İzmir ilinde faaliyet gösteren hazır beton teşebbüslerinin rekabeti bozucu, kısıtlayıcı anlaşma ve/veya uyumlu eylem içinde oldukları iddiası - Karar Sayı 17-27/452-194

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2016-5-8 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 17-27/452-194
Karar Tarihi : 22.08.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN,
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER, Erdem AKTEKİN, Hasan ADIYAMAN,
Arın Özge HİMMETOĞLU, Ender YILDIZ
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR : - Re’sen
D. HAKKINDA SORUŞTURMA
YAPILANLAR : - Akçansa Çimento San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcileri: Av.Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Öznur
İNANILIR, Av.Elif MUNGAN
Çitlenbik Sok. No: 12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş 34349,
İSTANBUL
- Batıbeton Sanayi A.Ş.
Temsilcisi: Av. Yusuf Bülent AYDIN
Mahatma Gandhi Cad. 33/4 GOP/Çankaya/ANKARA
- Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları San. ve
Tic. A.Ş.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. K. Korhan
YILDIRIM, Av. CansugüI GAYRET
Çitlenbik Sok. No: 12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş 34349,
İSTANBUL
- Dere Beton Hazır Beton ve Yaş Sıva San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcileri: Evren GÜLDOĞAN, Av. Orkun GÜLAÇ
Atatürk Cad. No: 174/1 Ekim Apt. Kat: 2 Daire: 4
Alsancak/İZMİR
- Irmak Beton Madencilik İnşaat Nakliyat Akaryakıt Turizm
İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Çağnur ALP
Mehmet Ali Akman Mahallesi 16 Sok. No:6 Kat:6 D:12
35290 Güzelyalı/İZMİR
- Kavnak Beton İnşaat San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Av. Şahin ARDIYOK
Büyükdere Cad. Bahar Sok. No:13 River Plaza Kat 11-12
34394 Levent İSTANBUL
- Mendeş Grup Beton İnş. Mad. San. Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Av. Selçuk ARGUN
Ankara Cad. No. 81 Bayraklı Tower D. 36 35535
Bayraklı/İZMİR


17-27/452-194
2/48

- Modern Beton San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcileri: Dr. M. Fevzi TOKSOY, Bahadır BALKI, Firdevs
Sera ERZENE YILDIZ, Ertuğrul Can CANBOLAT
Çamlıca Köşkü Francalacı Sok. No:28 Arnavutköy Beşiktaş
34345 İstanbul
- Varol Beton ve Yapı Endüstri San. Tic. A.Ş.
Seyditepe Dağı Mevkii Evka 7 Bitimi Uzundere,
Gaziemir/İZMİR
- Yarbay İnşaat Nakliyat Turizm ve İşletmecilik Tic. A.Ş.
(önceki unvanı Yarbay İnşaat Nakliyat ve Turizm İşletmecilik
Ltd. Şti.)
Temsilcisi: Av. Zeynep KIRIŞMAN AYAN
Kemalpaşa Mahallesi 7421 Sok. No: 11/A Pınarbaşı
Bornova/İZMİR
(1) E. DOSYA KONUSU: İzmir ilinde faaliyet gösteren hazır beton teşebbüslerinin
rekabeti bozucu, kısıtlayıcı anlaşma ve/veya uyumlu eylem içinde oldukları iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: İzmir ilinde faaliyet gösteren hazır beton teşebbüslerinin rekabeti
bozucu, kısıtlayıcı anlaşma ve/veya uyumlu eylem içinde oldukları görüşünü içeren ve çok
sayıda gazete ile basın yayın organında yer bulan haberler ile ilgili olarak re’sen 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) uyarınca inceleme
başlatılmıştır.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 14.01.2016 tarih ve 16-02/47 sayılı
kararıyla, İzmir ilinde faaliyet gösteren hazır beton teşebbüslerinin rekabeti bozucu,
kısıtlayıcı anlaşma ve/veya uyumlu eylem içinde oldukları görüşünü içeren ve çok sayıda
gazete ile basın yayın organında yer bulan haberler ile ilgili 4054 sayılı Kanun'a aykırı bir
durum olup olmadığı tespitinin yapılarak soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının
belirlenmesi amacıyla önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(4) Önaraştırma kapsamında; 02.03.2016 tarihinde Batıçim Batı Anadolu Çimento Sanayii
A.Ş.’de (BATIÇİM) ve Çimentaş İzmir Çimento Fabrikası Türkiye A.Ş.’de (ÇİMENTAŞ),
03.03.2016 tarihinde Varol Beton ve Yapı Endüstrisi San. Tic. A.Ş.’de (VAROL BETON),
Mendeş Grup Beton İnş. Mad. Nak. San. Tic. A.Ş.’de (MENDEŞ BETON), Irmak Beton
Madencilik İnşaat Nakliyat Akaryakıt Turizm İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.’de (IRMAK
BETON) ve Evliyaoğlu Beton ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’de (EVLİYAOĞLU BETON),
04.03.2016 tarihinde Kavuklar Akaryakıt Otomotiv İnşaat A.Ş.’de (KAVUKLAR), Yarbay
İnşaat Nakliyat ve Turizm İşletmeleri Tic. Ltd. A.Ş.’de1 (YARBAY BETON), Dere Beton
Hazır Beton ve Yaş Sıva San. ve Tic. A.Ş.’de (DERE BETON) ve ÇİMENTAŞ’ta,
17.03.2016 tarihinde VAROL BETON’u bünyesinde bulunduran Diril Grup İstanbul merkez
ofisinde, 18.03.2016 tarihinde Akçansa Çimento San. ve Tic. A.Ş.’de (AKÇANSA) ve Oyak
Beton San. ve Tic. A.Ş.’de (OYAK BETON), 22.03.2016 tarihinde Batısöke Söke Çimento
Sanayii T.A.Ş.’de (BATISÖKE) ve 23.03.2016 tarihinde ZA Madencilik San. ve Tic. A.Ş.’de
yerinde incelemeler yapılmıştır. Buna ilaveten 02.03.2016 tarihinde Torbalı Ticaret Odası
(TTO) ve Müteahhitler Federasyonu (MÜFED), 18.03.2016 tarihinde Miltaş Beton ve İnşaat
Madencilik San. Tic. A.Ş. yetkilileri ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir.


12001 yılında Yarbay İnşaat Nakliyat Turizm ve İşletmecilik Tic. Ltd. Şti. unvanıyla hazır beton sektörüne giren
teşebbüs, 13.12.2016 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan statü tadili ile Yarbay İnşaat
Nakliyat Turizm ve İşletmecilik Tic. A.Ş. unvanını almıştır.
17-27/452-194
3/48

(5) Yerinde incelemeler sırasında ve sonrasında taraflardan bilgi talep edilmiştir. Talep edilen
bilgiler sırasıyla BATIÇİM tarafından 10.03.2016 tarihinde, IRMAK BETON tarafından
14.03.2016, 15.03.2016 ve 17.03.2016 tarihlerinde, DERE BETON tarafından 15.03.2016
ve 30.03.2016 tarihlerinde, Modern Beton San. ve Tic. A.Ş. (MODERN BETON) tarafından
16.03.2016 tarihinde, EVLİYAOĞLU BETON tarafından 16.03.2016 ve 21.03.2016
tarihlerinde, Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş.
(ÇİMBETON) tarafından 17.03.2016 tarihinde, AKÇANSA tarafından 17.03.2016 ve
25.03.2016 tarihlerinde, VAROL BETON tarafından 18.03.2016 tarihinde, YARBAY
BETON tarafından 21.03.2016 tarihinde, MENDEŞ BETON tarafından 22.03.2016
tarihinde Kurum kayıtlarına intikal ettirilmiştir.
(6) Yapılan önaraştırma sonucunda hazırlanan 30.03.2016 tarih ve 2016-5-8/ÖA sayılı
Önaraştırma Raporu Kurul’un 20.04.2016 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 16-14/223-M
sayı ile İzmir ili hazır beton pazarında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip
edilmediğinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca; Batıbeton
Sanayi A.Ş. (BATIBETON), ÇİMBETON, VAROL BETON, MENDEŞ BETON, IRMAK
BETON, Kavnak Beton İnşaat San. ve Tic. A.Ş. (KAVNAK BETON), YARBAY BETON,
DERE BETON, AKÇANSA ve MODERN BETON hakkında soruşturma açılmasına karar
verilmiştir. Soruşturma bildirimi 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca
05.05.2016 tarihinde tüm taraflara yapılmış ve 30 gün içinde ilk yazılı savunmalarının
yapılması talep edilmiştir.
(7) Soruşturma kapsamında 16.05.2016 tarihinde Nif Beton İnşaat Turizm Mad. Paz. San. ve
Tic. A.Ş.’de (NİF BETON) ve Kadıoğlu Demir San. Tic. Ltd. Şti.’nde, 17.05.2016 tarihinde
YARBAY BETON’da ve MENDEŞ BETON’da, 11.10.2016 tarihinde MODERN BETON’da,
13.10.2016 tarihinde ise KAVNAK BETON’da yerinde inceleme yapılmıştır.
(8) Soruşturma aşamasında taraflardan ve üçüncü kişilerden bilgi talebinde bulunulmuştur.
10.05.2016 tarihinde Rönesans Holding A.Ş.’den (RÖNESANS HOLDİNG) ve Türkerler
İnşaat Turizm Madencilik Enerji Üretim Tic. ve San. A.Ş.’den (TÜRKERLER), 12.05.2016
tarihinde Boğaziçi Beton San. ve Tic. A.Ş.’den (BOĞAZİÇİ BETON) ve Aydın Ticaret
Odası’ndan bilgi talep edilmiştir. TÜRKERLER, RÖNESANS HOLDİNG ve BOĞAZİÇİ
BETON’dan istenen bilgiler Kurum kayıtlarına girmiştir. NİF BETON’dan gelen bilgiler
23.05.2016 tarihinde, SGK İzmir İl Müdürlüğü’nden talep edilen bilgiler 19.07.2016
tarihinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Soruşturma taraflarından istenen bilgiler
25.08.2016 ve 23.09.2016 tarihlerinde MODERN BETON ve AKÇANSA tarafından,
26.09.2016 tarihinde ÇİMBETON tarafından, 28.09.2016 tarihinde VAROL BETON ve
BATIBETON tarafından, 29.09.2016 tarihinde IRMAK BETON tarafından, 30.09.2016
tarihinde MENDEŞ BETON tarafından, 03.10.2016 tarihinde YARBAY BETON tarafından
ve 13.10.2016 tarihinde DERE BETON tarafından Kurum kayıtlarına girmiştir. Soruşturma
sırasında İzmir Ticaret Odasından, Menemen Ticaret Odasından, Tire Ticaret Odasından,
TTO’dan ve Aliağa Ticaret Odasından talep edilen bilgiler sırasıyla 29.11.2016,
06.12.2016, 08.12.2016, 14.12.2016 ile 19.12.2016 tarihlerinde Kurum kayıtlarına girmiştir.
EVLİYAOĞLU BETON, Saka Beton İnş. Taah. Tic. Ltd.Şti. ve Kent Beton Mad. Topr. Ürün.
İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den 16.12.2016 tarihinde istenen bilgiler sırasıyla 06.01.2017 ve
09.01.2017 tarihlerinde Kurum kayıtlarına girmiştir. Soruşturma taraflarının Mart-Aralık
2016 fiyat seyirlerini ihtiva eden cevabi yazılar da 20.01.2017 tarihine kadar kayıtlara
girmiştir. Son olarak soruşturma taraflarının birinci yazılı savunmaları süresi içerisinde
Kurum kayıtlarına girmiştir.

17-27/452-194
4/48

(9) Yürütülen soruşturma süresinin üç ay uzatılması talebini içeren 09.09.2016 tarih, 2016-5-
08/BN-1 sayılı Bilgi Notu, 16-31 sayılı Kurul toplantısında ele alınmış ve Kurul’un
23.09.2016 tarih ve 16-31/527-M karar sayılı kararı ile söz konusu soruşturmanın ilk altı
aylık süresinin bitiminden itibaren üç ay uzatılmasına karar verilmiştir. 20.01.2017 tarih ve
2016-5-08/SR sayılı Soruşturma Raporu, Kurul üyeleri ile hakkında soruşturma yürütülen
taraflara tebliğ edilmiştir.
(10) Soruşturma taraflarından BATIBETON, ÇİMBETON, DERE BETON, KAVNAK BETON ve
MODERN BETON 4054 sayılı Kanun’un 42. maddesi hükmü uyarınca ikinci yazılı
savunmalarının hazırlanması için süre uzatımı talebinde bulunmuş ve talepleri 09.02.2017
tarih ve 17-06/61-M sayılı, 23.02.2017 tarih ve 17-08/90-M sayılı, 23.02.2017 tarih ve 17-
08/92-M sayılı, 28.02.2017 tarih ve 17-09/112-M sayılı Kurul kararlarıyla uygun
bulunmuştur.
(11) ÇİMBETON ve BATIBETON’un 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve
Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ (2010/3 sayılı Tebliğ) uyarınca yaptıkları
başvuruları Kurul’un 23.02.2017 tarih ve 17-08/91-39 sayılı kararında değerlendirilmiş ve
BATIBETON tarafından talep edilen bilgilerin ticari sır, ÇİMBETON tarafından talep edilen
bilgilerin Kurum içi evrak olması nedeniyle taleplerin reddine karar verilmiştir. DERE
BETON’un 2010/3 sayılı Tebliğ çerçevesinde yaptığı dosyaya giriş talebi Kurul’un
13.03.2017 tarih ve 17-10/120-55 sayılı Kurul kararında gündeme alınmış ve istenilen
bilgilerin ticari sır ve Kurum içi evrak niteliği taşıması nedeniyle dosyaya giriş talebi
reddedilmiştir. KAVNAK BETON’un ise 2010/3 sayılı Tebliğ çerçevesinde yaptığı dosyaya
giriş talebi Kurul’un 23.03.2017 tarih ve 17-11/136-62 sayılı kararında ele alınmış ve
istenen bilgilerin ticari sır niteliği taşıması nedeniyle ilgili talep reddedilmiştir.
(12) Tarafların ikinci yazılı savunmaları süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiş olup
ikinci yazılı savunmalara yönelik olarak hazırlanan 10.04.2017 tarih ve 2016-5-8/EG sayılı
Ek Görüş Kurul üyeleri ile hakkında soruşturma yürütülen taraflara tebliğ edilmiştir.
Soruşturma taraflarından BATIBETON, KAVNAK BETON ve VAROL BETON 4054 sayılı
Kanun’un 42. maddesi hükmü uyarınca üçüncü yazılı savunmalarına ilişkin süre uzatımı
talebinde bulunmuş ve talepleri 04.05.2017 tarih ve 17-15/212-M sayılı, 01.06.2017 tarih
ve 17-18/276-M sayılı Kurul kararlarıyla uygun bulunmuştur. Tarafların üçüncü yazılı
savunmaları süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(13) Soruşturma safhası, tarafların üçüncü yazılı savunmalarının Kuruma sunulması ile
tamamlanmış ve Kurul 03.07.2017 tarih ve 16-39/652-M sayı ile sözlü savunma
toplantısının 08.08.2017 tarihinde yapılmasına karar vermiştir.
(14) 08.08.2017 tarihinde teşebbüs temsilcileri ve üçüncü kişilerin katılımıyla sözlü savunma
toplantısı gerçekleştirilmiştir. Kurul, yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen
Rapor’a, Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara, sözlü savunma toplantısında
yapılan açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre 22.08.2017 tarih ve 17-27/452-
194 sayılı nihai kararını vermiştir.

17-27/452-194
5/48

(15) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili dosyada; İzmir ili genelinde 2015 yılının son ayından
itibaren hazır beton fiyatlarının yükseltilmesi amacına yönelik olarak hazır beton fiyatını
artırmayan bağımsız hazır beton imalatçılarına çimento bedelinin yükseltilmesi eylemine
ÇİMBETON’u ve BATIBETON’u bünyesinde ihtiva eden ekonomik bütünlüklerin katıldıkları
ve eylemin fiyatları artırdığı, diğer iki çimento imalatçısı AKÇANSA ile MODERN BETON’u
bünyesinde ihtiva eden ekonomik bütünlüklerin bu davranışa dâhil olmadıkları; hazır beton
pazarında BATIBETON, ÇİMBETON, DERE BETON, KAVNAK BETON ve VAROL
BETON’un hazır beton fiyatlarını uyumlu eylem içerisinde artırdıkları bu nedenle taraflara
4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
AKÇANSA, MODERN BETON, IRMAK BETON, YARBAY BETON ve MENDEŞ BETON’un
uyumlu eyleme iştirak etmedikleri ifade edilmektedir.
I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
I.1. Hakkında Soruşturma Yapılan Teşebbüsler
I.1.1. BATIBETON
(16) BATIÇİM bünyesinde 1986 yılında İzmir Bornova‘da hazır beton üretimine başlayan şirket,
BATIÇİM’in çimento işletmesi bünyesinden çıkartılarak 31.12.2015 tarihinden itibaren
BATIBETON adıyla ayrı bir tüzel kişilik olarak faaliyet göstermeye başlamıştır.
BATIBETON’un sermayesinin tamamı BATIÇİM’e aittir. Şirketin dokuz tane İzmir ili ve
ilçelerinde, 11 tane İzmir’in çevre illerinde olmak üzere toplam 20 hazır beton tesisi
bulunmaktadır. İzmir’de Aliağa, Bornova, Çiğli, Çeşme, Urla, Sarnıç (Gaziemir), Torbalı,
Tire, Kemalpaşa ilçelerinde faaliyet gösteren şirket, toplam (…..) m³/ay hazır beton
üretebilme kapasitesine sahiptir.
I.1.2. ÇİMBETON
(17) ÇİMBETON, 1985 yılında hazır beton üretimi, satışı ve dağıtımı amacı ile kurulmuş halka
açık bir şirkettir. ÇİMBETON ile aynı ekonomik bütünlük içinde çimento üreticisi olan
ÇİMENTAŞ, Kars Çimento Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (KARS ÇİMENTO) ve atık
yönetimi ve çimento alanında faaliyeti olan Recydia Atık Yönetimi Yenilenebilir Enerji
Üretimi Nakliye ve Lojistik Hizmetleri San ve Ticaret Anonim Şirketi bulunmaktadır.
%49,65’i halka açık olan ÇİMBETON’un hisselerinin %50,29’u ÇİMENTAŞ ve % 0,06’sı
KARS ÇİMENTO’ya aittir. Şirketin sekiz tane İzmir ili ve ilçelerinde ve altı tane İzmir’in çevre
illerinde olmak üzere toplam 14 hazır beton tesisi bulunmaktadır. İzmir’de Işıkkent, Çiğli,
Koyundere, Zeytindağ (Bergama), Çeşme, Urla, Sarnıç (Gaziemir), Torbalı ilçelerinde
faaliyet gösteren şirket, toplam (…..) m³/ay hazır beton üretebilme kapasitesine sahiptir.
I.1.3. VAROL BETON
(18) Şirket merkezi İstanbul’da bulunan şirketin bir tane İzmir ili ve ilçelerinde ve sekiz tane İzmir
ili dışında olmak üzere toplam dokuz hazır beton tesisi bulunmaktadır. İzmir’de, Gaziemir
ilçesindeki tesisiyle faaliyet gösteren şirket, (…..) m³/saat hazır beton üretebilme
kapasitesine sahiptir.
I.1.4. KAVNAK BETON
(19) 15.04.2015’te Kavnak Taşımacılık Lojistik Otomotiv İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret
Anonim Şirketi unvanıyla Kavuklar Grubu bünyesinde kurulan şirket 31.12.2015 tarihinde
unvan değişikliğine giderek KAVNAK BETON ismini almıştır. Işıkkent, Koyundere ve
Gaziemir olmak üzere üç hazır beton tesisi ile faaliyetine devam etmekte olup toplamda
(…..) m³/ay kapasiteye sahiptir.

