T.C.
İZMİR
FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/47 Esas
KARAR NO: 2024/31
DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü, Sicilden Terkini
DAVA TARİHİ: 08/04/2021
KARAR TARİHİ: 19/03/2024
Davacı vekili tarafından 08/04/2021 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 20 yılı aşkın ayakkabı imalatı sektöründe faaliyet gösterdiğini, davalı tarafça İzmir .... Noterliiği 11/11/2020 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtar ile 27/10/2020 tarihinde ... tahakkuk ve... nolu tasarım patenti başvurusunda bulunulduğunu, sandalet tabanlarının müvekkili şirketçe haksız kullanıldığına ilişkin iddialardan oluşan ihtarnamenin müvekkiline 12/11/2020 tarihinde tebliğ edildiğini, ayrıca ihtarnamede Türk Patent ve Marka Kurumuna 5 adet sandalet tabanı için tasarım başvurusunda bulunulduğunu ve tasarımın tamamen kendilerine ait olduğunu, müvekkilinin bu tasarımları kullanmasının sonlandırılması gerektiğini ihtar ettiklerini, bunun üzerine kendilerinin de Bornova .... Noterliği 17/11/2020 tarih ve ... yevmiye nolu keşide edilen cevabi ihtarname il tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliği bulunmadığını, söz konusu 5 tasarımın 27/10/2020 tarihinden önce kamuya sunulduğu şeklinde cevap verdiklerini, bu tasarım için Türk Patent ve Marka Kurumuna itirazda bulunulduğunu, kurumun henüz itirazla ilgili karar vermediğini, ancak davalı tarafın ... no ile kahve çekirdekli desenli sandalet tabanı hakkında ikinci bir başvuru yaptığını, bu başvurunun 18/03/2021 tarihinde tescillendiğini, bu tasarımında yenilik ve ayırt edicilik özelliği bulunmadığını belirterek, davalı adına kayıtlı ... nolu tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğünü, sicilden terkinini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ... unvanıyla 1980 yılından beri İzmir’de ayakkabı ve terlik dahil, deri ve tekstil ürünlerinde iştigal gösteren bir firma olduğunu, söz konusu tasarımın kahve çekirdeklerinden esinlenilerek müvekkili tarafından 2019 yılı Ekim ayının başlarında çizimleri gerçekleştirilerek, müvekkilinin tasarımlarını uygulattığı dava dışı Çin’de mukim firma tarafından müvekkili adına geliştirilmek suretiyle 15/10/2019 tarihi itibariyle ilk kez kamuya sunulduğunu, 12 aylık yasal süre içinde kalacak şekilde 29/09/2020 tarihinde TPMK’a tescil başvurusunda bulunulduğunu, davacının dava konusu tasarımı ilk kez 22/01/2020 tarihinde kendi kalıpçısından tedarik edildiği ve yeni olmadığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacının sunmuş olduğu görsellerin müvekkilinin tasarımının yenilik vasfını ortadan kaldıran delil mahiyetinde olmadığını, davacı yanın müvekkilinin tasarımının piyasada oldukça rağbet görmesi üzerine tasarımı kendi kalıpçısına uygulatarak haksız kazanç elde ettiğini belirterek, tasarım hakkının ihlalinden kaynaklı dava hakları saklı olmak üzere, haksız ve yerinde olmayan davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Davalı adına ... sırasında kayıtlı endüstriyel tasarım belgesinin yeni ayırt edici biçimsel ve işlevsel özellik taşımadığı yeni özgün olmadığı için hükümsüzlüğü ve sicilinin terkine ilişkin talebin dürüstlük kuralına uygun olup olmadığı davalı tarafınca 15/10/2019 kamuya sunulup sunulmadığı ve 12 aylık yasal süre içerisinde tescilinin yapıldığı ispat külfetinin davacı tarafça yerine getirilmediği açılan davanın haklı yerinde bir dava olup olmadığı tasarım hükümsüzlüğüne ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda;
SMK 77 maddesinde: (1) Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir:
a) 55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58 inci maddenin dördüncü fıkrası ve 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse.
b) Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse.
c) Sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise. (2) 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı gerekçesiyle tasarımın bir kısmına ilişkin hükümsüzlük talebinin kabul edilmesi hâlinde, o kısmın tescili hükümsüz kılınır. Kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şarttır. Olayda davalıya ait tasarımının başvuru ve tescil tarihinin 29.09.2020 olduğu, bu tarihten önce daha önceki bilirkişi raporlarında da tespit edildiği üzere özellikle 2020'nin bahar aylarından itibaren ürünün aynı ve ayırt edilemeyecek derecede benzerinin piyasada bulunduğunun net olarak belirlenmiştir.
