T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/1876
KARAR NO: 2024/1743
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI: 2024/151 Esas - 2024/193 Karar
KARAR TARİHİ: 13/03/2024
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 12/09/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 12/09/2024
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı, davacı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a bendi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 29/03/2023 tarihinde ... İli, ... İlçesi, ... Semti ... Caddesinde, maliki davalı ...LTD. ŞTİ. ve sürücüsü davalı ... olan ... plakalı aracın otoparkta manevra yaparken park halinde olan davacı şirkete ait ... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, taraflarca birlikte tanzim edilerek imza altına alınan maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağında da meydana gelen kazanın oluş biçiminin ifade edildiğini, buna göre davalı sürücünün kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğunu, davacının aracında işbu kaza nedeniyle değer kaybının meydana geldiğini, mahrumiyet bedelinin oluştuğunu, davalıların araç sahibi ve kaza anındaki sürücüsü olarak davacının aracında meydana gelen değer kaybından sorumlu olduklarını iddia ederek HMK madde 107 uyarınca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100 TL değer kaybı bedelinin davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı taraflar davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER :
Tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; davanın, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı tazminatı davası olduğunu, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevsizlik kararı üzerine mahkemeye tevzi edilen dosyada davacı vekiline arabuluculuk yoluna başvurmuş ise arabuluculuk son tutanağını ibraz etmesi için usulüne uygun kesin süre verildiğini, davacı vekilinin kesin sürede tutanağı sunmadığını, dolayısıyla davacının arabulucuya başvurmadan ve başvuruya ilişkin son tutanağı ibraz etmeden dava açtığını, 6325 sy yasanın 18/A-2. Bendi uyarınca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddileceği öngörüldüğünden davacının davasının dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Söz konusu dosya maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanmakta olup İzmir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2023/478 E. Sayılı dava açıldığını, zira taraflar her ne kadar tacir olsa da gerek trafik kazasının meydana gelmesinde kusuru bulunan sürücünün davanın tarafı olması gerekse tarafların ticari işletmeleri ile dosyaya konu trafik kazasının meydana gelmesinin arasında bağlantı bulunmaması sebebi ile görevli mahkemelerin genel mahkemeler olduğunu, ancak söz konusu Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından görevsizlik kararı verilerek dosya İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiğini, İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin davanın reddine karar verdiğini, taraflar arasında ticari bir ilişki bulunmadığını, davanın trafik kazasından kaynaklı maddi hasar istemine ilişkin olduğunu ve genel yetkili mahkemelerin görevli olması gerektiği uyuşmazlık mahkemesi kararları ile de sabit iken dosyanın dava şartı eksikliğinden usulden ret ile sonuçlandırılmasının hatalı olduğunu, bu nedenler ile davanın reddine kararının kaldırılmasını, mahkemece resen görevli mahkemenin tespiti ile dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep etmişlerdir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davalı taraf istinafa cevap vermemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı isteğine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince verilen kararda özetle; arabulucuk dava şartı yerine getirilmediğinden bahisle, davanın TTK un 5/A maddesi ile 6100 Sayılı HMK un 114 ve 115/2 inci maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
Bilindiği üzere; 19/12/2018 tarih 30630 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7155 Sayılı Kanunun 20.maddesi uyarınca 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinden sonra gelmek üzere; "3. Dava şartı olarak arabuluculuk" başlığı ile eklenen 5/A maddesi uyarınca; 6102 Sayılı TTK un 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalarda, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
7155 Sayılı aynı Kanunun 23. maddesi hükmü ile 6325 Sayılı hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununa 4.bölümden sonra gelmek üzere;
"Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı eklenen 18/A maddesinin 2 inci fıkrasında da; "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmü yer almıştır.
Aynı Kanunun 26 ıncı maddesinin (1) inci fıkrası (a) bendi uyarınca bu kanunun 10, 20 ve 21 inci maddelerinin 01/01/2019 tarihinde,(b) bendinde 1 ila 9 uncu maddeleri ile geçici 1 inci maddesi, 18 ve 19 uncu maddelerinin 01/06/2019 tarihinde, (c) bendinde diğer maddelerinin yayımı tarihinde, yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır.
