T.C.
İZMİR FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/59 Esas
KARAR NO: 2021/64
DAVA: Tescilsiz Tasarımın İhlali, Tazminat
DAVA TARİHİ: 03/05/2019
Davacı vekili tarafından 03/05/2019 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Müvekkili şirketin kendisine ait dekoratif metal ürünlerin tasarımcısı olduğunu, ... markasıyla kendisine ait .... ve .... sitelerinde yurtiçi ve yurtdışı satış yaptığını, 21/06/2018 tescil tarihli 37570/01 numaralı ... sayılı WIPO tasarım tescilleri ve Türk Patent’te tescilli ... başvuru numaralı 09/02/2017 tarihli tasarım tescilleri olduğunu, davalı şirkete ait olan ..., ... ve ...’da ... hesapları üzerinden 26/02/2017 tarihinden beri taklit ürünlerin satışının yapıldığını, müvekkilinin satışlarının olumsuz etkilendiğini, bu satışların izinsiz yapıldığını belirterek, tedbir kararı verilmesini, tecavüzlü ürünlerin men ve ref edilmesini, taklit ürünlerin imhasını, fazlası saklı 10.000 TL maddi tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davacının üretip sattığı ürünlerin benzerlerinin birçok firma tarafından üretip satıldığını, davacının patent başvurularının reddedildiğini, davacının tasarımlarının yenilik unsuru taşımadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
BİLİRKİŞİ RAPORLARI
31/01/2020 tarihinde marka ve patent vekili, tasarım uzmanı endüstri mühendisi ve grafoloji tasarım uzmanı bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; dava konusu tescilsiz tasaım "..." tasarımı dışında kalan tasarımlarının tamamının kamuya sunum tarihlerinin 26.05.2017 olduğunu, davalı kullanımlarının başladığının iddia edildiği tarihin, davacı tarafın tescilsiz tasarımlarından daha evvelki bir tarih olması gerekçesiyle herhangi bir ihlal ya da haksız rekabet eyleminden bahsedilemeyeceğini, davacının bahsi geçen tasarımlarının daha evvelki bir tarihte kamuya sunduğuna dair somut bir delil olmadığını, "..." tasarımının ilk kamuya sunum tarihinin beyanlar doğrultusunda 09.05.2015 olduğunu, anılan tasarımın SMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra tescilsiz tasarım korumasından 09.05.2018 tarihine kadar yararlanabileceğini, davalının kullanımlarına başladığının iddia edildiği 26.02.2017 tarihinin esas alınması halinde 26.02.2017-09.05.2018 tarihine kadarki süre için davacının tescilsiz tasarım hakkının ihlalinden bahsedilebileceğini, bu tarihten sonra dava tarihi olan 03.05.2019 tarihinde kadar ki süre açısından TTK haksız rekabet hükümleri uyarınca ihlalden bahsedilebileceğini rapor etmişlerdir.
01/03/20121 tarihinde mali müşavir bilirkişiden alınan raporda özetle; SMK 151/2-a hesap yöntem tercihine göre 26.02.2017- 09.05.2018 tarihleri arası davacı firmanın satışları ve giderleri baz alındığını, davacının tecavüzlü dönemde 4.055,42 TL kardan yoksun kaldığını rapor etmiştir.
TESPİT, DELİL DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE
Tasarım bir ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerden kaynaklanan görünümüdür. Bir tasarım yeni ve ayırt ediciliğe sahip olması halinde 6769 sayılı yasa kapsamında korunmaktadır.
Bir tasarımın aynısı "tescilli tasarım" için başvuru veya rüçhan tarihinden önce "tescilsiz tasarım" için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.
Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim, "tescilli tasarım" için başvuru veya rüçhan tarihinden önce "tescilsiz tasarım" için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın, ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.
Tasarıma tecavüz halini oluşturan eylemler SMK'nın 81/1 . Maddesinde
a) Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak.
b) Tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.
c) Tasarım hakkını gasp etmek, şeklinde tanımlanmıştır.
Faydalı Modele ve Tasarıma Tecavüz halinde hak sahipleri SMK'nın 149. Maddeki talepler ile 150 ve 151. Maddesinde düzenlenen maddi tazminat ve yoksun kalınan karı isteyebilecektir. Yine hak sahipleri 149/1-ç maddesi uyarınca manevi zararlarını talep edebilecektir.
Dosya kapsamında toplanan deliller ve bilirkişi raporları dikkate alındığında, her ne kadar davacı tescilsiz tasarımlarına tecavüz olduğunu iddia etmiş ise de “...” isimli tescilsiz tasarım dışındaki tasarımların kamuya sunum tarihinin 26/05/2017 olduğu, davalının kullanımlarının başlangıcının 26/02/2017 olduğu, davalının kullanımlarının daha önce olduğu, davacı tasarımına tecavüz oluşturmayacağı, “...” isimli tescilsiz tasarımın ise kamuya sunum tarihinin 09/05/2015 olduğu, yani davalı kullanımından önce olduğu, 554 sayılı yasa döneminde tescilsiz tasarımlar koruma kapsamında olmasa da, davalının kullanımın 6769 sayılı yasa döneminde olduğu ve koruma kapsamında olduğu, davacının "...” isimli tescilsiz tasarımına tecavüz mahiyetinde olduğu anlaşılmıştır. Bilirkişi raporunda da belirttiği üzere davacının yoksun kalına karının 4.055,42 TL olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Davacının davasının kısmen kabulüyle,
Davacıya ait “...” isimli tescilsiz tasarıma davalının tecavüzünün men’ine ve ref’ine,
Tecavüze konu ürünlerin masrafları davalıya ait olmak üzere, şekillerinin değiştirilmesi mümkünse değiştirilmesine, mümkün değil ise imhasına,
4.055,42 TL’nin davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin ve sair taleplerin reddine,
Alınması gereken 276,99 TL karar harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 44,40 TL harçtan mahsubu ile eksik 232,59 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 44,40 TL harcın da davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, tasarıma tecavüzün men'i ve ref'i davası kabul edilmekle AAÜT.'ne göre belirlenen 5,900 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacı tarafa ödenmesine,
Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, maddi tazminat davası kısmen kabul edilmekle AAÜT.'ne göre belirlenen miktar 4.055,42 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacı tarafa ödenmesine,
Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, maddi tazminat davası kısmen reddedilmekle AAÜT.'ne göre belirlenen 4.055,42 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı tarafa ödenmesine,
Davada red/ kabul oranının takdiren %90- %10 olduğuna, yargılama giderlerinin yanlar arasında bu orana göre pay edilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 3.087 TL yargılama giderinin %10'u olan 308,70 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan toplam 6,40 TL yargılama giderinin %90'lık kısmı olan 5,76 TL'nin davacı tarafından alınıp davalı tarafa yatırılmasına, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
Gerekçeli hükmün, tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, İstinaf Kanun yolunun İzmir Bölge Adliye Mahkemelerinin 11. Ve 20. Hukuk İstinaf Daireleri nezdinde açık olduğuna dair verilen karar, yanların huzurunda usulen okunup anlatıldı. 14/04/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır