T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2019/1111
KARAR NO: 2021/2131
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI : 2016/379 Esas - 2018/1506
KARAR TARİHİ : 27/12/2018
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF TALEP TARİHİ : 26/03/2019 (Davacı) , 01/03/2019 (Davalı)
KARAR TARİHİ : 03/11/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 03/11/2021
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı, taraflar istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın tevzi zinciri arızasının giderilmesi için ... 'nin servis birimine 08/07/2015 tarihinde teslim edildiğini ve davalı şirket tarafından aracın bakım ve onarımının yapıldığını, davalı şirketin aracı "yatak vuruntusu olduğu bilgisi ve notu" ile müvekkili şirkete 14/07/2015 tarihinde teslim ettiğini, müvekkili şirketin aracı teslim alır almaz bir diğer yetkili servis olan ...'e tetkik ve değerlendirme için 14/07/2015 tarihinde götürdüğünü, ilgili yetkili serviste yapılan kontrollerde aracın davalı şirkette yapılan ve 22/07/2015 tarihli faturada da belirtilen sıvı conta kullanımı nedeni ile arızalandığını, sıvı contanın kartere akarak yağ kanallannı tıkadığını ve araçta motor hasarına sebebiyet verdiğinin tespit edildiğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından .... 2. Noterliği'nin 03/08/2015 tarih ve 18625 yevmiye numaralı İhbarnamesi keşide edilmek suretiyle servis hizmetinin ayıplı olduğunun bildirildiğini ve oluşan mağduriyetin giderilmesini talep ettiklerini, ancak olumlu bir cevap alamadıklarını, araçla ilgili ayıp ve hasar tespitini İzmir 5. SHM 2015/125 D.lş sayılı dosyası ile yapıldığını, bilirkişi incelemesi neticesinde ... plakalı aracın serviste tevzi zinciri değişimi esnasında fazladan sıvı conta kullanılması nedeniyle sıvı contanın kartere akarak yağ kanallarını tıkaması sonucu motorun yağsız kaldığı ve motorda yatak sarması arıza meydana geldiği tespitinin yapıldığını, yine aynı raporda meydana gelen arızanın giderilmesi için yapılacak onanm masraflarının 6.249,36 TL, söz konusu arıza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybının 1.500,00 TL, aracın tamir süreci içerisinde oluşan kazanç kaybının 3.520,00 TL olduğunun tespit edildiğini, davalı şirkete ... 5. Noterliği'nin 10/12/2015 tarih 34535 yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek müvekkili şirketin aracında meydana gelen toplam 11.269,36 TL tutarındaki zarann tazminini aynca talep ettiklerini, ihtarnamenin 14/12/2015 tarihinde davalı şirkete tebliğ edildiğini beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkili şirkete ait ... plakalı araçta davalı şirket tarafından gerçekleştirilen ayıplı servis hizmeti nedeniyle oluşan 6.249,36 TL onarım, 1.500,00 TL değer kaybı ve 3.520,00 TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 11.269,36 TL zararın 10/12/2015 ihtarname tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı vekili süresinde davaya cevap vermemiş, aşamalarda davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER :
Tespit dosyası, bilirkişi raporları, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; davacı şirkete ait ... plakalı araca davalı şirket tarafından servis hizmeti verildiği, bu hizmetin kısmen ayıplı olduğunun yapılan bilirkişi incelemesi sonucu anlaşıldığı, bu nedenle davacının söz konusu aracı dava dışı bir serviste yeniden onarım yaptırmak zorunda kaldığı, bu nedenle davacıya ait ... plakalı araçta 5.966,78 TL hasar bedeli ile söz konusu ayıplı hizmet sebebiyle 1.200.00- TL ikame araç zararının oluştuğu, ancak davacıya ait araçta değer kaybı zararının bulunmadığı anlaşıldığından davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ila davacıya ait ... plakalı araçta oluşan hasar bedeline mahsuben 5.966,78 TL , ikame araç bedeline mahsuben 1.200 TL olmak üzere toplam 7.166,78 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının değer kaybına ilişkin maddi tazminat isteminin koşullar oluşmadığından reddine dair karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu aracın onarımı tamamlanmadan davacı tarafça teslim alındığını, dava konusu sorunun kullanımdan kaynaklı meydana geldiğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekili katılma yoluyla istinaf dilekçesi ve istinafa cevap dilekçesinde özetle; dava konusu aracın seyretmesinin teknik olarak mümkün olmadığını, bilirkişi raporlarının hatalı olduğunu, davalı istinaf iddialarının yerinde olmadığını belirterek kararın aldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, eser sözleşmesi niteliğinde ayıplı otomobil tamiri nedeniyle doğan zararın tazminine ilişkin davadır.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucu davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu kararı karşı taraf vekilleri istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
6100 Sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; HMK'nun 357. Maddesine göre de "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." maddeleri çerçevesinde inceleme yapılmıştır.
Taraflar arasında kurulduğu anlaşılan ilişki 6098 Sayılı TBK'nun 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir.
