T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/1001
KARAR NO : 2026/1644
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI : 2021/635 Esas 2022/235 Karar
KARAR TARİHİ : 29/03/2022
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 07/07/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 07/07/2026
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ...'nın sürücüsü olduğu, davalı... 'ne ait ve davalı ... A.Ş ye ZMMS ile sigortalı olan ... plakalı kamyonetin davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla çarpışması sonucu meydana gelen kazada, davacının aracında oluşan hasar nedeni sigorta şirketi tarafından 2.221,99 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, bu bedelin değer kaybını karşılamadığından bahisle değer kaybı alacağına mahsuben 50,00.-TL'nin davalılar ... ve ...'dan kaza tarihinden itibaren, davalı Sigorta şirketinden ise temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline, 50,00.-TL ikame araç bedelinin ise kaza tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiş, değer kaybı talebini 9.778,01 TL ikame araç bedeli talebini 3.000,00 -TL olarak artırmıştır.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı.... vekili cevap dilekçesinde özetle; 2005 - 2010 yılları arasında üretilen davacı aracının kilometresinin düşürülmesi veya motorunun yenilenmesi haricinde. düşük kilometreye sahip olmasına imkan bulunmadığını, ciddi bir değer kaybına uğramadığını, araç kiralama bedelinin davacının sigortası tarafından karşılanmasının mümkün olduğunu, davacıya ait aracı sürenin ehliyetsiz ve ağır kusurlu olduğunu, kusur yönünden inceleme yapılması gerektiğini, zararın ispat edilemediğinden bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılar davaya yanıt vermemiştir.
DELİLLER :
Kaza tutanağı, kazaya ilişkin resimler, ... .Şirketi ZMMS poliçesi, hasar dosyası, bilirkişi raporları, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; 23/02/2021 tarihli kazanın oluşumunda davalı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün %100 oranında tam ve asli kusurlu olduğu, araçta, kaza nedeniyle 12.000,00. TL değer kaybı meydana geldiği, davalı sigorta şirketinin, davacı tarafa değer kaybı bedeli olarak 09.07.2021 tarihinde 2.221,99 TL ödeme yaptığı, buna göre; davalıların bakiye değer kaybı yükümlülüğünün 9.778,01 TL olabileceği, makul tamir süresinin düzenli ve sistemli bir çalışmayla 15 iş günü kaza tarihinde günlük kiralama bedelinin 200,00.TL olduğu, buna göre aracın onarımı süresince ikame araç bedelinin 3.000,00 TL olduğu kanaati ile 9.778,01 TL bakiye değer kaybı bedelinin davalılar ... ve davalı ...'nden kaza tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta bakımından 09/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 3.000,00 TL ikame araç bedelinin davalılar ... ve davalı ...'nden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davalı Davalı ...vekili istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki beyanları tekrarla işleten olarak sorumluluklarının olmadığını, kaza yerinde yapılacak keşfin ardından kusur hesaplamasının yapılması talebinin dikkate alınmadığını, araçta yaşanan hasar ve kaza öncesi değer kaybına yol açan işlem ve bakımların bilirkişi raporu ile tespit edilmediğini, kusur belirlemesini ve tazminatı kabul kabul etmediklerini belirterek kararın istinaf incelemesi ile kaldırılmasını talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davacı taraf istinafa cevap vermemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle değer kaybı, ve araç mahrumiyet zararının tazmini isteminden kaynaklanmaktadır.
İlk Derece Mahkemesi'nce yukarıda gösterilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı ...istinaf başvurusunda bulunmuştur.
6100 Sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; aynı Kanunun 357. maddesine göre de; İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemeyeceği ve istinafta yeni delillere dayanılamayacağına ilişkin maddeleri çerçevesinde inceleme yapılmıştır.
Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6098 Sayılı TBK. 49 maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 50/1.fıkrası gereğince zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. 2918 Sayılı Kanunun 85. maddesi gereğince motorlu araç işletenine ve motorlu aracın zorunlu trafik sigortacısına karşı dava açabilir. Araç işleteni de, zarar görene karşı sürücü ile birlikte müteselsilen sorumludur.
6098 Sayılı TBK 61. maddesi gereğince birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır. 163. madde gereğince alacaklı, borcun tamamını veya bir kısmının ifasını dilerse borçluların hepsinden dilerse yalnız birinden isteyebilir.