17-27/452-194
6/48

I.1.5. AKÇANSA
(20) AKÇANSA, Akçimento ve Çanakkale Çimento’nun 1996 yılında birleşmesi ile kurulmuş
olup iştiraki olan Betonsa ile 1998 yılında birleştikten sonra hazır beton sektöründe Betonsa
markasıyla hizmet vermeye başlamıştır. AKÇANSA, iştiraki olan Betonsa ile Marmara, Ege
ve Karadeniz bölgelerine yayılmış 30’dan fazla hazır beton tesisinde hizmet vermektedir.
%20,56’sı halka açık olan şirketin hisselerinin %39,72’si Hacı Ömer Sabancı Holding’e,
%39,72’si Heidelberg Cement Mediterranean Basin Holdings S.L.’ye aittir. İzmir’de
Bornova, Aliağa ve Menemen ilçelerinde faaliyet gösteren teşebbüs, İzmir ilinde toplam
(…..) m³/ay hazır beton üretebilme kapasitesine sahiptir.
I.1.6. IRMAK BETON
(21) IRMAK BETON, 2011 yılında hazır beton sektöründe faaliyet göstermek üzere Aydın’da
kurulmuştur. 2014 yılında İzmir’de yeni bir tesis kuran IRMAK BETON, 2015 yılında şirketin
merkezini İzmir’e taşımıştır. 2015 yılında Aydın’daki tesisini Betochem Yapı Kimyasalları
İnşaat Nakliyat San. Tic. A.Ş.’ye devreden ve Söke ve Kuşadası tesislerini Batıbeton’a
kiralayan şirket, hâlihazırda İzmir/Gaziemir’deki hazır beton tesisiyle pazarda faaliyetine
devam etmektedir. İzmir’de, Gaziemir ilçesindeki tek tesisiyle faaliyet gösteren şirket (…..)
m³/ay hazır beton üretebilme kapasitesine sahiptir.
I.1.7. MODERN BETON
(22) 1993 yılında Denizli Çimento Sanayii Türk A.Ş. (DENİZLİ ÇİMENTO) kuruluşu olarak
Denizli’de Gümüşler tesisi ile hazır beton sektörüne giriş yapan MODERN BETON, OYAK
Grubu’na bağlı bir şirket konumundadır. OYAK Grubu’na bağlı bir şirket olan DENİZLİ
ÇİMENTO şirketin %100 hissesine sahip şirket konumundadır. Şirketin bağlı olduğu grup
bünyesinde altı çimento fabrikası ve beş tanesi İzmir’de olmak üzere toplam 17 hazır beton
tesisi bulunmaktadır. İzmir’de Bornova, Menemen, Gaziemir, Tire, Kemalpaşa ilçelerinde
faaliyet gösteren şirket, toplam (…..) m³/ay hazır beton üretebilme kapasitesine sahiptir.
I.1.8. DERE BETON
(23) İlk olarak 2004 yılında İzmir ili Bornova ilçesinde faaliyete geçen DERE BETON, 2008
yılında İzmir Pınarbaşı’nda bulunan üretim tesisiyle hazır beton ve hazır yaş sıva üretimine
başlamıştır. Şirketin yedi adet şahıs hissedarı bulunmaktadır. Halen İzmir ili ve ilçelerinde
Aliağa, Foça, Işıkkent (Bornova), Pınarbaşı ilçelerindeki dört adet hazır beton tesisiyle
faaliyette bulunan şirket, toplam (…..) m3/ay hazır beton üretebilme kapasitesine sahiptir.
Bunun yanı sıra, DERE BETON ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde bulunan Dere
Madencilik A.Ş agrega üretimi alanında faaliyet göstermektedir.
I.1.9. YARBAY BETON
(24) 2001 yılında hazır beton sektörüne giren teşebbüs, 2013 yılında İzmir'deki ilk beton
santralini kurmuştur. İzmir ili ve ilçelerinde üç adet hazır beton tesisi ile faaliyet gösteren
şirket, Muğla bölgesinde bulunan tesislerini Mayıs 2016 itibariyle BATIBETON’a, Tekeli’de
bulunan tesisini ise Ağustos 2016 itibariyle Ahmet Kadıoğlu Beton Madencilik İnş. San. Tic.
Ltd. Şti.’ne devretmiştir. İzmir’de Bornova, Pınarbaşı, Urla ilçelerinde faaliyet gösteren
şirket, toplam (…..) m³/ay hazır beton üretebilme kapasitesine sahiptir.
I.1.10. MENDEŞ BETON
(25) MENDEŞ BETON, %50’şer hisse ile Yunus MENDEŞ ve Ramazan MENDEŞ
idaresindedir. İzmir’de, Gaziemir ilçesindeki tesisiyle faaliyet gösteren şirket, (…..) m³/saat
hazır beton üretebilme kapasitesine sahiptir.

17-27/452-194
7/48

I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(26) Hazır beton, belirli oranlarda çimento, doğal veya yapay agrega, su ve belli katkı
malzemelerinin mikserle karıştırılması yöntemiyle üretilen bir inşaat malzemesidir. Hazır
beton ürünleri kullanım amaçları bakımından C14, C16, C18, C20, C25 ve C25+ gibi alt
kategorilere ayrılabilmekle birlikte alt ürün grupları arasında yüksek arz ikamesi
bulunmaktadır. Kurul’un yerleşik içtihadı göz önünde bulundurulduğunda anılan ürünlere
ilişkin alt ürün pazarı tanımlanmasına gerek bulunmamakta olup ilgili ürün pazarı “hazır
beton pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(27) Hazır beton kısa süre içinde kullanılma zorunluluğu bulunan, stoklanamayan, yüksek
taşıma maliyetleri olan, belirli bir sürenin geçmesi halinde kullanılabilmesi için gerekli
özelliklerini kaybeden, uzun mesafeli taşınması gerek teknik gerek ekonomik açıdan
mümkün olmayan bir üründür. Söz edilen özellikleri ve yüksek taşıma maliyetleri nedeniyle
hazır beton, üretildiği santralden yaklaşık 50 km uzaklığa kadar taşınabilmektedir. Ancak
bu mesafe yol, iklim ve doğa koşullarına göre değişebilmektedir. Bu noktada belirleyici olan
unsur, hazır betonun üretimi sonrasında geçen süredir. Hazır betonun tesiste transmiksere
yüklenmesi, tesisten transmikser ile inşaat alanına ulaştırılması, müşteri tarafından teslim
alınması ve pompa aracılığıyla kalıba yerleştirilmesi süreçlerinde geçen zamanın kritik eşik
süre olan iki saatin altında tutulması, hazır betondaki kıvam ve işlenebilirlik kayıplarının
önüne geçilebilmesi noktasında önem arz etmektedir.
(28) Dolayısıyla ilgili coğrafi pazarın belirlenmesinde esas alınacak kriter temel olarak, hazır
betonun en fazla iki saat içinde tüketilme zorunluluğu ve yaklaşık 50 km mesafeye kadar
taşınabiliyor olma özellikleridir. 50 km’lik mesafe kıstası her durumda geçerli olmayıp yol
ve iklim koşullarına göre değişebilse de; Kurul’un çeşitli kararlarında, tesisten itibaren 50
km yarıçapında bir daire belirlenerek bu alan coğrafi pazar olarak tespit edilmiş ve genel
olarak ilgili coğrafi pazar il, merkez ilçeler ya da belirli ilçeler bazında belirlenmiştir.
(29) Dosya konusu iddialar İzmir ilinin muhtelif ilçelerinde faaliyet gösteren teşebbüslere
ilişkindir. Soruşturma sürecinde teşebbüslerden edinilen bilgilerden; İzmir’in Bornova,
Gaziemir, Menderes ve Kemalpaşa ilçelerinde faal tesislerin bu ilçelerdeki müşterilere,
İzmir’in Aliağa, Foça, Menemen ve Çiğli ilçelerinde yerleşik tesislerden ise yine bu
bölgelerde bulunan müşterilere hazır beton satışı yapılabildiği anlaşılmaktadır.
Soruşturmaya taraf teşebbüslerin faaliyet bölgeleri Şekil 1’de gösterilmektedir.

17-27/452-194
8/48

Şekil 1: Soruşturmaya Taraf Teşebbüslerin Faaliyet Gösterdikleri Bölgeler2

(30) Ürünün özellikleri, tarafların faaliyet gösterdikleri bölgeler ve söz konusu bölgelerdeki
tesislerin birbirine uzaklıkları değerlendirilerek İzmir’de merkez ve ilçeler bakımından ayrı
pazarların belirlenmesi mümkündür. Bununla birlikte, alternatif pazar tanımları
çerçevesinde yapılacak olan değerlendirme değişmeyeceğinden, İlgili Pazarın
Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafı da dikkate alınarak, dosya kapsamında
ilgili coğrafi pazar belirlenmemiş ve tarafların faaliyet gösterdikleri tesisler dikkate alınarak
dosya kapsamındaki analizler gerçekleştirilmiştir.
I.3. Dosya Kapsamında Yapılan Tespitler
I.3.1. Hazır Beton Müşterileri ve İlgililer ile Yapılan Görüşmeler
(31) 02.03.2016 tarihinde MÜFED yetkilisi ile yapılan görüşmede;
- İzmir’de 2003-2004 yıllarından bu yana hazır beton fiyatlarının yüksek seyrettiği,
- 2015 yılı sonlarına doğru pompa ve KDV dâhil hazır beton fiyatının 124,99 TL iken 154
TL’ye, mıcırların (agreganın) tonunun ise 6-7 TL iken 12 TL’ye çıktığı,
- BATIÇİM ve ÇİMENTAŞ firmalarının çimento üreticisi olmaları sayesinde hazır beton
sektöründe de hâkim oldukları, böylece çimentoyu yüksek fiyattan vererek hazır beton
fiyatını istedikleri gibi yüksek tutabildikleri,
- Ana şirketlerle rekabet ettiklerinde kendilerine çimento satılmayacağını ve pazar
dışında kalacaklarını düşünen diğer hazır betoncuların da fiyatlarını düşürmek
istemedikleri,

2 Haritada gösterilen bölgelerde soruşturma tarafı teşebbüslerin tamamı faaliyet göstermemekle birlikte
BATIBETON ve ÇİMBETON söz konusu bölgelerin hemen hemen hepsinde faaliyette bulunmaktadır. Diğer
teşebbüslerin ise en az bir en fazla dört bölgede olmak üzere faaliyetleri bulunmaktadır.
17-27/452-194
9/48

- Maliyet analizi yapıldığında marjların çok yüksek olduğunun görüleceği
ifade edilmiştir.
(32) 02.03.2016 tarihinde TTO yetkilisi ile yapılan görüşmede;
- Müteahhitlerden hazır beton fiyatlarının Aralık 2015’ten itibaren hızlı bir şekilde
yükseldiği yönünde şikâyetler geldiği,
- Fiyat artışlarından sonra hazır beton fiyatlarının Konya ve Ankara illerine göre çok daha
yüksek seviyelere (pompa ve nakliye bedeli dâhil 160 TL) çıktığı,
- Tepkiler üzerine Mart 2016 itibariyle hazır beton fiyatlarının 125 TL seviyelerine
gerilediği,
- Ayrıca, fiyat artışlarının sadece çimentodan değil aynı zamanda mıcır fiyatı
artışlarından da kaynaklanabileceği,
ifade edilmiştir.
I.3.2. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler
(33) Dosya konusu iddialara ilişkin olarak teşebbüslerde yapılan yerinde incelemelerde
aşağıdaki belgeler elde edilmiştir:
(34) Delil 1: VAROL BETON’dan elde edilen ve (…..)3’ten Koordinatörü (…..)’a gönderilen
27.11.2015 tarihli “Çimento Bilgilendirme” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“… Dün aksam Çimentaş (…..) Bey aradı, 3 çimento üreticisinin anlaştığını bundan
sonra çimento üreticisi olan beton firmaların C30u 105TL+Pompa+Kdv satacağını,
diğer beton firmalarımda 100 TL+pompa+kdv satacaklarını, buna uymayan firmalara
çimento fiyatlarının yükseltileceğini, yine de uymazlarsa çimento satışının
kesileceğini anlattı ve bizim de bu sistemine uymamızı istedi. Örnek olarak ta;
Bornova da faaliyette olan Yarbay-Kavuklar ve Dere beton firmalarının arasında ki
satış rekabetini gösterdi. Uygulama için sizin görüşünüze ihtiyacım var ...”
(35) Delil 2: (…..)’dan elde edilen (…..)’ten (…..)’a gönderilen 30.12.2015 tarihli “Bilgilendirme”
konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(…..) bey
2016 yılı 19m Mıcır üreticileri fiyat birliği yaparak zam yapacakları söylendi. Ancak
gelen fiyat teklifleri 9.00 TL/Ton - 12.50 TL/Ton arasında değişmektedir, bir fiyat
birliği gözükmemektedir.
Yine Çimentaş çimentoya zam için 1-1.5 aydır çalışmalar yapmakta idi. Dun (…..)
beyle bir görüşme yapmışlar ve Beton fiyatını 120.00 TL olarak belirlediklerini, Bati.
Oyak gibi çimento üreticilerinin yanında Kavuklar, Dere ve Yarbay gibi H. Beton
üreticileri ile de an tak kalındığını söylemişler. Ayrıca Çimento üreticisi olmayan H.
Beton üreticilerine de aylık satış kotaları koyduklarını beyan etmişler. İzmir’de
yapılacak büyük projelerle ilgili kendilerinin beton vereceğini söylemişler ve
Türkerler. Rönesans gibi büyük is yapacak olan firmalarla ilgili takip ettiklerini
söylemişler …”

3 VAROL BETON (…..) SGK İzmir İl Müdürlüğü’nden elde edilen bilgiye göre, 27.09.2013 tarihinde VAROL
BETON’da işe başlamış olup işten ayrılış tarihi 01.04.2016’dır. 20.07.2016 tarihi itibarıyla herhangi bir
işyerinde çalışmadığı bilgisi verilmiştir.

17-27/452-194
10/48

(36) Delil 3: VAROL BETON’dan elde edilen (…..)’ten (…..)’a gönderilen 02.01.2016 tarihli
“Bilgilendirme” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“İzmir’de hazır beton da ki fiyat değişikliğinin, 04/01/2015 Pazartesi günü
uygulamaya başlanacağını söylüyorlar. Uygulanabilirliği. sizin söylediğiniz gibi 15-
20 gün takip edeceğiz. Müşterilere Ocak ayinin 20-25 gibi yeni fiyatlara geçeceğimizi
sözlü deklare ediyoruz …”
(37) Delil 4: (…..)’dan elde edilen (…..)’ten (…..)’a gönderilen 06.01.2016 tarihli “H. Beton
Fiyatlar” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(…..) bey
Çimento Üreticileri ve Hazır Beton üreticileri bir araya gelerek 2016 yılı için H. Beton
fiyatına zam yapılacağını deklare etmişlerdi. Fiyatların uygulanma tarihi olarak ta
04/01/2016 Pazartesi tarihini belirlemişlerdi.
a) C30 için Müşteriye 125,0TL / m3 + Pompa + KDV
Bayiye 120,0TL / m3 + KDV, olarak uygulanacaktı.
b) 06/01/2016 Çarşamba akşamı itibari ile piyasada: Bayilere ve 1.000 m³ üstünde
beton alan müşterilere uygulanan C30 fiyatı ve uygulayanlar aşağıda gibidir4:
Firma adı Satış Bölgesi Adres Fiyatı
Ödeme
Şekli
Çimento
Tedarikçisi
Irmak Beton
G.emir, Menderes,
Buca, Ayrancılar,
Narlıdere, Konak
Sarnıç/Gaziemir
(…..) TL +
Pompa + Kdv
90 -120
Vade
BTCIM -
Batı
Çimento
Modern (Oyak)
Beton
G.emir, Menderes,
Buca, Ayrancılar,
Narlıdere, Konak
Sarnıç/Gaziemir
(…..) TL +
Pompa + Kdv
90 -120
Vade
Oyak
Çimento
Batı Beton
G.emir, Menderes,
Buca, Ayrancılar,
Narlıdere, Konak
Sarnıç/Gaziemir
(…..) TL +
Pompa + Kdv
90 -120
Vade
BTCIM -
Batı
Çimento
Çim Beton Bornova
(…..) TL +
Pompa + Kdv
90 -120
Vade
ÇİMENTAŞ
Menteş
G.emir, Menderes,
Buca, Ayrancılar,
Narlıdere, Konak
Sarnıç/Gaziemir
(…..) TL +
Pompa + Kdv
90 -120
Vade
BTCIM -
Batı
Çimento
Yarbay
Bornova-
Menderes
(…..) TL +
Pompa + Kdv
Peşin
(30
günlük)
BTCIM -
Batı
Çimento
(…..) TL
90 -120
Vade

... ”


4 Yerinde inceleme sırasında elde edilen belgede satışlara ilişkin rakip teşebbüs bilgilerini içeren ifadeler
karmaşık bir yapıda olması sebebiyle düzenlenerek tablo haline getirilmiştir.
17-27/452-194
11/48

(38) Delil 5: VAROL BETON’dan elde edilen (…..)’ten (…..)’a gönderilen 07.01.2016 tarihli “H.
Beton Fiyatlar 2” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(…..) bey
Rakip beton firmaların C30 için uyguladıkları fiyatlar 15 Km -20 Km arasındadır.
Dün akşam ki gönderdiğim mailde bizim maliyet tablomuzda km maliyeti ilave
edilmemiştir. Aşağıda yenilenen tabloda pompa ücreti hariç 15 Km mesafeye göre
maliyetimiz mevcuttur.
a) Rakip firmaların Uyguladığı Fiyatlar :
Firma Adi C30 Fiyatı Ödeme Şekli
Irmak Beton (…..) Vadeli
Modern Beton (…..) Vadeli
Batı Beton (…..) Vadeli
Çimbeton (…..) Vadeli
Menteş (…..) Vadeli
(…..) Peşin
Yarbay (…..) Vadeli
…
c) Irmak beton, Modern Beton, Yarbay betonun uyguladığı fiyatlar dikkate alınınca,
bizim nakliye dahil (…..) TL/Ton aldığımız çimentoyu, (…..) TL/Ton fiyatından
aldıkları anlaşılmaktadır. Zaten (…..) beyin çimentaş yetkilileri ve Kavuklar Betonun
yetkilileri ile yaptığı toplantı, Yarbay beton gerekli uyumu sağlamazsa çimentonun
tonuna 20,0TL zam yapacakları söylenmiştir. ... ”
(39) Delil 6: VAROL BETON’dan elde edilen (…..)’ten (…..)’a gönderilen 22.01.2016 tarihli
“Bilgilendirme” konulu e-postada şu ifadeler yer almaktadır:
“(…..) Bey,
H. Beton üreticileri arasında yapılan toplantıda uyuşmazlıklar baş gösteriyor.
Birbirlerinin müşterilerine beton verip "Bayi vermiş" diyerek olayları geçiştirmeye
çalışıyorlar. Birlik beraberliğin çok uzun sürmeyeceği gözükmekte
Çimentaş - Çimbeton yeni fiyatlarda ısrarını sürdürüyor. OYAK (Modern) beton hala
eski fiyatlarından satışa davam ediyor. Batıbeton ise belirli bir oranda ürünlerini
zamlandırarak satışına devam ediyor. …”
(40) Delil 7: DERE BETON yetkilisi (…..) tarafından aynı teşebbüs yetkilisi (…..)’e cevaben
gönderilen 20.11.2014 tarihli e-postada “Yarbay, Irmak, Varol gibi firmaların farklı
avantajlara sahip oldukları ve kural dışı davrandıkları” ifade edilerek oyunbozan firmaların
ayırt edilip onların çimento fiyatlarının değiştirilmesi gerektiğinin çimento imalatçılarına
aktarıldığı ifade edilmektedir.