Kore yaz sezonu 2019 ürün ile ilgili araştırmada bilirkişi raporunda link adresleri tespit edilen ve web sayfalarında üzerinde bulunan ürünlerin imal ve üretilme tarihlerinin ulaşılmasının mümkün olmadığı web siteleri üzerinde yazılan açıklama ve ürün görselleri dinamik yapılar olduğu yani istenildiği zaman değiştirilebilen zamanlarda ürün tescil sürelerinin ve zamanının net olarak belirlenmemesi mümkün olmadığı ancak web sitelerinin yayınlandığı sunucular üzerinde tutulan Log kayıtlarında güncelleme zamanlarına ulaşılıp gerekli incelemeler yapıldıktan sonra davaya konulan mal ve ürünlerin yayınlama zamanı ortaya çıkarılabileceği, (Log kayıtlarının yasal tutulma sürelerininde göz önüne alınması gerektiği) davaya konu olan ... sayılı tasarımın günümüz 3D modelleme teknolojisi tasarlanmış üretim teknolojisiyle üretilmiş (enjeksiyon kalıp) günümüz ham maddelerini içeren (PU/PVC) tabanı olduğu tasarımın biçimi dokusu 3D modelleme yöntemiyle detaylandırıldığı ancak genel yapısı itibariyle geçmişi uzun yıllara dayanan Jüt örme tabanına dayandığı yenilikçi ve ayırt edici özelliği bulunmamakla birlikte genel görünümündeki küçük farklar ise teknolojinin sağlamış olduğu olanaklardan kaynaklı olduğu tasarımın başvuru ve tescil tarihi olan 29/09/2020 olduğu bu tarihten önce ürünün İnternet ortamında 2020'nin bahar aylarında aynısının satışa sunulduğu anlaşılmış olup, davalının tasarım başvurusundan önce bu ürünü ilk kez hoş görü süresi içinde 15.10.2019 tarihinde piyasaya sunmuş olduğunu iddia etmiş olup ve bu iddiasını Çin Ülkesindeki bir firmanın davalı adına ürünü geliştirmiş olduklarına dair aynı tarihli üzerinde ürün görseli de bulunan yazı ile belirtmiş olsalar da bu yazıda başlığının belge başlığının "Geliştirme Birim Belgesi" geliştirme bilgi ve belge bilgisi vekalet veren müşteri bilgisi olarak da davalının müşteri isminin geçtiği, şeklindeki belgenin kamuya sunulma ilişkin yani toplum tarafından ulaşılabilir nitelikte bir belge olmadığı bu belgenin niteliği itibariyle Çinli firmayla davalı arasında hak sahibinin belirleyecek bir belge niteliği taşıdığı kanaati hasıl olmuş ve davalının bu yöndeki beyanına itibar edilmemiştir. Davalının markasının yeni sayılma süresi içerisinde pek çok kişi tarafından ürünün piyasaya sunulduğu ve yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin kalmadığını dosyadaki tüm bilgi ve belgeler alınan bilirkişi raporuyla tespit edilmiş olup davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davacının davasının kabulü ile davalı adına ... sayılı endüstriyel tasarım belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
2-Alınması gereken 427,60 TL peşin harcın davacı tarafından yatırılan 59,30 TL harçtan mahsubuyla, eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından yatırılan 59,30 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Davacı duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT.'ne göre hesap ve takdir edilen 25.500 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan toplam 7.113,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan 788,20 TL yargılama giderinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına,
6-Kalan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde talep beklenmeksizin ilgili taraflara iadesine,
7-Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı ve gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren 2 hafta süre içinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf yasa açık olmak üzere, mahkememizce yapılan açık yargılama neticesinde verilen karar usulen okunup anlatıldı. 19/03/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı