T.C.
İZMİR
FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/109 Esas
KARAR NO: 2023/110
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 24/07/2023
KARAR TARİHİ: 04/12/2023
Davacı vekili tarafından 24/07/2023 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle : Müvekkili Şirket'in, alanında adı duyulmuş, 35 yıllık deneyim ile yoğrulmuş, 12 yıldır ise sektörde bulunan bir halı üretim firması olduğunu; Müvekkili Şirket'in birçok halı deseni tasarımı bulunduğunu; işbu tasarımların hazırlanması aşamasında her türlü masrafı yaparak özgün olmaya büyük önem ve titizlik gösterdiğini; Müvekkili'nin satışa sunduğu halı tasarımlarının tescilli tasarımlar olduğunu ve TPE nezdinde halı deseni tasarımlarını tescil ettirmiş olduğunu; anılan tescilli tasarımlara ayırt edilemeyecek kadar benzer halı tasarımlarının Davalı tarafından online pazar(hepsiburada, vs) üzerinden satışa sunulduğunun haricen öğrenildiğini; delillerin yok olması tehlikesi ile karşılaşan Müvekkili'nin, derhal satışlara dair delil toplamaya giriştiğini; sitelerden alınan ekran görüntülerinin dilekçe ekinde sunulduğunu; haksız tecavüzün ivedilikle durdurulması amacıyla davalı şirkete 30.05.2023 tarihinde ihtarname gönderildiğini, ihtarnamenin 02.06.2023 tarihinde tebliğ edildiğini; ancak yapılan ihtara rağmen, Davalı tarafından, Müvekkili Şirket'in tescilli tasarımına tecavüz teşkil eden halıların online pazarda satışına devam edilmekte olduğunu; 6769 sayılı SMK m. 150 uyarınca, Müvekkili'ne ait Türk Patent ve Marka Kurumu'nda tescilli halı deseni tasarımları ile aynı/benzer tasarımların online pazar internet siteleri üzerinden satışa sunulması neticesinde, Müvekkili Şirket'in Uğramış olduğu maddi ve manevi zararın tazmini gerektiğini; SMK m.156 uyarınca, Davacı Müvekkili Şirket'in merkezi İzmir olduğundan, İzmir Mahkemelerinin yetkili mahkeme olduğunu; SMK Mad.159 hükmü gereği, dava sonucu verilecek hükmün etkin kılınabilmesi için, ivedilikle tedbir kararı verilmesinin zorunlu hale geldi Müvekkili'nin tescilli tasarımlarına tecavüz teşkil eden fiillerin durdurulması ile tasarım haklarına tecavüz suretiyle üretilen, ithal edilen, satılan ürünlerin üretiminin durdurulması, saklanması, toplatılması ve muhafaza tedbiri kararı verilmesini talep ettiklerini; el konulan ürünler üzerinde taraflarına mülkiyet hakkı tanınmasını da ayrıca talep ettiklerini; ayrıca, davanın ikame edilirken, Davalı yan tarafından internet sitelerinde satışa sunulan ve Müvekkili'nin tescilli tasarımlarına tecavüz teşkil eden halıların satıştan kaldırılması ve delillerin yok edilmesi ihtimaline karşı dava dilekçesi ile tensip zaptının Davalı yana tebliğ edilmeden, tecavüz teşkil eden halıların satışa sunulduğu online pazar olan hepsiburada'ya müzekkere yazılarak satışa ilişkin ekran görüntülerinin gönderilmesi ile satışa kim tarafından sunulduğu, ne kadar süredir yayında olduğunun sorulmasını talep ettiklerini; Müvekkili'nin tescilli tasarımlarının ayırt edilemeyecek kadar benzer halı tasarımlarının Davalı tarafından internet sitesi üzerinden satışa sunulduğu internet sitelerinin linklerin,
https://www...
https://www...
https://www...