17-27/452-194
12/48

I.3.3. Soruşturma Taraflarının Hazır Beton Satışlarına İlişkin Tespitler
(41) Teşebbüslerden C 25 hazır beton türüne ilişkin elde edilen fiyat ve maliyet verileri
çerçevesinde aşağıdaki tablo ve grafikler hazırlanmıştır. Ancak özellikle maliyet verilerinin
teşebbüsler arası kıyaslamaya uygun olmaması nedeniyle sadece hazır beton maliyetinin
ana kalemleri üzerinde değerlendirme gerçekleştirilmiştir. Ayrıca C25 hazır beton satış
verileri katma değer vergisi ve pompa bedelleri dâhil olmayacak şekilde analizlerde
kullanılmış, pompa bedeli dâhil olacak şekilde fiyat bilgilerini gönderen teşebbüslerin
fiyatlarından pompa bedeli çıkarılmıştır5.
(42) Hazır beton pazarı genellikle dönemsellik arz eden bir yapıya sahiptir. İklim koşulları pazar
üzerinde doğrudan etki göstermekte ve kış sezonu olarak nitelendirilebilecek Kasım-Şubat
döneminde hazır beton satışları düşüşe geçmektedir. Mart ayı ile birlikte tekrar
hareketlenen sektörde satış rakamları da kademeli olarak artmaktadır. Öte yandan, mevcut
dosya kış mevsiminde sıcaklıkların fazla düşüş göstermediği Akdeniz ikliminin görüldüğü
İzmir pazarını konu edinmektedir. Bu nedenle kış sezonlarında da hazır beton satışları
gerçekleştirilebilmekte ve kümülatif satışlar yıl içinde çok fazla dalgalı bir seyir izlememekte
olup bu durumu İzmir pazarına soruşturma taraflarının yaptığı hazır beton satışlarını
gösteren Grafik 1 kapsamında kısmen görmek mümkündür:
Grafik 1: Soruşturma Taraflarının İzmir Pazarına Yaptığı C25 Türü Hazır Beton Satış Miktarları (m3)

(43) Grafik 1’den anlaşıldığı üzere İzmir pazarında Ocak 2014-Şubat 2016 tarihleri arasında
çimento üreticisi şirketlerle aynı ekonomik bütünlük içinde yer alan BATIBETON,
ÇİMBETON ve MODERN BETON’un hâkimiyeti bulunmaktadır. Satış miktarlarında
muhtemel mevsimsel etkilerden dolayı 2015’te olduğu gibi 2016 yılının Ocak ve Şubat
aylarında da düşüş gerçekleştiği görülmektedir.


5 İzmir genelinde, pompalı hazır beton talep edilmesi halinde hazır betonun m3 fiyatına 12 TL pompa ücreti
eklenmektedir.
O
ca
.1
4
Şu
b
.1
4
M
ar
.1
4
N
is
.1
4
M
ay
.1
4
H
az
.1
4
Te
m
.1
4
A
ğu
.1
4
Ey
l.1
4
Ek
i.1
4
K
as
.1
4
A
ra
.1
4
O
ca
.1
5
Şu
b
.1
5
M
ar
.1
5
N
is
.1
5
M
ay
.1
5
H
az
.1
5
Te
m
.1
5
A
ğu
.1
5
Ey
l.1
5
Ek
i.1
5
K
as
.1
5
A
ra
.1
5
O
ca
.1
6
Şu
b
.1
6
Batı Irmak Akçansa Çimbeton Modern Varol Yarbay Kavuklar Dere Mendeş
17-27/452-194
13/48

(44) İzmir pazarında Ocak 2014-Şubat 2016 tarihleri arasında C 25 türü hazır beton fiyatları ise
aşağıdaki grafikte incelenmiştir.
Grafik 2: Soruşturma Taraflarının İzmir Pazarında C25 Hazır Beton Satış Fiyatları (ağırlıklı ortalama, TL/m3)

(45) Grafik 2’deki veriler İzmir pazarına yapılan satışlarda, bu pazarda faaliyet gösteren
teşebbüslerin genel olarak 90 TL ile 100 TL bandında değişen fiyat politikaları izlediklerini
göstermektedir. Ancak Aralık 2015 sonrasında hazır beton fiyatlarında daha önceki yıllarda
(2014-2015 döneminde) gözlenmeyen bir artış gerçekleştiği görülmüştür. Söz konusu fiyat
artışlarının pazar üzerindeki kümülatif etkisini görebilmek için bir sonraki grafik ve onun
ilçeler/teşebbüsler bazında kırılımını gösteren Tablo 2 hazırlanmıştır:
Grafik 3: Soruşturma Taraflarının İzmir Pazarında C25 Hazır Beton Satış Fiyatları (ağırlıklı ortalama, TL/m3)

(46) Grafik 3, özellikle Aralık 2015 tarihi sonrasında İzmir pazarındaki hazır beton fiyatlarının
önemli bir seviyede artığını göstermektedir. Yaklaşık iki ay içinde 93 TL seviyesindeki
fiyatlar %12’ye yakın bir artış göstererek 104 TL seviyesine ulaşmıştır. Oysa son iki yıl
içerisinde fiyatlarda kayda değer artışlar görülmemekte hatta Nisan 2014 tarihinde 99 TL
olan fiyatlar Aralık 2015 tarihine kadar düşüş eğiliminde olup fiyatların 93 TL seviyelerine
kadar gerilediği görülmektedir.
O
ca
.1
4
Şu
b
.1
4
M
ar
.1
4
N
is
.1
4
M
ay
.1
4
H
az
.1
4
Te
m
.1
4
A
ğu
.1
4
Ey
l.1
4
Ek
i.1
4
K
as
.1
4
A
ra
.1
4
O
ca
.1
5
Şu
b
.1
5
M
ar
.1
5
N
is
.1
5
M
ay
.1
5
H
az
.1
5
Te
m
.1
5
A
ğu
.1
5
Ey
l.1
5
Ek
i.1
5
K
as
.1
5
A
ra
.1
5
O
ca
.1
6
Şu
b
.1
6
Batı Irmak Akçansa Çimbeton Modern
Varol Yarbay Kavuklar Dere Mendeş
60
70
80
90
100
110
O
ca
.1
4
Şu
b
.1
4
M
ar
.1
4
N
is
.1
4
M
ay
.1
4
H
az
.1
4
Te
m
.1
4
A
ğu
.1
4
Ey
l.1
4
Ek
i.1
4
K
as
.1
4
A
ra
.1
4
O
ca
.1
5
Şu
b
.1
5
M
ar
.1
5
N
is
.1
5
M
ay
.1
5
H
az
.1
5
Te
m
.1
5
A
ğu
.1
5
Ey
l.1
5
Ek
i.1
5
K
as
.1
5
A
ra
.1
5
O
ca
.1
6
Şu
b
.1
6
17-27/452-194
14/48

(47) Fiyat artışları dönemsel olarak değerlendirildiğinde ise 2014 yılının başındaki fiyatlarda
2016 yılındaki kadar yüksek olmamakla birlikte belirli bir artış olduğu, ancak 2015 yılı
başında herhangi bir artış olmadığı görülmektedir.
(48) Bu noktada, ilçeleriyle birlikte 11.900 km²’lik bir alanı kapsamakta olan İzmir ilinin farklı
bölgelerinde, rekabetçi yapının ve teşebbüslerin davranışlarının farklı olacağı göz önünde
bulundurularak, bölge bazlı analizler de yapılmıştır. Bu çerçevede Şekil 2’de görülen
tesislerden belirlenen coğrafi bölgelerde yapılan hazır beton satışları ayrıştırılarak fiyat
analizleri gerçekleştirilmiştir:
Şekil 2: Soruşturma Taraflarının Faaliyet Gösterdiği Hazır Beton Tesisleri

(49) İzmir ili satış miktarları coğrafi konumlar esas alınarak analiz edildiğinde; Menemen-Çiğli-
Karşıyaka-Bornova ile Kemalpaşa ve Menderes-Torbalı-Gaziemir’de bulunan tesisler
tarafından gerçekleştirilen satışların İzmir’deki toplam satışların önemli bir kısmını
karşıladığı görülmektedir. Söz konusu talep dolayısıyla diğer bölgelere nazaran bu
bölgelerde daha fazla sayıda tesis bulunmaktadır. Bölgesel satış miktarlarına ve fiyat
değişimlerine takip eden grafiklerde yer verilmektedir:
Grafik 4: Soruşturma Taraflarının İlgili Bölgelerdeki C25 Hazır Beton Satış Miktarları (m3)

0
100.000
200.000
300.000
400.000
500.000
600.000
700.000
2014 2015
17-27/452-194
15/48

Grafik 5: Soruşturma Taraflarının İlgili Bölgelerdeki C25 Hazır Beton Satış Fiyatları (ortalama, TL/m3)

(50) Bölgesel fiyat seyrine bakıldığında; satış miktarlarının diğer bölgelere kıyasla çok daha
yüksek olduğu Kemalpaşa, Gaziemir-Torbalı-Sarnıç-Menderes ve Bornova-Menemen-
Çiğli bölgelerinin fiyat seviyesinin diğer bölgelerin altında kalarak, Aralık 2015 tarihine
kadar genel itibari ile 95 TL’nin altında dalgalandığı görülmektedir. Fiyatlardaki bu
farklılığın, bu iki bölgede bulunan tesis sayısının diğer bölgelere nazaran çok daha fazla
olması ve bu nedenle yaşanan rekabetten kaynaklandığı değerlendirilmektedir. Aralık 2015
tarihinden sonra ise söz konusu bölgelerde diğer bölgelere nazaran yüksek bir fiyat artışı
(yaklaşık 16 TL) gerçekleşmiştir. Tablo 2’de soruşturma taraflarının tesisleri bakımından
yapılan analizde ilgili tesisin bağlı olduğu teşebbüsün İzmir’de gerçekleştirdiği satışlar
içerisindeki payı, tesisin uyguladığı Aralık 2015–Şubat 2016 fiyat değişimleri
sunulmaktadır.
Tablo 1: Soruşturma Taraflarının Aralık 2015-Şubat 2016 Dönemi Tesis Bazında C25 Hazır Beton Satış
Oranı ve Fiyat Artış Oranları


80,00
85,00
90,00
95,00
100,00
105,00
110,00
115,00
120,00
125,00
130,00
O
ca
.1
4
Şu
b
.1
4
M
ar
.1
4
N
is
.1
4
M
ay
.1
4
H
az
.1
4
Te
m
.1
4
A
ğu
.1
4
Ey
l.1
4
Ek
i.1
4
K
as
.1
4
A
ra
.1
4
O
ca
.1
5
Şu
b
.1
5
M
ar
.1
5
N
is
.1
5
M
ay
.1
5
H
az
.1
5
Te
m
.1
5
A
ğu
.1
5
Ey
l.1
5
Ek
i.1
5
K
as
.1
5
A
ra
.1
5
O
ca
.1
6
Şu
b
.1
6
Aliağa-Foça-Bergama Menemen-Çiğli-K.Yaka-Bornova
Urla Çeşme
Kemalpaşa Tire
Gaziemir-Torbalı-Menderes
17-27/452-194
16/48

(51) Tablo 1 incelendiğinde soruşturma muhattabı teşebbüslerin tesislerinin hemen hemen
hepsinin fiyatlarının Aralık 2015-Şubat 2016 döneminde yaklaşık %10 ile %20 oranında
arttığı görülmektedir.
(52) Aşağıda Tablo 2 ve Grafik 6, 7, 8, 9, 10, 11’de ise belirlenen coğrafi bölgelerde soruşturma
tarafı teşebbüslerin Aralık 2015-Ocak 2006-Şubat 2016 dönemlerinde fiyat artış oranları
verilmektedir.
Tablo 2: Soruşturma Taraflarının İlgili Bölgelerdeki Aralık 2015 –Ocak/Şubat 2016 Dönemlerinde Fiyat Artış
Oranları (%)6

MERKEZ
ÖDEMİŞ-TİRE-
BAYINDIR
ÇEŞME-
ALAÇATI KUZEY TORBALI
URLA-
SEFERİHİSAR
2015
Aralık-
2016
Ocak
Fiyat
Artış
Oranı
2015
Aralık-
2016
Şubat
Fiyat
Artış
Oranı
2015
Aralık-
2016
Ocak
Fiyat
Artış
Oranı
2015
Aralık-
2016
Şubat
Fiyat
Artış
Oranı
2015
Aralık-
2016
Ocak
Fiyat
Artış
Oranı
2015
Aralık-
2016
Şubat
Fiyat
Artış
Oranı
2015
Aralık-
2016
Ocak
Fiyat
Artış
Oranı
2015
Aralık-
2016
Şubat
Fiyat
Artış
Oranı
2015
Aralık-
2016
Ocak
Fiyat
Artış
Oranı
2015
Aralık-
2016
Şubat
Fiyat
Artış
Oranı
2015
Aralık-
2016
Ocak
Fiyat
Artış
Oranı
2015
Aralık-
2016
Şubat
Fiyat
Artış
Oranı
AKÇANSA 3 7 6 8
BATIBETON 1 1 3 3 3 4 9 13 4 5 4 3
ÇİMBETON 19 19 21 19 8 7 9 15 15 13 0 4
DERE
BETON 26 26 0 16
IRMAK
BETON 16 23 9 14
KAVNAK
BETON 23 28
MENDEŞ
BETON 20 20 27 24 6
MODERN
BETON 9 21 3 6 1 1
VAROL
BETON 1 22
YARBAY
BETON 12 14 5 5


6 Soruşturma tarafı teşebbüslerden YARBAY BETON’un 2015 Aralık ayında satışı olmadığı için en yakın
satış yaptığı tarih olan 2015 Haziran ayı dikkate alınmıştır.
17-27/452-194
17/48

Grafik 6: Soruşturma Taraflarının İzmir Merkezde Üç Aylık Ortalama Fiyatları (TL/m³)



Grafik 7: Soruşturma Taraflarının Ödemiş-Tire-Bayındır Bölgesinde Üç Aylık Ortalama Fiyatları (TL/m³)


Akçansa Batıbeton Çimbeton Dere Beton Irmak Beton Kavuklar
Beton
Mendeş
Beton
Modern
Beton
Varol Beton Yarbay
Beton
MERKEZ 2015 Aralık Ort. Fiyat MERKEZ 2016 Ocak Ort. Fiyat MERKEZ 2016 Şubat Ort. Fiyat
Batıbeton Çimbeton Dere Beton Irmak Beton Kavuklar
Beton
Mendeş
Beton
Modern
Beton
Varol Beton Yarbay Beton
ÖDEMİŞ-TİRE-BAYINDIR 2015 Aralık Ort. Fiyat ÖDEMİŞ-TİRE-BAYINDIR 2016 Ocak Ort. Fiyat
ÖDEMİŞ-TİRE-BAYINDIR 2016 Şubat Ort. Fiyat
17-27/452-194
18/48

Grafik 8: Soruşturma Taraflarının Çeşme-Alaçatı’da Üç Aylık Ortalama Fiyatları (TL/m³)



Grafik 9: Soruşturma Taraflarının Aliağa-Çiğli-Foça-Menemen’de Üç Aylık Ortalama Fiyatları (TL/m³)


Batıbeton Çimbeton Dere Beton Irmak Beton Kavuklar
Beton
Mendeş
Beton
Modern
Beton
Varol Beton Yarbay Beton
ÇEŞME-ALAÇATI 2015 Aralık Ort. Fiyat ÇEŞME-ALAÇATI 2016 Ocak Ort. Fiyat
ÇEŞME-ALAÇATI 2016 Şubat Ort. Fiyat
Akçansa Batıbeton Çimbeton Dere Beton Irmak Beton Kavuklar
Beton
Mendeş
Beton
Modern
Beton
Varol Beton Yarbay
Beton
KUZEY 2015 Aralık Ort. Fiyat KUZEY 2016 Ocak Ort. Fiyat KUZEY 2016 Şubat Ort. Fiyat
17-27/452-194
19/48

Grafik 10: Soruşturma Taraflarının Torbalı’da Üç Aylık Ortalama Fiyatları (TL/m³)



Grafik 11: Soruşturma Taraflarının Urla-Seferihisar’da Üç Aylık Ortalama Fiyatları (TL/m³)

I.3.4. Soruşturma Taraflarının Hazır Beton Maliyetlerine İlişkin Tespitler
(53) İzmir pazarındaki fiyat hareketlerinin maliyet ile ilişkisini ortaya koyabilmek için
teşebbüslerce hazır beton imalatında kullanılan/karşılaşılan maliyet unsurları üzerinde
inceleme yapılmıştır. Hazır betonun maliyetlerinin yaklaşık %65’ini çimento ve agrega,
%20’sini motorin, taşıma ve pompalama maliyetleri oluşturmaktadır7.


7 13.08.2014 tarih 14-28/562-243 ve sayılı karar.
Batıbeton Çimbeton Dere Beton Irmak Beton Kavuklar
Beton
Mendeş
Beton
Modern
Beton
Varol Beton Yarbay Beton
TORBALI 2015 Aralık Ort. Fiyat TORBALI 2016 Ocak Ort. Fiyat TORBALI 2016 Şubat Ort. Fiyat
Batıbeton Çimbeton Dere Beton Irmak Beton Kavuklar
Beton
Mendeş
Beton
Modern
Beton
Varol Beton Yarbay Beton
URLA-SEFERİHİSAR 2015 Aralık Ort. Fiyat URLA-SEFERİHİSAR 2016 Ocak Ort. Fiyat
URLA-SEFERİHİSAR 2016 Şubat Ort. Fiyat
17-27/452-194
20/48

(54) Üreticilerin karşılaştıkları çimento maliyeti aşağıdaki grafikte gösterilmektedir:
Grafik 12: Soruşturma Taraflarının Çimento Tedarik Maliyetleri (ağırlıklı ortalama, TL/ton)

(55) Grafik 12 incelendiğinde hazır beton pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin çimento
özelinde karşılaştıkları toplulaştırılmış maliyetlerin Eylül 2014 itibarıyla önemli bir azalış
eğilimine girdiği gözlemlenmektedir. Eylül 2014 tarihinde yaklaşık 178 TL olan çimento alım
maliyetleri, Aralık 2015 tarihi itibarıyla yaklaşık %16’lık fiyat azalışı ile 149 TL düzeylerine
düşmüştür. Aralık 2015-Şubat 2016 tarihleri arasında ise çimento fiyatlarında yaklaşık 5
TL’lik bir artış gerçekleştiği görülmektedir.
(56) Hazır beton maliyetinin önemli bir diğer kalemi de agrega kaynaklıdır. Bu noktada devlet
hakkının tahsil edileceği agrega fiyatlarının, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı tarafından
madenlerde devlet hakkı kayıplarının önlenmesi amacıyla belirlendiği (Ocak 2015 için 9
TL) tespit edilmiştir8. Hâlihazırda agrega fiyatlarının ilgili Bakanlıkça belirlenen fiyatlar
çerçevesinde şekillendiği görülmektedir. Bu nedenle İzmir ilindeki bir agrega üreticisinin
hazır beton üreticilerine gerçekleştirdiği ortalama agrega satış fiyatları dikkate alınarak
hazırlanan Grafik 13 pazardaki genel durumu yanısıtır durumdadır.

