T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/235
KARAR NO: 2024/174
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI: 2023/945 Esas - Derdest
KARAR TARİHİ: 19/12/2023
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 23/01/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 23/01/2024
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı,İhtiyati hacze itiraz eden davalı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü
İHTİYATİ HACİZ TALEP EDEN DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Talep eden vekili İzmir 4.ATM 2023/229 D.iş dosyasına 10/11/2023 verdiği dilekçede özetle; ... Mah. ... Sok. No:.../... .../... adresindeki karşı tarafa ait iş yerinde 12/08/2023 günü yangın çıktığını, bu yangının karşı yan şirketin işletmesinin bitişiğinde yer alan müvekkillerinin deposuna sıçradığını ve depoda bulunan bir çok eşyanın zayi olduğunu, ... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Yangın ve Acil Müdahale Şube Müdürlüğü tarafından 17/08/2023 günü olaya ilişkin yangın raporu düzenlendiğini, İzmir 5.SHM'nin 2023/277 D.iş sayılı dosyasında keşif yoluyla delil tespiti yapıldığını ve 20/10/2023 tarihli bilirkişi raporunun aldırıldığını, bilirkişi raporuna göre müvekkillerinin zararının 1.776.496,00 TL olduğunu, karşı yanla arabuluculuk görüşmeleri yapılmış ise de anlaşmaya varılmadığını, alacağın muaccel hale geldiğini, alınan tespit raporu ile yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiğini, yapılan harici araştırmada karşı yan şirketin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği iş yerini boşaltmakta ve mal kaçırmakta olduğu bilgisine ulaşıldığını belirterek 1.776.496,00 TL bedel için teminatsız aksi takdirde mahkemece takdir edilecek teminat karşılığında karşı tarafın taşınır taşınmaz malları ile 3. Kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
Talep eden vekili İzmir 5.ATM'ye sunduğu 28/11/2023 tarihli kısmi dava dilekçesinde özetle; 10/11/2023 tarihli dilekçesindeki anlatımlarını tekrarla ve fazlaya ilişkin ıslah hakkı saklı kalmak üzere şimdilik davalı aleyhine 50.000 TL maddi tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
İHTİYATİ HACZE İTİRAZ EDEN DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
İhtiyati hacze itiraz eden davalı İzmir 5.ATM sunduğu 04/12/2023 tarihli itiraz dilekçesinde özetle; davacıların, aynı tespit raporuna dayanan alacak iddiası ile işbu davadan önce, 13/11/2023 tarihinde, İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/229 D.iş - 2023/230 K. sayılı ihtiyati haciz kararını aldıklarını, bu ihtiyati haciz kararını da, İzmir 4. İcra Müdürlüğü'nün 2023/19997 D.iş sayılı dosyası ile takibe koyduklarını, bankadaki alacaklarını haczettiklerini ve 27/11/2023 tarihinde fiili hacze gelerek, müvekkili şirketin otomobilini haczederek, muhafaza altına aldıklarını, müvekkili firmanın ihtiyati haciz kararını 27/11/2023 tarihli haciz sırasında öğrendiğini, muaccel hale gelen bir alacak olmadığını ve talep edilen alacağın yargılamayı gerektirdiğini, yaklaşık ispat koşulunun da sağlanmadığını, iddiaya dayanak gösterilen İzmir 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/277 d.iş sayılı tespit raporunun, müvekkillerinin yokluğunda ve sadece davacıların tek taraflı beyanı ile düzenlendiğini, rapora ekli fotoğraflar ile sözde hasarlı malların adet olarak dahi karşılaştırıldığında, raporun doğru olmadığını, aynı şekilde, itfaiye raporunda belirtildiği gibi, işletmenin ve eşyaların hafif hasar gördüğünü, buna rağmen, olaydan 1 ay sonra yapılan tespit incelemesinde, büyük hasar tespit edilmesinin de inandırıcı olmadığını,ne kadar ürünün hasar gördüğünün belli olmadığını, yangın raporunda, yangının elektrik tesisatından çıktığının belirlendiğini, müvekkili şirketin, bahsedilen iş yerinde kiracı olduğunu, eğer binanın mütemmim cüzü niteliğindeki elektrik tesisatı nedeniyle bir yangın çıkmış ise, doğan zararda, bina malikinin de sorumluluğu bulunduğunu, yine davacılar tarafından hiç bir güvenlik önlemi alınmaksızın, istiflenen mallar zarar görmüş ise, depo maliki olan davacıların da zararda kusuru olduğunu, davacıların müterafik kusuru, zararın ve miktarının tespitinde önemli bir unsur olup, bu belirlemenin de yargılamayı gerektirdiğini, müvekkili şirketin aynı adreste yıllardır faaliyet gösterdiğini ve aynı hızla ticari faaliyetine devam ettiğini, müvekkilinin kaçma şüphesi bulunmadığını, bu nedenle verilen ihtiyati haciz kararının hatalı olduğunu, ihtiyati haciz kararı ile müvekkilinin kötüniyetli şekilde icra tehdidi altında bırakılarak, kazanç sağlamanın amaçlandığını, yapılan hacizlerin alacak tutarından çok daha fazla olduğunu, müvekkili şirketin ticari itibarının zedelendiğini ve ticari hayatının olumsuz etkilendiğini belirterek ihtiyati hacze itirazlarının kabulü ile, öncelikle, alacak iddiasının muaccel olmayıp, yargılamayı gerektirdiği ve İİK m.257/2-3'deki istisnai haller de bulunmadığından, İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/229 D.iş - 2023/230 K. sayılı haksız İhtiyati Haciz Kararının kaldırılmasına, bu talebin kabul görmemesi halinde müvekkili tarafından makul görülecek bir teminat sunulmasına ve ihtiyati haczin bu şekilde kaldırılmasına, davacı/ihtiyati haciz isteyenlerin, iddia edilen alacağın en az %50'si oranında teminat sunmasına karar verilmesi ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılara yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İhtiyati hacze itiraz eden davalı İzmir 4.ATM sunduğu 27/11/2023 tarihli itiraz dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz kararını 27/11/2023 tarihli fiili haciz sırasında öğrendiklerini, müvekkilinin mal kaçırma ihtimalinin bulunmadığını, yaklaşık ispat koşullarının da oluşmadığını, delili tespiti raporuna itiraz ettiklerini, müvekkilinin işyerinde yangın meydana geldiğini, yangın raporunda eşyaların hafif hasarlı olduğunun ifade edildiğini, tesit raporunda rayiç bedeller üzerinden yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu işyerinde kiracı olduklarından yangının yapıdan kaynaklanması halinde yapı malikinin sorumluluğunun söz konusu olabileceğini, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, taşkın haciz uygulanarak sevkiyat araçlarına haciz ve yakalama şerhi konulduğunu, bir aracın fiilen muhafaza altına alındığını, banka hesaplarının haczedildiğini , sadece araç haczinin dahi talebe konu tazminatı karşılamaya yeterli olduğunu, teminatın ise yetersiz olduğunu savunarak ihtiyati hacze itirazlarının kabulünü talep etmiştir.
DELİLLER :
İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/11/2023 tarihli 2023/229 Değişik İş Esas- 2023/230 Değişik İş Karar sayılı dosyası, ... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Yangın ve Acil Müdahale Şube Müdürlüğünün 17/08/2023 tarihli yangın raporu, İzmir 5 Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/277 Diş sayılı delil tespiti dosyası ile tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince İİK un 265 inci maddesi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme sonucu verilen 19/12/2023 tarihli gerekçeli ara kararda özetle; ihtiyati haciz kararına itiraz nedenleri, şekli ve sınırlı olarak İİK'nın 265. maddesinde açıkça düzenlendiğini, İhtiyati haciz kararına itiraz eden vekilinin ihtiyati haciz kararına itiraz nedenlerinin İİK 265.maddesi kapsamında olmadığını, sözkonusu itiraz nedenlerinin esasa ilişkin açılan davada incelenmesinin mümkün olduğundan anılan nedenle İİK. 265.maddesi kapsamında olmayan nedenlere dayalı ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