https://www... olduğunu; söz konusu linklerde satışa sunulan halı tasarımının Müvekkili'nin ... Tescil No'lu tasarım belgesindeki... No'lu halı tasarımına tecavüz oluşturduğunu; söz konusu halı tasarımı ile anılan linklerde satışa sunulan halının görsellerinin dilekçesi içeriğinde sunulduğunu, SMK m.81'de tasarım hakkına tecavüz teşkil eden fiillerin sayıldığını; Davalı yanın, Müvekkili'nin izni olmadan, Müvekkili'nin tescilli tasarımlarının genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini/aynısını piyasaya sürmüş olduğunu; bu ürünlerin aynısının, Müvekkili'nin izni olmaksızın piyasaya sunulduğunu, satıldığını; Karşı yanın bu eyleminin SMK kapsamında tasarım hakkına tecavüz sayılan fiillerden olduğunun şüpheye yer vermeyecek kadar açık olduğunu; Karşı yanın, gerçekleştirdiği bu hukuka aykırı eylem ile ayrıca kazanç da sağlamış olduğunu; Tasarım hakkına bir tecavüz hali bulunması durumunda ortaya çıkan maddi zararın, fiili zarar ve yoksun kalınan kazançtan oluştuğunu; yoksun kalınan kazancın, zarar gören hak sahibinin seçimine bağlı olarak 3 değerlendirme usulünden biri ile hesaplandığını; SMK m. 150/3 uyarınca, "Hak sahibi, sınai mülkiyet hakkının ihlali iddiasına dayalı tazminat davası açmadan önce, delillerin tespiti ya da açılmış tazminat davasında uğramış olduğu zarar miktarının belirlenebilmesi için, sınai mülkiyet hakkının kullanılması ile ilgili belgelerin, tazminat yükümlüsü tarafından mahkemeye sunulması konusunda karar verilmesini mahkemeden talep edebilir." hükmünü içerdiğini; bu kapsamda hesaplama usullerinden hangisinin seçildiği, dava dilekçesinde belirtilmek zorunda olunmayıp, zarar miktarının belirlenebilmesi için davalı yandan ilgili belgelerin sunulması sonrası açıklanabileceğini; belgeler mahkemeye teslim edilip değerlendirildikten sonra taraflarınca yoksun kalınan kazanç hesaplama yöntemi tercihinin yapılacağını; tüm bu açıklamalar neticesinde Davalı'nın tasarım hakkına yönelik yaptığı tecavüz nedeniyle Müvekkili Şirket'in fiili zararı ile yoksun kalınan kazancının tazmini gerektiğini; TIK 54.Mad.sinde, haksız rekabetin tanımının yapıldığını, buna göre, rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamaların haksız ve hukuka aykırı kabul edildiğini; TTK md. 55'te haksız rekabet hallerinin altı bent halinde gruplandırılarak, her bir bendin altında sözü geçen haksız rekabet haline örneklerini; TTK md. 55'teki sayımın sınırlı olmayıp, TTK md. 55'te sayılmamakla birlikte TTK md. 54'ün kapsamına giren benzer hareketlerin de haksız rekabet teşkil ettiğini; SMK'daki ve TTK m.55'deki özel düzenlemelerle ve hallerle korunamayan sınai mülkiyet haklarının TTK m.54/2 hükmü uyarınca genel ilke ile korunması yolunun mevcut olduğunu; sınai mülkiyet haklarına yönelik izinsiz surette el atmaların özünde bir çeşit haksız rekabet olduğunu, bir sınai mülkiyet hakkı olan tasarımın taklit edilmesi suretiyle satışa sunulmasının açıkça rakipler arası dürüstlük kuralına aykırı hareket olarak haksız rekabet hükmünün ihlali anlamına geldiğini; Davalı yanın Müvekkili Şirket'in tescilli tasarımlı halısını taklit ederek rakipler arası rekabeti ve müşterilerle tedarikçiler arasındaki ilişkiyi etkileyen aldatıcı ve dürüstlük kuralına aykırı davrandığının sayın mahkemenizce de takdir edileceğini; Davalı yanın dava konusu davranış ve uygulamalarının katılanların menfaatini etkilemekte olduğunu; Yargıtay içtihatları ile de sabit olduğu üzere, Müvekkili Şirket'e ait tescilli tasarımların aynısının Davalı tarafından