8 Teşebbüs yetkilisi tarafından devlet hakkı ve ruhsat bedellerinin de 2015 yılı içinde sırasıyla %12,5 ve %300
oranında arttığı belirtilmiştir.
100,00
110,00
120,00
130,00
140,00
150,00
160,00
170,00
180,00
190,00
O
ca
.1
4
Şu
b
.1
4
M
ar
.1
4
N
is
.1
4
M
ay
.1
4
H
az
.1
4
Te
m
.1
4
A
ğu
.1
4
Ey
l.1
4
Ek
i.1
4
K
as
.1
4
A
ra
.1
4
O
ca
.1
5
Şu
b
.1
5
M
ar
.1
5
N
is
.1
5
M
ay
.1
5
H
az
.1
5
Te
m
.1
5
A
ğu
.1
5
Ey
l.1
5
Ek
i.1
5
K
as
.1
5
A
ra
.1
5
O
ca
.1
6
Şu
b
.1
6
17-27/452-194
21/48

Grafik 13: Agrega Fiyatları (TL/ton)9

(57) Grafik 13’den görüleceği üzere agrega fiyatları Aralık 2015 tarihi sonrası artış trendine
girmiş ve Şubat 2016 itibariyle yaklaşık %36 oranında artarak 9,3 TL seviyelerine
yükselmiştir. Söz konusu artışın hazır betonun 1 m3 maliyetine etkisi ise yaklaşık 5 TL
civarında olmaktadır10.
(58) Hazır betonun önemli maliyet kalemleri arasında yer alan yakıt maliyetlerinin ise Ocak
2014-Şubat 2016 döneminde 4,62 TL seviyesinden 3,43 TL seviyelerine gerilediği
görülmektedir11.
I.3.5. Hazır Beton Talebindeki Değişikliklere İlişkin Tespitler
(59) Hazır beton fiyatına etki eden bir diğer önemli parametre, ürüne olan talep olup soruşturma
tarafı teşebbüslerin İzmir ilindeki toplam satışları talebin göstergesi olarak kabul edilerek
Grafik 14 hazırlanmıştır.
Grafik 14: Soruşturma Tarafı Teşebbüslerin İzmir İlindeki C25 Türü Hazır Beton Satış Miktarları (m3)



9 Agrega maliyetleri (…..)’dan tedarik edilmiştir.
10 1 m3 hazır beton içerisinde yaklaşık 2 ton agrega kullanılmaktadır.
11 OPET web sitesi arşivinden alınan, 01.01.2014-27.02.2016 tarihlerinde İzmir’de gerçekleşen motorin
fiyatları esas alınmıştır.
0,00
1,00
2,00
3,00
4,00
5,00
6,00
7,00
8,00
9,00
10,00
OCAK 2015 MART 2015 MAYIS 2015 TEMMUZ 2015 EYLÜL 2015 KASIM 2015 OCAK 2016
Agrega Fiyatları
0
20.000
40.000
60.000
80.000
100.000
120.000
140.000
160.000
180.000
O
ca
.1
4
Şu
b
.1
4
M
ar
.1
4
N
is
.1
4
M
ay
.1
4
H
az
.1
4
Te
m
.1
4
A
ğu
.1
4
Ey
l.1
4
Ek
i.1
4
K
as
.1
4
A
ra
.1
4
O
ca
.1
5
Şu
b
.1
5
M
ar
.1
5
N
is
.1
5
M
ay
.1
5
H
az
.1
5
Te
m
.1
5
A
ğu
.1
5
Ey
l.1
5
Ek
i.1
5
K
as
.1
5
A
ra
.1
5
O
ca
.1
6
Şu
b
.1
6
17-27/452-194
22/48

(60) Grafik 14’te hazır beton üreticileri tarafından gerçekleştirilen toplam satış miktarlarına
bakıldığında, İzmir pazarında Aralık 2015 döneminde hazır betona olan talebin arttığı,
devam eden aylarda ise düşüş gerçekleştiği görülmektedir. Dolayısıyla, Aralık 2015 sonrası
dönemde İzmir pazarında yaşanan hazır beton fiyat artışının nedeninin talep kaynaklı
olamayacağı değerlendirilmektedir.
I.4. Soruşturma Tarafı Teşebbüslerce Yapılan Savunmalar
(61) Soruşturma tarafları açısından bir ihlal tespiti yapılmadığından ilgili teşebbüslerin
savunmaları için teker teker değerlendirme yapılmayacaktır. Bununla birlikte “Hukuki
Değerlendirme” bölümünde yer verilen değerlendirmeler tarafların savunmalarına genel
olarak cevap niteliğindedir.
I.4.1. BATIBETON Tarafından Yapılan Savunmalar
(62) Tarafın savunmaları aşağıda özetlenmiştir:
- Yerinde inceleme yetkisi kapsamında hazırlanan yetki belgesinde 4054 sayılı
Kanun’a aykırı olarak inceleme konusunun yeterince açık yazılmadığı,
- Soruşturma bildiriminde soruşturma kapsamında kendilerine isnat edilen
eylemin anlaşma mı yoksa uyumlu eylem mi olduğunun anlaşılmadığı, varsa
muhalif üye görüş/görüşlerinin yer almadığı, yoksa da bu yönde kendilerine
bildirimde bulunulmadığı,
- 4054 sayılı Kanun’un 15. maddesi gereğince yerinde inceleme yetkisinin
münhasıran Kurum uzmanlarına ait olmasına rağmen uzman yardımcısının
yerinde incelemeye katılmış olmasının soruşturma sürecini baştan
sakatlayacağı, hukuka aykırı delillerin suç isnadında kullanılamayacağı, yerinde
inceleme sırasında elde edilmiş bu delillerin soruşturma kapsamında
değerlendirilemeyeceği,
- Dosya kapsamındaki grafiklerin hazırlanmasında kullanılan verilere erişim
taleplerinin reddedilmiş olmasının savunma haklarını kısıtladığı,
- Yerinde inceleme esnasında ibraz edilen yetki belgesinde 4054 sayılı Kanun’un
15. maddesine aykırı olarak incelemenin konusunun yeterince açık yazılmadığı,
elde edilen delillerin de hangi bağlamda, nasıl ve kimde veya hangi şirkette elde
edildiğine ilişkin herhangi bir bilgi verilmemesinin -kabul anlamına gelmemekle
birlikte- savunma hakkını kısıtladığı
- Herhangi bir anlaşmaya taraf olmadıkları ve isnat edilen fiil uyumlu eylem ise de
bu hususun dahi kesinlikle oluşmadığına yönelik ekonomik ve rasyonel
gerçeklerin bulunduğu,
- Tespit edilen fiyat artışları incelendiğinde iddia edildiği üzere diğer teşebbüslerle
bir irade uyuşması içinde olmadıkları, hatta fiyatlarında indirim olduğunun sabit
olduğu,
- Rakip teşebbüslerin piyasada fiyatların yükselmesi yönündeki arzularını kendi
adlarını kullanarak yapma ihtimalinin ciddi olarak göz önünde bulundurulması
gerektiği, kaldı ki isnat edilen anlaşma ise hiçbir şekilde bir anlaşmaya taraf
olmadıkları,
- Soruşturma bildiriminde şirket yetkililerinin ne rakibi olan şirketlerle bir
görüşmesine ne de aralarında geçen bir iletişime yer verilmediği,

17-27/452-194
23/48

- Delil 1’in nasıl ve kimden elde edildiğine dair bilgilerinin olmadığı, bu e-postanın
muhatabı olmadıkları gibi kendileri tarafından üçüncü şahsa gönderilmiş bir e-
posta olmadığı, e-postada adlarının hiçbir şekilde geçmediği gibi iddia edildiği
üzere gerek ÇİMENTAŞ ile gerekse de bir başka şirket ile bu bağlamda bir
görüşmelerinin olmadığı, böyle bir isnatla karşılaşmalarının hukuken mümkün
olmadığı,
- Delil 2’de yer aldığı iddia edilen görüşmeler ve beyanlar hakkında bir bilgilerinin
olmadığı, bu hususlarla ilgili olarak herhangi bir şirket veya yetkilisi ile
görüşülmediği,
- Delil 3‘te hiçbir şekilde adlarının geçmediği, fiyat değişikliği olacağından
bilgilerinin olmadığı,
- Delil 4 ile ilgili olarak Tablo 1 incelendiğinde fiyatlarının artış oranının beton
santralleri içerisinde sadece Çiğli santralinde Kasım 2015-Ocak 2016 arasında
%17 mertebesinde olduğunun görüleceği, tüm ürünler bazında ortalama satış
fiyatları değerlendirildiğinde fiyatın %3,3 artışla (…..) TL’den (…..) TL'ye
gelmesinin de aslında yüksek oranda bir fiyat artışının yapılmadığının göstergesi
olduğu, ayrıca C 25 ürününde iki ayrı ana kalem olduğunun göz ardı edildiği,
faturalarda yazan normal ve katkısız ürün bazında bir ayrıma göre C 25 ürünü
çalışılsaydı C 25-Normal de fiyat artışının Aralık 2015-Ocak 2016 tarihleri
arasında % 7 olacağı,
- Delil 5'de yer alan e-postanın c başlıklı bölümünde kendileri dışında başkaca
şirketlerin isimlerinin geçtiğinden kendilerini bağlayıcı herhangi bir ibarenin yer
almadığı,
- Delil 6’da geçen ibarelerden de anlaşılacağı üzere, müvekkil şirketin hiçbir hal
ve şartla herhangi bir anlaşma içerisinde olmadığı gibi uyumlu eylem birlikteliği
içinde de hareket etmediği,
- Delil 1-6'nın ÇİMBETON ile ilgili olduğu ifade ediliyor iken, söz konusu delillerin
kendilerine gönderilme sebebinin ve söz konusu deliller ile BATIBETON
arasındaki ilişkinin anlaşılamadığı,
- Taraflarının rekabeti engellemek üzere değil ekonomik nedenlerden ötürü ve
bazı beton santrallerinde fiyat artışına gittiği, Tablo 1 incelendiğinde fiyat
artışlarının diğer şirketlerinki düzeyinde olmadığı hatta bazı santrallerindeki
(Bornova’da C 25 betonu) satış fiyatlarının düştüğü, hiçbir santrallerinde satış
fiyatı artış oranının ortalamasının %5 seviyesini geçmediği,
- Maliyet girdileri arasında yer alan işçilik ile ilgili olarak herhangi bir değerlendirme
yapılmadığı, hâlbuki Ocak 2016 dönemi asgari ücretin %30'a yakın arttığı ve
uygulanmaya başladığı, bunun sonucunda da işveren tarafından ödenen SGK
primlerinin arttığı ve bunun maliyete yansıdığı,
- 2015 enflasyon oranının %7 olarak gerçekleşmiş olmasının kaçınılmaz olarak
tüm maliyet girdilerine yansıdığı ve bu nedenden ötürü hazır beton maliyetlerinin
arttığı,
- İhlal iddialarının üç aylık bir dönemi ifade ettiği, dikkate alınan zaman diliminin
(Aralık 2015-Şubat 2016) her teşebbüsün yeni yıl için geçiş sürecini ifade eden
bir dönem olduğu ve bu dönemde enflasyon, maliyet bileşenlerine ilişkin veriler
ve teşebbüslerin planlarının belirlenmesine etki eden unsurların değişime
uğradığı ve ülkemizde asgari ücrete zam yapıldığı ve agrega fiyatlarında ciddi
artış yaşandığı,
17-27/452-194
24/48

- Dosya kapsamında nominal fiyatlar üzerinden bir değerlendirme yapıldığı, oysaki
aynı dönemdeki enflasyon etkisinden arındırılmış fiyatlar ile artışın reel anlamda
ne olduğuna bakılması gerektiği; fiyatın, hem TÜFE hem de ÜFE'ye göre iki yılda
gerçekleşen kümülatif enflasyon etkisinin altında kaldığı;
- İzmir ilinde Aralık 2015-0cak 2016 arasında agrega üreticileri tarafından
fiyatlarda % 62'lere varan bir artış yapıldığı, bunun maliyete %9-10 artış olarak
yansıdığı, İzmir merkezdeki tüm beton santrallerinin ağırlıklı fiyat ortalaması
incelendiğinde fiyat artışının agregadaki artışı dahi karşılamadığı,
- 2015 yılı geneli incelendiğinde Haziran 2015-Kasım 2015 arasında hazır beton
fiyatlarında %4 oranında artış olduğunun açıkça görüldüğü, dolayısıyla
kendilerinin sanki sadece soruşturma döneminde ve de rekabeti engellemek
amacıyla fiyat artışında bulunduğundan bahsedilmesinin haksız olduğu,
- Ekonomik ve rasyonel birçok nedenden dolayı hazır beton maliyetinin
soruşturma dönemi olan Aralık 2015-Şubat 2016 aralığında arttığından satış
fiyatlarında artışa gitmelerinin kaçınılmaz bir durum olduğu,
- (…..)
- BATIÇİM'in rakiplerin maliyetleri yükseltmesinin, ancak "kötüye kullanma" veya
"sömürücü davranış" kapsamında ele alınabileceği,
- BATIÇİM’in, rakiplerin maliyetlerini yükseltecek şekilde çimento fiyatlarını
artırması durumunda BATIBETON'un fiyatlarını düşük tutarak, pazarda avantajlı
konuma gelmesinin gerekeceği, bunun dışında BATIÇİM’in, BATIBETON'un
rakiplerinin fiyatlarını artırmasının iktisadi bir gerekçesi bulunmayacağı, bu
durumda ise, BATIBETON hakkında uyumlu eylem iddiasının gerçekliğini
kaybedeceği, tüm rakipleri % 20 ve üzerinde oranda zam yaparken, kendilerinin
% 1 oranında zam yapmış olduğunun dosya kapsamında yer alan grafikte de
açıkça görüldüğü,
- Talebin en önemli göstergesinin kapasite kullanım oranı olduğu BATIBETON
açısından fiyat artışı ve kapasite kullanım oranının birbirini desteklediği,
BATIBETON’un ciddi bir fiyat artışına gitmemesinin aynı zamanda yeterli
miktarda kapasitesinin bulunmasıyla da paralellik gösterdiği, enflasyon, talepteki
değişim ve maliyetlerin artmasının zaten yaşanan sınırlı fiyat artışlarını
açıkladığı,
- YARBAY BETON ve MENDEŞ BETON dışında soruşturmaya konu hiçbir beton
şirketi ile ticari alışverişin olmadığı, DERE BETON ile BATIÇİM arasında da ihlal
dönemi hiçbir ticari alışveriş bulunmadığı,
- BATIÇİM'in müşterisi olan İzmir'deki hazır beton üreticilerinin çimento
fiyatlarında yüksek oranda artış yapılmadığı,
- 07.01.2016 tarihinden 28.01.2016 tarihine kadar YARBAY BETON'a yapılan
çimento satış fiyatında herhangi bir artış yapılmamış olduğu, Şubat 2016'da da
aynı çimento fiyatı ile satış yapılmaya devam edildiği,
ifade edilmektedir.

17-27/452-194
25/48

I.4.2. IRMAK BETON Tarafından Yapılan Savunmalar
(63) Tarafın savunmaları aşağıda özetlenmiştir:
- Soruşturma bildiriminde yer alan belgelerin hangi teşebbüslerden elde edildiği
ya da en azından kendilerinden, soruşturma kapsamına dâhil edilmelerini
gerektirecek herhangi bir bilgi veya belge elde edilip edilmediği konusunda hiçbir
açıklama olmadığı,
- Sadece Aralık 2015 tarihinden sonraki fiyat artışları esas alınarak, kendilerinin
dâhil olduğu hiçbir toplantı, karar ortaya konulmaksızın, nereden elde edildiği
belirsiz iç yazışmalar dayanak gösterilerek, varsayımsal olarak soruşturma
konusu teşebbüsler arasında anlaşma ve/veya uyumlu eylem şüphesinde
olunduğunun iddia edildiği,
- Soruşturma bildiriminde yer alan belgelerden yapılan alıntıların içeriğinde
unvanlarının yer almadığı, kaynağı belirsiz ve kendilerine tebliğ edilmeyen
belgeye dayanarak savunma istenmesinin hukuka aykırı olduğu,
- Haklarında herhangi bir somut delil elde edilmemişken, bir şirketin savunma
yapmasının beklenmesinin Anayasa’nın 36. maddesi ve İnsan Hakları
Sözleşmesi’nin 6. maddesi kapsamında kabul edilen savunma hakkının ve bu
kapsamda isnadı öğrenme hakkını ihlal ettiği,
- Kendilerinin soruşturmaya dâhil edilmesini gerektirecek hiçbir belgenin tespit
edilmemesine ve söz konusu piyasadaki eylemlerin ekonomik ve rasyonel
gerçekler ile açıklanabilmesine karşın, 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal
ettiğinin iddia edilmesi ve hakkında verilen soruşturma kararının hukuka aykırı
olduğu
- Grafik 2 incelendiğinde fiyatlarının soruşturma konusu dönem boyunca,
rekabetin kıyasıya sürdüğü pazara yeni girmiş bir teşebbüs olarak yer
edinebilmek için, pazarda faaliyet gösteren diğer teşebbüslerden tamamen farklı
ve hepsinden düşük seyrettiğinin görüleceği,
- "Delil" başlığı altında yapılan alıntılar incelendiğinde bunların hiçbirinde, anlaşma
yapıldığı iddia edilen teşebbüsler arasında kendilerinin adının geçmediği, hatta
Delil 2, 5 ve 6‘daki ifadelerden kendilerinin soruşturma konusu piyasada rakipleri
ile rekabet halinde olduğunun anlaşılacağı,
- Sırf Soruşturma konusu piyasada faaliyet gösterdiği için bu soruşturma
kapsamına dâhil edilmiş olmalarının hukuka ve hakkaniyete açıkça aykırı olduğu,
soruşturma kapsamı dışında tutulmaları gerektiği,
- Ekonomik ve rasyonel gerekçelerle açıklanabilen ve tamamen bağımsız olarak
belirlenen şirket politikalarına uygun kararlar aldıkları,
- Hazır beton için gerekli hammadde kalemlerinden en büyük bölümü oluşturan
agreganın maliyetinin 01.01.2016 tarihi itibariyle %60 oranında arttığı, bunun
hazır beton maliyetlerine yansımasının 7- 7,5 TL civarında olduğu,
- Diğer hammadde olan çimentonun fiyatının da yine aynı dönem itibariyle
değişim gösterdiği ve bunun da doğal olarak maliyetlere yansıdığı,

17-27/452-194
26/48

- Soruşturma bildiriminde ihlallere gerekçe olarak gösterilen, “teşebbüslerin Ocak
başı itibariyle satış fiyatlarını birlikte artırdıkları” iddiasının kendileri açısından
geçerlilik taşımadığı zira hammadde ve üretim maliyetlerinin 1 Ocak itibari ile
artmasına karşın, bu artışları pazara yeni giriş yaparak pazardaki payı en küçük
teşebbüs olmaları sonucu pazardaki rekabet gücünü koruyabilmek için, ancak
Ocak sonuna doğru fiyatlara yansıttıkları, müşteri kaybetmemek adına fiyat
artışından ayrık kaldıkları,
- 01.01.2016 tarihinde asgari ücretin devlet tarafından %30 oranında
arttırılmasının hiç dikkate alınmamış olduğu,
- Müvekkil büyük bir teşebbüs olmadığından, mikser ve pompa alımlarını kredi
kullanarak yaptıkları, kredi faizlerinin de 2015 yılının Eylül ayından itibaren çok
yükseldiği, ciddi miktarda artış gösteren faiz oranları dışında hazır beton satışları
açısından önemli bir unsur olan, taşıt araçlarının trafik sigortaları ve vergilerinin
de 2016 yılı itibariyle geçen yıllara oranla ciddi miktarda artış gösterdiği, bunların
maliyetlerde önemli bir artışa sebebiyet verdiği,
- Sadece agrega hammaddesi, asgari ücret, kredi faizleri, trafik sigortası ve
vergilerinde önceki yıllardan çok daha ciddi miktarda gerçekleşen zamların bile
maliyetlerinde 12-13 TL civarında bir artışa sebep olduğu
- IRMAK BETON’un soruşturma konusu coğrafi bölgelerden sadece İzmir merkez
pazarında Gaziemir’deki tek tesisi ile faaliyette bulunduğu, Gaziemir'deki
tesisinin son derece küçük bir kapasiteye sahip olması nedeniyle pazarın en
küçük aktörü olduğu dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerektiği,
- Soruşturma konusu dönemde hazır beton fiyatlarındaki artışın ilk ve en önemli
nedeninin kendileri dışında gelişen çimento fiyatlarındaki artıştan kaynaklandığı,
agrega fiyatlarındaki artışla asgari ücrette yaşanan artışın maliyetleri artırdığı,
- Zorunlu olarak yapılan fiyat artışlarına karşın, fiyatlarının, soruşturma konusu
dönemde dahi rakipleri arasında en düşük seviyelerde kaldığı,
ifade edilmektedir.
I.4.3. YARBAY BETON Tarafından Yapılan Savunmalar
(64) Tarafın savunmaları aşağıda özetlenmiştir:
- Yerine inceleme sırasında, kendilerinin 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiğine dair bir
bulgu bulunmadığı, diğer firmalardan tespit edilen delillerde kendilerinin son
derece rekabetçi bir firma olduğunun ve bundan firmaların rahatsızlık
duyduklarının hatta bu rekabetçi tutumlarını kırmak için çimento fiyatlarını
artırmak ya da alımlarını durdurmak gibi yaptırımların uygulanması
düşünüldüğünün ifade edildiği,
- Delil 1’deki yazışmadan rekabete dayalı bir satış politikası izlediklerinin
anlaşıldığı hatta bundan dolayı çimento üreticileri tarafından açık bir tehdit
altında bulundukları,
- Delil 2’de yer alan e-postada beton fiyatı hususunda kendileri de dâhil olmak
üzere “antak” kalındığı ifade edilmiş ise de bu hususta bir anlaşmanın
bulunmadığı, bu delilin tamamen üçüncü bir kişinin soyut beyanından ibaret
olduğu, somut bir delil şeklinde aleyhlerine değerlendirilemeyeceği, 4054 sayılı
Kanun’un ihlal edildiğinin ileri sürülebilmesi için tarafların birlikte hareket
ettiklerini gösteren yeterli delilin bulunması gerektiği,
17-27/452-194
27/48

- Delil 2’de yer alan e-postada bahsi geçen TÜRKERLER ve RÖNESANS
HOLDİNG gibi büyük firmalara güçleri nispetinde teklif verildiği, fakat kendilerinin
çimento ve agrega konusunda bağımlılık durumu bulunduğundan ve büyük
projelerde alıcılarının pazarlık gücünün daha yüksek olduğu da göz önüne
alındığında, söz konusu projelere çimento ve/veya agrega üreticisi konumundaki
firmaların hazır beton tedarik etmelerinin rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma
yapıldığını göstermeyeceği,
- Delil 3 ve Delil 4’te yer alan e-postalarda belirtilen tarihlerdeki beton fiyat
artışının, faturalarında mevcut fiyatlara bakıldığında gerçek dışı olduğunun
görüleceği, bahsedilen e-postalarda zikredilen fiyat artış görüşmelerinin hiçbir
zaman kendileri ile yapılmadığı, Ocak ayının son günlerine kadar herhangi bir
fiyat artışı yapmadıkları, hatta Şubat ve Mart aylarında dahi sunulan faturalarda
da görüleceği üzere rekabetçi fiyatlarla beton satışı yapılmaya devam edildiği,
- Delil 5’te rekabetçi fiyatlarından bahsedildiği, hatta uyumlu hareket
etmemelerinin çimento üreticilerini rahatsız ettiği, kaldı ki bu ifadelerin tamamen
kendileri dışında beyan edilmiş olduğu için aleyhe delil olarak
düşünülemeyeceği,
- Delil 6’da kendileri dışında bir konu hakkında bilgi verildiği,
- Agrega ve çimento fiyatlarında artış olduğu, asgari ücrette yapılan artışın sabit
maliyetlere yansıdığı, şirket borçları, yedek parça ve araç alımının döviz ile
yapıldığı ve aynı dönemdeki döviz kurlarında artış yaşandığı, tüm bunların
maliyetlere ciddi etkileri olduğu, ham maddeye bağımlı pozisyonda olduklarından
eski fiyatlarla satış yapmanın imkânsız olduğu, beton fiyatlarının benzer
olmasının tek başına rekabetin kısıtlandığı anlamına gelemeyeceği, 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin ihlali için fiyatlarda paralelliğin tek başına yeterli
olmadığı,
- 05.01.2016 ve 11.01.2016 arasında meydana gelen beton fiyatlarındaki
artışların, aynı dönemde agrega ve çimento fiyatları ile asgari ücret artışından
kaynaklı olduğu,
- Fiyat artışına bakıldığında aynı dönemdeki fiyat artış miktarının rakipler arasında
en düşük oranı içerdiği, sadece maliyetlerdeki artışın fiyatlara yansıdığı,
- Soruşturmaya dayanak yapılan hiçbir evraktan direkt veya dolaylı olarak
sorumluluklarının bulunmadığı gibi bilgi ve ilgilerinin de olmadığı
- Dosya kapsamında yer alan delillerden üç çimento üreticisi beton firmasının
anlaştığı, fiyat politikasına uymayan firmaların çimento fiyatlarının
yükseltecekleri, yine de anlaşmaya uyulmazsa çimento satışının kesileceğinin
belirtildiği, anlaşmaya uymayan firmalar arasında müvekkil firmanın da sayıldığı,
buradan kendilerinin son derece "rekabetçi" bir şirket olduğunun ortada olduğu,
- İncelenen tüm delillerden uyumlu eylem içerisinde olmadıkları, diğer firmalarda
rekabet halinde olduklarının anlaşıldığı
ifade edilmektedir.

