T.C.
İZMİR
FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/23 Esas
KARAR NO: 2021/151
DAVA: FSEK, Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 27/02/2020
KARAR TARİHİ: 22/09/2021
Davacı vekili tarafından 27/02/2020 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 2016 tarihli “...” isimli minyatür eserin, davalı belediyenin 07/06/2018-14/06/2018 tarihleri arasında gerçekleştirdiği “ Geleneksek Türk Sanatları Karma Sergisi”nde izinsiz olarak sergilendiğini, eserin, serginin afiş, broşür ve internet sayfası duyuru ve ilanlarında görsel olarak kullanıldığını, eserin bütünlüğünün bozularak ve değiştirilerek defalarca kullanılmış olduğunu, müvekkilinin Belediye ile iletişime geçmeye çalıştığını fakat görüşme sağlayamadığını, müvekkilinin eserini satışa sunamadığını, İzmir .... Noterliği’nin ... yevmiye numarası ile 20/07/2018 tarihinde ihtarname gönderdiğini, olumlu cevap alamadığını belirterek 20.000 TL manevi tazminat, 3.000 TL maddi tazminat talebiyle dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Güzel Sanatlar Fakültesinin eserlerini sergilediğini, teminini ... GSF bölümünden aldığını, husumet itirazlarının olduğunu, eserleri sergilerken maddi menfaat elde etmediğini, görselleri satışa sunmadığını, davaya konu eserin davacının hak sahibi olup olmadığını, eserin çoğaltılması ve dağıtılması yönünde davacıdan ... GSF tarafından bir muvafakat olup olmadığı, eserin niteliği gereği akademik bir çalışma mı yoksa özgün bir çalışmamı hususlarının araştırılmasıyla, davanın ihbarını ve reddini talep etmiştir.
BİLİRKİŞİ RAPORU:
21/05/2021 tarihli FSEK uzmanı ve akademisyen bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; Dava konusu yaratımın minyatür niteliğinde olduğunu ve FSEK md.4 kapsamında bir güzel sanat eseri olduğunu, FSEK 11'deki karine çerçevesinde dava konusu güzel sanat eserinin eser sahibinin davacı olduğunu, dava konusu olayda vaki kullanımın FSEK m.22 ve 25 te düzenlenen çoğaltma ve umuma İletim haklarının ihlali olabileceğini, dava konusu izinsiz kullanım nedeniyle hükmedilebilecek maddi tazminat miktarının 1500 TL olduğu ve FSEK md. 68 çerçevesinde 3 katına kadar bedel takdirinin Mahkemeye ait olduğunu, davalının davacıya ait eserden davacının ismi ve eseri belirtilmeksizin yararlanmasının ve kullanmasının davacının eser sahipliğinden doğan manevi haklarından biri olan FSEK m.15'teki eser sahibi olarak belirtilme hakkının ihlali olabileceğini, bu nedenle davacının manevi tazminat talep etme hakkının olabileceğini rapor etmişlerdir.
TESPİT, DELİL DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE
Eser'in tanımı 5849 sayılı FSEK'in 1/B maddesinde tanımlanmıştır. Bu maddeye göre; Eser, sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulleridir. Biri ürünün eser sayılabilmesi içi iki unsurun bir arada olması gerekmektedir. Bunlar sahibinin hususiyetini taşıması ve kanunda sayılan eser kategorisinde sayılmasıdır.
Hükme esas alınan 21/05/2021 tarihli bilirkişi raporunda da belirttiği üzere davacı çizimlerinin özgün, sahibinin hususiyetini taşıyan estetik niteliğe haiz FSEK 4. Maddesi kapsamında güzel sanatlar eseri olduğu anlaşılmıştır. Eser sahipliği hususu FSEK'in 11 ve 12. Maddelerinde düzenlenmiştir. Bu maddelerdeki karineler dikkate alındığında davacının eser sahipliği konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Eser sahibinin mali hakları FSEK'in 21,22,23,24 ve 25 maddelerinde düzenlenmiştir. Davalı, davacıya ait "..." isimli minyatürü izinsiz olarak Geleneksel Türk Sanatları Karma Sergisinde ve internette kullandığı, davalının bu kullanımının davacının FSEK 22. Maddesi kapsamında çoğaltma ve 25. Maddesinde düzenlenen umuma yayma hakkını ihlal ettiği anlaşılmıştır. Manevi haklar ise FSEK'in 14,15,16 ve 17. Maddelerinde düzenlenmiştir. Davalı kullanımlarının davacının FSEK'in 15. Maddesi kapsamında adının belirtilmesi hakkının ihlal ettiği anlaşılmıştır.
