T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2014/348
KARAR NO: 2023/710
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
ASIL VE BİRLEŞEN ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2014/287 E. SAYILI DOSYASINDA
DAVA (Asıl ve Birleşen): İtirazın İptali (Verilerin Taşınması/Aktarılması Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı )
DAVA TARİHİ: 10/06/2010
KARAR TARİHİ: 21/11/2023
G. KARAR YAZIM TARİHİ: 29//11/2023
Mahkememizde görülmekte olan asıl ve birleşen dosyadaki itirazın İptali (Verilerin Taşınması/Aktarılması Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı ) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:1-)Asıl davada, davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 100'ü aşkın taşıyıcı Telekom firmasıyla ticari ilişki içinde bulunan dünya çapında bir telekomünikasyon şirketi olduğu, davalı ... Telekom'la işbirliği ve ticari ilişkilerinin Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (TTU) normlarına ve düzenlemelerine dayalı anlaşmalara imza koymak suretiyle resmileştiğini, 1994'den itibaren başlayan ilişkinin Nisan 2004'e kadar 10 yıl boyunca başarıyla devam ettiğini, Nisan 2004'de Türk Telekom'un ticari ilişkiyi tek taraflı olarak haksız ve hukuka aykırı biçimde sonlandırmasıyla nihayete erdiğini, taraflar arasındaki iş birliği ve ticari ilişkinin telekomünikasyonun çeşitli faaliyetlerine ve alanlarına özgü olduğunu, ağırlıklı olarak her iki yöne iki taraflı sonlandırma trafiğine dayanmakla birlikte, 2001 yılından itibaren taraflar karşılıklı olarak faaliyet kapsamını genişlettiğini, katma değerli hizmetler olarak adlandırabilecekleri sayılanlarla sınırlı kalmamak kaydı ile - IDD, Operatör Destekli, Tersine Faturalamalı, Ödemeli, Alo Vatan ve Sesli Bilgi Mesajı hizmetlerini de faaliyet kapsamına alınarak yürürlüğe koydukları ve uyguladıklarını, bu ilişkide müvekkili şirketin davalı şirkete Türkiye'den Güney Amerika'ya doğru yönlenen ağırlıklı ses trafiği ve kısmen veri trafiği konusunda servis sağlayan konumunda olduğunu, bu faaliyetler esnasında her birinin diğerinden alt yapı konusunda destek alarak işbirliği yaptığını, bu işbirliğinin ticari bir alış veriş niteliğinde olduğundan toplam ücretin taşınacak trafiğin sesin / verinin saniye başına belirlenmiş ederi x saniye kadarı olduğunu, sesin Taşınması/Aktarılması Hizmetinin, bilinen günlük telefon konuşmalarının sağlanmasına ilişkin hizmet olduğu, karşılıklı ses trafiğinde çağrıyı başlatan operatör (ülke) çağrıyı sonlandırana borçlandığını, belirlenen süre sonunda iki ülkenin belirlenen saniye parasal meblağı üzerinden hesaplaştığı, bu Verilerin Taşınması/Aktarılması Hizmetinin, internet bağlantıları üzerinden alınan ve gönderilen verilerin karşılıklı taşınmasına ilişkin hizmet olduğu, görüşme kayıtlarından belirlenen saniye farklarının saniye başına ödenecek değer ile çarpılarak, fazla görüşme yapan ülkenin diğer ülkenin banka hesabına yatıracağını, Tarafların Katma Değerli Hizmetler dahil tüm trafik servislerinin 24.05.2001 ve 19.06.2001 tarihleri arasında imzalanan Genel Hizmet Sözleşmesi ve Ticari Toplam Hesaplaşma Ücreti Sözleşmesine göre ödeneceği konusunda mutabık oldukları, söz konusu ücret sözleşmeleri dışında yapılmış başkaca ücret sözleşmeleri de bulunduğunu, ödemelerin, her yıl 3'er aylık periyotlar şeklinde, cari hesap ekstrelerinin karşılıklı gönderilerek mahsuplaşılması neticesinde daha fazla hizmet alanın diğer tarafa para ile ifası şeklinde yapıldığını, ancak davalı tarafın 2003 yılından itibaren yükümlülüğünü yerine getirmediğini, trafik kayıtlarını eksik beyan ettiğini ve tutarsızlıkları açıklamadığını, Şili sonlandırma trafiği bedellerini ödemediği, tüm uzlaşma girişimlerini cevapsız bırakarak ticari ilişkiyi bloke ettiği, hak edilmiş alacakları ödemediğini, müvekkilinin mağdur olmasına sebebiyet verdiğini, ödenmemiş müvekkil alacaklarının 3.300.413,00 USD olduğunu, ödenmesi için Beyoğlu 24. Noterliğinin 06.07.2008 tarih 27790 yevmiye