T.C.
İZMİR
FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/117 Esas
KARAR NO: 2021/235
DAVA: Faydalı Modele Tecavüzün Durdurulması, Önlenmesi, Men'i, Maddi- Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 12/04/2018
KARAR TARİHİ: 03/11/2021
Davacı vekili tarafından 12/04/2018 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının izinsiz olarak .../... nolu faydalı modelini kullandığını, ihlal ettiğini, faydalı modele tecavüzün önlenmesini, tecavüzlü ürün ve kalıplara el konulmasını, kullanımın tedbiren önlenmesini, ayrıca yoksun kaldıkları zarara karşılık, fazlası saklı 20.000 TL maddi, 20.000 TL manevi tazminatın 2014 yılının 10. ayından işleyen yasal faiziyle birlikte tahsilini, SMK 151/a madde de yazılı yöntemi tercih ettiklerini belirterek dava açmıştır. 27/10/2021 tarihli ıslah dilekçesiyle bedel arttırım talebi doğrultusunda 32.000,00-tl ( otuzikibin türk lirası) daha arttırarak maddi tazminat talebini 52.000,00-tl ( elli ikibin türk lirası) olarak talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının ...-... firmasına karşı açtığı bir davada .../... nolu tasarımın bu faydalı modele benzerliği iddia edilmiş, aksinin tespit edildiğini, dolayısıyla yeniliğin tartışmalı olduğunu, ürünlerin birbirinden farklı ürünler olduğunu belirterek, davanın reddini istemiş, iki adet ürün örneği sunmuştur.
BİLİRKİŞİ RAPORU:
14/09/2021 tarihli mali müşavir bilirkişiden alınan ek raporda özetle; Davacının tazminat talebi olan 151/2-a kapsamında “ ...” açıklamalı ürünlerden davalıdan talep edebileceği vergi öncesi tazminat tutarı 7.885,00 TL olarak hesap edilmiş olduğunu, dava dosyasında bulunan teknik bilirkişi raporunda davacının itirazlarına yönelik tespitinde davacının öne sürdüğü ..., küresel açıklamalı faturalar ...lar ile ilgili olduğunu. dava konusu faydalı model konusu ile ilgili olmadığı belirtildiğinden fatura içeriklerinde bu açıklamalı ürünlere hesaplamaya dahil edilmemiş olduğunu rapor etmiştir.
SMK uzmanı bilirkişiden alınan raporda özetle; Davalı ürününün dava konusu .../... no.lu faydalı modelin koruma kapsamında olduğunu rapor etmiştir.
TESPİT, DELİL DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE
Faydalı model dünya çapında yeni olan ve sanayiye uygulanabilen buluşların sahiplerine koruma sağlayan bir sınai mülkiye hakkıdır. Teknoloji alanında belirli bir sorunun çözümüne ilişkin teknik özelliği olan fikir ürününe buluş denir. Tasarım; bir ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinde kaynaklanan, yenilik ve ayırt edicilik özelliğini içeren görünümdür.
Faydalı modele tecavüz halini oluşturan eylemler SMK'nın 141/1. Maddesinde
a) Patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek.
b) Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
c) Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
ç) Patent veya faydalı model hakkını gasp etmek.
d) Patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, şeklinde tanımlamıştır.
Faydalı Modele tecavüz halinde hak sahipleri SMK'nın 149. Maddeki talepler ile 150 ve 151. Maddesinde düzenlenen maddi tazminat ve yoksun kalınan karı isteyebilecektir. Yine hak sahipleri 149/1-ç maddesi uyarınca manevi zararlarını talep edebilecektir.
Faydalı model belgesinde buluş konusunun en geniş kapsamıyla tanımlandığı bir ya da daha fazla sayıda bağımsız (ana) istem ve bu ana isteme bağlı olarak tanımlanmış bağımlı istem/istemler bulunabilir. Faydalı model belgesi ile korunan bir hakka tecavüz eyleminin gerçekleşmesi için, ana istemde (veya birden fazla ana istem varsa bu ana istemlerin herhangi birinde) bahsedilen unsurların tamamının veya eşdeğerinin, tecavüz ettiği iddiasında bulunulan üründe bulunması gerekmektedir.
Dosya kapsamında toplanan deliller ve bilirkişi raporları dikkate alındığında; davalıya ürün dava konusu faydalı modelin ana istemindeki tüm unsurları birebir aynı şekilde taşıyan ve bu sebeple de dava konusu faydalı model kapsamında kalan bir ürün olduğu, davacıya faydalı modele tecavüz oluşturduğu anlaşılmıştır. Dosya kapsamında alınan 07/06/2021 tarihli muhasip bilirkişi raporunda da belirttiği üzere; davalının bu eylemi sebebiyle davacının SMK.m.151/2-a uyarınca yoksun kaldığı kazancın 7.885,00 TL olduğu anlaşılmıştır. SMK'nın 149/1-ç maddesi uyarınca, sınai mülkiyet hakkı sahibi, tecavüzün tespit, önlenmesi ve maddi tazminat yanında manevi tazminat da talep edebilmektedir. TBK'nın 58. Maddesi göz önüne alınarak; somut olayın koşulları ve sonuçları dikkate alınarak 5.000 TL manevi tazminatın kabulü uygun görülerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
Davacının davasının kısmen kabulü ile,
Davalı ürünlerinin davacının .../... nolu faydalı modele tecavüz oluşturduğunun tespitine, durdurulmasına, Önlenmesine ve Menine,
Tecavüz teşkil eden ürün makina ve cihazlara, tecavüz oluşturmayan ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde el konulmasına,
7.885,00 TL maddi tazminatın ve 5.000 TL manevi tazminatın 2014 yılı 10. Ayından itibaren işleyecek temerrüt faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine,
Hükmün kesinleşmesiyle masrafları davalıya ait olmak üzere, hüküm özetinin ulusal çapta yayın yapan gazetede ilanına, davacıya kesinleşmeden itibaren 3 ay içerisinde başvurmasına, başvurmaz ise ilan hakkının düşeceğine,
Alınması gereken 880,17 TL karar harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.243,10 TL harçtan mahsubu ile fazla 362,93 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı yana iadesine, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 880,17 TL harcın da davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, maddi tazminat davası kısmen kabul edilmekle, AAÜT.'ne göre belirlenen miktar 5.900 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, manevi tazminat davası kısmen kabul edilmekle, AAÜT'ne göre belirlenen 5.000 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, faydalı modele tecavüz davası kabul edilmekle, AAÜT.'ne göre belirlenen 5.900 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, maddi tazminat davası kısmen reddedilmekle, AAÜT.'ne göre belirlenen miktar davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceğinden 5.900 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, manevi tazminat davası kısmen reddedilmekle, AAÜT.'ne göre belirlenen miktar davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceğinden 5.000 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
Davada red/ kabul oranının takdiren %30- %70 olduğuna yargılama giderlerinin yanlar arasında bu orana göre pay edilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 3.475,60 TL yargılama giderinin % 70 olan 2.432 TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan toplam 136,55 TL yargılama giderinin %30 olan 40,96 TL'nin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davalı taraf üzerinde bırakılmasına,
Kalan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde talep beklenmeksizin ilgili yanlara iadesine,
Gerekçeli hükmün, tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, İstinaf Kanun yolunun İzmir Bölge Adliye Mahkemelerinin 11. Ve 20. Hukuk İstinaf Daireleri nezdinde açık olduğuna dair verilen karar, hazır bulunan tarafların huzurunda usulen okunup anlatıldı.03/11/2021
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)