Somut olayda davacı tarafın FSEK 11. madde kapsamında eser sahibi olduğu, davacının "..." isimli Minyatür eserinin izinsiz olarak umuma yayma ve çoğaltma hakkı ihlal edildiğinden davacı tarafın tazminat hakkı olduğu kanaatine varılmıştır.
FSEK 68 madde eseri hak sahiplerinden bu kanuna uygun yazılı izin almadan , işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan , temsil eden veya her türlü işaret ,ses , görüntü nakline yarayan araçlar ile umuma iletenlerden izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması haline isteyebileceği bedelin veya bu kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok 3 katı fazlasını isteyebilir hükmünü içermekte olup somut olayda davalı tarafların davacıya ait "..." isimli minyatürü izinsiz olarak çoğalttığı ve umuma yaydığı anlaşılmış tüm yapılan değerlendirme ve bilirkişi incelemesine göre eserin değerinin rayiç olarak 1.500 TL olduğu bunun 3 katına kadar FSEK 68 madde gereği tazminat öngörüldüğü, davalıların kullanım şekli ve kullanım yeri dikkate alındığında 3 katı 4.500 TL tazminatın yerinde olduğu anlaşılmıştır. Davacı vekili son celse de fazla hakları saklı kalmak kaydıyla dava dilekçesindeki miktarı talep etmiş ve taleple bağlı kalınarak tazminata hükmedilmiştir.
Davacı eserinin kullanımı, eser sahibinin adının belirtilmesi hakkının ihlali olduğu, kullanımın niteliği , tarafların dosyaya yansıyan sosyal ve ekonomik durumu , hakkaniyet gereği 4.500 TL manevi tazminatın davalılardan ayrı ayrı tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür
HÜKÜM: Ekli gerekçe ile;
Davacının davasının kısmen kabulüyle,
Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 3.000 TL maddi tazminatın 07/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
4.500 TL manevi tazminatın 07/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemlerin reddine,
Alınması gereken 512,33 TL karar harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 392,79 TL harçtan mahsup edilerek, fazla 119,54 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 392,79 TL harcın da davalıdan alınarak, davacı tarafa ödenmesine,
Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, maddi tazminat davası kabul edilmekle, AAÜT.'ne göre belirlenen 3.000 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacı tarafa ödenmesine,
Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, manevi tazminat davası kısmen kabul edilmekle AAÜT.'ne göre belirlenen 4.500 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacı tarafa ödenmesine,
Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, manevi tazminat davası kısmen reddedilmekle, AAÜT.'ne göre belirlenen 2.325 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, davalı tarafa ödenmesine,
Davada red/ kabul oranının takdiren %20- %80 olduğuna yargılama giderlerinin yanlar arasında bu orana göre pay edilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 1.846,20 TL yargılama giderinin %80'i olan 1.476 TL'nin davalıdan alınarak, davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan toplam 57,30 TL yargılama giderinin %20'si olan 11,46 TL'nin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davalı taraf üzerinde bırakılmasına,
Kalan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde, talep beklenmeksizin ilgili yanlara iadesine,
Gerekçeli hükmün, tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, İstinaf Kanun yolunun İzmir Bölge Adliye Mahkemelerinin 11. ve 20. Hukuk İstinaf Daireleri nezdinde açık olduğuna dair verilen karar, hazır bulunan tarafların huzurunda usulen okunup anlatıldı. 22/09/2021
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)
¸ ¸