T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/2840
KARAR NO : 2025/2450
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI : 2021/938 Esas - 2022/291 Karar
KARAR TARİHİ : 30/06/2022
DAVA : İtirazın İptali
KARAR TARİHİ : 22/12/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/12/2025
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosya incelendi;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin işleteni olduğu .... plakalı araç 11/10/2021 tarihinde müvekkiline ait .... plakalı araca kusurlu hareketiyle çarpması sonucu müvekkilinin aracının hasara uğradığını, 20 iş günü içerisinde onarılabildiğini, araç bu süre içinde kullanılamadığından müvekkilinin aracından mahrum kalıp kazan kaybına uğradığını, bu nedenle müvekkilinin araç kiralamak zorunda kaldığını bir ay süreyle kiralamış olduğu araca KDV dahil 20.000,00 TL kiralama bedeli ödediğini, ikame araç bedelinin tahsili amacıyla davalı aleyhine İzmir 7. İcra Dairesinin 2021/13610 Esas sayılı takip dosyasıyla icra takibi başlattığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00-TL'lik kısım yönünden itibarın iptaline %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, 07/06/2022 tarihli ıslah talebinin kabulüne ve müddeabihin ıslahı yolu ile arttırdıkları kısım ile dava dilekçede talep ettikleri miktarların birleştirilmesi sonucu; 15.357,79 TL yönünden itirazın iptaline ve davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; itirazın iptali davasının kısmi dava olarak açılamayacağını, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin gerektiğini, dava konusu kazada müvekkil şirkete atfedilen %100 kusura itirazda bulunduklarını, kazada kusur oranlarına ilişkin olarak inceleme yapılmasını talep ettiklerini, davacı tarafin 20 günlük bir tamirat süresinden bahsederek 30 gün süreli araç kiralamasının açıkça sebepsiz zenginleşme kastı güttüğünü, bilirkişi marifetiyle aracın makul tamir süresinin belirlenmesi gerektiğini, davacı tarafın kendi araçlarının segmentinin üzerinde bir kiralama işlemi yaptığından bahisle ikame araç bedeli yönünden fahiş bir kiralama ile haksız kazanç elde etme taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
İzmir Arabuluculuk Bürosunun 2021/7019 Dosya 2021/132797 Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, İzmir 7. İcra Dairesinin 2021/13610 Esas sayılı dosyası, hasar dosyası, 27/06/2020 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, bilirkişi heyetinin 31/03/2022 havale tarihli raporları, bilirkişi heyetinin 06/06/2022 havale tarihli ek raporları, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; davalı .... Şirketine ait ... plakalı ... model.... marka kamyon sürücüsü ....'ün %100 asli ve tam kusuru neticesinde meydana gelen trafik kazasında davacı şirkete ait aracın hasar gördüğü, bilirkişi heyetinin 31/03/2022 havale tarihli raporlarında onarımının sistemli bir çalışma ile 20 iş günü içerisinde tamamlanmasının mümkün olduğunu, muadil bir aracın günlük kira bedelinin günlük 667,73-TL olduğu dikkate alındığında davacının araçtan mahrum kalması nedeniyle ikame araç bedelinin 13.354,65-TL olduğunu mütalaa ettikleri, 20 iş günü sürecek tamiratın 03/11/2021 tarihinde tamamlanacağı dikkate alındığında tamirat işleminin toplamda 23 gün mahrumiyete yol açtığı, bu sebeple ikame araç bedelinin 23 gün üzerinden yapılacak hesaplama neticesinde 15.357,79-TL tutarında alacaklı olduğunun belirlendiğinden bahisle açılan davanın itirazın iptali talebi yönünden ıslah edilmiş hali ile kabulüne, icra inkar tazminatının ise alacağın mahkemece yapılan yargılama neticesinde belirlenmesi sebebiyle likit olmadığı dikkate alınarak icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; motorlu araç işleten sıfatındaki müvekkili şirketin dayandığı illiyet bağını kesen sebebin yargılama içerisinde etraflı bir şekilde ele alınmaması ve bu anlamda kaza tespit tutanağıyla sınırlı şekilde değerlendirme yapılarak sonuca gidilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kazada, kaza anına ilişkin somut ve gözlemelenebilir verilerin dosya içeriğine birer ispat vasıtası olarak dahil edilmemesi, keşif deliline başvurulmasına rağmen gerekli usul işleminin icra edilmemesi ile dosya üzerinden bilirkişinin gerçekleştirdiği kusur yorumuna itibar edilmesi, aynı zamanda HMK m. 197'de yer alan delillerin incelenmesi boyutuna ilişkin doğrudanlık ilkesinin ihlali anlamına da geldiğini , zarar görenin makul tedbirler almak suretiyle kendi davranışı ile kaçınabilecek olduğu bir zararın tazminini zarar verenden talep edemeyeceğini, .... Model ... Marka araç ile davacı tarafça kiralanan ... Model ... Marka araç arasında somut verilere dayanarak bir kıyaslama yapılmadığını, nihayetinde itirazın iptaline karar verilmesinin hukuka aykırı olduğundan bahisle istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılmasını haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından davaya konu olayın tespiti yapılırken gerekli araştırma ve inceleme yapıldığını, tüm dosya muhteviyatı ele alındığında yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, hal böyle iken davalı tarafın hukuka uygun yerel mahkeme kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurusunda haksız ve kötü niyetli olduğundan reddi ile yerel mahkemenin hukuka uygun kararının aynen kabulü ile onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E:Uyuşmazlık, hasarlı trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminatın tahsili için yapılan icra takibinde itirazın iptali isteğine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince yukarıda özetlenen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
6100 Sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; aynı Kanunun 357. maddesine göre de; İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemeyeceği ve istinafta yeni delillere dayanılamayacağına ilişkin maddeleri çerçevesinde inceleme yapılmıştır.
İzmir 7. İcra Dairesinin 2021/13610 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı ....Şirketi olduğu, davalı .... Şirketi hakkında 20.000,00-TL asıl alacak bedeli üzerinden icra takibi başlattığı, davalı tarafın süresinde yapmış olduğu itirazı üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, itirazın iptali davasının yasal süresi içinde açıldığı görülmüştür.
Bilindiği üzere; sürücünün trafik kazasının oluşmasında kusurlu bulunması durumunda zarar gören 6098 Sayılı TBK'nun 49. maddesi gereğince sürücüye, 2918 Sayılı Kanunun 85. maddesi gereğince motorlu araç işletenine karşı dava açabilir. 6098 Sayılı TBK 50/1.fıkrası gereğince zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. İşleten, sürücü ve sigorta şirketi zarar görene karşı TBK un 61 inci maddesi uyarınca farklı sorumluluk nedenleriyle ama müteselsilen sorumludurlar.
Somut olayda; İzmir Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü görevlilerince sürücü beyanlarına ve olay yeri incelemesine dayalı olarak tanzim edilen 11/10/2021 tarihli Trafik Kazası Tespit tutanağına göre, 11/10/2021 günü gece saat 19:15 sıralarında sürücü .... idaresindeki ....plakalı .... model ... marka kamyon ile Sarnıç köprü istikametinden Akçay caddesi Migros kavşağına seyrederken kavşak katılımına geldiğinde sağa dönüş yaparken aracının sağ yan kısımlarıyla, sağından kendi şeridini takiben Sarnıç yolu sokağından gelip aynı istikamete dönüş yapmakta olan .... idaresindeki .... plakalı otomobilin sol yan kısımlarına çarpması neticesi iki araçlı aynı yönlü yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Kaza tespit tutanağında ,.... plakalı araç sürücünün kazanın oluşumunda 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 56/A (Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak) maddesini ihlal ettiği, diğer sürücünün kural ihlali olmadığı belirtilmiştir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 53/1-a maddesinde düzenlenen sağa dönüşlerde sürücüler sağa dönüş işaretini vermeye, sağ şeride veya dönüşe ayrılmış şeride girmeye, hızını azaltmaya, dar bir kavisle dönmeye, dönülen karayolunun gidiş şeridine veya gidişine ayrılmış en sağ şeridine girmeye, mecburdurlar hükmünü, içermekte olup 2918 Sayılı Kanun'un 84/1-f maddesinde "doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma" asli kusur olarak düzenlenmiştir.
Kaza tutanaklarına yansımayan veya tutanaklarda yanlış belirlenen hususlarda yeni kanıtlar ileri sürüldüğünde kusur tespiti için mahallinde keşif yapılması gerekli görülebilir. 2918 Sayılı Yasa hükümlerince kaza tespit tutanakları aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan belge niteliğindedir. Kaza tespit tutanağında belirtilen olgu ile bilirkişi raporunun çelişmesi halinde bu çelişkinin giderilmesi gerekir.