17-27/452-194
28/48

I.4.4. AKÇANSA Tarafından Yapılan Savunmalar
(65) Tarafın savunmaları aşağıda özetlenmiştir:
- Adlarının, iddialara esas teşkil eden hiçbir belgede yer almadığı ve ilgili
belgelerin hiçbirinin kendilerinden elde edilmediği, diğer teşebbüslerle herhangi
bir temaslarının olmadığı ve bu kapsamda ihlal iddialarıyla bağlantılarını ortaya
koyan hiçbir belge bulunmadığı,
- Soruşturma bildiriminde isnat edilen eylemlerin 4054 sayılı Kanun'un 4.
maddesinde düzenlenen eylemlerden hangisi kapsamında ihlal teşkil ettiğinin
açık bir şekilde belirtilmediği, anlaşma ve uyumlu eylemin, aradaki sınırlar
belirlenmeksizin ve muğlak bir şekilde bir arada iddiaya konu edilmesinin hukuki
güvenlik ilkesini zedelediği,
- Kurul’un 14.01.2016 tarihinde bir önaraştırma yapılmasına karar verdiği, en geç
2016 yılının Şubat ayının dördüncü haftasında soruşturma açmış olması
gerekmekte olduğu, ancak Kurul’un sürelere riayet etmeyerek soruşturmasını
20.02.2016 tarihinde açmış olduğu, emredici olarak belirlenen sürelere riayet
edilmediği ve bu sürelerin alenen ihlal edildiği,
- Soruşturmaya neden dâhil edildiklerine dair gerekçenin soruşturma bildiriminde
yer almadığı, kendilerinin ve diğer bazı teşebbüslerin hangi nedenlerden dolayı
soruşturmaya dâhil edildiğinin en azından genel hatlarıyla açıklanmasının
beklenildiği, bunun yapılmayarak soruşturma bildiriminin usulen sakatlandığı
- Soruşturma bildiriminde ihlal şüphesi duyulduğu belirtilen eylemlere herhangi bir
surette katılımlarının olmadığı,
- Tamamen ticari gerekçelere dayanan fiyat hareketlerinden, teşebbüsler
arasında soruşturma konusu iddialara yönelik hiçbir koordinasyonun varlığı
gösterilmeden ihlale dâhil olduğu şüphesiyle soruşturmaya dâhil edilmelerinin
somut olayın adaletine ters düştüğü,
- İddia konusu dönemdeki fiyatları incelendiğinde, iddiaların desteklenmediğinin
açık olduğu,
- Hiçbir çimento ve/veya hazır beton üreticisiyle fiyat belirlemek ve/veya piyasayı
yönlendirmek amacıyla bir araya gelmedikleri, İzmir bölgesinde faaliyet gösteren
hem çimento üreticisi hem hazır beton üreticisi konumunda olan kendileri dâhil
toplam dört adet teşebbüs bulunduğu, ilgili belgede ise üç adet çimento
üreticisinden bahsedilmekte olduğu, gerek Delil 1’de gerekse soruşturma
bildiriminin tamamında adlarının dahi geçmemesinin kendilerinin bu üç teşebbüs
arasında yer almadığı anlamına geldiği, kendilerinin bu teşebbüsler arasında
pazar payı olarak dördüncü teşebbüs konumunda olduğu,
- 2015 yılının Ekim ayı ile 2016 yılının Şubat ayları arasında hazır beton üreticisi
firmalara kendileri tarafından yapılan çimento satışlarına ilişkin miktar ve fiyat
bilgisi içeren tablo incelendiğinde, Delil 2’de yer alan “buna uymayan firmalara
çimento fiyatlarının yükseltileceğini, yine de uymazlarsa çimento satışının
kesileceğini anlattı" ifadesinin kendileri için geçerli olmadığının görüleceği,
- Delil 1 kapsamında soruşturma taraflarından YARBAY BETON ve KAVNAK
BETON'a satış gerçekleştirmediklerinin, bu teşebbüslerin hiçbirinin kendilerinin
müşterisi olmadığı, DERE BETON’a Ocak-Kasım 2015 döneminde geçici olarak
Aliağa bölgesinde bir proje kapsamında çimento satışı gerçekleştirildiği,

17-27/452-194
29/48

- Ağırlıklı ortalama gri çimento fiyatları incelendiğinde fiyatların Aralık 2015, Ocak
2016 ve Şubat 2016 aylarının her birinde (…..) TL/ton olduğu, hatta ilgili
dönemde hazır beton üreticilerine yapılan çimento satışlarında çimento
fiyatlarının önceki aylara göre bir düşüş sergilediği,
- Delil 2’nin kendileri ile bir bağlantısı bulunmadığı, satış kotası koyulmasına ilişkin
bir takım ifadelerle hiçbir ilişkilerinin bulunmadığını, soruşturma konusu bağımsız
hazır betonculardan (DERE BETON, YARBAY BETON, VAROL BETON,
MENDEŞ BETON, IRMAK BETON, KAVNAK BETON) hiçbirine ilgili dönemde
satışlarının dahi bulunmadığı,
- Belgede yer alan İzmir’de yapılacak büyük projelere yapılan atfın, kendileri için
gerçeği yansıtmadığı, zira soruşturma konusu dönem olan Aralık 2015-Ocak
2016 içerisinde başlamış herhangi bir büyük projeye hazır beton sağlamadıkları,
- Delil 2 doğrultusunda C 25 türü hazır beton fiyatlarının 120 TL/m3 olarak
belirlenip belirlenmediğine bakıldığında, kendilerinin İzmir ilinde Aralık 2015
fiyatının (…..) TL/ m3, Ocak 2016 dönemi fiyatının (…..) TL/m3 ve Şubat 2016
dönemi fiyatının (…..) TL/m3 olduğunun görüleceği, bu rakamların Delil 2'de yer
alan 120 TL/m3'lük seviyenin oldukça altında olduğu, soruşturma bildiriminde
ifade edilenin aksine fiyatların önemli ölçüde arttığından söz etmenin mümkün
olmayacağı,
- Delil 3’te de adlarının dahi geçmediği, ilgili belgenin başka bir teşebbüsten elde
edildiği, ilgili belgede bahsi geçen "04.01.2016 tarihi itibariyle fiyat artışı"nın
kendileri açısından gerek C 25 gerekse C 30 türü hazır beton için
gerçekleşmediği,
- Delil 4’te adlarının dahi geçmediği ve belgede kendilerinin hiçbir surette yer
almadığı, sayısal veriler değerlendirildiğinde fiyat verilerinin toplulaştırılmış
teşebbüs verilerinden ayrı incelenirse, kendileri açısından belgeye ilişkin genel
değerlendirmelerinin herhangi bir geçerliliği bulunmadığı, fiyatlarında genel
değerlendirmede yer verilen 10 TL'lik ve yaklaşık % 20 oranında bir artışın değil,
yaklaşık (…..) TL'lik ve %(…..) oranında bir artışın olduğu, kaldı ki yine aylık
ortalama satış fiyatlarının hiçbir şekilde ilgili e-posta mesajında kaydedilen fiyat
seviyelerine yaklaşmadığının görülebileceği, bu nedenle bu belgenin aleyhlerine
bir delil oluşturmayacağı,
- Delil 5’te bahsi geçen toplantının katılımcıları arasında bulunmadıkları, hatta
kendilerinin belgeyi hazırlayan hazır beton üreticisi teşebbüsün "rakip firma"
olarak listelediği teşebbüsler arasında dahi sayılmadığı, zaten Delil 5'te anılan
teşebbüslere ilgili dönemde çimento satışının bulunmadığı,
- Delil 6 ile de bir ilişkilerinin bulunmadığı, ilgili pazarda varlığı iddia edilen hiçbir
birlikteliğe dâhil olmadıkları,
- İzmir dâhil, faaliyet gösterdiği bütün ürün pazarlarında ve coğrafi bölgelerinde
her türlü fiyatlandırma kararını kendi bağımsız ticari stratejileri çerçevesinde alıp
uyguladıkları,

17-27/452-194
30/48

- İddia konusu dönemde fiyatlarında görülen minimal artışın ağırlıklı olarak
maliyetlerdeki artıştan kaynaklandığı, fiyatlandırma stratejisinde dikkate alınan
en önemli parametrelerin hazır beton hammadde (özellikle agrega), üretim,
dağıtım ve işçilik ile diğer operasyonel giderler olduğu, Kasım 2015-Şubat 2016
ayları arasında agrega maliyetlerinde ciddi artışların meydana geldiği, iddia
konusu dönemde agrega maliyetlerindeki artışa ilişkin sundukları veriden açıkça
görüldüğü üzere iddia konusu dönemde agrega maliyetlerinde Menemen
tesisinde % (…..) Bornova tesisinde % (…..) ve Aliağa tesisinde % (…..) oranında
olmak üzere artış yaşandığı, bu doğrultuda söz konusu artışların hazır beton
maliyetine Menemen tesisinde (…..) TL, Bornova tesisinde (…..) TL ve Aliağa
tesisinde (…..) TL olarak yansıdığı,
ifade edilmektedir.
I.4.5. DERE BETON Tarafından Yapılan Savunmalar
(66) Tarafın savunmaları aşağıda özetlenmiştir:
- Kurum tarafından ne önaraştırma aşamasında ne de soruşturma bildiriminde
4054 sayılı Kanun’un ortaya koyduğu dört seçenekten (ihbar, şikâyet, Bakanlığın
talebi üzerine veya re’sen) hangisine istinaden karar verilmiş olduğuna ilişkin
olarak bilgi verilmediği,
- Önaraştırmanın fiilen hangi tarihte tamamlandığının bilinemediği, ancak
önaraştırma kararı 14.01.2016 tarihinde alındığında göre önaraştırma süresinin
bu tarihte başlaması ve 30 gün içerisinde tamamlanması gerekeceği, bu tarihin
ise en geç 15.02.2016 tarihinde dolmuş kabul edileceği, dolayısıyla 4054 sayılı
Kanun’un 40. maddesine aykırılık söz konusu olduğu, öte yandan 40. maddeye
aykırılık olmasaydı bile 41. maddeye aykırılığın ortada olduğu, zira önaraştırma
raporunun 30 gün içerisinde tamamlanıp Kurul’a teslim edilmesi ve bunu takip
eden 10 gün içerisinde Kurul’un soruşturma açılıp açılmamasına karar vermesi
gerektiği, bu nedenle soruşturmaya derhal son verilmesi gerektiği,
- Önaraştırma sürecinde rekabet uzman yardımcılarının görev almış olmasının
soruşturmayı usul açısından sakatladığı,
- Güncelliğini yitirmiş ve Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz kapsamında
teşebbüsler arasında paylaşılmasında sakınca olmayan verilerin ticari sır olduğu
gerekçesiyle taraflarla paylaşılmadığı, buna karşın uyumlu eylem karinesine
karşı savunma yapmalarının beklendiği, ancak bu durumun savunma haklarını
kısıtladığı,
- Ne soruşturmada incelenen dönemde ne de öncesinde 4054 sayılı Kanun’a
aykırı bir anlaşma, uyumlu eylem ya da teşebbüs birliği kararına taraf oldukları,
- İzmir ilinde faaliyet gösteren bazı hazır beton üreticilerinde inceleme yapıldığı,
diğerlerine ilişkin olarak herhangi bir inceleme yapılmadığı, teşebbüslerin dikey
bütünleşik yapılar içerisinde yapmış olduğu transferler (örneğin agrega - hazır
beton, çimento - hazır beton) ayrıştırılmadan analiz yapıldığı,
- Soruşturma bildiriminde yer alan iletişim delillerine ilişkin olarak bu delillerin
hangi teşebbüslerden ve hangi konumdaki kişilerden elde edilmiş olduğunun
açıklanmamasının delillerin anlamlandırılması, yorumlanması ve nihayetinde
delillere ilişkin olarak savunma yapılmasını zorlaştırdığı,
- İlgili coğrafi pazarların trafik koşulları da dikkate alınarak her bir hazır beton tesisi
bazında tespit edilmesi ve kesişim alanlarının ortaya konulmasının gerektiği,
17-27/452-194
31/48

- Delil 1’den ancak hem çimento hem hazır beton üreticisi olan üç teşebbüsün
kendi arasında bir anlaşma yaptığına ilişkin duyumlar olduğu, duyuma göre
birlikte hâkim durumda olduğu değerlendirilen üç teşebbüsün çimento ve hazır
beton fiyatlarını yükseltmeyi planladıkları, bu durumda diğer hazır beton üreticisi
teşebbüslerin dikey bütünleşik teşebbüslerin anlaşmasına uyum göstermek için
zorlanacağı anlamının çıkacağı ki çimento fiyatlarını yükseltmesi halinde hazır
beton üreticilerinin zam yapmasının gerekeceğinin açık olduğu,
- Delil 1’deki ifadelerden kendilerinin rakip teşebbüsleri olan YARBAY BETON ve
KAVNAK BETON ile rekabet içerisinde olduğunun görüleceği, YARBAY BETON
ve KAVNAK BETON’un, kendileri ile Bornova merkezli hazır beton santralleri
aracılığıyla İzmir merkez ilçelerinde rekabet halinde olduğu, öte yandan üç
teşebbüsün rekabet içerisinde olduğunu gösteren bir iletişim delilinin aynı üç
teşebbüs aleyhine soruşturma açmakta kullanılmasının tutarlı olmadığı,
- Delil 2’de duyumların söz konusu olduğu herhangi bir somut verinin yer almadığı,
Delil 2’nin ikinci paragrafından dikey bütünleşik teşebbüsün çimentoya zam
yapma çabasından bahsedildiği, dolayısıyla hazır beton pazarına ilişkin bir
soruşturma açısından delil niteliği taşımadığı,
- İletişim delillerindeki bazı ifadeleri sektördeki bilgi kirliliğine bağladıkları,
- Kendilerinin Aralık 2015-Ocak 2016 döneminde çimento alım fiyatlarında zam ile
karşılaştıkları, bu zamların devam edebileceğinin belirtildiği, bu doğrultuda ticari
hayatın gerekleri doğrultusunda çimento zammının eşzamanlı olarak bire bir
hazır betona yansıtılamayacağını ve kademeli olarak yapılmasını istedikleri,
- Delil 3’ün bir yandan hazır betonda fiyat artışlarının bir duyumdan ibaret
olduğunu göstermekte olduğu, öte yandan ise dikey bütünleşik teşebbüsler
tarafından yapılacak bir fiyat artışının diğer teşebbüsler tarafından yakından
takip edileceğini ve oligopolistik bağımlılık çerçevesinde böyle bir fiyat artışına
uyumu göstermekte olduğu,
- Delil 4'te ve diğer delillerde de belirtilen fiyat seviyelerinin soruşturma bildiriminde
yer alan tablo ve grafiklere göre gerçekleşmiş olmadığı, bunların tamamen
duyum ve söylemlerden ibaret olduğu, hazır beton ve çimentoda olan zamların,
iletişim delillerinde geçen düzeylerde ve aynı seviyelerde olmadığı,
- Delil 5'te geçen tabloda kendi adlarına rastlanılmadığı, zaten kendi aleyhlerine
delil teşkil eden bir iletişim delilinin soruşturma bildiriminde yer almadığı,
- Önaraştırma ve soruşturma kapsamında incelenen dönem olan Aralık 2015-
Şubat 2016 döneminde hazır beton fiyatlarına zam yapılmış olduğunun sabit
olduğu, ancak bunun rakip teşebbüslerden bağımsız olarak ve ekonomik ve
rasyonel gerekçeler ile yapıldığı, hazır beton üreticilerinin çimento zamları
karşısında kısa vadede hareket kabiliyeti olmadığı, asgari ücrette 2016 itibariyle
ciddi bir artışa gidildiği, döviz kurunda gerçekleşen artışın etkilerinin olduğu,
- Önaraştırma sürecinde açıkladıkları üzere agrega pazarında gerçekleşen
zamlarda özellikle 3213 sayılı Maden Kanunu’na göre alınan Devlet Hakkı Payı
bedelinde yaşanan artışın belirleyici rol oynadığı, devlet tarafından alınan
bedellerdeki artışın, döviz kuru ve işçilikteki artışla birleşince agrega-hazır beton
hattında dikey bütünleşik teşebbüslerin dahi fiyat/maliyet artışından korunamaz
hale geldiği,
- (…..),
17-27/452-194
32/48