İhtiyati hacze itiraz eden davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; muaccel bir alacağın bulunmadığını, alacağın varlığından söz edilebilmesi için yargılamanın gerektiğini, sadece delil tespitine dair bilirkişi raporu ile yaklaşık ispat koşulunun sağlanamayacağını, müvekkil şirketin kiracı olarak bulunduğunu, doğan zararda bina maliklerinin ve davacıların kusurlarının bulunduğunu, müvekkili şirketin mal kaçırma durumu bulunmadığını, işlerine devam eden ve ticari sicili ve adresi belli bir şirket olduğunu, davacıların sunduğu teminata ilişkin itirazlarının sebepsiz şekilde değerlendirilmediğini, ihtiyati haciz kararı temini için davacının sadece %15 oranında cüz'i bir teminat sunduğunu, müvekkil şirketin sevkiyat yaptığı aracın , şu an fiilen haczedilerek yediemin otoparkına götürüldüğünü ve tüm banka hesaplarına haciz konulduğunu, yargılamanın 2-3 yılda biteceği düşünülürse, aracın otoparkta çürüyeceğini ve teminat tutarının, sadece bu aracın onarım ve bakımını dahi karşılamayacağını savunarak ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
İhtiyati haciz talep eden vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz kararının hukuka uygun olduğunu, alacağa ilişkin ihtiyati haciz talebinin haklı olduğuna ilişkin deliller bulunduğunu, Dosyada mevcut İzmir 5. Sulh Hukuk Mahkemesi 2023/227 D.İŞ sayılı delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporunda yangında zarar gören malların değerinin tespit edilmiş, yangın raporu , kamera görüntüleri ve sair deliller müvekkilin alacağını ihtiyati haciz tarihi itibariyle dahi yaklaşık olarak ispat edilmiş olduğunu beyanla ihtiyati hacze itiraz eden davalının istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, davalının işyerinden çıktığı ve davacıya ait depoda zarara sebebiyet verdiği iddia edilen yangından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin davadan önce davalı aleyhine alınan ihtiyati haciz kararına davalının itirazının reddine karar verilmesinden kaynaklanmaktadır.
İDM'nce yukarıda gösterilen gerekçelerle İzmir 4 Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 13/11/2023 tarihli ihtiyati haciz kararına davalı tarafça sunulan itirazın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
6100 Sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; aynı Kanunun 357. maddesine göre de İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemeyeceği ve istinafta yeni delillere dayanılamayacağına ilişkin maddeleri çerçevesinde inceleme yapılmıştır.
Bilindiği üzere uyuşmazlık bir miktar para alacağına ilişkin ise 2004 Sayılı İİK'nun 257. vd. maddeleri gereğince ihtiyati haciz; uyuşmazlığın dava konusu hakkında olması halinde 6100 Sayılı HMK'nun 389. vd maddeleri gereğince ihtiyati tedbire ilişkin geçici hukuki koruma kararı verilmesi istenebileceği açıktır. İstem, tazminata (para alacağı) yöneliktir.
Davacı vekili eldeki davadan önce İzmir 4 Asliye Ticaret Mahkemesine sunduğu 10/11/2023 tarihli talep dilekçesinde 1.776.496 TL’lik maddi zarar için ihtiyati haciz talep etmiş, İzmir 4 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/229 Diş sayılı 13/11/2023 tarihli kararı ile %15 teminat karşılığında davalının taşınır, taşınmaz malvarlığı ile 3. Kişilerdeki hak ve alacakları yönünden ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, 29/11/2023 tarihinde İzmir 5 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/945 esas sayılı dosyasında talebe konu alacağa ilişkin (ıslah hakkı saklı tutularak) 50.000 TL ‘lik kısmi dava açılmış, işbu dosyaya sunulan 04/12/2023 tarihli itiraz dilekçesi üzerine ilk derece mahkemesince duruşmalı yapılan değerlendirme ile ihtiyati haciz kararına itirazın reddine ilişkin 19/12/2023 tarihli gerekçeli ara karar verilmiştir.
Somut olayda; 12/08/2023 tarihinde davalı şirkete ait palet imalathanesinde çıktığı ve davacıya ait depoya sirayet ederek burada bulunan emtianın yanarak zarar görmesine sebebiyet verdiği iddia edilen yangın nedeniyle talebe konu edilen maddi tazminat alacağının 6098 Sayılı TBK 117. maddesi gereğince olay tarihi olan 12/08/2023 tarihinde muaccel hale geldiği açıktır. Yangın raporu, delil tespiti dosyası ve mevcut evrak kapsamı ile yaklaşık ispat koşulunun sağlandığı anlaşıldığından, ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz koşullarının varlığına dair kabulü dosya kapsamına uygundur.Davalı vekilinin bu hususa ilişkin istinaf istemi yerinde görülmemiştir.
Ancak, dava değeri (50.000 TL) gözetildiğinde, davalıya ait araçlar ile sınırlı ihtiyati haciz kararı verilmesi yeterli iken taşınmaz kayıtları, banka hesapları ve 3. kişilerdeki hak ve alacakları da kapsar şekilde tesis edilen ihtiyati haczin , hacizde ölçülülük ilkesine aykırı olduğu anlaşıldığından, ihtiyati haczin kapsamına yönelik itirazın kabulü yerine itirazın tümden reddine karar verilmesi dosya kapsamına uygun olmadığından davalı vekilinin bu hususa değinen istinaf nedenleri yerinde görülmüştür.
Davalı vekilinin teminat mektubu karşılığı ihtiyati haczin kaldırılması talebi yönünden ise; 2004 Sayılı İcra İflas Kanununun 266. maddesinde ise; borçlunun göstereceği teminat karşılığı ihtiyati haczin kaldırılmasının istenebileceği hüküm altına alınmıştır.
6100 Sayılı HMK'nun 341/1. fıkrasına göre; İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.
Bu düzenlemeler bir arada incelendiğinde ihtiyati haczin yatırılan teminat nedeniyle kaldırılması talebinin ilk derece mahkemesince değerlendirilmesi gerekliliği ve verilecek kararın ilk derece mahkemesine yapılacak itiraza tabii olması; itiraz üzerine verilen karara karşı da herhangi bir kanun yolu gösterilmemesi karşısında bu talebin istinaf kanun yolunda değerlendirilmesi mümkün değildir. Ancak, durum ve koşulların değişmesi sebebiyle ihtiyati haczin kaldırılması talebi üzerine verilen kararlara karşı ancak esas hükümle birlikte kanun yoluna başvurulabilecektir.
Açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz kararına itirazın reddine ilişkin 19/12/2023 tarihli gerekçeli ara kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-2) bendi gereğince kaldırılmasına,
Düzelterek yeniden karar verilmesi suretiyle; davalı vekilinin İzmir 4 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/229 Diş sayılı 13/11/2023 tarihli ihtiyati haciz kararına itirazının kısmen kabulü ile dava değerinin %15'i oranında teminat mukabilinde dava değeri olan 50.000 TL ile sınırlı olarak davalının araç kayıtları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, taşınmaz kayıtları , banka hesapları ve 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine konulan ihtiyati hacizlerin kaldırılmasına, fazla yatan teminatın iadesine dair karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz kararına itirazın reddine ilişkin 19/12/2023 tarihli gerekçeli ara kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-2) bendi gereğince KABULÜNE,
2-İlk Derece Mahkemesi olan İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/945 Esas - Derdest sayılı 19/12/2023 tarihli kararının KALDIRILMASINA,
3-Düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;
a)Davalı vekilinin İzmir 4 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/229 Diş sayılı 13/11/2023 tarihli ihtiyati haciz kararına itirazının KISMEN KABULÜNE,
b)Dava değerinin %15'i oranında teminat mukabilinde (teminat alınmış ise yeniden alınmasına yer olmadığına, fazla teminatın iadesine) dava değeri olan 50.000 TL ile sınırlı olarak davalının araç kayıtları üzerine İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,
c)Taşınmaz kayıtları, banka hesapları ve 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine konulan ihtiyati hacizlerin KALDIRILMASINA,
d)Kararın önceki ihtiyati haciz kararının uygulandığı İcra dairesine ibraz ile yerine getirilmesine,
d)Kararın derdest olan dava dosyası üzerinden taraflara bildirilmesine,
4-Davalı tarafından peşin yatırılan 738,00 TL istinaf yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 269,85 TL istinaf karar ve ilam harcının ve gider avansının talep halinde yatırana iadesine,
5- Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans ve harç iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi'nce yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 23/01/2024 tarihinde, 6100 Sayılı HMK'nun 362. Maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.