online Pazar internet siteleri aracılığıyla satılmak suretiyle TTK'nın 54 (rakipler arası dürüstlük kuralına aykırı davranışlar) ve 55/1-c (başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak) maddeleri gereği haksız rekabet oluştuğunu; haksız rekabet kapsamında Müvekkili Şirket'in ticari faaliyetlerine zarar verildiğini, ticari itibarının zedelendiğini, haksız girişilen rekabet nedeniyle elbette kazanç kaybına uğratıldığını; bu kapsamda Müvekkili Şirket'in maddi ve manevi zararının tazmini gerektiğini; Tüzel kişilerin de kişilik haklarının ihlal edilebildiğini; SMK uyarınca talep edilecek manevi tazminatta da aynı durumun geçerli olduğunu; manevi hakları ihlal edilmiş olan tüzel kişiler lehine de manevi tazminata hükmolunabileceğini, Yargıtay'ın da bu konuda aynı görüşe iştirak etmekte olduğunu; Davalı'nın davranışlarının, Müvekkili Şirket'in tasarım hakkına tecavüz oluşturduğunu; ; Müvekkili Şirket'in bir tüzel kişi olup, tüzel kişilerin ekonomik faaliyetlerini yürütürken kazandığı saygınlığın, onun kişisel değerleri içerisinde yer aldığını; Yargıtay HGK'nun, ... E., ... K., sayılı ilamının da bu yönde belirlemede bulunduğunu; Müvekkili'nin tescilli tasarım hakkına tecavüz neticesinde ekonomik itibarına yöneltilen bu davranışların hukuken korunması mümkün olmayıp, Müvekkil şirket'in ekonomik itibarına ve dolayısı ile kişilik haklarına saldırı nedeniyle gerçekleşen manevi zararının da tazmini gerektiğini, belirterek, tecavüz teşkil eden fiillerin durdurulması ile tasarım haklarına tecavüz suretiyle üretilen, ithal edilen, satılan ürünlerin üretiminin durdurulması, saklanması, toplatılması ve muhafaza tedbirleri verilmesini, el konulan ürünler üzerinde taraflarına mülkiyet hakkı tanınmasını; haklı davasının kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, 5.000.-TL maddi, 50.000.-TL manevi tazminatın, delil tespiti dava tarihinden itibaren yasal faizi ile tazminine karar verilmesini vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı yana yükletilmesini, HMK Mad.329, Avukatlık Asg.Ücrt.Tarf. Mad.23 uyarınca, kötü niyetli davalının, yargılama giderlerinden başka, davacının vekil olarak kararlaştırdığı vekalet ücretinin tamamının Davalı tarafça ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
TPMK kayıtları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, tasarıma tecavüzün önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davacı vekili 22.11.2023 tarihli dilekçesinde; davadan feragat ettiklerini beyan etmiştir.
Dosyada yapılan incelemede; davacı vekilinin vekaletnamesinde davadan feragat yetkisinin bulunduğu görülmüştür.
Feragat davaya son veren taraf işlemlerindendir ve karşı tarafın veya mahkemenin kabulüne de bağlı değildir. HMK 307-312 madde hükümleri uyarınca davacının beyanına bağlı olarak davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Mezkur nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
Davanın feragat nedeniyle REDDİNE,
492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun 22. Maddesi gereğince alınması gereken 269,85 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 939,20 TL harcın mahsubu ile artan peşin harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Kalan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde talep beklenmeksizin ilgili yanlara iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere ve dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde karar verildi. 15/12/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı