T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/2847
KARAR NO: 2024/2178
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI: 2024/141 D. İş-2024/142 K
KARAR TARİHİ : 03/07/2024
EK KARAR TARİHİ: 30/07/2024
DAVA : İhtiyati Haciz Kararına İtiraz
KARAR TARİHİ : 16/10/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 16/10/2024
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı, borçlu şirket istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a bendi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü
İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN ÖZETİ:
İhtiyati Haciz Talep Dilekçesinde özetle; Salihli 2. AHM'nin (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) 2022/88 E- 2024/163 K sayılı 04/06/2024 tarihli kararı ile asıl dava yönünden 360.000,00 TL maddi 180.000,00 TL manevi, birleşen dava yönünden 1.919.417,87 TL toplam 2.459.417,87 TL ana para, 328.507,81 TL yargılama harç gideri ücretine hükmedildiğini ileri sürerek toplam 2.786.607,38 TL alacağın (toplam rakam 2.787.925,68 TL olması gerekir.) ilama dayandığından borçlunun taşınır taşınmaz malları 3.şahıslar ve bankalardaki hak ve alacaklar üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER :
Mahkeme ilamı, takip dosyaları, teminat mektupları, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle;
İDM'nce 03/07/2024 tarihli kararı ile Salihli 2 AHM'nin 2022/88 E - 2024/163 K sayılı ilamında belirtilen 2.459.417,87 TL anapara, 310.353,43 TL vekalet ücreti, 16.836,08 TL yargılama gideri toplamı 2.786.607,18 TL'yi karşılayacak tutarda haczi caiz taşınır ve taşınmaz malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacakların İİK'nun 257/1.maddesi gereğince ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İhtiyati haciz kararının altına düşülen şerhe göre, ihtiyati haciz kararı 05/07/2024 tarihinde alacaklı vekiline elden teslim edilmiştir.
Borçlu ... San. ve Tic. Ltd. Şti. 09/07/2024 tarihli dilekçesinde özetle;
Borçlu vekili şirketleri tarafından İzmir 24.İcra Müdürlüğünün 2024/6310 sayılı dosyası için hacze gelindiğinde ... bankasına ait 12/07/2024 tarih 2.786.700,00 TL ve 11/07/2024 tarih 3.915.000,00 TL'lik teminat senetlerinin dosyaya sunulduğunu, ayrıca ... Sigorta A. Ş tarafından 08/07/2024 tarihinde 923.231,20 TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin dosyaya bildirilmediğini, dosya borcundan fazla teminat mektuplarını sunduklarını, son ihtiyati haciz kararının mükerrer olduğunu, hacizde ölçülülük ilkesi gereğince ihtiyati haczin kaldırılması gerektiğini savunmuştur.
İDM'nce duruşmalı yapılan inceleme sonunda 30/07/2024 tarihli ara karar ile ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. Gerekçeli kararında Salihli 3 AHM'nin 2023/468 Esas sayılı dosyasından verilen ihtiyati haciz kararı doğrultusunda Salihli İcra Dairesinin 2023/14588 sayılı dosyasında tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile takip yapıldığını, davalı borçlunun 400.000,00 TL teminat yatırdığını, Salihli İcra Hukuk Mahkemesinin 2024/182 esas sayılı 18/07/2024 tarihli kararı ile takibin 18/07/2024 tarihinde durdurulduğunu, Salihli 2 AHM'nin 2022/88 E - 2024/163 K sayılı 04/06/2024 tarihli ilamı gereğince verilen ihtiyati haciz kararının İzmir 24. İcra Müdürlüğünün 2024/6310 sayılı dosyasından takibe girişildiğini, takip talebinde tahsilde tekerrür olmamak kaydının yazıldığını, borçlunun itirazının yetki ve teminata ilişkin olmadığını, takiplerin mükerrer olmadığı gerekçesi ile ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Borçlu şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosya borcunun 6.270.272,69 TL olmasına rağmen teminat mektupları tutarının (2.786.700,00 TL + 3.915.000,00 TL = ) toplam 6.701.700,00TL olup, borcu aştığını, ayrıca diğer borçlu olan ... Sigorta A.Ş tarafından 08/07/2024 tarihinde 923.231,20 TL ödeme yapıldığını, buna rağmen dosya borcunun tamamı için teminat mektubu sunulduğunu, İzmir 1.İcra Hukuk Mahkemesinin 2024/423 Esas sayılı dosyasından teminat mektuplarının uygun olduğuna karar verildiğini ve ayrıca yine aynı mahkemenin 2024/429 D.İş sayılı dosyasından icranın geri bırakılmasına karar verildiği, eldeki dava dosyası ile birleşen Salihli 3. AHM'nin 2023/468 sayılı dosyasında alınan karar gereğince Salihli İcra Dairesinin 2023/14588 sayılı dosyasından yapılan icra takibi sırasında yine şirket tarafından 400.000,00 TL'lik teminat mektubu sunulduğunu, İİK'nun 264.maddesi gereğince başlatılan takip dosyasına ilamın sunularak takip yapılması yerine ayrı bir takip yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, zaten alacaklının bu dosyadan tamamlayıcı merasim için 07/07/2024 tarihinde takip yaptığını, eldeki ihtiyati haciz kararı gereğince tekrar teminat mektubu yatırmak zorunda kaldığını, mükerrer ihtiyati haciz kararının hacizde ölçülülük kuralına aykırı olduğunu, ileri sürerek itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, mümkün görülmezse yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Alacaklı vekili tarafından istinafa cevap verilmemiştir.
G E R E K Ç E
Taraflar arasındaki uyuşmazlık maddi ve manevi tazminata ilişkin ilam gereğince ilamlı icra takibinden önce ihtiyati haciz talebinden kaynaklanmaktadır.
İDM'nce yukarıda gösterilen davalı borçlu şirketin ihtiyati haciz kararına itirazının reddine karar verilmiştir.
6100 Sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; aynı Kanunun 357. maddesine göre de İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemeyeceği ve istinafta yeni delillere dayanılamayacağına ilişkin maddeleri çerçevesinde inceleme yapılmıştır.
(I) İcra İflas Kanunu, alacak hakkında bir mahkeme ilamı elde ettikten sonra, bu ilamın 2004 Sayılı İİK'nun 32.maddesi gereğince icraya konulmasından önce veya sonra (daha doğrusu bir ilam veya ilam niteliğindeki belgeye dayanarak ilamlı icra takibi yapılmasından önce veya sonra) borçlunun mallarına ihtiyati haciz konulmasından söz edilmemiştir. Buna rağmen, ilamlı icrada da ihtiyati haczin caiz olduğundan kuşku duyulmamalıdır. Alacaklı icra takibinden önce ihtiyati haciz koydurmuş ise 264.maddenin kıyas yolu ile uygulanarak borçluya karşı 32.madde gereğince ilamlı icra takibinde bulunmalıdır. İcra emrine itiraz 33.madde gereğince takibi durdurmadığından, icra emrindeki 7 günlük ödeme süresi geçtikten sonra 37.madde gereğince alacaklı takip talebinde bulunabilir ve bununla birlikte ihtiyati haciz de kesin hacze dönüşür.
İcra emrini alan borçlu icra mahkemesinden icranın geri bırakılmasını ister. (İcra emrine itiraz eder.) ve icra mahkemesi icranın geri bırakılmasına karar verirse, alacaklı icra mahkemesinin icranın geri bırakılması kararının kendisine tebliğ veya tefhiminden itibaren 7 gün içerisinde genel mahkemede alacak davası açabilmelidir yani alacaklı dava açarsa ihtiyati haciz bu davanın sonuçlanmasına kadar devam etmelidir. (264/2 fıkra 3.cümleye kıyasen)
(II) Borçlu ... San. ve Tic. Ltd. Şti. 09/07/2024 tarihli dilekçesinde;
Alacaklı tarafın daha evvel asıl dava dosyası ile birleşen Salihli 3. AHM'nin 2023/468 sayılı dosyasında ihtiyati haciz kararı aldığını, Salihli İcra Dairesinin 2023/14588 sayılı dosyasından uygulandığını, müvekkili şirket tarafından 400.000,00 TL'lik teminat mektubunun dosyaya sunulduğunu,
Ortada daha önce dava görülürken verilmiş ve uygulanmış bir ihtiyati haciz kararı ve takip dosyası olduğunu 264.maddesi gereğince tamamlayıcı merasim yapması gerekirken, yeniden ihtiyati haciz kararı alınmasının dürüstlük kuralına aykırı bulunduğunu, alacaklının gerekçeli kararı takip dosyasına sunması gerekirken aynı alacaklının ayrı bir ihtiyati haciz kararı alıp, ayrı bir takip başlatmasının doğru olmadığını, 264/3.fıkraya göre 1 ay içerisinde takip talebinde bulunmaya mecbur olduğunu, kaldı ki takip dosyasından 07/07/2024 tarihinde başvuru harçlarını yatırdığını, ilamın kesinleşmeden icra takibine konu edilmesinde bir sakınca bulunmadığını, ancak aynı ilam için iki ayrı ihtiyati haciz kararı verilerek müvekkil şirketin mükerrer ödeme yapması ya da dosyaya teminat mektubu sunması gerekeceğini, bunun da müvekkilinin mağduriyetine sebebiyet vereceğinden kanuna aykırı olduğunu, 400.000,00 TL'lik teminat senedinden bahsedilmediğini, ihtiyati haciz kararının mükerrer olup, ara karardan dönülmesini ve ihtiyati haciz kararının ivedi olarak kaldırılmasını talep etmiştir.
Alacaklı vekili karşı beyanında; ihtiyati haciz kararına itirazın sınırlı olduğunu, itirazın sadece teminata ilişkin olduğunu, takibin dayanağı kararın borçlu tarafından istinaf edildiğini, alacağın faizler nedeniyle teminat mektubunu aşacağını, ilam nedeniyle verilen ihtiyati haciz kararının İzmir 24.İcra Müdürlüğünün 2024/6310 Esas sayılı dosyasından işleme konulduğunu, aynı tarihte esas takibe geçilip ihtiyati haciz uygulandığını, Salihli İcra Dairesinin 2023/14588 sayılı dosyasından 27/12/2023 tarihinde alınan ihtiyati haczin alacağın küçük bir kısmı olan 397.739,24 TL olup; takdiren %5 'lik olan 19.886.096 TL teminat karşılığı alındığını, borçlu tarafından teminat konulması nedeniyle mahkemesince 12/04/2022 tarihinde kaldırıldığını, eldeki İzmir 24.İcra Müdürlüğünün 2024/6310 Sayılı icra takibinde 397.739,24 TL bakımındın tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile takip yapıldığını, talimat yolu ile hacze gidildiğini, teminat mektubu gelmemekle birlikte Watsaap üzerinden fotoğraf gönderilmesi üzerine muhafaza işlemi yapılmadığını, Salihli İcra Dairesinin 2023/14588 Esas sayılı dosyasından merasimin tamamlandığını, İzmir 24.İcra Müdürlüğünün 2024/6310 Esas sayılı dosyasında 09/07/2024 tarihinde ... Sigorta A.Ş'den yapılan haricen tahsilatların bildirildiğini, bu sebeple sigorta şirketi yönünden takipten feragat edildiği, borçlunun borcunu ödememek için her yolu denediğini, banka hesaplarındaki hacze rağmen kolaylıkla 3 adet teminat mektubu aldığını ileri sürerek itirazın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Borçlu vekili bu beyan karşı beyanında; şirketleri tarafından İzmir 24.İcra Müdürlüğünün 2024/6310 sayılı dosyası için hacze gelindiğinde ... bankasına ait 12/07/2024 tarih 2.786.700,00 TL ve 11/07/2024 tarih 3.915.000,00 TL'lik teminat senetlerinin dosyaya sunulduğunu, ayrıca ... Sigorta A. Ş tarafından 08/07/2024 tarihinde 923.231,20 TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin dosyaya bildirilmediğini, dosya borcundan fazla teminat mektuplarını sunduklarını, son ihtiyati haciz kararının mükerrer olduğunu, hacizde ölçülülük ilkesi gereğince ihtiyati haczin kaldırılması gerektiğini savunmuştur.
