T.C.
İZMİR
FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/87 Esas
KARAR NO: 2021/236
DAVA: Patente Tecavüzün Tespiti, Önlenmesi, Ref'i
DAVA TARİHİ: 12/10/2020
KARAR TARİHİ: 10/11/2021
Davacı vekili tarafından 12/10/2020 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 1904 yılından beri ticari hayatına başlamış olduğunu, 1977 yılında ... San ve Tic A.Ş. Şirket adını aldığını, .../... sayılı patentin sahibi olduğunu, patentin buluş özetinin "..." olduğunu, davalının...-... kodlu ürünün müvekkilinin patent hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunu, İzmir FSHHM.../... D.iş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını ve tedbir uygulandığını belirterek, patente tecavüzün ve haksız rekabetin tespitini, davalı tarafın dava konusu patente tecavüz durumunun tespiti halinde tüm materyalin toplanmasını ve imha edilmesini, hüküm kesinleşince Türkiye çapında yayınlanan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde yayınlanmasını talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Tespiti istenen mallar yurt içi dolaşımına çıkmadan önce; İzmir Gümrük Müdürlüğü'nün ...-... sayılı kararı ile gümrük işlemleri durdurularak, malların yurda girişi engellenmiş ve geçici olarak mallara el konulmuş olduğunu, müvekkilinin tespiti istenen malları alması veya bu malların nevini değiştirmesi veya mallara herhangi bir müdahalesinin bulunması söz konusu olmadığını, malların hukuken ve fiilen zilyetliğine sahip olunmamış olduğunu, davacı tarafın müvekkilinden daha önce dava konusu malların yurda girişinden haberdar olmuş olduğunu, müvekkilinin İzmir Gümrük Müdürlüğü'nün ...-... sayılı kararı ile gümrük işlemlerinin durdurulması ile haberdar olmuş olduğunu, dava konusu kumaşlarla ilgili olarak; dava dışı üçüncü kişi ...&...şirketi tarafından satın alınan dava konusu kumaşların da aralarında bulunduğu 16/12/2019 tarih ve 37.292,76 Euro bedelli fatura ile almış olduğu ham madde ve aksesuarların işlenerek mamul haline getirilmesi için müvekkile teklifte bulunmuş ve malları müvekkile göndermiş olduğunu, kumaşlarla ilgili olarak; 26/12/2019 tarih ve ... sayı ve 02/01/2020 tarih ve ... sayılı Gümrük Beyannamelerinde kumaşların bedelsiz olarak müvekkiline gönderildiğini, 23/01/2020 tarih ve ... numaralı ve 26/12/2019 tarih ve ... numaralı Gümrük beyannamesi devam listelerinde de dava konusu kumaşların bedelsiz olarak gönderildiğini, kumaşların hiçbir zaman teslim alınmamış olduğunu, kumaşları aldıktan sonra işleyip işlemeyeceği belli olmadığını, iade edilme ihtimalinin de olduğunu, müvekkili tarafından satın alınmayan, yurt içinde teslim alınmayan, nevi türü kalitesi ve menşei bilinmeyen ve bilinmesi mümkün olmayan dava konusu kumaşlar ile ilgili müvekkili aleyhine dava açılmasının hukuka aykırı olduğunu, iddia edilen tecavüzle ilgili herhangi bir fiili veya dahli olmadığını, tespite konu buluşların davacı tarafından ilk defa halka arz edildiğine ilişkin de tartışma, şüphe ve davaların mevcut olduğunu, halka ilk defa arzını sağlayan gerçek hak sahibi firmalar ile davacı arasında süren hükümsüzlük davaları olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
BİLİRKİŞİ RAPORU
01/07/2021 tarihli SMK uzmanı ve Sanat ve Tasarım Atölyesi Öğretim üyesi bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; Dosya ekinde yer alan davalı ürün numunesinin davacıya ait TR ...sayılı patentin koruma kapsamında kalıp kalmadığının belirlenebilmesi için Bursa'da bulunan ... Laboratuvarında veya ...Laboratuvarında elyaf ve iplik analizlerinin yapılmasının gerektiğini, anılan analiz sonuçlarına göre değerlendirme yapılabileceğini rapor etmişlerdir.
