T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/92
KARAR NO: 2024/150
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI : 2023/1044 Esas (Derdest)
KARAR TARİHİ : 25/10/2023 (Ara Karar)
DAVA: İhtiyati Haciz Niteliğinde İhtiyati Tedbir
KARAR TARİHİ : 17/01/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 17/01/2024
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla dosya incelendi;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 27.11.2021 tarihinde saat 23.30 saatlerinde davalı ... 'ya ait diğer davalı ... tarafından zorunlu mali sigorta ile sigortalı bulunan ... plakalı aracı kullanan davalı ... 'ün sağa doğru dönmek istediği ancak aşırı alkollü ve hızlı olması nedeniyle sağa doğru dönemediği ve karşı şeride geçerek aracının ön kısmıyla davacı müvekkili ... 'in kullandığı ... plakalı aracın sol ön kısmına tam şoförün bulunduğu kısma çok şiddetli çarparak ağır yaralamalı trafik kazasına neden olduğunu, kaza nedeniyle davacı ... 'in çok ağır yaralandığını, hayati tehlike atlattığını, toplam 4 ameliyat olduğunu, 6-7 operasyon geçirdiğini, yedi gün yoğun bakımda olmak üzere 21 gün hastanede yattığını, dalağının alındığını, duyu ve organlarda işlev kaybı, kalıcı işlev zayıflığının söz konusu olduğunu, müvekkilinin ciddi anlamda iş gücü kaybına neden olduğunu, kaza müvekkilinde ömür boyu taşımak zorunda kalacağı kalıcı hasar meydana getirdiğini beyanla davacı ... yönünen fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla ve belirsiz alacak olarak 500 TL tedavi gideri, 500 TL geçici iş göremezlik tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan , 500 TL sürekli iş göremezlik tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan ve 100.000 TL manevi tazminat ile diğer davacılar anne ve babası için 50.000'er TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsili ile davanın boşa çıkarılmasını önlemek için kazaya neden olan davalı ... 'ün araçlarının ve gayrimenkullerinin ve ... 'ya ait olan ... plakalı aracının, varsa başkaca araçlarının ve gayrimenkullerinin kayıtları üzerine iyi niyetli üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için teminatsız olarak ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı, görev, yetki, husumet ve hak düşürücü süre yönlerinden davanın reddi gerektiği, sahibinin rızası dışında elinden çıkan - çalınan aracın kazaya karışması halinde bu kaza dolayısıyla meydana gelen zararlardan araç sahibinin sorumlu tutulamayacağını, ... 'ün tam ve asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin işte olduğu sırada davalı ... tarafından müvekkilinin haberi olmaksızın evinden aracın anahtarının alındığını, aracının rızası dışında kullanımı nedeniyle müvekkilinin sorumluluğunun olmayacağını, aksi halde dahi kazanın ... 'in alkollü araç kullanımından kaynaklandığını, davacı ... 'in de alkollü olduğunu ve trafik güvenliğini tehlikeye soktuğunu, müvekkilinin bu kazadan sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olduğunu , talep edilen manevi tazminatların fahiş olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kaza tarihi itibariyle geçerli poliçe limiti tüketildiğinden huzurdaki davanın müvekkil şirket yönünden reddi gerektiğini, kaza ve poliçe tanzim tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ZMMS Genel Şartları’na göre geçici iş göremezlik tazminatı konusunda SGK’nın sorumlu olduğu, geçici iş göremezlik ve tedavi gideri tazminatı ve tedavi giderlerinin poliçe kapsamında olmadığını, davacının yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin reddi gerektiğini belirterek davanın müvekkil şirket yönünden esastan reddi gerektiğini belirtmiştir.