- VAROL BETON'da yapılan yerinde incelemede elde edilen belgelerin bir uyumlu
eyleme işaret etmediği,
- İddia edilen rekabet ihlalinin "hazır beton fiyatını artırmayan bağımsız hazır beton
imalatçılarına çimento bedelinin yükseltilmesi" şeklinde olduğu, iletişim
delillerinin de bu yönde olduğu, ilgili ürün pazarının hazır beton yerine çimento
olması gerektiği,
- Delil 7’nin 2014 tarihli olduğu, DERE BETON ile çimento tedarikçileri arasında
fiyat pazarlıklarını gösteren bir belge olduğu,
- Maliyet kalemlerinin eksik incelendiği, ihlal olduğu iddia edilen dönem ile
sonrasının karşılaştırılmadığı,
- Çimento üreticilerinin hazır beton pazarında birlikte hâkim durumda olup
olmadıklarının incelenmediği,
- DERE BETON’un zam oranının dosya kapsamında yer aldığı gibi %26 ile en
yüksek oranda olmadığı,
- Hazır beton pazarında yılbaşlarında zam yapılmasının olağan olduğu, maliyet
artışları ve taleple orantılı zam yaptıkları,
- Hazır beton pazarının son derece rekabetçi olduğu, maliyet altı fiyatlama yapan
şirketlerin etkin olmadığı ve pazardan çıktığı, İzmir ilinde incelenen dönemde
hazır beton pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerden EGE BETON ve
NALBANTOĞLU’nun pazardan çıktığı, soruşturmaya taraf olan YARBAY
BETON’un santrallerini devrettiği, VAROL BETON ve KAVNAK BETON’un iflas
erteleme talebinde bulunduğu, hazır beton pazarında rekabet karşısında
maliyetleriyle doğru orantılı şekilde zam yapmaktan kaçınan teşebbüslerin orta
vadede pazardan çıkmak zorunda kaldıkları, dolayısıyla dosya kapsamındaki
gibi kısa bir dönem üzerinden inceleme yapılmaması gerektiği,
- İletişim delillerinin bir anlaşma veya uyumlu eylemi kanıtlamak açısından
şüpheleri bertaraf edecek nitelikte olmadığı,
ifade edilmiştir.
I.4.6. KAVNAK BETON Tarafından Yapılan Savunmalar
(67) Tarafın savunmaları aşağıda özetlenmiştir:
- Delil 1’in hazır beton firmalarının fiyat belirlemeye yönelik bir uygulama içinde
bulundukları iddiasını desteklemediği, yazışmada yer alan ifadelerin dikey
bütünleşik firmaların tek taraflı bir uygulaması olarak değerlendirildiği,
- Delil 1 kapsamında yer alan "buna uymayan firmalara çimento fiyatlarının
yükseltileceğini, yine de uymazlarsa çimento satışının kesileceğini" ifadelerinden
görüldüğü üzere, çimento üreticisi konumundaki firmaların, çimento (ve agrega)
fiyatlarındaki artışın kalıcı olabilmesini ve hazır beton fiyatlarında da artış
meydana gelmesini sağlamak adına, gerekirse girdi sağlayıcı konumlarını da
kullanabileceğini ima edildiği,
- (…..),
- Delil 1’den ayrıca kendilerinin hazır beton piyasasındaki rekabete örnek olarak
gösterildiği, ancak ne kadar rekabetçi hareket etmek isterseler de girdi
fiyatlarındaki artışları tamamen göz ardı etmelerinin ve alt pazardaki fiyat
politikasının üst pazardaki gelişmelerden bağımsız olarak belirlenmesinin ihtimal
dâhilinde olmadığı,
17-27/452-194
33/48

- Delil 2’nin yorumlanmasında fiyat artışında dikey bütünleşik firmalar ile kendileri
gibi hazır beton üreticilerinin rolünün isabetli bir biçimde yapılamadığı, bunun
sebebinin yazışmada geçen "an tak kalma" kavramının söz konusu e-postayı
kaleme alan kişi tarafından yanlış biçimde kullanılması olduğunun düşünüldüğü,
- Delil 2'de yer alan ve beton üreticilerinin anlaşmış olabileceği şeklinde aktarılan
açıklamaların, sağlayıcı-alıcı arası tek taraflı bir iletişimin bir parçası olduğunun
düşünüldüğü,
- Delil 3’ü kaleme alan kişi tarafından hazır beton üreticilerinin 04.01.2016 günü
fiyat geçişi yapmalarının beklendiği ifade edilse de agrega fiyatlarında Ocak
ayında ciddi bir artış yaşandığı, hazır beton pazarında faaliyet gösteren
teşebbüslerin fiyat artışına gitmesinin rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmaya taraf
olmasından değil, maliyetlerindeki artışı pazara yansıtmasından kaynaklı
olduğu,
- Delil 4 ile kendilerinin bir ilişkisinin bulunmadığı, yazışmada geçen “deklerasyon”
ifadesinden haberdar olmadıkları, fakat bu ifade ile çimento üreticilerinin zammı
hazır beton üreticilerine bildirmesi ve hazır beton üreticilerinin de maliyet artışı
dolayısıyla fiyat artışı olacağını müşterilerine bildirmesinin kastedildiği,
- Delil 5’in ikinci kısmında geçen YARBAY BETON’un hazır beton fiyatlarında
gerekli uyumu sağlamadığı takdirde ÇİMENTAŞ’ın çimentoya zam yapılacağı
ifadesinin, çimento üreticilerinin (ve dikey bütünleşik firmaların) piyasa fiyatı
üzerinde ne denli etkili olduğu ve tek taraflı olarak bunları etkileyebileceğini
gösterdiği,
- Delil 6’da yer alan hazır beton üreticisi firmaların fiyat birlikteliği içerisinde
oldukları hususu ve bahsi geçen toplantı ile kastedilenin ne olduğunu
bilmedikleri,
- Bazı hazır beton üreticilerinin, agrega bakımından dikey bütünleşik oldukları,
kendilerinin ise agregayı da tamamen pazardan temin ettikleri, dolayısıyla
agrega maliyetleri bakımından da teşebbüs özelinde bir değerlendirme
yapmanın daha sağlıklı olacağı,
- Fiyatlardaki değişimin rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmadan değil, maliyetlerdeki
değişimden kaynaklı olduğu yönündeki savunmalarının, soruşturmaya taraf
olmayıp dolayısıyla piyasa koşullarında faaliyet gösterdiği kabul edilen
teşebbüslerin de fiyatlarının incelemesi ve 2016 Ocak ayında benzer bir fiyat
geçişinin bu teşebbüsler açısından da incelendiğinde aynı fiyat geçişi
görüldüğünde netleşeceği,
- Hazır beton fiyatlarına yönelik değerlendirmelerin hammadde tarafında yaşanan
gelişmelerin de göz önünde tutulması halinde isabetli olacağı, hammadde
fiyatlarında yaşanan gelişmeler dikkate alınmadan bu sektör özelinde yapılacak
her bir analizin gerekçe bakımından eksiklik taşıyacağı
- Her ne kadar 2015 yılı Aralık ayı ile 2016 yılı Ocak ayı arasında ilgili pazardaki
hazır beton fiyatlarında bir artış yaşandığı ve kendilerinin de bu dönemde hazır
beton fiyatlarında artışa gittiği belirtilse de bu artışın sebebinin yatay bir uzlaşma
değil, çimento sağlayıcılarının fiyatların arttırılması yönündeki dikey baskısı ve
hazır beton girdi fiyatlarındaki önemli artış olduğu,

17-27/452-194
34/48

- Hazır beton pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin, hem rakip hem de
sağlayıcı konumundaki dikey bütünleşik teşebbüsler ile iletişime geçmelerinin bir
zorunluluk olduğu, bunun rekabet hukuku bakımından bir ihlal olarak
nitelendirilemeyeceği,
- Kaynak teorisi gereği dikey bütünleşik sağlayıcı ile alıcı konumundaki
teşebbüsler arasındaki bir anlaşma ile alt pazardaki fiyatların arttırılmasının
ancak bu anlaşmanın alıcıların inisiyatifiyle hayata geçirilmiş olması durumunda
alıcıların sorumluluğuna sebebiyet vereceği, artışın, sağlayıcının kendi
inisiyatifine dayalı kısıtlamalardan kaynaklandığı durumlarda ise, hukuken
kınanabilir iradesi olmayan alıcıların, kısıtlama dolayısıyla fayda sağlasalar dahi
ihlalden sorumlu tutulamayacakları, hazır beton üreticilerinin çimento
üreticilerine üst düzeyde bir bağımlılığının bulunduğu ve çimento üreticilerinin,
çimento fiyatına müdahale etmek suretiyle hazır beton üreticilerinin uygulayacağı
fiyatları çok büyük ölçüde kontrol edebildiği, bu sebepten ötürü, iktisadi bir bakış
açısıyla (özellikle de hazır beton üreticilerinin çimento üreticilerine olan ekonomik
bağımlılığı dikkate alındığında) somut olaydaki ilişkinin bir sağlayıcı/yeniden
satıcı ilişkisine büyük ölçüde benzerlik arz ettiği,
- (…..),
- MÜFED yetkilisinin, mevcut soruşturmada inceleme konusu yapılan hazır beton
fiyat artışlarının tamamen dikey bütünleşik sağlayıcıların inisiyatifiyle hayata
geçirildiğini ifade ettiği, Delil 1 ve 4'ten de hazır beton fiyatlarına yönelik artışın
esasen dikey bütünleşik sağlayıcıların talebine dayandığının anlaşıldığı,
- Mevcut durumda dikey bütünleşik sağlayıcılardan kaynaklanan ve fakat tüm
hazır beton üreticilerinin gönüllü olarak iştirak ettiği bir uygulamanın da söz
konusu olmadığı,
- KAVNAK BETON'un esasen hazır beton fiyatlarının yükseltilmesi yönünde bir
anlaşmaya taraf olma iradesinin bulunmadığının ve (girdi fiyatlarındaki ciddi
artışın yanı sıra) çimento sağlayıcısından gelen baskılar dolayısıyla fiyat artışına
gittiğinin en önemli göstergesinin müşterilere kesilen iade faturaları olduğu,
soruşturmaya konu dönemde hazır beton fiyatlarını belli bir oranda arttırmış ise
de (bu artışın önemli bir bölümünün maliyet artışından kaynaklandığı
belirtilmekte), bu fiyat artışının önemli bir bölümü iade faturaları suretiyle
müşterilerine geri verildiği,
- KAVNAK BETON’un kendi iradesi ile bir anlaşma içine girmiş olabileceğine işaret
eden yegâne emarenin, Delil 2'de yer alan, ÇİMENTAŞ'ın beton fiyatının tespiti
noktasında diğer bazı teşebbüslerin yanı sıra KAVNAK BETON ile de anlaştığına
ilişkin ibare olduğu, ancak izah edildiği üzere temel girdi sağlayıcısı olan
ÇİMENTAŞ ile "anlaşabilecek" bir konumda olmadıkları (sayfa 20),
- İade faturaları yoluyla müşterilere yaptığı geri ödemelerin analize dâhil olması
gerektiği, iade faturası uygulaması ile esasen belli bir risk alındığı, dolayısıyla
kendi iradelerine dayanmayan fiyat artışının tüm etkilerinin iade faturaları ile
ortadan kaldırılamadığı durumda dahi, rekabet hukuku bakımında bir
sorumluluğun doğmayacağı,

17-27/452-194
35/48

- KAVNAK BETON’un önce fiyatlarını arttırıp sonra iade faturası kesmesi ve uzun
vadeli çekleri kabul etmesinin nedeninin fiyatlarını kendi iradesiyle taraf olduğu
bir anlaşma nedeniyle değil, maliyet artışları ve çimento sağlayıcılarının yaptırım
tehdidi içeren baskıları sebebiyle arttırması olduğu, durumun koşulları
çerçevesinde rasyonel olarak bu seçeneğin değerlendirildiği, orta vadede ise bu
duruma çimento tedarikçisini değiştirerek cevap verdikleri,
- Dikey bütünleşik teşebbüslerin baskıları dolayısıyla ortaya çıkan fiyat artışlarının
müşteri nezdindeki etkilerini ortadan kaldırmak adına iade faturalarının yanı sıra,
normal şartlar altında kabul ettiğine kıyasen çok daha uzun vadeli çekler ile
ödeme aldıkları,
- Agrega maliyetlerindeki artışın, tüm teşebbüsleri eşit etkilediği yönündeki zımni
varsayımın hatalı değerlendirmeye sebep olduğu, zira fiiliyatta hazır beton
üreticilerinin bir kısmının agrega üretimi de gerçekleştirdiği,
- Somut olayda esasen dikey bütünleşik teşebbüslerin, ciddi pazar güçlerini ve
sağlayıcı konumunda olmalarının avantajlarını kullanarak, diğer teşebbüsleri,
kendi çıkarlarına uygun bir pazar yapısı oluşturmaya zorladıkları,
ifade edilmektedir.
I.4.7. MENDEŞ BETON Tarafından Yapılan Savunmalar
(68) Tarafın savunmaları aşağıda özetlenmiştir:
- Soruşturma açılmasına dair verilen kararın eksik inceleme ve hatalı
değerlendirmeye dayalı olduğu,
- Soruşturma kararına dayanarak olan ve delil olarak kabul edilen belgelerin
kendileri ile bir ilgisi olmadığı, bu yazışmalarda taraf olmadıkları ve kendilerinden
bahsedilmediği,
- Soruşturma bildirimindeki yazışmaların kimler arasında yapıldığının gizli
tutulduğu,
- Delil 1’de görüşmenin bir hazır beton şirket yetkilisi ile ÇİMENTAŞ yetkilisi
arasında geçtiğinin anlaşıldığı, kendilerinin hiçbir dönem ÇİMENTAŞ ile ticari bir
ilişkiye girmedikleri,
- Fatura örneklerinden de anlaşılacağı üzere Aralık ayı içerisinde C 25 ve C 30 tipi
betonda herhangi bir artış uygulanmadığı,
- Ekim ve Kasım aylarında pompasız (mikserden) satış hacminin beklenenin
üzerinde arttığı ve bu yüzden Ekim-Kasım aylarındaki ortalama satış
rakamlarının düşük göründüğü, ortalamadaki bu düşmenin gerekçesinin
fiyatlarda indirim yapılması değil, nispeten pompasız (mikserden) satışların
artması olduğu, mikserden satış rakamlarının pompalı satış rakamlarının
ortalama %(…..) altında olduğu, dolayısıyla Aralık ayı içerisinde fiyat artış
oranlarının % (…..) olmadığının açık olduğu,
- Delil 2, 3, 4 ve 5’te yer alan yazışmaların ortak özelliğinin, yazışma taraflarının
04.1.2016 tarihi itibarıyla ortak fiyat politikası oluşturulduğunu beyan etmeleri
olduğu, fakat kendilerinin Aralık 2015 ve Ocak 2016 ayı fiyat artışlarının maliyet
kaynaklı olduğu,
- Delil 6’da bahsedildiği şekilde bir anlaşma veya uygulamalarının olmadığı,
17-27/452-194
36/48

- Fiyat artışlarının soruşturma dosyasında görünenden düşük olduğu, bunun
nedeninin teşebbüslerin ürün ve hizmet gamının, satışların segmentasyonunun
gereği gibi analiz edilmemesi olduğu,
- Tek bir üründe dahi satış fiyatının verilen hizmete göre değişiklik arz ettiği,
örneğin C 25 betonun mikserden satış fiyatı ile pompalı satış fiyatı aynı olmadığı,
ikisinin arasında %(…..) 'ye yakın fark bulunduğu,
- Ekim ayı içerisinde (…..) m3 olan mikserden satışların Kasım ayı içerisinde
%(…..) üzerinde artış göstererek (…..) m3 olduğu, Kasım ayında mikserli
satışların, toplam satışlar içerisindeki payının % (…..) olduğu, bir önceki ay olan
Ekim ayında ise bu payın %(…..) olarak ölçüldüğü, Kasım ayı içerisinde mikserli
satış fiyat ortalamalarının pompalı satış ortalamalarının %(…..) aşağısında
olduğu dikkate alındığında Kasım ayında tüm satışların fiyat ortalamasındaki
düşüşün sebebinin mikserli satışlardaki artış olduğunun anlaşılacağı,
soruşturma bildiriminde yapılan analizin temelde bu açıdan, ayrıca ürün gamına
ilişkin bir değerlendirme içermemesi nedeni ile hatalı olduğu,
- Toplam maliyetlerin % 65’ini teşkil eden çimento ve agrega fiyatlarının ayrı ayrı
%(…..) civarında artış gösterdiği, bunların faturalar ile sabit olduğu, bu artışların
toplam maliyetin %(…..) artmasına sebep olduğu ve bunun satış fiyatına
yansımasının doğal olduğu,
- Söz konusu fiyat artışlarının karlılıklarına bir etkisi olmadığı, aksine Aralık 2015-
Ocak 2016 döneminde satış cirosunun %(…..) nispetinde düştüğü ve bunun
önemli miktarda zarara sebep olduğu,
- Çimento üreticisi hazır beton tedarikçilerinin İzmir hazır beton piyasasını domine
ettikleri, kendi fiyat politikalarına aykırı davranma eğiliminde olan hazır beton
tedarikçilerinin maliyetlerini arttırmak için fiyatı arttırdıkları, kabul anlamına
gelmemek üzere esasen 1 numaralı delilde de anlaşmaya uymayan şirketlerin
çimento maliyetlerinin artırılacağına dair bir ifade geçmekte olduğu, bu durumda
eldeki verilerden anlaşılması gerekenin kendilerinin herhangi bir anlaşma ya da
uyumlu eylemin tarafı değil ancak mağduru olduğu, zira BATIÇİM’in çimento
bedelini (…..) TL’den (…..) TL’ye çıkardığı, bunun piyasa koşulları ile
açıklanamayacağı, aynı dönemde farklı hazır beton üreticilerinin çimento alım
maliyetlerinin daha düşük olduğunun tahmin edildiği,
- 2016 yılı Mart ayı itibariyle çimento alış maliyetinin bir kez daha artırılarak (…..)
TL’den (…..) TL’ye çıkartılması üzerine, çimento alımlarının (…..) yapılmaya
başlandığı ve sonrasında çimento alım maliyetinin (…..) TL’ye düştüğü,
- Fiyatlarındaki artış ve azalmaların, herhangi bir anlaşma ve uyumlu eyleme
dayanmadığı, aksine piyasa dinamikleri ve maliyet bazlı fiyatlama yapıldığı
ifade edilmektedir.
I.4.8. MODERN BETON Tarafından Yapılan Savunmalar
(69) Tarafın savunmaları aşağıda özetlenmiştir:
- Önaraştırma raporunun Kurul’un nihai kararına etki edebilecek belgelerden biri
olduğu, silahların eşitliği ilkesi kapsamında teşebbüsler için hayati öneme sahip
olduğu, 4054 sayılı Kanun’un 44. maddesinde de teşebbüslerin savunma hakkı
çerçevesinde kendileri ile ilgili düzenlenmiş her türlü evraka ulaşma haklarının
düzenlendiği,

17-27/452-194
37/48

- Önaraştırma raporunun kendilerine sunulmadığı bir durumda, önaraştırma
raporunda kendi lehlerine yorumlanabilecek bir tespite veya bir hukuki duruma
soruşturma raporunda yer verilmeme ihtimalinin bulunacağı ve/veya önaraştırma
raporunda görüldüğünde belki lehe kullanılabilecek bir tespitin, raporun
gönderilmemiş olması nedeni ile taraflarınca hiçbir zaman savunma konusu
yapılamayacağı,
- Kurul üyelerinin ya da raportörlerin soruşturma açılmaması yönündeki karşı
oyları ve/veya teşebbüsler lehine yaptıkları tespitlerin, soruşturma dönemindeki
esaslı savunma argümanlarından birine temel teşkil edebildiği, bu nedenle ön
araştırma raporu ve eklerinin soruşturma dönemi içerisinde taraflarına sunulması
gerektiği, Ankara 11. İdare Mahkemesi’nin 26.04.2012 tarih ve 2011/1735 E.
2012/590 K. sayılı kararının da açıklamalarını destekleyici nitelikte olduğu,
- Soruşturma bildiriminde soruşturma açılmasına dayanak gösterilen belgelerin
kendisini (bir kopyasını) içermemesinin, ilaveten bu belgelerin hangi
teşebbüslerden elde edildiğinin ve kimler tarafından kaleme alındığı bilgisinin
verilmemesinin savunma haklarını kısıtladığı
- Soruşturma bildirimi dâhilinde sunulan belgelerin ihlale taraf olduklarını
göstermediği,
- Delil 2’nin ispat standardı açısından bir ihlali ortaya koymadığı,
- Delil 3’ün rakip şirketlerin uzlaştığına ve MODERN BETON’un bu uzlaşmaya
taraf olduğuna dair herhangi bir somut bilgi içermediği,
- Delil 4’ün rakip şirketlerin bir araya geldiğini ispat etmediği, bir araya gelindiği
varsayımında dahi kendilerinin rakipleri ile bir toplantıya iştirak ettiğine veya
iletişime taraf olduğuna dair somut tespit bulunmadığı,
- Delil 5’in kendilerinin rakipleri ile bir iletişim/toplantı gerçekleştiğini
göstermediğini, sadece kendilerinin ilgili döneme ilişkin piyasada uyguladığı
fiyata dair bir bilgi içerdiği, bu bilginin de kendilerinden sağlandığına yönelik
herhangi bir somut tespiti barındırmadığı,
- Delil 6’daki ifadelerin bir söylemden öteye gitmediği, rakiplerin uzlaştığını
ispatlayacak somut bir bulgunun olmadığı, bu durumda kendilerinin fiyatları
artırmamasının anlaşmaya uymadıklarını değil taraf olmadıklarını gösterdiği,
- Rakipler ile bilfiil rekabete aykırı olan bir iletişim içerisinde olduğu ispatlanmadan,
fiyat hareketlerinin herhangi bir ispat unsuru olamayacağı,
- Delil 1’de aynı zamanda çimento üreticisi olan hazır beton şirketlerinin Aralık
2015’te C 30 sınıfı hazır betonu 105 TL’den satacağının ileri sürüldüğü, fakat
kendilerinin -(…..)- iddia edilen 105 TL’lik fiyattan oldukça düşük fiyatlarla Aralık
ayındaki satışlarını sürdürdüğü,
- C 30 sınıfı ürünlerde Aralık 2015'teki ortalama fiyatlarının Sarnıç tesisinde Kasım
ayında (…..) TL'den (…..) TL'ye gerilediği, ikinci büyük tesis olan Menemen'de
Kasım ayında uygulanan fiyatın (…..) TL'den çok cüzi bir artışla (…..) TL'ye
geldiği, Kemalpaşa tesisinde (…..) TL olan Kasım ayı fiyatından (…..) TL'ye
gerilediği, Bornova tesisinde yine son derece ihmal edilebilir bir artış ile Kasım
ayında (…..) TL olan fiyatın (…..) TL'ye yükseldiği,

