T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/2755
KARAR NO: 2023/2175
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI : 2022/1255 Esas (Derdest)
KARAR TARİHİ : 05/09/2023
TALEP : Teminatın Kabulü - Hacizlerin Kaldırılması
KARAR TARİHİ : 31/10/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 31/10/2023
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nun 353/1(b-1/son) cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; trafik kazasında oğullarını yitiren davacılar (... ve ...) için 6100 Sayılı Yasanın 107. maddesi uyarınca toplanacak delillere göre destekten yoksun kalma tazminat tutarlarının işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden,sigorta şirketi yönünden sigorta limiti aşılmamak üzere temerrüt tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faizi ile birlikte ortaklaşa ve zincirleme tahsiline, tüm davacılar için toplam 450.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek faiziyle davalılardan ortaklaşa ve zincirleme (sigorta şirketi haricinde) davalılardan alınarak davacıya verilmesine, işleten ve sürücünün taşınır, taşınmaz malları ve bankalardaki ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddiasının aksine muaccel hale gelmiş bir alacak bulunmamakla, müvekkilinin malvarlığını davacıdan olası bir hale karşı kaçırmaya yönelik irade veya eylemi olmadığını, aksinin de ispatlanamadığını, bu nedenle, ayrıca maddi olayın özellikleri ve davacı tarafın tam müterafik kusuru karşısında ihtiyati haciz talebinin haksız ve dayanaksız olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine, davacının tüm taleplerinin reddine, tüm yargılama giderlerinin ve ücreti vekaletin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; 28/02/2023 tarihli ara karar uyarınca 18/08/2023 tarihinde 25.500,00 TL teminat yatırıldığını, yatırılan teminat kapsamında müvekkillerinin mal varlığı üzerine koyulan ihtiyati hacizlerin kaldırılması için icra müdürlüğüne müzekkere yazılmasını talep ve dava etmiştir.
D E L İ L L E R:
Tü m dosya kapsamıdır.
İDM KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; İİK'nın 266. maddesi gereğince ihtiyati haczin teminat karşılığı kaldırılmasını talep eden davalı ... vekilinin talebinin kabulüne ve Mahkeme dosyasına yatan 23.500,00 TL nakit teminat üzerine konulmasına ve diğer tüm ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme kararının taraflarınca istinaf edilmiş olmakla İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 2023/131E, 2023/165 K sayılı kararı ile Mahkemenin kararının kaldırılmasına ve %5 oranında nakdi teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasına karar verildiğini, taraflarınca belirlenen teminat yatırılmış olmakla davalıların araçları üzerine ihtiyati haciz şerhi işlendiğini, ancak Yerel Mahkemece bu defa 05.09.2023 tarihli karar ile davalı ... tarafından %5 nakdi teminat karşılığında ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verdiğini, dava konusu edilen değerin tamamının dosyaya yatırılmaksızın sadece %5 oranında teminat karşılığında ihtiyati haczin kaldırılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ihtiyati haciz kararının kaldırılması için Yerel Mahkemenin yetkili ve görevli dahi olmadığını, icra takibi başlatıldıktan sonra ihtiyati haciz konulduğunun dosya ile sabit olup görevli Mahkemenin İcra mahkemeleri olmakla yetkisi olmamasına karşın yerel mahkemece ihtiyati haciz kararının kaldırılması usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05.09.2023 tarih ve 2022/1255E. Sayılı, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına dair kararın ortadan kaldırılarak yeniden ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmişlerdir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacının hukuka aykırı ve mesnetsiz istinaf talebinin reddine karar verilmesini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, ölümlü trafik kazasından kaynaklanan haksız eylem nedeniyle açılan manevi tazminat davasında istenilen geçici hukuku koruma tedbirinin kabulü kararına ilişkindir.
6100 Sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; HMK'nun 357. Maddesine göre de; İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz, maddeleri çerçevesinde inceleme yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince, davacının dava dilekçesinde istediği ihtiyati haciz kararının 07/11/2022 tarihli ara karar ile reddi üzerine Dairemizce 2023/131 Esas, 2023/165 sayılı 20/01/2023 tarihli kesin nitelikte karar ile davacı tarafın ihtiyati haciz isteğinin %5 teminat ile davalılar adına kayıtlı olması halinde araçlar ve gayrimenkuller bakımından kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizin kesin nitelikli bu kararı üzerine davalılardan ... vekilinin 06/09/2023 tarihli talep dilekçesi ile ara kararlar uyarınca 25.500 TL teminat yatırıldığından mal varlığı üzerine konulan hacizlerin kaldırılması isteminde bulunulmuştur.
Bilindiği üzere; 2004 Sayılı İİK 257/1. fıkrası gereğince rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.
Aynı Kanunun, 265 inci maddesi uyarınca borçlunun kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haciz kararına yapacağı itiraz düzenlenmiş, itiraz üzerine mahkemece verilecek karara karşı taraflarca 265/son üncü fıkraya göre istinaf başvurusunda bulunabilecek, İİK un 258/3. fıkra gereğince de ihtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilecek olup, Bölge adliye mahkemesi bu başvuruları öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir.
2004 Sayılı İİK un 266. maddesinde ise; borçlunun göstereceği teminat karşılığı ihtiyati haczin kaldırılmasının istenebileceği hüküm altına alınmıştır.
6100 Sayılı HMK'nun 341/1. fıkrasına göre; İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.
Bu düzenlemeler bir arada incelendiğinde ihtiyati haczin yatırılan teminat nedeniyle kaldırılmasına ilişkin ara kararı sadece ilk derece mahkemesine yapılacak itiraza tabii olup; itiraz üzerine verilen karara karşı herhangi bir kanun yolu gösterilmemiştir.
Nitekim eldeki davada, davalı 05/09/2023 tarihli dilekçesinde teminat yatırıldığından mal varlığına konulan hacizlerin kaldırılmasını istemiş, ihtiyati haciz kararına itiraz ettiği yönünde beyanda bulunmamıştır. Keza ilk derece mahkemesince, 05/09/2023 tarihli ara kararda İİK un 266 ıncı maddesi gereğince davalının isteminin kabulüne karar verilmiştir.
Bu durumda, ilk derece mahkemesinin 05/09/2023 tarihli ara kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması mümkün değildir. Ancak, bu kararlara karşı ilk derece mahkemesine itiraz yoluna başvurulabilir. Başka bir anlatımla, durum ve koşulların değişmesi sebebiyle ihtiyati haczin kaldırılması talebi üzerine verilen kararlara karşı ancak esas hükümle birlikte kanun yoluna başvurulabilecektir.
Hal böyle olunca yukarıda açıklanan nedenlerle, Dairemizce verilen 20/01/2023 tarihli ihtiyati haciz kararı kesin olduğundan ve davalılardan ...da vekilinin ihtiyati haczin teminat yatırıldığından bahisle kaldırılması niteliğindeki 05/09/2023 tarihli dilekçesindeki isteğinin kabulü kararına karşı istinaf kanun yolu hakkı olmadığı halde, yasada verilmeyen bir hakkın mahkemece tanınması mümkün olmayacağından, kanun yolunun yanlış gösterilmesi ilgili tarafa kanun yolu konusunda kazanılmış bir hak vermez. Bu nedenlerle ihtiyati haczin kaldırılması niteliğindeki isteğin kabulüne ilişkin 05/09/2023 tarihli ara kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurma imkanı olmadığından davacı vekilinin istinaf dilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davacı vekilinin ihtiyati haczin kaldırılması niteliğindeki isteğin kabulüne ilişkin 05/09/2023 tarihli ara kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurma imkanı olmadığından davacı vekilinin istinaf dilekçesinin REDDİNE,
2-Davacı tarafından peşin yatırılan 738,00 TL istinaf yoluna başvuru harcı ile 269,85 TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubuyla Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının yatıranlara iadesine,
5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 362. Maddesi (1-a) bendi uyarınca 31/10/2023 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.