(III) Somut olaya gelince, alacaklı tarafından Salihli 2. AHM'nin 2022/88 E - 2024/163 K sayılı 04/06/2024 tarihli kararı gereğince takipten önce ihtiyati haciz talep etmiş, İDM'nce 03/07/2024 tarihinde alacağın ilama dayanması nedeniyle teminatsız olarak ihtiyati haciz talebi kabul edilmiş ve karar alacaklı vekilini 05/07/2024 tarihinde teslim edilmiş, alacaklı vekili ihtiyati haciz kararını İzmir 24.İcra Müdürlüğünün 2024/6310 Esas sayılı dosyasına ibraz ederek haczin uygulanması ile birlikte icra takibine geçmiştir.
Bu takip nedeniyle hacze gidildiğinde, borçlu şirket vekilince takip dosyasına ... Bankasından alınma 12/07/2024 tarih 2.786.700.00TL ve 11/07/2024 tarih 3.915.000,00 TL bedelli olmak üzere toplam 6.701.700,00 TL teminat mektubunun sunulması nedeniyle ihtiyati haczi uygulanmadığı anlaşılmaktadır. Yine ilam borçlusu olan ... Sigorta A. Ş tarafından takip alacaklısına 08/07/2024 tarihinde 923.231.20 TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.
İcra emrinin takip borçlusuna tebliğ edilmesi üzerine borçlu şirket vekili başvurusu üzerine İzmir 1.İcra Hukuk Mahkemesinin 2024/429 D. İş sayılı dosyasından icranın geri bırakılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Salihli 2.AHM'nin 2022/88 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilen Salihli 3.AHM'nin 2023/468 Esas sayılı dosyasında birleştirilmeden evvel 27/12/2023 tarihinde ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulü ile dava değeri olarak belirtilen 397.739,24 TL'nin %5'i olan 19.886,96 TL teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verildiği, ihtiyati hacze yapılan itirazın duruşmalı inceleme sonucunda 11/01/2024 tarihinde reddedildiği, ihtiyati haciz kararının Salihli İcra Dairesinin 2013/14588 dosyasında infazının talep edildiği, 10/07/2024 tarihinde asıl takibe geçildiği, takip sırasında borçlu şirket vekili tarafından ihtiyati haczin uygulanmasından sonra 400.000,00 TL teminat mektubu sunulduğu, Salihli İcra Hukuk Mahkemesinin 2024/182 Esas sayılı 18/07/2024 tarihli kararı ile takibin geçici olarak durdurulmasına karar verildiği, mahkemesince söz konusu ihtiyati haczin 12/12/2024 tarihinde teminat karşılığı kaldırıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığa konu ihtiyati haciz kararı bakımından ilamın diğer borçlusu ... Sigorta A.Ş tarafından 08/07/2024 tarihinde 923.231,20 TL'nin ödeme yapılması nedeniyle İzmir 24.İcra Dairesinin 2024/6310 Esas sayılı takip dosyasından sigorta şirketi yönünden hacizlerin fekkinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda toplam ilam alacağı 2.786.607,38 TL olup, borçlu tarafından (400.000,00 + 2.786.700.00 + 3.915.000,00=) TL bedelli olmak üzere toplam 7.101.700,00 TL teminat yatırıldığı, ilamın diğer borçlusu ... Sigorta A.Ş tarafından 923.231,20 TL ödeme yapıldığı, dosya borcunun ise İzmir 24.İcra Müdürlüğünün 2024/6310 Esas sayılı takip dosyasında 10/10/2024 tarihli kapak hesabına göre 6.695.596,56 TL olduğu anlaşılmaktadır.