DELİLLER :
Tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen 25/10/2023 tarihli ara kararda özetle; davacı tarafın geçirdiği trafik kazası nedeniyle maddi-manevi zarara uğradığından bahisle davalı ... 'ün araçlarının ve gayrimenkullerinin ve ... 'ya ait olan ... plakalı aracının, varsa başkaca araçlarının ve gayrimenkullerinin kayıtları üzerine iyi niyetli üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için teminatsız olarak ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir konulması talep edilmiş ise de, ihtiyati tedbirin HMK madde 389 vd. Hükümlerinde düzenlendiği, uyuşmazlık konusu olmayan mal varlığı değeri üzerine tedbir konulamayacağı gibi davacının zararının da ne kadar olduğu yaklaşık olarak dahi şu aşamada bilinmediği, 6100 sayılı HMK'nın 390. maddesi gereğince, ihtiyati tedbir için gerekli olan şartlar oluşmadığından davacı vekilinin ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir talebinin HMK madde 389/1 ve 390/3 hükümleri uyarınca reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen kararın hukuken yerinde olmadığını, davanın dayanağı olan ceza dosyası içersinde bulunan müvekkille ilgili raporlar,hastane tedavi evrakları ve kayıtları, dosyaya sunulan faturalar ve makbuzlar ile müvekkilin maddi-manevi alacağının yaklaşık olarak ispatlandığını, yaklaşık ispatın gerçekleşmediği gerekçesine dayanarak İhtiyati Haciz taleplerinin reddedilmesinin hukuken yerinde olmadığını, davanın boşa çıkarılmasını önlemek için kazaya neden olan davalı ... ’ün araçlarının ve gayrimenkullerinin ve ... ’ya ait olan ... plaka no'lu aracının varsa başkaca araçlarının ve gayrimenkullerinin kayıtları üzerine , iyi niyetli üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için teminatsız olarak ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir konulmasına , bu talebin kabul edilmemesi halinde kazaya karışan davalı ... ’ya ait olan ... plaka nolu aracın trafik kaydı üzerine ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir konmasını talep etmişlerdir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davalı taraf istinafa cevap vermemiştir.
G E R E K Ç E:
Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin davada davalı sürücü ve araç maliki aleyhine geçici hukuki koruma tedbiri talebinin reddine karar verilmesinden kaynaklanmaktadır.
İDM'nce yukarıda gösterilen gerekçelerle ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
6100 Sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; aynı Kanunun 357. maddesine göre de İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemeyeceği ve istinafta yeni delillere dayanılamayacağına ilişkin maddeleri çerçevesinde inceleme yapılmıştır.
Bilindiği üzere uyuşmazlık bir miktar para alacağına ilişkin ise 2004 Sayılı İİK'nun 257. vd. maddeleri gereğince ihtiyati haciz; uyuşmazlığın dava konusu hakkında olması halinde 6100 Sayılı HMK'nun 389. vd maddeleri gereğince ihtiyati tedbire ilişkin geçici hukuki koruma kararı verilmesi istenebileceği açıktır. İstem, tazminata (para alacağı) yöneliktir.
Davacı vekili dava dilekçesinde ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir talep etmiştir.
6100 Sayılı HMK'nun 33. maddesi gereğince olayları anlatmak taraflara, hukuki niteleme mahkemeye aittir. İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz iki ayrı koruma tedbiri olup amaçları, konuları ve sonuçları bakımından birbirinden farklıdır. Biri diğerinin yerine geçmek üzere karar verilmez. Diğer bir anlatımla talep ya ihtiyati haciz ya da ihtiyati tedbir şeklinde nitelendirilip hüküm altına alınmalıdır. Nitekim 6100 Sayılı HMK'nun 406/2. fıkrasında "İhtiyati haciz, muhafaza tedbirleri ve geçici düzenleme niteliğindeki kararlar gibi geçici hukuki korumalara iliskin diğer kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır." denmiştir. Bu fıkranın gerekçesinde "özellikle uygulamada farklı geçici hukuki korumaların birbirinin yerine kullanılmasının hatta -ihtiyati tedbir zımnında ihtiyati haciz kararı verilmesi- gibi aslında kanuna tamamen aykırı geçici hukuki koruma kararı oluşturulmasının önüne geçilmesi amaçlanmıştır." denmiştir. Dava konusu istek tazminata (para alacağına) ilişkin olduğundan geçici koruma talebinin ihtiyati haciz olduğu kabul edilmeli ve buna göre inceleme yapılarak karar verilmelidir.