TESPİT, DELİL DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE
Patent dünya çapında yeni olan, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilen buluşların sahiplerine koruma sağlayan bir sınai mülkiye hakkıdır. Teknoloji alanında belirli bir sorunun çözümüne ilişkin teknik özelliği olan fikir ürününe buluş denir. Bir buluşun patentlenebilmesi için 3 şart bulunmaktadır. Bunlardan ilki yenilik unusurudur. Yenilik: Buluşun dünya çapında daha önce var olmaması yani tekniğin bilinen durumuna dahil olmaması anlamına gelir. Tekniğin bilinen durumu ise patent başvurusunun yapıldığı tarihten önce buluş konusunda dünyanın herhangi bir yerinde erişilebilir (yazılı veya sözlü tanıtım, kullanım vb. yolla açıklanan) her türlü bilgi anlamına gelmektedir. İkinci unsur buluş basamağıdır. Buluş Basamağı: Buluşun, ilgili olduğu teknik alanda uzman bir kişi tarafından tekniğin bilinen durumundan aşikâr bir şekilde çıkarılamayacak nitelikte olması anlamına gelmektedir. Son unsur ise sanayiye uygulanabilirliktir. Sanayiye Uygulanabilirlik: Buluşun tarım dahil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir, uygulanabilir veya kullanılabilir nitelikte olması anlamına gelir.
Patente tecavüz halini oluşturan eylemler SMK'nın 141/1. Maddesinde
a) Patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek.
b) Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
c) Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
ç) Patent veya faydalı model hakkını gasp etmek.
d) Patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, şeklinde tanımlamıştır.
Faydalı Modele tecavüz halinde hak sahipleri SMK'nın 149. Maddeki talepler ile 150 ve 151. Maddesinde düzenlenen maddi tazminat ve yoksun kalınan karı isteyebilecektir. Yine hak sahipleri 149/1-ç maddesi uyarınca manevi zararlarını talep edebilecektir.
İhlal değerlendirmesine ilişkin karşılaştırmanın konusu, buluşun korunmak istenen unsurlarını açıklayan istemler ile ihlal ettiği ileri sürülen üründeki teknik özelliklerdir. Bu karşılaştırmada patente konu buluş, “genel itibariyle” değil, istemlerde mevcut “bütün unsurları” ile ihlal ettiği ileri sürülen ürünle/usulle karşılaştırılır. Bir patentten doğan hakların ihlalinden söz edilebilmesi için öncelikle iddia konusu usulün/ürünün patentin kapsamında kalması gerekmektedir. En temel ifadeyle bir patent koruma kapsamında kalan bir üründen/usulden bahsedebilmek için değerlendirme konusu o üründe/usulde karşılaştırma konusu patentin en az bir istemindeki özelliklerin tamamının aynen veya eşdeğeriyle bulunması gerekir.
İhlal iddiasının değerlendirilebilmesi için 01/07/2021 bilirkişi raporunda da belirttiği üzere; dava konusu ürünün elyaf ve iplik analizlerinin yapılması gerektiği, bu kapsamda 06/09/2021 tarihli ara kararı ile ... elyaf ve iplik analizi yapılması bilirkişi ara kararı kurulduğu, davacı vekiline gerekli delil avansı ücretini yatırmak üzere ihtar çıkartıldığı, usulüne uygun tebliğe rağmen verilen kesin sürede masrafları yatırmadığı, delilden vazgeçmiş sayıldığı, ispat yükü kendisine düşen davacı tarafın iddiasını net somut delillerle ispatlayamadığından davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Sübut bulmayan davanın reddine,
Alınması gereken 59,30 TL karar harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 54,40 TL harçtan mahsubu ile eksik 4,90 TL karar harcının davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT'ne göre belirlenen miktar, 5.900 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, davalı tarafa ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan.../... D.iş dosyasında yapılan yargılama ile beraber toplam 2.835 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan.../... D.iş dosyasında yapılan yargılama ile beraber toplam 238,40 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Kalan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde talep beklenmeksizin ilgili yanlara iadesine,
Gerekçeli hükmün, tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, İstinaf Kanun yolunun İzmir Bölge Adliye Mahkemelerinin 11. Ve 20. Hukuk İstinaf Daireleri nezdinde açık olduğuna dair verilen karar, hazır bulunan tarafların huzurunda usulen okunup anlatıldı.10/11/2021
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)