T.C.
İZMİR
FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/78 Esas
KARAR NO: 2021/190
DAVA: Endüstriyel Tasarım Hakkının İhlali ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i, Maddi- Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 31/07/2018
KARAR TARİHİ: 13/10/2021
Davacı vekili tarafından 31/07/2018 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkili şirketin 07.05.1999 tarihinde kurulduğunu ve kuruluş tarihinden bu yana soğutma sistemleri imalatı üzerine faaliyet gösterdiğini, ... ... numaralı soğutma ünitesi tasarımını da 16.01.2015 tarihinde TPMK nezdinde tescil ettirdiğini, bu tasarım üzerindeki mutlak hak sahipliği ve ticari kullanım hakkının münhasıran müvekkiline ait olduğunu, davalının ise müvekkiline ait söz konusu tasarımının birebir aynısını kullandığını ve üreterek sattığını, bahsi geçen ürünlerin davalıya ait www...com.tr adlı internet sitesi üzerinden soğutma sistemleri linki altında ticarileştirildiğini, davalı tarafın bu kullanımının tespiti amacıyla İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin .../... D.İş sayılı dosyası üzerinden delil tespiti yaptırıldığını ve davalı ürünü ile müvekkilinin tasarımı arasında bilgilenmiş kullanıcılar üzerinde yarattığı genel izlenim bakımından farklılık bulunmadığının tespit edildiğini, davalının eylemlerinin müvekkilinin tasarım hakkından kaynaklanan haklarını ihlal ettiğini ve haksız rekabet oluşturduğunu, bu sebeplerle davalının tasarım ihlalinin ve haksız rekabetin tespitine ve engellenmesine, dava konusu ürünlerin reklam ve tanıtım faaliyetlerinin, özellikle internet sitelerindeki tanıtımının engellenmesine, bu hususta karara riayet edilmediği takdirde ilgili sitelerin erişime kapatılmasına, masrafı davalıdan alınmak suretiyle dava konusu ürünlere, bu ürünlerin kalıplarına, bu ürün görsellerinin yer aldığı reklam ve tanıtım vasıtalarına, ticari evraklara el konulmasına, el konulan ürün ve araçların muhafaza altına alınmasına ve imhasına, şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat ve 10.000,00 TL manevi tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; yetki itirazında bulunduklarını, davalı müvekkilinin adresinin İzmir olması nedeniyle davanın İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde açılması gerektiğini, müvekkilinin 2014 yılından beri soğutma ürünleri satışı üzerinde ticari faaliyetini yürüttüğünü, davacının tasarım tescili aldığını iddia ettiği ürünün Çin'den ithal edildiğini, dolayısıyla müvekkili tarafından davacının tasarım hakkının ihlal edilmediğini, kaldı ki müvekkiline ait ürünün boyutları ile davacı ürünün boyutlarının aynı olmadığını, ürünlerin menfez ve ızgara deliklerinin de birbirinden çok farklı olduğunu, müvekkilinün ürününde kumanda paneli bulunmadığını, oysa davacı ürününde kumanda panelinin yer aldığını, ürünlerin renkleri ve markalarının dahi farklı olduğunu, her iki ürün üzerinde iddia edildiği gibi kullanıcılar nezdinde bir ayniyet bulunmadığını, dolayısıyla haksız rekabetin de söz konusu olmadığını, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİLİRKİŞİ RAPORU:
Muhasip bilirkişiden alınan ek raporda özetle; Davalı vekili itirazlarının, itirazları doğrultusunda dosyada hesaplamayı değiştirecek bilgi ve belgeye rastlanılmamış olduğunu, muhasebe kayıtları açısından gümrük evrakları ve faturalar içeriği dışında dava konusu ürün satışının sayısının net hesaplanmasını sağlayacak, başkaca belge temininin mümkün olmadığını, davalı tarafın tecavüz fiili sonucunda elde etmiş olabileceği Net Kazanç tutarının bilirkişi kök raporundaki gibi 35.537,54 TL olduğunu rapor etmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; Davalı taraf ... (...)'a ait http://www...com.tr/ web sitesinde yer alan ürünün İstanbul Anadolu ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .../... Değişik İş sayılı dosyası kapsamında hazırlanan bilirkişi raporu tarihi itibari ile ... olarak kodlandığı, değişik iş raporu sunumundan sonra aynı ürünün ... olarak kodlandığını, “2 Davalı taraf ... (...)'a ait, İstanbul Anadolu ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .../... Değişik İş sayılı dosyası kapsamında hazırlanan bilirkişi raporu tarihi itibari ile ... ve mevcut durumda ... kodu ile bilinen ürün tasarımları ile davacı ... Sanayi ve Ticaret | Anonim Şirketi'ne ait .../... no'lu tasarımın birbirleri ile benzer olarak algılandıklarını rapor etmişlerdir.