ile İhtarname keşide edildiğini, taleplerinin semeresiz kaldığını, toplam 3.300.413,00 USD olan alacaklarından, 1.671.382,00 USD'nin Şili sonlandırma Trafiğine ilişkin vadesi geçmiş alacak, 1.251.176,00 USD'nin beyan edilmeyen trafikten doğan alacaklar, 377.855,00 USD'nin de Türk Telekom tarafından eksik beyan edilen trafikten doğan alacaklar olduğunu, Mayıs 2002-Aralık 2003 dönemine ait taraflar arasında trafık rakamlarında toplam 540.348 dakika ve 198.020 SDR'lik tutarsızlık olduğu, bu tutarsızlığın Telekom'un eksik beyanından kaynaklandığını belirterek ve fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak 3.300.413,00 USD'lik alacaktan şimdilik 103.777,78 USD'lik bölümünün kur farkından doğan haklar saklı kalmak ve yıllık %10'dan az olmamak üzere döviz mevduatına uygulanacak azami mevduat faiziyle birlikte fiili ödeme günündeki dolar kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığının tahsili zımnında 03.12.2009 tarihinde ... 25. İcra Müdürlüğü'nün 2009/18218 E.sayılı dosyasından başlatılan takibe davalının haksız itirazının iptaline, takibin devamına ve davalı aleyhinde %40'dan az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
2-)Birleşen ... 8.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/287 esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında telekomünikasyonun çeşitli faaliyet alanlarındaki iş birliği ve ticari ilişkinin imzalanan sözleşmeler ile 1994 yılından 2004 yılına kadar başarı şekilde sürdürüldüğü, ancak 2003 yılının 3. 3 aylık ve 4. 3 aylık döneme ilişkin Şili Sonlandırma Trafiğine ilişkin alacaklar, 2003 Aralık-2004 Nisan dönemine ilişkin hesap özetlerinden doğan alacaklar ve trafik farklılıklarından kaynaklanan alacaklar toplamı 3.300.413,00 USD alacağın ödenmemesi üzerine fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 103.777,78 USD'lik bölümünün tahsili için ... 25.İcra Müdürlüğü'nün 2009/18218 sayılı dosyası ile icra takibine başlandığı, davalının itirazı üzerine ... 18.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/64 Esas (Görülmekte olan ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/348 E.) sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığı, bu davada alınan 13.09.2012 tarihli rapor ve 21.10.2013 tarihli ek rapordaki veriler üzerinden hareketle, davalı hakkında işlemiş faiz borcu dahil 3.752.442,56 USD alacağın (fazlaya ilişkin kur farkı, alacak, tazminat, haksız fesih ve munzam zararlar dahil olmak üzere tüm icra ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile) yıllık %10'dan az olmamak üzere döviz mevduatına uygulanacak azami mevduat faiziyle birlikte fiili ödeme günündeki dolar kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının tahsili amacıyla ... 31.İcra Müdürlüğü'nün 2013/8912 sayılı takip dosyası ile takibe geçildiği belirtilerek, davalının takibe itirazının iptaline, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, davalar arasında irtibat bulunması nedeniyle dosyanın ... 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/64 E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: 1-)Asıl dosyada davalı vekili cevap dilekçelerinde özetle; Davacının, talep ettiği fakat ödenmediğini iddia ettiği alacaklarının niteliği hakkındaki iddiaların doğru olmadığını, taraflar arasındaki işbirliği ve ticari ilişkinin 1994 yılına dayandığı, söz konusu ilişkinin iki şirketin üyesi bulunduğu Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) normlarına ve düzenlemelerine bağlı olduğu, taraflar arasında imzalanmış herhangi bir servis anlaşması bulunmadığını, ITU normları ve düzenlemeleri çerçevesinde telefon trafiğine ilişkin ücret anlaşmaları ve hesaplaşmaları yapıldığını, Türkiye şebekesinden kaynaklanıp Chile devreleri üzerinden Chile'de sonlanan trafik değerleri ile Chile devreleri üzerinden gelip Türkiye şebekesinde sonlanan trafik değerlerinin incelenmesinde, Kasım 2000 dönemi öncesinde trafik ve alacak borç miktarı birbiri ile oldukça yaklaşık ve tutarlı değerler iken dialler aracılığı ile gerçekleştirilen trafiğin başlaması ile birlikte çıkan trafikte ve dolayısıyla borç miktarında önemli oranda artış gözlendiğini, artışa rağmen müvekkili şirket tarafından Entel Chile Firmasına Temmuz 2003 sonuna kadar gerçekleşen tüm trafikler için ödemelere düzenli bir şekilde devam ettiği, ancak bu tarih itibariyle müvekkil şirkete karşı davalar açıldığını, Mahkemelerin çevirmeli trafiği dolandırıcılık eylemi olarak tanımlaması nedeniyle 15.04.2004 tarihi itibariyle henüz ödeme prosedürü tamamlanmamış dönemler için ödemelerin askıya alınarak araştırma sürecine girildiği ve durumun davacıya bildirildiğini, bu tarih itibariyle, Sesli Yanıt Sistemi (SYS)'ne geçildiği, SYS üzerinden yönlendirilen kodlara doğru yapılan bir arama uluslararası santrale geldiğinde prosedüre göre yönlendirme yapıldığını, özel servis numaralarının SYS üzerine aktarılmasından sonra yapılan analize göre, abonelerin kendi bilgi ve istekleri doğrultusunda Chile audioteks numara gruplarına doğru yaptıkları aramaların oranının 63 olarak belirlendiği, davacının ileri sürdüğü trafiğin %11'inin veri bazlı, %89'unun uluslararası ses bazlı trafik olduğu iddiaların doğru olmadığı, gerçekleşen aramaları, %3'ünün uluslararası ses bazlı, %7'sinin veri bazlı trafik olduğu neticesine varılması nedeniyle ödemelerin bu doğrultuda gerçekleştirilebileceğinin ifade edildiğini, Taraflar arasında imzalanmış herhangi bir Genel Hizmet Sözleşmesi ve Ticari Toplam Hesaplaşma Ücreti Sözleşmesi bulunmadığı, ITU normları ve telefon trafiğine ilişkin ücret anlaşmaları dahilinde çıkan trafik için yurtdışı operatörlere gönderilen fatura tutarları incelendiğinde, Temmuz 2003 itibariyle herhangi bir ödeme ve tahsilat yapılmadığı, Ocak 2005 itibariyle söz konusu trafiğin tamamen durduğunun görüleceğini, müvekkili firmanın trafik değerlerindeki artışa rağmen, Temmuz 2003'e kadar ödemelerini aksatmadığını, ancak ortaya çıkan ve mahkeme kararlarında gerekçe olarak görülen dolandırıcılık eylemi yüzünden ödemelerin durdurulduğunu, ücret anlaşmalarında mutabakata varılmaması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, Türk Telekom abonelerinden dialer sistemi ile ilgili çok sayıda şikayet geldiğini, bu konunun gazetelere yansıdığını, iki firma arasında yapılan anlaşmanın ses trafiğini kapsamakta olduğunu, ödemelerin her üç ayda bir karşılıklı trafik değerlerinin diğer dönemlere göre çok farklı olduğunu, söz konusu dönemler itibariyle Türkiye şebekesinden kaynaklanıp Şili devreleri üzerinden Şili'de sonlanan trafik değerlerinin diğer dönemlere göre çok farklı olduğu, ödemelerin karşılıklı mahsuplaşma şeklinde gerçekleştirilmesi nedeniyle söz konusu durumdan müvekkil şirketin hiçbir yararı bulunmadığını, gözle görülür şekilde artan söz konusu trafiğin mahkemeler tarafından dolandırıcılık eylemi olarak nitelendirildiği, bunun sonucu olarak, ödemelerin durdurularak araştırma yapılması zorunluluğunun ortaya çıktığı, ... sesli yanıt sistemine yönlendirilen audioteks numara gruplarına yapılan aramaların neredeyse tamamının abonenin isteği dışında gerçekleşen numaralar olduğunun istatiksel olarak tablo halinde görüldüğünü, bilirkişiden alınan raporda, internet kullanıcılarının bilgileri dışında bilgisayara indirilen programlar vasıtasıyla internet (dial-up) bağlantısının kesilerek uluslararası arama ile yeni bir bağlantı kurulduğunun (bağlantının yurtdışına yönlendirildiğinin) ve söz konusu hususların internet kullanıcıları tarafından fark edilemeyeceğinin ifade edilmekte olduğu, istem dışı yapılan söz konusu aramalardan kaynaklanan alacakların normal uluslararası telefon trafiğinden kaynaklanan alacaklar olmadığı, bunların hileli nitelikte alacaklar olduğu, gerçek anlamda karşılıklı bir trafik olmadığı hususunun rapor ile ortaya konduğu, davacı şirketin söz konusu taleplerinin hukuka ve gerçeğe aykırı olduğunu, yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine, karar verilmesi talep ve cevap etmiştir.