Somut olayda ,Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında ; 23.02.2021 tarihinde ve saat 14.45 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile .... Sokaktan,... Sokak istikametine doğru seyir halindeyken ...Sokak kavşağına geldiği esnada aracının ön kısımları ile; ... Sokaktan düz devam etmekte olan sürücü.. ..’un idaresinde bulunan ... plakalı aracın sol yan kısımları ile çarpıştığı, çarpmanın etkisiyle savrulan ... plakalı aracın kavşak köşesinde bulunan beton elektrik direğine sağ yan kısımları ile çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...’nın K.T.K.’de belirtilen asli kusurlardan 57/1-A maddesini ihlal ettiği, ... plakalı araç sürücüsü ....’un ise K.T.K.’nun 52/1-A maddesini ihlal ettiği” belirtilmiştir.
Kusur incelemesinde keşif deliline dayanıldığı halde, keşif talebinin değerlendirilmediğine yönelen istinaf istemi yönünden; kaza tutanaklarına yansımayan veya tutanaklarda yanlış belirlenen hususlarda yeni kanıtlar ileri sürüldüğünde kusur tespiti için mahallinde keşif yapılması gerekli görülebilir. Kaza tespit tutanakları aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan belge niteliğindedir. Kaza tespit tutanağında belirtilen olgu ile bilirkişi raporunun çelişmesi halinde bu çelişkinin giderilmesi gerekir.
İlk Derece Mahkemesince Otomotiv Öğretim Görevlisi bilirkişiden alınan raporda , kaza krokisi ve dosya kapsamı üzerinde yapılan inceleme ve araştırmalara göre, elde edilen veri ve tespitler sonucu, olayın oluşuna ve gelişimine uygun düşen kaza tespit tutanağındaki kusur izafesine iştirak edilerek sürücü ...’nın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile kontrolsüz kavşaklarda soldaki araç sürücülerinin , sağdaki araçlara yol vermek zorunda oldukları kuralını ihlal ederek mevcut seyir hızıyla kavşağa giriş yaptığı sırada sağ taraftan gelen ve kavşak konumundan dolayı ilk geçiş hakkına sahip olan sürücü ....’un sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca ilk geçiş hakkını vermeyerek, sevk ve idare hatasıyla dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışıyla çarptığından kazaya olduğu; davacı aracın sürücüsünün kavşağa fren tedbirine başvurmadan ve mevcut seyir hızıyla kavşağa giriş yaptığı anlaşıldığından kazanın oluşunda etken olduğu mütalaa edilmiştir. Raporun son sayfasında davacının kusurunun olmadığına yönelik tespitin ise maddi hataya dayalı olduğu açıktır.
Bu hali ile kaza tespit tutanağında belirtilen olgu ile hükme esas alınan bilirkişi raporundaki olgu arasında farklılık olmadığı gibi, kusur tespiti yönünden de farklılık bulunmadığından ayrıca sürücü belgesi olmadan araç kullanılmasının kusura etkisi olmadığından, asli kusurlu olan davalı araç sürücüsünün % 75 oranında; tali kusurlu olan davacı araç sürücünün ise % 25 oranında kusurlu olduğu kabulü ile , davalının kusur oran ve aidiyetine , kusurun tespiti yönünden eksik delil toplandığına yönelik istinaf istemleri yerinde görülmemiştir. Ancak, bilirkişi raporuna atıfla karar veren İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi açıklanmadan davalı sürücünün tam kusurlu olduğu yönündeki kabulü dosya kapsamına uygun olmamakla, davalı Belediye vekilinin kusura yönelik istinaf başvurusu bu sebeple sınırlı olarak kabul edilmiştir.
Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, ... plaka sayılı aracın olaya konu 23.02.2021 tarihli vaki kaza öncesinde kısmi veya ağır hasar kaydının bulunmadığı, ikinci el değerinin 120.000 TL olduğu, aracın kaza nedeni ile sol ön çamurluğun değiştirilerek boyanması sol arka kapı, sağ arka çamurluk, sağ arka kapı, orta direk sol ve sol marşbiyelin tamir edilerek boyanması sureti ile ile yapılan işlemler ile 24.432,49.-TL hasar olduğu, onarıldıktan sonra ikinci el piyasa rayiç değerinin 108.000,00.-TL olduğu ve sonuç olarak kazaya bağlı olarak araçta 12.000,00.TL değer kaybı meydana geldiği tespit edilmiş olup, davacı aracının kazadan önce kazaya karışmadığı hususu göz önünde tutularak, kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri tespitleri içeren ve itirazları karşılayan bilirkişi raporları doğrultusunda karar verilmiş olmasında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.
Ancak, 12.000 TL değer kaybından davalıların sorumluluğu sürücünün kusur oranına isabet eden 9.000.00 TL den sigorta şirketi tarafından değer kaybı için ödenen 2.221,99 TL miktar düşüldüğünde 6.779.00 TL üzerinden hükmedilmesi gerekirken, davalı sürücünün tam kusurlu olduğu kabulü ile hasar değerlendirilmesi yapılması hatalı bulunmuş ,usulü kazanılmış haklar korunarak davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü gerekmiştir.
İkame bedeli yönünden davacının belge sunmasına gerek olmadığı, aracın onarımı süresince aracını kullanamadığı için ikame araç bedeli istemekte haklı olduğu, davacıya ikame araç tahsis edildiğine yönelik delil olmadığı dikkate alındığında ikame araç tazminatına hükmedilmesi koşulları oluştuğundan bu yöndeki istinaf nedenleri yerinde bulunmamış ise de; davacıya ait araçta meydana gelen hasarın niteliği ve hasar miktarı itibariyle makul onarım süresi 15 gün ve bu sürede eşdeğer aracın kaza tarihindeki günlük kiralama bedeli yönünden yapılan hesaplamada bahsedilen kusur indirimi yapılmaksızın tamamının hüküm altına alınması hatalı olmuştur. Bu hali ile 2.250.00 TL ikame araç bedelinin hüküm altına alınması gerektiği değerlendirilmiş, davalı vekilinin istinaf isteminin bu sebep ile sınırlı olarak kabulüne karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davalı ..... .nın tazminat miktarı dışında tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ....nın tazminat miktarına değinen istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek suretiyle davanın kısmen kabulü ile 9.778,01 TL bakiye değer kaybı bedelinin davalılar ... ve davalı ...'nden kaza tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta bakımından 09/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı ....nın müteselsilen sorumlu olduğu miktar 6.779.00 TL olmak üzere) 3.000,00 TL ikame araç bedelinin davalılar ... ve davalı ...'nden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı ....nın müteselsilen sorumlu olduğu miktar 2.250,00 TL olmak üzere) karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ....nın tazminat miktarı dışında tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı ....nın tazminat miktarına değinen istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-2) bendi gereğince KABULÜNE,
3-İlk Derece Mahkemesi olan İzmir 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/635 Esas 2022/235 Karar sayılı 29/03/2022 tarihli kararının KALDIRILMASINA,
4-Düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;
a)Davanın KISMEN KABUL-KISMEN REDDİNE,
b)9.778,01 TL bakiye değer kaybı bedelinin davalılar ... ve davalı ...'nden kaza tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta bakımından 09/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı ....nın müteselsilen sorumlu olduğu miktar 6.779.00 TL olmak üzere)
c)3.000,00 TL ikame araç bedelinin davalılar ... ve davalı ...'nden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı .....nın müteselsilen sorumlu olduğu miktar 2.250,00 TL olmak üzere)
ç)Davacı tarafından peşin yatırılan 59,30 TL ile ıslahla yatırılan 216,51 TL olmak üzere toplam 275,81 TL'nın alınması gereken 872,86 TL karar ve ilam harcından mahsubuyla, bakiye 597,05 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına (davalı .....nın müteselsilen sorumlu olduğu miktar 417,93 TL olmak üzere), mahsubuna karar verilen 275,81 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine (davalı....nın müteselsilen sorumlu olduğu miktar 193,06 TL olmak üzere),
d)Dava şartı arabuluculuk kapsamında Hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek Hazineye gelir kaydına (davalı ....nın müteselsilen sorumlu olduğu miktar 952,00 TL olmak üzere),
e)Davacı tarafından yapılan 1.154,21 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ....ının müteselsilen sorumlu olduğu miktar 807,95 TL olmak üzere)
f)Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden önceki hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince; kabul edilip hüküm altına alınan tutar üzerinden hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ...tarafından peşin yatırılan 85,70 TL istinaf yoluna başvurma harcının mahsubuyla Hazineye gelir kaydına, 35,40 TL istinaf karar ve ilam harcının talep halinde davacıya iadesine,
6-Davalı tarafından peşin yatırılan 220,70 TL istinaf yoluna başvurma harcının mahsubuyla Hazineye gelir kaydına, 218,30 TL istinaf karar ve ilam harcının talep halinde davalıya iadesine,
7-Davalı ...tarafından yapılan 331,00 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıranlara iadesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 07/07/2026 tarihinde 6100 Sayılı HMK'nun 361/1 ve 362/1-a maddeleri uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta süre içinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.