TESPİT, DELİL DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE
Tasarım bir ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerden kaynaklanan görünümüdür. Bir tasarım yeni ve ayırt ediciliğe sahip olması halinde 6769 sayılı yasa kapsamında korunmaktadır.
Bir tasarımın aynısı "tescilli tasarım" için başvuru veya rüçhan tarihinden önce "tescilsiz tasarım" için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.
Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim, "tescilli tasarım" için başvuru veya rüçhan tarihinden önce "tescilsiz tasarım" için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın, ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.
Tasarıma tecavüz halini oluşturan eylemler SMK'nın 81/1 . Maddesinde
a) Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak.
b) Tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.
c) Tasarım hakkını gasp etmek, şeklinde tanımlanmıştır.
Faydalı Modele ve Tasarıma Tecavüz halinde hak sahipleri SMK'nın 149. Maddeki talepler ile 150 ve 151. Maddesinde düzenlenen maddi tazminat ve yoksun kalınan karı isteyebilecektir. Yine hak sahipleri 149/1-ç maddesi uyarınca manevi zararlarını talep edebilecektir.
Dosya kapsamında toplanan deliller ve bilirkişi raporları dikkate alındığında; davalı ürünlerinin İstanbul Anadolu ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .../... Değişik İş sayılı dosyası kapsamında hazırlanan bilirkişi raporu tarihi itibari ile ... olarak kodlandığı, değişik iş raporu sunumundan sonra aynı ürünün ... olarak kodlandığı, bu ürünlerin davacıya ait .../... tasarımı ile genel izlenim itibari ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu ve davacı tasarımına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğu anlaşılmıştır. Muhasip bilirkişi raporu ve ek raporu dikkate alındığında davalının tasarıma tecavüz sebebiyle davacının SMK 'nın 151/2-b maddesi uyarınca Yoksun Kalınan Kazancının 35.537,54 -TL olduğu anlaşılmıştır. SMK'nın 149/1-ç maddesi uyarınca, sınai mülkiyet hakkı sahibi, tecavüzün tespit, önlenmesi ve maddi tazminat yanında manevi tazminat da talep edebilmektedir. TBK'nın 58. Maddesi göz önüne alınarak; somut olayın koşulları ve sonuçları dikkate alınarak 10.000,00-TL manevi tazminat talebinin kabulü uygun görülmüş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Davacının davasının kabulü ile
Davalıya ait bilirkişi raporunda ... ve ... ürünlerin davacının .../... nolu tasarımına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine ve engellenmesine
Tecavüz oluşturan ürünlerin reklam ve tanıtım faaliyetlerinin, özellikle internet sitelerindeki tanıtımının engellenmesine,
Masrafı davalıdan alınmak sureti ile; tecavüz konusu ürünlerin kalıplarına, bu ürün görsellerinin yer aldığı reklam ve tanıtım vasıtalarına, ticari evraklara, tecavüz konusu oluşturmayan ürünlerin üretiminin engellenmeyecek şekilde el konulmasına; el konulan ürülerin şekillerinin değiştirilerek tecavüz engelleniyorsa şekillerinin değiştirilmesine, aksi halde imhasına
35.537,54 TL maddi tazminatın ve 10.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi davalıdan alınarak davacıya verilmesine
Karar kesinleştiğinde, hüküm özetinin ulusal çapta yayın yapan gazetede giderleri davalıya yüklenerek, ilan edilmesine, ilan için kararın kesinleşmesinden itibaren 3 ay içinde başvuru gerektiğine, 3 ay içinde başvurulmadığı takdirde ilan hakkının düşeceğine,
Alınması gereken 3.110 TL karar harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 777,76 TL harçtan mahsup edilerek, eksik 2.332 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından yatırılan 777,76 TL peşin harcın da davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, manevi tazminat davası kabul edilmekle, AAÜT.’ne göre belirlenen 1.500 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya ödenmesine,
Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, maddi tazminat davası kabul edilmekle, tasarım davası da dikkate alınarak arttırılmakla, AAÜT.’ne göre belirlenen 5.900 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 2.361 TL ve İstanbul anadolu .../... d.iş pul parası 14 TL eklenerek yapılan toplam 2.570 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacı tarafa ödenmesine,
Davalı tarafından yapılan toplam 240,10 TL yargılama giderinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına,
Kalan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde talep beklenmeksizin ilgili yanlara iadesine, Gerekçeli hükmün, tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, İstinaf Kanun yolunun İzmir Bölge Adliye Mahkemelerinin 11. Ve 20. Hukuk İstinaf Daireleri nezdinde açık olduğuna dair verilen karar, hazır bulunan tarafların huzurunda usulen okunup anlatıldı.13/10/2021
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)