(IV) Olayları anlatmak taraflara hukuki niteleme mahkemeye aittir. Takip borçlusunun 09/07/2024 tarihli itirazı ve alacaklı tarafın 24/07/2024 tarihli cevabı, bu cevaba karşılık verilen aynı tarihli beyan ve istinaf dilekçesi doğrultusunda ilam borçlusunun asıl talebinın 2004 Sayılı İİK'nun 266.maddesi gereğince teminat karşılığında ihtiyati haczin kaldırılması niteliğindedir. Yasal düzenleme gereğince teminat karşılığında kaldırılması talebini inceleme görevi takibe başlandıktan sonra icra mahkemesine aittir.
6100 Sayılı HMK'nun 341/1.fıkrasına göre İDM'nden verilen istinaf kanun yoluna başvurulabilecek olan kararlar; nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde itiraz üzerine verilecek kararlar olarak gösterilmiştir.
2004 Sayılı İİK'nun 258/2.fıkrasına göre ihtiyati haciz talebinin reddine, 265/son fıkrasına göre borçlunun kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati hacize itiraz üzerine verilen kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulabileceği belirtilmiştir.
Kural olarak;266. Maddesi ise borçlu tarafından teminat gösterilmesi karşılığında ihtiyati hacizin kaldırılmasına ilişkin olup, bu karara karşı kanun yoluna başvurulabileceği açıkca gösterilmemiştir.Diğer bir anlatımla istinaf kanun yoluna başvurulmaz.
Ancak; İDM'nce takip borçlusunun talebinin ihtiyati haciz kararının teminat karşılığı kaldırılmasına yönelik olduğunun kabulü ile göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken, talebin ihtiyati hacze itiraz niteliğinde kabul edilerek karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı görüldüğünden niteleme hatası nedeniyle takip borçlusunun istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
6100 Sayılı HMK'nun 353/1-(a) bendine göre; aşağıdaki durumlarda bölge adliye mahkemesi, esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verileceği hükme bağlanmıştır.
Aşağıdaki durumlar arasında;
(a-3) bendinde "mahkemenin görevli olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması"
(a-6) bendinde; "mahkemece uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması” sayılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesi'nce uyuşmazlığın ihtiyati haczin teminat karşılığı kaldırılması talebinin ihtiyati hacze itiraz olarak nitelendirilerek itirazın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğundan borçlu şirket vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK’nun 353/1. fıkra (a-3) ve (a-6) bentleri gereğince esası incelenmeden kaldırılmasına ve uyuşmazlığın ihtiyati haciz kararının teminat karşılığı kaldırılması isteminde; takibe başlanmış olması nedeniyle 2004 Sayılı İİK'nun 261/son ve 266/1.fıkra son cümle gereğince icra mahkemesinin görevli olduğundan bahisle göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi için, dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine; karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Borçlu şirket vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2- İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/141 D. İş.- 2024/142 Karar sayılı, 03/07/2024 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-3) ve (a-6) bentleri gereğince ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,
3- Uyuşmazlığın ihtiyati haciz kararının teminat karşılığı kaldırılması isteminde; takibe başlanmış olması nedeniyle 2004 Sayılı İİK'nun 261/son ve 266/1.fıkra son cümle gereğince icra mahkemesinin görevli olduğundan bahisle göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi için, dosyanın kararı veren İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Davalının peşin yatırdığı 427,60 TL istinaf karar ve ilam harcının istek halinde iadesine, 1.169,40 TL istinaf yoluna başvuru harcının mahsubu ile Hazineye gelir kaydına,
5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ve harç tahsil / iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 353. Maddesi (1-a) bendi uyarınca 16/10/2024 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.