tarafa iadesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte olan Harçlar Tarifesi gereğince istinaf eden davacıdan yeterli harç alınmış olmakla başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
6-Davalı vekilinden alınan peşin istinaf harcının istem halinde yerel mahkemece iadesine,
7-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
8-İşbu kesin kararın hukuki bilgilendirme hakkı kapsamında taraflara İLK DERECE MAHKEMESİNCE TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile HMK'nun 362/1-c maddesi gereğince kesin olarak karar verildi. 26/06/2024