6098 Sayılı 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi kapsamında, davacının üstlendiği aracın tamir işini özen borcu gereği olarak fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun şekilde eksiksiz olarak yapmakla ödevlidir.
Eser sözleşmesini; vekalet akdi gibi diğer işgörme sözleşmelerinden ayıran en önemli özelliklerinden birisi sonuç sorumluluğu, yani tarafların iradeleri doğrultusunda yüklenici tarafından bir sonucun meydana getirilmesi taahhüdüdür. Bu taahhüdün altına giren yüklenici, TBK'nun 471/1 inci maddesi ve işin mahiyeti gereği, işi sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır. Sadakat borcu, yüklenicinin işsahibinin yararına olacak şeyleri yapması ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınması anlamını taşır. Buna göre, işi yüklenen yüklenicinin, kararlaştırılan edimleri ifa ederken, mesleğinin tüm kurallarını eksiksiz yerine getirmesi, işsahibinin edim menfaatinin gereğidir.
Eserin; sözleşmede kararlaştırılan niteliklerine ya da işsahibinin beklediği amaca uygun olmaması veya lüzumlu bazı vasıflardan bir ya da birkaçının bulunmaması halinde, ayıplı ifa edildiğinin kabulü gerekir.Ayıp, Kanun ya da sözleşme hükümleri gereğince bir eser veya malda bulunması gereken niteliklerin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bozuklukların bulunmasıdır.
Yüklenici, iş sahibine olan borçlarına aykırı olarak imalını yüklendiği eserin ayıplı olması durumunda açık ayıplarda 6098 Sayılı TBK'nun 474. gizli ayıplarda ise 477. maddeleri hükümlerine uygun olarak ihbarda bulunduğu taktirde aynı kanunun 475. maddesinde tanınan haklardan yararlanabilir. Ancak, 475. madde gereğince eser sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanayamacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa eser sahibi bu eseri kabulden kaçınabilir. Ne var ki eserdeki kusur veya sözleşmeye aykırılık yukarıda belirtilen ölçüde önemli değilse eser sahibi eserin değerindeki eksiklik oranında bedeli indirebilir. Eğer kusurların giderilmesi büyük harcama gerektirmiyorsa yükleniciyi onarıma zorlayabilir. Ancak 475. maddede eser sahibine tanınan haklardan birini kullanabileceği mahkemece uzman bilirkişi aracılığı ile yaptıracağı inceleme sonucu ayıbın derecesi belirlenmek sureti ile takdir olunur.
Kural olarak eser sözleşmesinde ayıbın varlığı her türlü delil ile kanıtlanabilir. (Yargıtay 15. HD 06/02/2002 tarih 4689/546 vb. kararlar) 6098 Sayılı TBK'nun 474. maddesi hükmü gereğince iş sahibi eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulmaz, eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. Sonradan ortaya çıkan gizli ayıplarda ise iş sahibi gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorundadır. Aksi taktirde iş sahibi eseri olduğu gibi kabul etmiş sayılır ve 475. maddesi hükmünden yararlanamaz. Ne var ki sözleşmede eser için garanti verilmiş ise ayıp ihbarı sürelerine bakılmaksızın 475. madde hükümlerinden yararlanma olanağı mevcuttur.
Somut olaya gelince; davacı şirkete ait ... plakalı aracın tevzi zinciri arızasının giderilmesi için ... 'nin servis birimine 08/07/2015 tarihinde teslim edildiği ve davalı şirket tarafından aracın bakım ve onarımının yapıldığını, davalı şirketin aracı "yatak vuruntusu olduğu bilgisi ve notu" ile davacı şirkete 14/07/2015 tarihinde teslim ettiğini, müvekkili şirketin aracı teslim alır almaz bir diğer yetkili servis olan ...'e tetkik ve değerlendirme için 14/07/2015 tarihinde götürdüğünü, ilgili yetkili serviste yapılan kontrollerde aracın davalı şirkette yapılan ve 22/07/2015 tarihli faturada da belirtilen sıvı conta kullanımı nedeni ile arızalandığını, sıvı contanın kartere akarak yağ kanallannı tıkadığını ve araçta motor hasarına sebebiyet verdiğinin tespit edildiğini belirterek meydana gelen arızanın giderilmesi için tamir bedeli ikame araç bedeli ve değer kaybı talep edilmiştir. 20/11/2017 havale tarihli rapor ile İzmir 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/128 D.İş sayılı dosyasında ve yargılama sırasında makine mühendisi bilirkişi ...'tan 10/02/2017 havale tarihli rapor, makine mühendisi bilirkişi ...'ın 02/06/2017 havale tarihli rapor, Otomotiv bilirkişisi ...'ten 20/11/2017 havale tarihli rapor, Otomotiv bilirkişisi ...'in 12/11/2018 havale tarihli raporlar alınmıştır. Davacı şirkete ait ... plakalı araca davalı şirket tarafından servis hizmeti verildiği, bu hizmetin ayıplı olduğunun yapılan bilirkişi incelemesi sonucu anlaşıldığı, bu nedenle davacının söz konusu aracı dava dışı bir serviste yeniden onarım yaptırmak zorunda kaldığı, davalının ayıplı hizmet verdiğinin kabulü ile davacıya ait ... plakalı araçta 5.966,78 TL hasar bedeli ile söz konusu ayıplı hizmet sebebiyle 1.200.00- TL ikame araç zararının oluştuğu, araçta değer kaybı zararının bulunmadığının kabulünde usul ve yasaya aykırı bir yön görülmemiştir.