17-27/452-194
38/48

- Bir anlaşmaya taraf olunsaydı ve pazardaki belirsizlikler ortadan kalksaydı,
satışlarının neredeyse %(…..)’ini yaptığı Sarnıç ve Menemen tesislerinde iddia
konusu 120 TL’lik fiyata geçmesi gerekirken, her iki tesiste de cüzi fiyat artışı
yaşandığı, MODERN BETON'un Ocak 2016'da İzmir genelinde (…..) TL
aralığında oluşan fiyatlarının, rakipleri ile bir fiyat anlaşmasına dâhil olmadığını
gösterdiği,
- (…..),
- Soruşturma bildiriminde sunulan fiyat grafiğinin, piyasadaki fiyatların ve fiyat artış
oranlarının birbirinden farklılaştığını gösterdiği, farklılaşan fiyatlar ve artış
oranlarının da rakipler arasında bir anlaşma olmadığına işaret ettiği,
- Ayrıca ürünlerine olan talebin (…..), İzmir ili genelinde (…..) dolayısıyla
fiyatlarının maliyet yanında talep unsuru çerçevesinde de rasyonel olduğu
- Soruşturma kapsamındaki belgelerde ileri sürülenin aksine, iddia edilen fiyatların
çok altında son derece rekabetçi fiyatlarla büyük projeleri kazanmış olmalarının
ve uyguladıkları rekabetçi fiyatlar karşısında pazar payını arttırmış olmalarının,
rakipleri ile bir uyumlu eyleme iştirak etmediklerini ortaya koyduğu,
- MODERN BETON’un fiyat hareketlerinin rasyonel olduğunu gösteren diğer
hususların MODERN BETON’un hazır beton ürünlerine olan talebin, Kasım ve
Aralık 2015'te yüksek bir artış göstermesi ayrıca incelemeye konu (…..)
ulaşılması olduğu, ayrıca Soruşturma Raporunda da tespit edildiği üzere, yüksek
düzeydeki agrega zamlarının maliyetleri olumsuz etkilediği
ifade edilmektedir.
I.4.9. ÇİMBETON Tarafından Yapılan Savunmalar
(70) Tarafın savunmaları aşağıda özetlenmiştir:
- Soruşturma bildiriminde ÇİMBETON ile ilgili olduğu belirtilen belge ve
değerlendirmelerin ÇİMBETON ile bir ilgisinin bulunmadığı ve ÇİMBETON
bakımından herhangi bir rekabet hukuku ihlaline işaret etmediği, bu kapsamda
soruşturma bildiriminde yer alan iddia ve isnatlarla ileri sürülen belge ve ifadeler
arasında uygun bir illiyet bağının kurulmadığı,
- Söz konusu belgelerin tümünün, alıcısı ve göndericisi belli olmayan fiyatlara
ilişkin birtakım ifadeler içeren belgeler olduğu, bu belgelerden hiç birinin
ÇİMBETON'da yapılan yerinde inceleme esnasında elde edilmediği, kendilerinin
haberi dahi olmadığı konuşma ve e-posta mesajlarına istinaden soruşturma
kapsamına dâhil edildikleri,
- İlk yazılı savunma haklarını, kendilerine bir rekabet hukuku ihlali isnat etmeye
ilişkin belge veya delillerin tamamının sunulmamış olduğundan, gereği gibi
kullanmaktan mahrum kaldıkları, soruşturmanın şu aşamasında var olup
kendilerine sunulmayan delil ve evraka dayandırılarak sürdürülmesinin ve
iddiaların bu yönde genişletilmesinin savunma haklarını zedelediği,
- Dosya kapsamında yer alan yedi adet belgenin hiçbirinin kendilerinden elde
edilmediği ve hiçbir çalışanlarının söz konusu belgelerdeki elektronik
yazışmaların tarafı olmadıkları, rakip şirket çalışanlarının alıcısı ve göndericisi
olduğu yazışmalardan dolayı sorumlu tutulmalarının hukuki güvenlik ilkesi ile
bağdaşmadığı (bir teşebbüsün salt rakibine veya tedarikçilerine zarar vermek
amacıyla yazışmalar yaratıp gerçek dışı beyanlarda bulunabileceği), belgelerin
hiç birinde adlarının dahi geçmediği, uyumlu eyleme önderlik ettikleri
değerlendirmesinin gerçek dışı ve hukuki dayanaktan uzak olduğu,
17-27/452-194
39/48

- Soruşturma bildiriminde kendilerinin de aralarında bulunduğu soruşturmaya
konu teşebbüslerin genel olarak 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal
ettiklerinin iddia edildiği, ancak söz konusu ihlal iddiasının hangi ihlal tipine
dayandığının net olarak belirlenmediği,
- Pazarın oligopolistik yapısının yeterince dikkate alınmadığı, pazarda oluştuğu
iddia edilen fiyat paralelliklerinin pazarın oligopol yapısının zorunluluğu olduğu,
yani pazarda bir fiyat paralelliğinin olduğu bir an için kabul edilse dahi, bu
paralelliğin pazarın oligopolistik yapısına dayanmakta olduğu,
- Kurul’un bir kararında uyumlu eylem iddiasının ileri sürülebilmesi için pazar
yapısından dolayı paralel davranışın ötesinde başka destekleyici delillerin
varlığını aradığı, bir başka kararında da oligopolistik bağımlılık nedeniyle
pazarda rakipler arasında fiyat paralelliği oluşması sonucunun doğabileceğini
açıkça kabul ettiği,
- Kendilerinin rekabet hukuku kurallarına uyumun öneminin farkında oldukları ve
rekabet hukuku açısından açık uyum politikaları izlemekte oldukları,
çalışanlarına rekabet hukuku eğitimi verildiği, tüm bu hususların, 4054 sayılı
Kanun'a uygun davranma istekliliklerini ve Kanun'a uyum konusundaki
hassasiyetlerine ilişkin farkındalıklarını açıkça gösterdiği,
- İlgili belgelerin hangi gerekçeyle "ticari sır" kapsamına alındığı ve buna
dayanarak belgelerin karartıldığının anlaşılamadığı, belgelerin içeriğinde
kendilerini doğrudan ilgilendiren kısımlarının bile üzerinin çizildiği, bu durumda
kendilerinden savunma talep edilmesinin hakkaniyete aykırı olduğu,
- Soruşturma bildiriminde ilgili belgelerin yeterince analiz edilmediği ve belgeler ile
rekabet ihlali iddiası arasında bir nedensellik bağının kurulmadığı, bu belgelerin
ne şekilde bu iddiaları desteklediği ya da kanıtladığı ile ilgili en ufak bir yorum,
tespit ya da bulguya yer verilmediği, bu belirsizliğin kendilerini savunma
yapamaz duruma getirdiği,
- Kurul’un, 14.01.2016 tarihinde bir önaraştırma açılmasına karar verdiği, ancak,
önaraştırmanın ardından teşebbüsler hakkında 20.04.2016 tarihinde bir
soruşturma açılmasına karar verdiği, fakat 4054 sayılı Kanun’un 40. ve 41.
maddeleri uyarınca Kurul'un en geç 2016 yılının Şubat ayının dördüncü
haftasında soruşturma açmış olması gerektiği, bu durumun Kanun ile emredici
olarak belirlenen sürelere riayet etmediğini gösterdiği, 4054 sayılı Kanun'da yer
alan sürelerin emredici nitelikte olduğu için, bu sürelerin aşılmasının Kanun'a
doğrudan aykırılık teşkil ettiği, bu noktada, ilgili sürelerin yalnızca idarenin iç
işleyişine yönelik olduğu gibi mülahazaların da geçerlilik taşımayacağı, zira
soruşturmanın açılması gereken zamanla fiilen açıldığı zaman arasında bu kadar
fark bulunmasının, olası bir idari para cezası durumunda kendilerinin haklarını
da doğrudan haleldar edeceği,
- İzmir ili sınırı içerisinde hazır beton pazarında, soruşturmaya muhatap edilenlerin
yanında daha fazla oyuncunun faaliyet gösterdiği dikkate alındığında,
soruşturmanın hangi nedenden dolayı sadece mevcut soruşturmaya konu
teşebbüsler ile sınırlandırıldığının anlaşılamadığı, teşebbüslerin keyfi olarak
seçilmesi ve bir soruşturmaya dâhil edilmesinin kanuna aykırı ve ciddi bir usul
hatası olduğu

17-27/452-194
40/48

- Delil 1’de geçen isimler hakkında ancak tahminde bulunarak savunma
geliştirebilecekleri, belgede ismi geçen "Çimentaş (…..)"in, ÇİMENTAŞ (…..)
olduğunun varsayıldığı, buna göre belgede ismi geçen "Çimentaş (…..)" in hazır
beton faaliyetleri ile ilgili bilgi sahibi olmasının söz konusu olmadığı, bu kişinin
hiçbir zaman kendilerinin hazır beton faaliyetlerine yönelik işlem, eylem ve
davranışlarıyla hiçbir ilişkisi veya alakası bulunmadığı, çalıştığı pozisyon gereği
kendilerinin satış ve benzeri konuları ile herhangi bir bağı ve bilgisi bulunmadığı
için fiyata etki edebilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca söz konusu ÇİMENTAŞ
yetkilisinin böyle bir görüşme yapmadığı, kendilerinin ilgili e-postanın içeriğini
reddettikleri, kaldı ki, anılan belgede iddia edildiği üzere (…..) veya (…..) TL +
pompa + KDV olarak ifade edilen C 30 hazır beton fiyat beklentilerinin kendileri
açısından anılan e-postanın gönderildiği tarih olan Kasım 2015 veya iddialara
konu dönem olan Aralık 2015-Şubat 2016 dönemi yönünden gerçeği
yansıtmadığı,
- Bazı durumlarda fiyatlama davranışlarında orta ve uzun vadeli hazır beton satış
sözleşmelerinde sabit fiyat ve/veya belli bir dönem sabit sonraki dönemlerde
enflasyon, maliyet artışı vb. temellere dayalı artış/eskalasyon şartları
öngörüldüğü, müşteri bazında ise şantiyenin yakınlığı, beton döküm ve şantiye
koşulları, işin hacmi ve süresi ve niteliği, müşterilerin özel talepleri, müşterinin
ödeme performansı, kredibilitesi ve potansiyeli gibi parametrelerin etkili olduğu,
- Delilde belirtildiği üzere iddia edilen talimatlara uymayan hazır beton üreticilerine
yapılan satışların fiyatının arttırılacağı veya kesileceği iddiasının hiçbir şekilde
gerçeği yansıtmadığı, nitekim kendilerinin ana ortağı olan ÇİMENTAŞ'tan alınan
verilere göre hazır beton üreticilerine yapılan çimento satış miktarında azalma
değil artış gözlemlendiği, öte yandan, çimento fiyatında da belgede bahsedildiği
ve iddia edildiği gibi bir fiyat artışının da söz konusu olmadığı,
- Ayrıca hazır beton üreticilerine kota konulması veya satışların
sınırlandırılmasının çimento arzının ilgili dönem aralığında değişmemesi veya
artması nedeniyle gerçeği yansıtmamakta olduğu,
- İlgili yazışmada anılan beton fiyatının 120 TL olarak belirlenmesi hususunun
kendileri açısından gerçeği yansıtmadığı, söz konusu beton türünün ne olduğuna
dair herhangi bir bilgi verilmemesinin savunma haklarına halel getirdiği, zira hazır
beton pazarının çok geniş bir ürün gamına sahip olduğu ve bu fiyatların hangi
ürünlere ait olduğunu tahmin etmelerinin mümkün olmadığı, buna rağmen C 25
ve C 30 hazır beton türleri yönünden bakıldığında söz konusu e-postanın
gönderildiği tarih olan 30.12.2015 tarihinden sonra ortalama satış fiyatlarına
bakıldığında C 25 ürünü için fiyatlarının hiçbir surette 120 TL'ye ulaşmadığı ve
örneğin Işıkkent santralinden yapılan satışların ortalamasının Ocak ayı için (…..)
TL, Şubat ayı için (…..) TL olarak gerçekleştiği, C 30 ürünü içinse aynı santralden
yapılan satışların ortalamasının da Ocak ayı için (…..) TL ve Şubat ayı için (…..)
TL olarak gerçekleştiği,
- Belgede ayrıca İzmir'de yapılacak büyük projelere atıf yapıldığı ve bu projelerin
çimento üreticileri arasında paylaşıldığı iddia edilmiş ise de bu ifadenin hiçbir
şekilde gerçeği yansıtmadığı,

17-27/452-194
41/48

- Delil 4 olarak yer verilen e-postanın kendilerinden elde edilmemiş ve hiçbir
şekilde kendileri ile bir alakası bulunmadığı gibi belgede yer verilen bilgilerin de
gerçeği yansıtmadığı, 2016 yılı günlük ortalama fiyatlarının her bir santral için
farklı olduğu ancak ortalama olarak (…..) TL değil, genellikle ve ortalama olarak
(…..) TL civarında olduğu, ayrıca hazır beton üreticilerinin çimento üreticileri ile
bir araya geldiği iddiasının kendileri açısından doğru olmadığı,
- Delil 5 olarak yer verilen e-posta mesajında, "Çimentaş yetkilileri ve Kavuklar
Beton’un yetkilileri arasında geçen bir toplantıda Yarbay Beton'un gerekli uyumu
sağlamazsa çimentonun tonuna 20,00 TL zam yapacaklarının söylendiği”
belirtilmekte ise de YARBAY BETON’un ne e-posta mesajında bahsi geçen
dönemde ne de günümüzde ÇİMENTAŞ’ın müşterisi olduğu,
- Delil 6 olarak yer verilen e-postada bahsedilen toplantı hakkında hiçbir bilgilerinin
olmaması ile beraber, rakiplerinin bulunduğu şekilde bir toplantının
gerçekleştirdiği varsayımında dahi, "Çimentaş-Çimbeton'un yeni fiyatlarda
ısrarını sürdürüyor" ifadesinin, rakiplerinden bağımsız olarak fiyatları
belirlediklerini gösterir nitelikte olduğu,
- Delil 7’nin kendileri ile hiçbir şekilde ilişkilendirilemeyeceği, söz konusu e-
postada yer alan “Yarbay, Irmak, Varol gibi firmaların farklı avantajlara sahip
oldukları ve kural dışı davrandıkları” ifadeleri ile kendilerinin uyumlu eyleme
liderlik eden teşebbüs konumunda olmadığının gözler önüne serildiği, ilgili
belgede adlarının bile geçmediği, dosya kapsamında soruşturmaya taraf
teşebbüsler arasında herhangi bir temas olduğunun kanıtlanamadığı,
- Aralık 2015-Ocak 2016 döneminde gerçekleştirdikleri fiyat artışına rağmen,
ÇİMBETON'un santrallerinin çoğunun kar elde edemediği hatta zarar ettikleri, bu
nedenle kendilerinin fiyat artışı şeklinde fiyatlandırma politikasına gitmelerinin
son derece meşru olduğu,
- Maliyete ve fiyata etki eden nedenlere ilişkin değerlendirmelerin eksik yapıldığı,
ekonomik ve siyasi koşulların, hazır beton maliyetine etki eden işçi ücretlerinin,
yakıt fiyatlarının, iklimsel koşulların, enflasyon ve döviz kurlarındaki değişimin ve
talep gibi parametrelerin dikkate alınmadığı, sadece agrega fiyatlarındaki artışın
hazır betonun 1 m3 maliyetine etkisinin yaklaşık 5 TL civarında olduğu ve gene
soruşturma bildiriminde Aralık 2015-Şubat 2016 tarihleri arasında çimento
fiyatlarında yaklaşık 5 TL artış gerçekleştiği ifade edilmesi karşısında hazır beton
fiyatlarının (…..) TL’ den (…..) TL’ye yükselmesinin makul olduğu,
- Ağustos 2015-Şubat 2016 döneminde İzmir ilindeki hazır beton santrallerine
teslim edilen agrega maliyetlerinin ortalama %(…..) oranında arttığı,
- 2015 yılı Ocak ayındaki işçilik giderleri (…..) TL iken 2016 yılı Ocak ayında
giderlerin (…..) TL olduğu, 2015 Kasım ayında asgari ücretin %30 oranında
artması ile bu denli yüksek artışı fiyatlara yansıtmak durumunda kaldıkları,
- Soruşturma kapsamında yer alan döneme yönelik olarak mikser ve pompalama
giderlerinin de %(…..) civarında arttığı, uzun süre sabit fiyatlara sahip olan söz
konusu iki kalemin fiyatında 2015 Aralık ile 2016 Ocak ayı döneminde artış
gerçekleştiği, bunun da maliyet artışına sebep olduğu,
- Özgür ticari kararlar ile hareket ettikleri, fiyatlarındaki artışın yalnızca pazardaki
olumsuz koşullara reaksiyondan ibaret olduğu, 2015 yılı hedeflerinin
gerçekleştirilememesi ve kar seviyesinin azalması gerekçeleri doğrultusunda bir
sonraki yıl doğal olarak fiyat artışına gidildiği,
17-27/452-194
42/48

- Hazır betona olan talebin geçmiş yıllar ile karşılaştırılması halinde ciddi bir artışın
olduğunun görüleceği, kendilerinin Ocak 2015-Ocak 2016 yılında İzmir
tesislerinin hazır beton satış miktarlarında % (…..) bir artış olduğu, aynı şekilde
Ocak-Şubat 2015 ile Ocak-Şubat 2016 yıllarında her iki ay için toplam hazır beton
satış miktarında ilgili dönemde %(…..) bir artış olduğu, 2015 yılı ile 2016 yılının
Ocak-Mart ile Ocak-Nisan dönemlerinde ise toplam bazda satmış oldukları hazır
beton miktarlarındaki artışın %(…..) ve %(…..) olduğu, en geniş kapasiteye sahip
santralin dahi 2016 yılında arzını hiç kısmadığı, üstüne artan talep karşısında
kapasite kullanım oranını artırdığı,
- İhlal dönemi olarak iddia edilen üç aylık zaman diliminin hazır beton pazarında
uyumlu eylem karinesini işletmek için yeterli olmadığı,
- Soruşturma bildirimi kapsamında anılan büyük çaplı projeler için herhangi bir
müşteri paylaşıma gidilmesinin hazır beton sektörünün esasları ile ters düştüğü,
bu projelerin son derece rekabetçi süreçler sonucunda kazanıldığı ve
teşebbüslerin karlılığı için büyük önem teşkil ettiği, (…..) ifade edilmektedir.
I.5. Hukuki Değerlendirme
(71) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca, “belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan
veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar,
uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve
yasaktır.” 4054 sayılı Kanun’un 4. madde gerekçesinde “teşebbüsler arasında bir
anlaşmanın varlığı tespit edilemese bile, teşebbüsler arasında kendi bağımsız davranışları
yerine geçen bir koordinasyon veya pratik bir işbirliği sağlayan doğrudan veya dolaylı
ilişkiler de eğer aynı sonucu doğuruyorsa yasaktır” denilerek uyumlu eylem kavramına
açıklık getirilmiş hem de gerekçenin devamında böylece teşebbüslerin kanuna karşı hile
yolu ile rekabeti sınırlayıcı uygulamaları meşru göstermelerinin engellenmek istendiği
belirtilmiştir.
(72) Nitekim 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin 3. fıkrasında; “Bir anlaşmanın varlığının
ispatlanamadığı durumlarda piyasadaki fiyat değişimlerinin veya arz ve talep dengesinin
ya da teşebbüslerin faaliyet bölgelerinin, rekabetin engellendiği, bozulduğu veya
kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik göstermesi, teşebbüslerin uyumlu eylem içinde
olduklarına karine...” teşkil edeceği, aynı maddenin 4. fıkrasında ise ekonomik ve rasyonel
gerekçelere dayanmak koşuluyla taraflardan her birinin uyumlu eylemde bulunmadığını
ispatlayarak sorumluluktan kurtulabileceği düzenlenmiştir.
(73) 4054 sayılı Kanun’un “İspat Yükü” başlıklı 59. maddesinde ise; “piyasada rekabetin
bozulduğu izlenimi veren, özellikle piyasaların fiilen paylaşılması, uzun sayılabilecek bir
süre piyasa fiyatında gözlenen kararlılık, fiyatın piyasada faaliyet gösteren teşebbüslerce
birbirine yakın aralıklarla artırılması” gibi durumların ispatlanması halinde, ispat yükünün
teşebbüslere geçeceği belirtilmektedir.
(74) 4054 sayılı Kanun’un 4. madde gerekçesinde ise, “Rekabeti kısıtlayıcı anlaşmaların
yasaklandığı bir hukuk düzeninde genellikle bu tür anlaşmalar gizli yapılmakta ve bunların
varlığının ispatı oldukça güç, bazen de imkansız olmaktadır. Bu nedenle maddenin üçüncü
fıkrasında betirtilen hallerin varlığı halinde teşebbüslerin uyumlu eylem içinde oldukları
karinesi kabul edilmiştir. Böylelikle uyumlu eylem içinde olmadıklarını ispat yükü ilgili
teşebbüslere geçirilmiş bulunmakta ve ispat güçlüğü nedeniyle Kanunun işlemez hale
gelmesinin önlenmesi amaçlanmıştır” ifadelerine yer verilmektedir.