Uyuşmazlık para alacağına ilişkin olduğundan ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbir koşullarının bulunmadığına ilişkin değerlendirme ve kabul yerinde ise de; Davacı vekilinin geçici hukuki koruma talep ederken ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir konulması isteminin, yukarıda izah edildiği üzere esasen ihtiyati haciz niteliğinde olduğu kabul edilmelidir.
Somut olayda; 27/11/2021 tarihinde davalı ... ’ün sevk ve idaresindeki , davalı ... 'nun maliki olduğu ... plakalı araç ile seyir halinde iken davacı ... 'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışması suretiyle meydana gelen kazada davacı ... 'in yaralanması nedeniyle talebe konu edilen maddi ve manevi tazminat alacağının 6098 Sayılı TBK 117. maddesi gereğince olay tarihi olan 27/11/2021 tarihinde muaccel hale geldiği açıktır. Sadece, kusur durumu ve davacının zararının tazminine yönelik tazminat miktarı çekişmeli olup, kaza tespit tutanağı , ceza dosyası ve mevcut evrak kapsamı ile yaklaşık ispat koşulunun sağlandığı anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince davacıların ihtiyati haciz isteminin uygun bir teminat mukabilinde kabulüne karar verilmesi gerekir iken ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya, dosya kapsamına uygun olmadığı anlaşıldığından , davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmüştür.
Açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin 25/10//2023 tarihli gerekçeli ara kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-2) bendi gereğince kaldırılmasına,
Düzelterek yeniden karar verilmesi suretiyle; davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin 2004 Sayılı İİK un 257 ve devamı maddeleri uyarınca koşulları gerçekleştiğinden teminat karşılığı kabulüne, dava değeri olan 201.500,00 TL'nın %10'u oranında nakdi ya da kesin ve süresiz banka teminat mektubu karşılığında davalılar ... ve ... adına kayıtlı araç ve taşınmaz kayıtlarına dava değeriyle (251.500 TL) sınırlı olarak ihtiyati haciz konulmasına, ihtiyati haciz kararının 2004 Sayılı İİK'nun 261. maddesi gereğince verildiği tarihten itibaren 10 günlük süre içerisinde talep edilmesi halinde ilk derece mahkemesinin yargı çevresi içerisinde bulunan icra dairesine ibrazla yerine getirilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin 25/10//2023 tarihli gerekçeli ara kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-2) bendi gereğince KABULÜNE,
2-İlk Derece Mahkemesi olan Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/1044 Esas sayılı derdest dosya üzerinden verilen ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin 25/10/2023 tarihli ara kararının KALDIRILMASINA,
3-Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin 2004 Sayılı İİK un 257 ve devamı maddeleri uyarınca koşulları gerçekleştiğinden teminat karşılığı KABULÜNE,
a)Dava değeri olan 201.500,00 TL'nın %10'u oranında nakdi ya da kesin ve süresiz banka teminat mektubu karşılığında davalılar ... ve ... adına kayıtlı araç ve taşınmaz kayıtlarına dava değeriyle (251.500 TL) sınırlı olarak İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,
b)İhtiyati haciz kararının2004 Sayılı İİK'nun 261. maddesi gereğince verildiği tarihten itibaren 10 günlük süre içerisinde talep edilmesi halinde ilk derece mahkemesinin yargı çevresi içerisinde bulunan icra dairesine ibrazla yerine getirilmesine,
c)Kararın derdest olan dava dosyası üzerinden taraflara bildirilmesine,
4-Davacı tarafından peşin yatırılan 738,00 TL istinaf yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 269,85 TL istinaf karar ve ilam harcının ve gider avansının talep halinde yatırana iadesine,
5- Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans ve harç iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi'nce yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 17/01/2024 tarihinde, 6100 Sayılı HMK'nun 362. Maddesi (1-f) bendi ve 2004 Sayılı İİK'nun 258/3. fıkrası gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.