2-) Birleşen dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: ilk icra takibinde asıl alacak miktarı 100.000,00USD olup, asıl davada alınan haksız ve eksik inceleme ile düzenlenmiş 13.09.2012 tarihli bilirkişi raporunda, Entel Chile'nin alacağı 2.408.884,00 USD olarak belirtilmiştir. Bunun üzerine Entel Chile, geri kalan 2.308.884,00 USD karşılığı TL alacağı için ... 31. İcra Müdürlüğü'nün 2013/8912 E. sayılı dosyası üzerinden müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlatıldığını, ancak söz konusu icra takibinin Türk Telekom'un itirazı ile durması üzerine, Entel Chile tarafından, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/287 E. sayılı dosyası üzerinden, işbu dava ile birleşen davanın açıldığını, asıl ve birleşen dosyada dava konusu edilen alacağın dayandığı görüşme vs iletişimin müvekkil şirketin vede müvekkil şirket müşterilerinin bilgi ve onayı dahilinde olmadığı, bu durumun dosyada daha önce sunulan dilekçelerdeki açıklamalar ve tespit raporlarıyla ortaya konulduğunu, sanal trafikten ötürü müvekkil şirketten haksız yere alacak iddia edildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.
DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, asıl ve birleşen dosyada; Verilerin Taşınması/Aktarılması Hizmet Sözleşmesine dayalı olarak başlatılan ilamsız takiplerde itirazın iptali istemine ilişkindir.
Asıl dosyada açılan davanın ... 18.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/64 Esas kayıt edildiği , HSK'nun ilke kararı ile Asliye Ticaret Mahkemelerinin toplu mahkeme haline getirilmesi üzerine, dosyanın Mahkememizin yukarıdaki 2014/348 esas numarasına kaydı yapılarak, yargılamasına devam edilmiştir.
Davacı vekili delil olarak; orjinal metinler bu metinlerin yeminli tercüman tarafından Türkçe'ye çevrilmiş şekilleri ile diğer yazılı dökümanlara, ticari defter kayıtlarına, bilirkişi incelemesine, davalı vekili ise ; tarafından delil olarak dilekçeye ekli tüm dokümanlar( Türk Telekom ile davacı Entel Chile firması arasındaki ses ve diğer hususlardaki trafiğine ilişkin kayıtlar), bilirkişi incelemesine dayanmıştır.
... 25. İcra Müdürlüğü'nün 2009/18218 E sayılı dosyasından; davacı tarafından, davalı aleyhinde (06/0/2009 tarihli ihtarname, 2003-2004 yılları telekom servis alt yapı hizmet bedelinin şimdilik 100.000,00 USD 'lik kısmı açıklaması ile) 100.000,00 USD asıl alacak ve 3.777,78 USD işlemiş faizi olmak üzere toplam 103.777,78 USD'nin tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresi içerisinde takibe itirazı üzerine takibin durduğu ve iş bu itirazın iptali davasının süresinde açıldığı görülmüştür.
... 31.İcra Müdürlüğü'nün 2013/8912 sayılı takip dosyasında; davacı vekili vasıtası ile davalı aleyhinde (... 18. Asliye Ticaret Mahkeme'sinin 2011/64 E sayılı dosyasındaki 13/09/2012 tarihli bilirkişi raporu açıklaması ile ) 2.308.884,00USD asıl alacak ve 1.443.558,56 USD işlemiş faizi olmak üzere toplam 3.752.442,56 USD'nin ilamsız icra yoluyla tahsili amacıyla takibi başlatıldığı, ödeme emri tebliği üzerine davalı tarafından süresi içerisinde borca ve takibe itiraz ettiği , takibin durdurulduğu ve itirazın iptali davasının süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce taraf delilleri toplanarak 4 ayrı bilirkişi heyetinden raporlar alınmıştır.