Davacı tarafça dava açılmadan önce İzmir 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/128 değişik iş sayılı dosyasında delil tespiti yapılmış ve davacı aracında meydana gelen zararlar bilirkişi raporunda belirtilmiştir. Davacı vekili tarafından dava dilekçesinde ayıplı onarım nedeniyle tazminat talepleri ile birlikte delil tespiti dosyasında yapılan giderlerinde davalı taraftan tahsili talep edilmiş, ancak mahkemece bu konuda olumlu yada olumsuz hiç bir karar verilmemiştir. Delil tespiti giderleri de yargılama giderlerinden olup, davanın kabul-red oranına göre tahsiline karar verilmesi gerekir.
Bu durumda mahkemece tarafların her bir talebi hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi gerekirken, davacı tarafın tespit giderleri yönünden her hangi bir karar verilmemiş olması doğru görülmediğinden, davacı vekilinin bu hususa ilişkin istinaf talebi yerinde olup kabulü ile yerel mahkeme kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılması ve düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davacı vekilinin delil tespiti gideri haricindeki , davalı vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı tarafın tespit giderleri yönünden istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, istinaf sebepleri ile bağlı kalınarak yapılan inceleme sonunda, infazda tereddüt olmaması için yerel mahkeme kararının Dairemizce düzeltilen ve kaldırılan kısımları dışında kalan hüküm fıkrası aynen yazılarak yeniden esas hakkında karar vermek suretiyle davanın kısmen kabulü kısmen reddine Davacıya ait .... plakalı araçta oluşan hasar bedeline mahsuben 5.966,78 TL, ikame araç bedeline mahsuben 1.200 TL olmak üzere toplam 7.166,78 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının değer kaybına ilişkin maddi tazminat isteminin koşullar oluşmadığından reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin delil tespiti gideri haricindeki, davalı vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı vekilinin tespit giderleri yönünden istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-2) bendi gereğince KABULÜNE,
3-İlk Derece Mahkemesi olan İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/379 Esas - 2018/1506 Karar sayılı 27/12/2018 tarihli kararının KALDIRILMASINA,
4-Düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;
5-İstinaf sebepleri ile bağlı kalınarak yapılan inceleme sonunda, infazda tereddüt olmaması için yerel mahkeme kararının Dairemizce düzeltilen ve kaldırılan kısımları dışında kalan hüküm fıkrası aynen yazılarak yeniden esas hakkında karar vermek suretiyle DAVANIN KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE
a) Davacıya ait ... plakalı araçta oluşan hasar bedeline mahsuben 5.966,78 TL, ikame araç bedeline mahsuben 1.200,00 TL olmak üzere toplam 7.166,78 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, davacının değer kaybına ilişkin maddi tazminat isteminin koşullar oluşmadığından REDDİNE,
b)Alınması gereken 489,57-TL nispi ilam harcından, peşin alınan 192,46-TL nispi harcın mahsubu ile kalan 297,11-TL harcın davalıdan alınarak, Hazineye irat kaydına.
c)Davacı tarafından işbu davada sarf edilen 192,46-TL peşin harç, 29,20-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 221,66-TL nin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
d)Davacı tarafından iş bu davada sarf edilen 1.511,90-TL yargılama gideri ile İzmir 5. Sulh Hukuk Mahkemesi 2015/128 Değişk İş sayılı dosyasından yapılan 662,00 TL masrafın davanın kabul oranına göre 1.369,55 TL sinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
e)Davalı tarafından iş bu davada sarf edilen 198,50-TL yargılama giderinin davanın red oranına göre 72,25-TL sinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
f)Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye ve davanın kabul oranına göre takdir ve tayin edilen 2.180,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
g)Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye ve davanın red oranına göre takdir ve tayin edilen 2.180,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından peşin yatırılan 121,30 TL istinaf yoluna başvurma harcının mahsubuyla Hazineye gelir kaydına, 44,40 TL istinaf karar ve ilam harcının talep halinde davacıya iadesine,
7-Davalı tarafından peşin yatırılan 121,30 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 122,39 TL karar ve ilam harcının mahsubuyla, bakiye 367,17 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
8-Davacı tarafından yapılan 37,50 TL istinaf yargılama giderinden, davanın kabul oranı olan %63'e göre hesaplanan 23,62 TL kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
10-Artan gider avanslarının yatıranlara iadesine,
11-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans ve harç tahsil / iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi'nce yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 03/11/2021 tarihinde, 6100 Sayılı HMK'nun 362. Maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.