Somut olayda; davacının ve davalı araç malikinin 6102 Sayılı TTK'nunda düzenlenen ticari şirketler olduğu, davacı şirket adına kayıtlı araç ile davalı şirket adına kayıtlı, diğer gerçek kişi davalının da sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonrası davacının aracındaki değer kaybının dava konusu yapıldığı, davanın 09/10/2023 tarihinde Asliye Hukuk Mahkemesine açıldığı, 11/10/2023 tarihinde verilen görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine davacı vekilinin 12/02/2024 tarihinde dosyanın görevli İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi için başvuruda bulunduğu, Asliye Ticaret Mahkemesince 6325 Sayılı Yasa madde 18/A-2 hükmü uyarınca anlaşamama tutanağının sunulması için davacı vekiline 1 haftalık kesin süre verildiği ve buna ilişkin muhtıranın 06/03/2024 tarihinde tebliğ edildiği, anlaşamama tutanağının sunulmadığı anlaşılmıştır.
Öncelikle, davanın sürücü dışındaki taraflarının tacir olması, tacirler arasındaki haksız eylemden kaynaklanan bu davanın her iki tarafın ticari işletmesiyle de ilgili bulunması nedeniyle TTK.'nun 4/1 maddesine göre nisbi ticari dava niteliği taşıdığı tartışmasız olup, davaya bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemelerine aittir. Buna göre, eldeki davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin görev hususuna değinen istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.
Diğer yandan, davacı şirket vekili tarafından dava açılmadan önce dava şartı arabulucuk kapsamında arabulucuya başvurulduğuna ilişkin son tutanağın dava dilekçesine eklenmediği, mahkemece tebliğ edilen muhtıraya rağmen kesin süre içerisinde anlaşamama tutanağının sunulmadığı, zorunlu arabuluculuk başvurusu yapıldığına dair bir iddia ve beyanın da bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu halde, ticari davanın arabulucuya başvurmadan açılması kanuna aykırı olduğundan ve kamu düzeninden olan dava şartı eksikliğinin yargılamanın her aşamasında Mahkemece kendiliğinden gözönüne alınması gerektiğinden ilk derece mahkemesince, davanın 6102 Sayılı TTK un 5/A ve 6100 Sayılı HMK un 114/2 ve 115 inci maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde davalı ( işleten ) şirket yönünden bir isabetsizlik bulunmamıştır.
Ancak, eldeki davada işleten şirket ile birlikte sürücü de davalı gösterilmiştir. Müteselsil sorumlu davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunması ve HMK'nın 58.maddesinde değinildiği gibi ihtiyari dava arkadaşlığında, davalar birbirinden bağımsız olmasına göre, her bir davalı yönünden açılan davanın zorunlu arabuluculuk kapsamında olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Davalı şirket dışındaki diğer gerçek kişi sürücü hakkındaki dava, mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmamakla, ticari davalarda, davalar açılmadan önce zorunlu arabulucuya başvuru dava şartı olan, zorunlu arabuluculuğa ilişkin yasa hükümleri bu davalı yönünden uygulanamayacağından, bu davalı hakkındaki davaya devam olunması gereklidir. Bu durumda, ilk derece mahkemesince, davalı ... yönünden yargılamaya devam olunması gerekmesine rağmen, bu davalı yönünden de dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi hukuka uygun bulunmadığından, davacı vekilinin istinaf isteminin bu yönden kabulü gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; İlk Derece Mahkemesi'nce taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında ve değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığından ve davacı vekilinin görev hususu ile davalı ….Ltd. Şti yönünden verilen usulden red kararına yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK un 353/1 inci maddesinin (b-1) bendi uyarınca esastan reddine, diğer davalı ... aleyhine açılan davanın ise uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli deliller toplanmadan ve değerlendirilmeden esastan incelenmesi gerekirken davanın özel dava şartı yönünden usulden reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu nedenle kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK’nun 353/1. fıkra (a-6) bendi gereğince davalı ... bakımından esası incelenmeden kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İlk Derece Mahkemesi'nce taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında ve değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığından ve davacı vekilinin görev hususu ile davalı ….Ltd. Şti yönünden verilen usulden red kararına yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK un 353/1 inci maddesinin (b-1) bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun davalı ... yönünden KABULÜNE, ilk derece mahkemesi olan İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/151 Esas - 2024/193 Karar sayılı 13/03/2024 tarihli kararının davalı ... bakımından 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince davanın ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA, bu davalı bakımından davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
3-Davacının peşin yatırdığı 427,60TL istinaf karar ve ilam harcının istek halinde iadesine, 1.169,40 TL istinaf yoluna başvuru harcının mahsubu ile Hazineye gelir kaydına,
4-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ve harç tahsil / iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 353. Maddesi (1-a) bendi uyarınca 12/09/2024 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.