Davalı vekili,asıl ve birleşen dosya için sunduğu 10/01/2023 tarihli cevaplarını ıslaha ilişkin dilekçesinde; davacının Şili devletinde yerleşik bir şirket olduğu ve Şili devletinin 1954 tarihli Lahey sözleşmesine taraf olmadığı ve MÖHUK'un 48. Maddesi uyarınca davacının teminat göstererek dava açması gerektiği halde asıl ve birleşen davada, davacı şirketin herhangi bir teminat göstermediğini , bu nedenle davanın usulden reddi gerektiği , yine davacı şirketin icra takiplerinde de yabancılık teminatlarını göstermek zorunda olduğunu göstermediğinden takiplerin iptali için şikayette bulunulduğunu, bu nedenle açılan ... 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/10 ve ... 3. Hukuk Mahkemesi'nin 2023/12 sayılı dosyalarındaki şikayetlerinin neticesini bekletici mesele yapılması talebinde bulunmuş, yine zaman aşımı defi ile lehlerine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Aslı davada, dava konusu edilen ... 25. İcra Müdürlüğünün 2009/18218 sayılı takip dosyasında yabancılık teminatı alınmadığından bahisle 03/01/2023 tarihinde yapılan şikayet üzerine, ... 1. İcra Hukuk Mahkemesi 2023/10 esas sayılı, yine birleşen dosyada dava konusu edilen ... 31.İcra Müdürlüğünün 2013/8912 sayılı takip dosyasında, yabancılık teminatı alınmadığından bahisle 03/01/2023 tarihinde yapılan şikayet üzerine ... 3. İcra Hukuk Mah. 2023/12 esas sayılı dosyalarında; takipler yabancılık teminatı yatırılmadığından bahisle iptal edilmiş ve kararlar kesinleşmiştir.
Asıl ve birleşen dosyada davalı vekilleri 11/01/2023 ve 26/09/2023 tarihli celse beyanlarında; davacının gerek takip başlatırken, gerekse de dava açarken yabancılık teminatını yatırmadığını, icra takiplerine ilişkin olarak yabancılık teminatı yatırılmadığından ... 1. İcra Hukuk Mah. 2023/10 esas ve ... 3. İcra Hukuk Mah. 2023/12 esas sayılı dosyalarında süresiz şikayette bulunulduğunu , bu mahkemelerce takiplerin iptal edildiği ve kararların kesinleştiğini belirterek, öncelikle karşı tarafa yabancılık teminatını yatırması için süre verilmesini, yabancılık teminatı yatırılmayacak ise teminatın yatırılmaması halinde davanın dava şartı yokluğundan reddine, aksi halde ise konusuz kaldığından esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve de leyhlerine yargı gideri ve vekalet ücreti ile kötü niyet tazminatına karar verilmesin talep etmiştir.
Asıl ve birleşen dosyada davacı vekili ise, 22.09.2023 ve 26.09.2023 tarihli tarihli celse beyanlarında; takiplerin iptali nedeniyle davaların konusuz kaldığına, ayrıca karşı tarafın cevap dilekçelerinde kötü niyet tazminatı istemine ilişkin bir talepleri bulunmadığından, bu aşamada ileri sürülen tazminat taleplerini kabul etmediklerini, beyan etmiştir.
Asıl ve Birleşen dosyada dava 2004 sayılı İ.İ.K.67. Madde kapsamında itirazın iptali davası olup, itirazın iptali davasında, usulüne uygun olarak yapılmış ilamsız icra takibine borçlu tarafından süresinde itiraz edilmesi halinde, alacaklı taraf mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Burada usulüne uygun yapılmış takip ve bu takibe süresinde yapılmış itiraz 6100 sayılı HMK. 114/2. maddesine göre iş bu davalar yönünde dava şartı olup, bu durumda davanın konusuz kalması söz konusu olmayacaktır .(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 03/12/2020 tarih ve 2020/2771 Es.-2020/5682 Karar sayılı, yine aynı dairenin 10.10.2023 tarih ve 2022/2128 Es. 2023/5710 )
Ayrıca, İİK' nun 67. maddesi gereğince, bu davanın incelenmesinin ön şartı olarak, dava açıldığı tarih ve devamında usulünce başlıtılmış bir takibin bulunması gerektiği, ancak iş bu davada davacı yabancılık teminatını yatırmaması nedeniyle yapılan şikayet üzerine, takiplerin İcra Hukuk Mahkemelerince iptal edildiği ve iptal kararlarının kesinleştiği, bu nedenle, iş bu itirazın iptali davalarında bulunması gereken özel dava şartının ortadan kalktığı, ancak Makememizce öncelikle incelenecek dava şartının HMK nun 114/1- ğ maddesinde belirtilen teminata ilişkin genel dava şartı olduğundan, davacının yabancılık teminatında muaf olup olmadığı hususu incelenmiştir.
