T.C.
İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
8. Hukuk Dairesi
ESAS NO: 2026/1329
KARAR NO: 2026/1595
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06.02.2026
NUMARASI: 2026/124 Esas, 2026/121 Karar
MAHKEMESİ: URLA 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 13.11.2025
NUMARASI: 2025/142 Esas, 2025/358 Karar
DAVA: TAPU İPTALİ VE TESCİL
KARAR TARİHİ: 24.06.2026
KARAR YAZIM TARİHİ: 24.06.2026
İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Urla 3. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yerinin belirlenmesi yoluyla giderilmesi, İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından istenilmekle, dosya heyetçe incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Dava; öncelikle hile olmadığı takdirde gabin nedenine dayalı tapu iptal ve tescil, olmadığı takdirde de dava konusu taşınmazın satış tarihindeki rayiç bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Davanın açıldığı Urla 3. Asliye Hukuk Mahkemesince TTK'nın 3. maddesi uyarınca bu Kanundan doğan hususların ticari iş olduğunun, 4. maddesinde ticari davaların nelerden ibaret bulunduğunun ve 5. maddesinde de tüm ticari davalara ticaret mahkemesinin bakmakla görevli olduğunun hükme bağlandığını, 1163 SK'nın 99. maddesinde de bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davalarının, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava sayılacağının düzenlendiğini, bu nedenle bu uyuşmazlığa bakma görevinin asliye ticaret mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karar 19.01.2026 tarihinde kesinleşmiştir.
Dosyanın gönderildiği İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesince, dava konusu uyuşmazlığın TTK'da yer alan mutlak ticari davalardan olmadığı, davacının gerçek kişi olduğu ve tacir olmadığı, davalının salt kooperatif olmasının görevli mahkemeyi asliye ticaret mahkemesi yapmayacağı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın TBK'nın 36. maddesi kapsamında aldatmaya dayalı tapu iptal ve tescil davası niteliğinde bulunduğu ve genel hükümler çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği, bu haliyle genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karar 26.05.2026 tarihinde kesinleşmiştir.
1163 sayılı Kooperatif Kanununun 99. maddesinde, bu Kanundan doğan uyuşmazlıkların ticari dava olduğu hususu düzenlenmiş olup bu tür davalara Ticaret Mahkemelerinde bakılması gerektiği muhakkaktır.
Somut olayda davacı taraf; davaya konu taşınmazın davacı adına kayıtlı iken davalı kooperatif yöneticisi ... tarafından davacının kandırıldığını ve taşınmazın davalı kooperatife devrinin gerçekleştirildiğini, davalı kooperatifin davacıda hatalı kanı uyandırarak ve davacının iradesini hile ile sakatlayarak, hiçbir ücret alınmadan taşınmazın devrini sağladığını, davacının iradesinin sakatlandığının kabul edilmemesi halinde de 30.000.000,00 - 40.000.000,00 TL değerindeki taşınmazın 300.000,00 TL bedelle devrinin yapılmasında anlaşılmasının aşırı yararlanma (gabin) halini de oluşturduğunu, kaldı ki 300.000,00 TL'nin de davacıya ödenmediğini ileri sürerek öncelikle hile olmadığı takdirde gabin nedenine dayalı tapu iptal ve tescil, olmadığı takdirde de dava konusu taşınmazın satış tarihindeki rayiç bedelinin tahsilini talep etmektedir.
Her ne kadar 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 99. maddesi uyarınca Kooperatifler Kanunu'ndan kaynaklanan hukuk davalarının tarafların sıfatlarına bakılmaksızın ticari dava olduğu kabul edilmişse de, somut olaydaki uyuşmazlığın yukarıda özetlenen hali ile Kooperatifler Hukukundan doğmadığı, uyuşmazlığın çözümünde Kooperatifler Kanununun uygulanmasını gerektirir bir durum bulunmadığı, TBK'da düzenlenen aldatma (hile) ve aşırı yararlanma (gabin) nedenine dayalı davanın ticari dava niteliğinde bulunmadığı ve davaya bakma görevinin genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde olduğu anlaşılmaktadır. (benzer mahiyette Yargıtay [kapatılan] 20. HD'nin 2015/12534 E. - 2016/372 K. sayılı kararı)
Açıklanan nedenlerle, yargı yeri olarak Urla 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 21. ve 22. maddeleri uyarınca Urla 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
Dosyanın yargı yeri olarak belirlenen Mahkemeye gönderilmek üzere yargı yerinin belirlenmesini talep eden Mahkemeye gönderilmesine,
İlişkin, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-c. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 24.06.2026
5070 Sayılı Yasa gereğince e-imza ile imzalanmıştır.