Somut olay yönünden, kaza sonrası kaza yerinde her iki aracın farklı açılardan son duruşlarını gösteren fotoğraflar, kaza tespit tutanağında ekli kroki ile davalının aracının sürücüsünün sağa dönüş esnasında, sağından gelen araç trafiğini kontrol etmeksizin sağa kontrolsüz dönüş manevrası yaparak, sağından Sarnıç yolu sokağından gelip kendisiyle aynı istikamete kendi şeridi üzerinden nizami olarak sağa dönüş yapmakta olan davalı firma sürücüsü idaresindeki otomobile çarptığı maddi olgu olarak ispatlanmış olmakla , bu olgunun aksi şekilde kazanın gerçekleştiğine yönelik herhangi bir delil sunulmadığından kazada davalının araç sürücüsünün 2918 Sayılı Karayolları trafik kanunun diğer sürücü kusurlarından 56/A-2 ile sürücü asli kusurlarından 84/F ( Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma) maddelerini ihlal ettiği hususunda kaza tespit tutanağı ile bilirkişi raporu arasında maddi vakıa, nitelendirme ve ihlal edilen kurallar tespiti yönünden bir çelişki bulunmadığından davalının keşif deliline dayanıldığı halde keşif yapılmaksızın kusur oran ve aidiyetinin yanlış belirlendiğine, eksik delil toplandığına yönelik tüm istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.
Tazminat yönünden hukukumuzda gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Aracın kullanılamadığı süredeki ikame araç bedeli bakımından olağan tamir süresi veya pert total uygulaması halinde muadil bir aracın yeniden satın alınması için geçen süre ile sınırlı olarak hesaplama yapılması gerekir.
Somut olayda, kaza tespit tutanağı , ekspertiz raporu ile dosyada yer alan fotoğraflar incelerek davacıya ait .... plakalı... model ... .. aracın çarpışmanın etkisi ile sol yan ve özellikle sol arka yan kısmının hasarlandığı aracın onarımı için gerekli yedek parça ve işçilik bedelinin KDV dahil 24.500,05 TL olarak hesaplandığı, onarımın parça tedariği, parça değiştirme, düzeltme, döşeme, kilit, cam ve boya işlemlerinin sistemli bir çalışma ile 20 iş günü içerisinde tamamlanmasının mümkün olduğu ,serbest piyasa ve aracın teknik özellik ve donanımı itibariyle muadil bir aracın günlük kira bedelinin günlük 667,73 TL olarak tespiti suretiyle araç mahrumiyet bedeli hesaplanmıştır.
Trafik kazalarında araç mahrumiyeti nedeniyle zarar belirlenirken aracın hasar durumuna göre onarımı için gereken makul sürenin belirlenmesi ve belirlenen bu süre üzerinden zarar hesabının yapılması gerekir. Bu hesaplama ise çözümü hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir husus olup mahkemece bilirkişi görüşüne başvurulmalıdır. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda davacının aracının onarımı için gereken makul süre 20 gün olarak belirlenmiştir. Hâkim, bilirkişi raporunda yazılı olan özel veya teknik açıklamalardan bilirkişi raporunda varılan sonucun yanlış olduğunu takdir edebilecek derecede bilgi sahibi olduğu kanısına varabiliyorsa yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırmadan, bilirkişi raporunun aksine de karar verebilir. Aracın geç onarıma verilmesi, servis yoğunluğu, parça temininde gecikme nedeniyle onarımda geçen süre, aracın kiralayana geç teslim edilmesi vb. hususlar davalıya yüklenemez. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2020/1587, :2020/4597 esas karar sayılı ilamı )
İkame araç bedeli yönünden kazada davacıya ait araçta meydana gelen hasarın niteliği ve hasar miktarı itibariyle 20 günlük tamir süresinin makul olduğu, aynı segmentte aracın 1 günlük kiralama ücretinin piyasa araştırmasına dayanarak 667,73 00 TL olduğunun tespiti ile somut veriler ile gerekçelendirilerek ikame araç bedeli hesaplanmasında, mahkemece araç kira sözleşmeleri takvim günü üzerinden yapıldığından takvim gününe karşılık gelen süre için ikame araç bedelinin hüküm altına alınmasında usul ve yasaya aykırı bir yön görülmemiş, davalı vekilinin bilirkişi raporunun yeterli ve denetime elverişli olmadığına, tazminatın hatalı hesaplandığına yönelen istinaf isteminin reddi gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığından ve davalı vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden istinaf isteminin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı tarafından peşin yatırılan 220,70 TL istinaf yoluna başvuru harcı ile 447,90 TL istinaf karar ve ilam harcının alınması gereken 1.049,09 TL'den mahsubuyla, bakiye 601,19 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avanslarının yatıranlara iadesine,
5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil / iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 362. Maddesi (1-a) bendi uyarınca 22/12/2025 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.