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 48/1. Maddesinde; Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere, mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorunda olduğu , yine aynı Kanunun 48. maddesi 2. fıkrasına da ; Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutabileceği belirtilmiştir.
Buna göre Türk hâkimi, yabancı davacının, davaya katılanın veya icra takibinde bulunanın vatandaşı olduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) var ise bu kişiyi teminattan muaf tutacaktır. Karşılıklılık, iki devlet arasında imzalanan (iki taraflı) anlaşma veya iki devletin de taraf olduğu uluslararası (çok taraflı) anlaşma ile sağlanabileceği gibi kanuni veya fiili karşılıklılık şeklinde de sağlanabilir.
Bu kapsamda, Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müd. Müzekkere yazılarak, davacının tabi bulunduğu Şili Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında yabancılık teminatı konusunda muhafiyete ilişkin olarak ikili anlaşmaların veya çok taraflı anlaşmaların ya da fiili uygulamanın bulunup bulunmadığı (2008-2023 tarihleri arasında) hususlarının sorulması üzerine verilen cevapta; Ülkemiz ile Şili arasında teminattan muafiyeti öngören herhangi bir ikili adlî yardımlaşma anlaşması bulunmadığını, yine Şili devletinin , Türkiye Cumhuriyetini taraf olduğu 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi'ne de taraf olmadığı, ayırca teminatta muafiyete ilişkin fiili bir uygulamanında bulunmadığı, belirtilmiştir.
Mahkememizce, 5718 sayılı MÖHUK 48/1. maddesi gereğince yabancılık teminatının ( itirazının iptaline konu icra takip dosyalarının icra hukuk mahkemesince iptal edildiği vede kararların kesinleştiği, teminatın yatırılması halinde verilecek kararın, davaların özel dava şartı yokluğundan usulden reddi yönünde olabileceği ve bu kapsamda davalının lehine hükmedilecek miktar nazara alınarak, 28/09/2023 tarihli arar kara ile; asıl dosya için 17.900,00 -TL ve birleşen dosya için 17.900,00-TL maktu vekalet ücretleri ile tahmini yargılama gideri 2.100,00-TL olmak üzere toplam 37.900,00 TL nin bir aylık kesin süre içinde Mahkeme veznesine depo edilmesine karar verilmiş, iş bu teminata ilişkin karar davacı vekiline 04/10/2023 tarihinde tebliğ edilmiş ise de, verilen süre içinde yabancılık teminatı yatırılmamıştır.
Yukarıdaki açıklamalar ile tüm dosya kapsamı nazara alındığında; asıl ve birleşen dosyada ki itirazın iptaline ilişkin davalarda , davacının yabancı kişi olması nedeniyle 5718 sayılı MÖHUK 48. maddesi gereğince Mahkememizce belirlene yabancılık teminatının davacı vekili tarafından yapılan ihtara rağmen depo edilmemesi nedeniyle, HMK nun 114/1. maddesinin (ğ) bendinde belirtilen teminat dava şartının gerçekleştirilmediği nazara alınarak, asıl ve birleşen dosyada davanın dava şartı yoklunundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Ayrıca, davalı vekillerinin icra inkar tazminatı taleplerinin, davanın usulden reddedildiği ve işin esasına ilişkin karar verilmediği gözetilerek, şartları oluşmadığından reddi yönünde hüküm verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl dosyada; davacının davasının HMK'nun 114/ğ maddesi gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, Davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine,
2-Birleşen ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/287 esas sayılı dosyasında; davacının davasının HMK'nun 114/ğ maddesi gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, Davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine,
3-A)Asıl davada alınması gereken 269,85-TL harçtan peşin alınan 1.535,05-TL harcının mahsubu ile bakiye 1.265,20-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
B)Birleşen ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/287esas sayılı dosyasında alınması gereken 269,85TL harçtan peşin alınan 1.554,95-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.285,10-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
4-A) Davalı kendisini asıl dosyada vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince hesap edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
B)Davalı kendisini birleşen dosyada vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince hesap edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5- Asıl ve birleşen dava yönünden davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına,
6-Asıl ve birleşen davada davalı tarafından yapılan 6.100,00TL yargılama giderinin davacıdan alınarak, davalıya ödenmesine,
7-HMK' nun 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar, tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okundu usulen anlatıldı. 21/11/2023
Başkan ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Katip ...
✍e-imzalıdır