17-27/452-194
43/48

(75) Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde uyumlu eylem kavramının ve karinesinin
Kanun’a konuluş amacının teşebbüsler arasındaki danışıklığın ispatlanmasında kolaylık
sağlanması olduğu anlaşılmaktadır. Bu husus göz önünde bulundurulduğunda, Kanun'un
anlaşma ve uyumlu eylem kavramları arasındaki ayrımdan çok teşebbüsler arasındaki
danışıklığın nasıl ispat edileceğiyle ilgilendiği ortaya çıkmaktadır.
(76) Bu çerçevede Kurul’un 09.07.2015 tarihli, 15-29/433-116 sayılı kararındaki delil
değerlendirmesine yer verilmesi uygun olacaktır:
“Birincil deliller Kanuna aykırılık teşkil eden gizli yapılanmaları/anlaşmaları ortaya koymada kullanılan ve
ispat gücü bakımından ilk planda düşünülmesi gereken delillerdir. Bu deliller, anlaşmanın tarafları,
kapsamı, gerçekleştiği zaman aralığı olarak sıralanabilecek ve somut bir ihlal şablonunu ortaya koymada
kullanılabilecek nitelikteki bilgi ve belgelerden oluşmaktadır. Öte yandan, söz konusu yapılanmaların
“gizli” nitelikte olması nedeniyle, birincil nitelikteki delillerin varlığına ulaşmak oldukça güçtür. Bu
noktada, söz konusu yapılanmaların ortaya çıkarılabilmesi amacıyla ikincil nitelikteki delillerin de varlığı
önem arz etmektedir.
İkincil nitelikli deliller arasında iletişim delilleri ile iktisadi deliller yer almaktadır. İletişimsel deliller,
anlaşma taraflarının toplandıklarını veya iletişim kurduklarını gösteren ancak iletişimin içeriğini ortaya
koymada yetersiz kalan delillerdir. Bu deliller arasında; rakipler arası iletişimin var olduğunu gösterir
deliller, toplantıya katılım, fiyatlar, talep ve kapasite kullanımının tartışıldığı toplantı notları, rakiplerin
gelecekte yapabilecekleri fiyat artışları veya fiyatlama stratejileri hakkında bilgi sahibi olunduğunu
gösteren iç yazışma niteliğindeki belgeler yer almaktadır. İktisadi deliller ise bir anlaşmaya ulaşıldığını
işaret eden firma davranışları ve aynı zamanda piyasanın bir bütün olarak davranışını, gizli fiyat tespitinin
mümkün olduğunu işaret eden piyasa yapısı elemanlarını ve anlaşmanın sürdürülmesinde
kullanılabilecek belirli uygulamaları içermektedir.
İktisadi deliller davranışsal ve yapısal deliller olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Davranışsal delillerin ispat
gücü, diğer ekonomik delillere oranla daha yüksek görülmektedir. Bu tür delillere örnek olarak paralel
fiyatlama yapılması, rakiplerin eşzamanlı veya yakın zamanlı fiyat değişimlerinin aynı veya benzer
nitelikte olması, ortak fiyat duyuruları ile aynı veya benzer nitelikli satış ve üretim politikalarının
benimsenmesi ve piyasanın yapısına ilişkin bazı özellikler de (normalin üstünde kârlar, geçmişte
yaşanan rekabet ihlallerinin varlığı) sayılabilmektedir. Yapısal deliller arasında ise yüksek yoğunlaşma
oranları, homojen ürünlerin varlığı, dikey bütünleşme oranının yüksekliği ve giriş engellerinin yüksekliği
sayılabilir. Bu tür delillerin ispat gücü görece düşük kabul edilmektedir.
Özetle; rekabet hukuku çerçevesinde bir ihlalden bahsedebilmek için, öncelikle bu ihlalin taraflarını,
kapsamını ortaya koyabilecek nitelikteki birincil delillere ihtiyaç duyulmaktadır. Öte yandan, bu tip
delillerin tam anlamıyla var olmadığı, somut bir ihlal şablonunun ortaya konulmasında yetersiz kalındığı
durumlarda ikincil deliller devreye girmekte ve tabloda eksik kalan noktaların tamamlanması
hedeflenmektedir. Bu bakımdan, dosya kapsamında elde edilen her türlü delilin, bir bütünün parçaları,
bütünü açıklamada kullanılan araçlar oldukları göz önünde bulundurulmalıdır.”
(77) Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, soruşturma tarafı teşebbüslerin rekabeti
kısıtlayıcı, bozucu, engelleyici bir uyumlu eylem içinde olup olmadıklarının; pazarın yapısı,
teşebbüslerin davranışları ve bu davranışlardaki değişiklikler ışığında iletişim delilleri,
davranışsal ve yapısal deliller bir bütün olarak ele alınarak değerlendirilmesi
gerekmektedir.
(78) Mevcut soruşturmada İzmir ilinde faaliyet gösteren hazır beton teşebbüslerinin rekabeti
bozucu, kısıtlayıcı anlaşma ve/veya uyumlu eylem içinde oldukları iddiası incelenmiştir. Bu
kapsamda soruşturmaya konu teşebbüslerde yerinde incelemeler yapılmış, inşaat
sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin ve sektör temsilcilerinin görüşleri alınmıştır.
Yerinde incelemelerde hazır beton fiyatlarına yönelik bazı iç yazışmalar elde edilmiştir. Bu
iç yazışmların ışığında iddia konusu eylemlerin gerçekleşme olasılığı bulunan dönem ile
rekabetçi yapının sürdüğü dönem belirlenmiş ve igili veriler dikkate alınarak hazır beton
fiyatı ve maliyetine yönelik analizler yapılmıştır.

17-27/452-194
44/48

(79) VAROL BETON’da bulunan iç yazışmalar dikkate alındığında Aralık 2015-Şubat 2016
arasında İzmir ilinde bazı hazır beton firmalarının fiyatlara yönelik iletişim halinde olduğu
izlenimi yaratan ifadeler bulunduğu görülmektedir. Bu nedenle Aralık 2015-Şubat 2016
dönemi öncesi İzmir ili geneli yanı sıra teşebbüslerin tesisleri dikkate alınarak belirlenen
ilgili bölgeler bakımından en çok tüketilen hazır beton türü olan C 25 türü hazır beton satış
miktarı, fiyatları ve maliyet verileri üzerinde incelemeler yapılmıştır.
(80) İzmir pazarında Ocak 2014-Şubat 2016 tarihleri arasındaki dönemde en büyük üç hazır
beton firması, çimento üretimine de sahip dikey bütünleşik yapıdaki BATIBETON,
ÇİMBETON ve MODERN BETON’dur. Bu dönem içinde Aralık 2015 sonrasında hazır
beton fiyatlarında daha önceki yıllarda (2014-2015 döneminde) gözlenmeyen bir artış
gerçekleştiği Grafik 2 ve Grafik 3’te görülmüştür.
(81) İzmir ilinde soruşturma muhatabı teşebbüslerin tesisleri dikkate alınarak belirli bölgeler
belirlenmiş ve bölgelerde hazır beton fiyataları incelenmiştir. Bu noktada ilk olarak
Menemen-Çiğli-Karşıyaka-Bornova ile Kemalpaşa ve Menderes-Torbalı-Gaziemir’de
bulunan tesisler tarafından gerçekleştirilen satışların İzmir’deki toplam satışların önemli bir
kısmını oluşturduğu görülmektedir. Satış miktarlarının diğer bölgelere kıyasla çok daha
yüksek olduğu bu bölgelerde fiyat seviyesinin diğer bölgelerin altında olduğu ancak Aralık
2015 tarihinden sonra söz konusu bölgelerde diğer bölgelere nazaran yüksek bir fiyat artışı
gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Nitekim Tablo 1 incelendiğinde soruşturma muhattabı
teşebbüslerin tesislerinin hemen hemen hepsinin fiyatlarının ilgili dönemde arttığı
görülmektedir.
(82) İzmir merkez, Ödemiş-Tire-Bayındır, Çeşme-Alaçatı, Kuzey İzmir, Torbalı, Urla-Seferihisar
bölgelerindeki Aralık 2015-Şubat 2016 döneminde fiyat artışları da değerlendilmiş ve
AKÇANSA açısından %3-%8, BATIBETON için %1-%13, ÇİMBETON açısından %4-%21,
DERE BETON açısından %0-%26, IRMAK BETON açısından %9-%23, KAVNAK BETON
açısından %23-%28, MENDEŞ BETON açısından %6-%27, MODERN BETON açısından
%1-%21 VAROL BETON açısından %1-%22 ve YARBAY BETON açısından %5-%14
arasında değişen oranlarda fiyat artışları tespit edilmiştir.
(83) İlgili dönemde tarafların maliyetleri de incelenmiştir. Bu kapsamda hazır beton maliyetinin
%65’ini oluşturan çimento ve agrega maliyeti ilk olarak ele alınmış ve Aralık 2015-Şubat
2016 tarihleri arasında çimento fiyatlarında yaklaşık 5 TL’lik bir artış gerçekleştiği
görülmektedir. Agrega fiyatlarında da Aralık 2015 sonrası artış söz konusu olup ilgili
hammadde fiyatları Şubat 2016 itibariyle yaklaşık %36 oranında artarak 9,3 TL seviyelerine
yükselmiştir. Söz konusu artışın hazır betonun 1 m3 maliyetine etkisi yaklaşık 5 TL olarak
değerlendirilmiştir. Diğer yandan akaryakıt maliyetlerinde önemli bir değişiklik söz konusu
olmayıp ilgili dönemde talepte küçük bir düşüş gözlenmektedir.
(84) Dosya kapsamında elde edilen iç yazışmalar çerçevesinde tarafların iletişim halinde olma
ihtimali bulunduğu değerlendirilen Aralık 2015-Şubat 2016 döneminde hazır beton fiyat
hareketlerinin hazır betondaki maliyet artışlarından etkilendiği değerlendirilmektedir. Bahsi
geçen iç yazışmalar soruşturma taraflarının hazır beton pazarında Aralık 2015 sonrası
rekabeti kısıtlamak amacıyla bir iletişim içinde olabilecekleri izlenimi yaratmış olsa da
tarafların bu yönde bir iletişim veya danışıklık içinde bulundukları, iç yazışmalarda
bahsedilen iletişimin gerçekleştiğini ortaya koyan başkaca deliller ve/veya iktisadi delillerin
yokluğunda ortaya konulamamaktadır. Bu nedenle dosya kapsamında soruşturma
taraflarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği tespit edilememiştir.

17-27/452-194
45/48

J. SONUÇ
(85) 20.04.2016 tarih, 16-14/223-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili
olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara, sözlü
savunma toplantısında yapılan açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre;
Batıbeton Sanayi A.Ş., Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları San. ve Tic.
A.Ş., Dere Beton Hazır Beton ve Yaş Sıva San. ve Tic. A.Ş., Kavnak Beton İnşaat San. ve
Tic. A.Ş., Varol Beton ve Yapı Endüstri San. Tic. A.Ş., Akçansa Çimento San. ve Tic. A.Ş.,
Irmak Beton Madencilik İnşaat Nakliyat Akaryakıt Turizm İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd.
Şti., Mendeş Grup Beton İnş. Mad. San. Tic. A.Ş., Modern Beton San. ve Tic. A.Ş., Yarbay
İnşaat Nakliyat Turizm ve İşletmecilik Tic. A.Ş. (önceki unvanı Yarbay İnşaat Nakliyat ve
Turizm İşletmecilik Ltd. Şti.)’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmediklerine,
dolayısıyla aynı Kanun’un 16. maddesi uyarınca adı geçen teşebbüslere idari para cezası
uygulanmasına gerek olmadığına, OYÇOKLUĞU ile gerekçeli kararın tebliğinden itibaren
60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, karar verilmiştir.


























17-27/452-194
46/48

Rekabet Kurulu’nun 22.08.2017 Tarih ve 17-27/452-194 Sayılı Kararına
KARŞI OY GEREKÇESİ

Kurulumuz, 22.08.2017 tarih ve 17-27/452-194 sayılı kararında;
Haklarında soruşturma yürütülen Batıbeton Sanayi A.Ş., Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik
Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş., Dere Beton Hazır Beton ve Yaş Sıva San. ve Tic. A.Ş.,
Kavnak Beton İnşaat San. ve Tic. A.Ş., Varol Beton ve Yapı Endüstri San. Tic. A.Ş.,
Akçansa Çimento San. ve Tic. A.Ş., Irmak Beton Madencilik İnşaat Nakliyat Akaryakıt
Turizm İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti., Mendeş Grup Beton İnş. Mad. San. Tic. A.Ş.,
Modern Beton San. ve Tic. A.Ş., Yarbay İnşaat Nakliyat Turizm ve İşletmecilik Tic. A.Ş.’nin
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmediklerine, dolayısıyla aynı Kanun’un 16.
maddesi uyarınca adı geçen teşebbüslere idari para cezası uygulanmasına gerek
olmadığına, OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca, “belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan
veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar,
uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve
yasaktır.” 4054 sayılı Kanun’un 4. madde gerekçesinde “teşebbüsler arasında bir
anlaşmanın varlığı tespit edilemese bile, teşebbüsler arasında kendi bağımsız davranışları
yerine geçen bir koordinasyon veya pratik bir işbirliği sağlayan doğrudan veya dolaylı
ilişkiler de eğer aynı sonucu doğuruyorsa yasaktır” denilerek uyumlu eylem kavramına
açıklık getirilmiş hem de gerekçenin devamında böylece teşebbüslerin kanuna karşı hile
yolu ile rekabeti sınırlayıcı uygulamaları meşru göstermelerinin engellenmek istendiği
belirtilmiştir.
Nitekim 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin 3. fıkrasında; “Bir anlaşmanın varlığının
ispatlanamadığı durumlarda piyasadaki fiyat değişimlerinin veya arz ve talep dengesinin
ya da teşebbüslerin faaliyet bölgelerinin, rekabetin engellendiği, bozulduğu veya
kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik göstermesi, teşebbüslerin uyumlu eylem içinde
olduklarına karine...” teşkil edeceği, aynı maddenin 4. fıkrasında ise ekonomik ve rasyonel
gerekçelere dayanmak koşuluyla taraflardan her birinin uyumlu eylemde bulunmadığını
ispatlayarak sorumluluktan kurtulabileceği düzenlenmiştir.
4054 sayılı Kanun’un “İspat Yükü” başlıklı 59. maddesinde ise; “piyasada rekabetin
bozulduğu izlenimi veren, özellikle piyasaların fiilen paylaşılması, uzun sayılabilecek bir
süre piyasa fiyatında gözlenen kararlılık, fiyatın piyasada faaliyet gösteren teşebbüslerce
birbirine yakın aralıklarla artırılması” gibi durumların ispatlanması halinde, ispat yükünün
teşebbüslere geçeceği belirtilmektedir.
4054 sayılı Kanun’un 4. madde gerekçesinde ise, “Rekabeti kısıtlayıcı anlaşmaların
yasaklandığı bir hukuk düzeninde genellikle bu tür anlaşmalar gizli yapılmakta ve bunların
varlığının ispatı oldukça güç, bazen de imkansız olmaktadır. Bu nedenle maddenin üçüncü
fıkrasında betirtilen hallerin varlığı halinde teşebbüslerin uyumlu eylem içinde oldukları
karinesi kabul edilmiştir. Böylelikle uyumlu eylem içinde olmadıklarını ispat yükü ilgili
teşebbüslere geçirilmiş bulunmakta ve ispat güçlüğü nedeniyle Kanunun işlemez hale
gelmesinin önlenmesi amaçlanmıştır” ifadelerine yer verilmektedir.

17-27/452-194
47/48

2016-5-08 Dosya Numaralı Soruşturma Raporunda Soruşturma Heyeti tarafından,
Batıbeton Sanayi A.Ş. (BATIBETON), Çimbeton Hazır Beton ve Prefabrik Yapı Elemanları
San. ve Tic. A.Ş. (ÇİMBETON), Dere Beton Hazır Beton ve Yaş Sıva San. ve Tic. A.Ş.
(DERE BETON), Kavnak Beton İnşaat San. ve Tic. A.Ş. (KAVNAK) ve Varol Beton ve Yapı
Endüstri San. Tic. A.Ş. (VAROL BETON) unvanlı teşebbüslerin 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ve idari para cezası tatbik
edilmesinin yerinde olacağı kanaati arz edilmiştir. Buna karşılık Rekabet Kurulu çoğunluk
görüşü “İhlalin olmadığı, idari para cezasına yer olmadığı” yönündedir.
Soruşturma Raporunda ayrıntılı ve gerekçeli olarak izah edildiği üzere:
BATIBETON ekonomik bütünlüğü içindeki Batıçim Batı Anadolu Çimento Sanayii A.Ş.
(BATIÇİM) tarafından hazır beton santrali işleten rakip teşebbüslere sağlanan çimentonun
fiyatında artırıma gidildiği tespit edilmiştir. Rekabet Hukuku’nun önde gelen ilkelerinden biri
olan “Ekonomik Bütünlük” ilkesine göre ayni ekonomik bütünlük içerisinde yer alan
BATIBETON ile BATIÇİM tarafından icra edilen eylemlerin, ticari unvan hangisi olursa
olsun o ekonomik bütünlük tarafından icra edilmiş olduğu hususunda tereddüt
edilmemelidir.
4054 sayılı Kanun teşebbüslere rekabet etme yükümlülüğü getirmektedir. Buna mukabil
Soruşturma Raporunda net olarak ifade edildiği üzere BATIBETON yerleşik rakipleri (başta
ÇİMBETON olmak üzere) ile toplam pazar payının yüksek olduğu yerlerde rekabet
etmekten imtina ederken sadece yeni giriş yapan rakiplerin büyümeye başladığı alt
pazarlarda (Urla-Seferihisar pazarı örneğinde olduğu gibi) fiyatlarını rekabetçi düzeye
indirmektedir. BATIBETON ile başlıca yerleşik rakibi ÇİMBETON arasında bir anlaşmaya
rastlanamamış olmasına karşılık Soruşturma Raporunda bu husus isabetli bir şekilde
“uyumlu eylem” olarak tanımlanmıştır.
ÇİMBETON da ilgili coğrafi pazarlardan Merkez İlçelerde iki ayda % 19, Kuzey İlçelerinde
% 15 oranında artış yapmıştır. Bu veriler derlenmeden önce, Önaraştırma esnasında
bulunan evraklarda da ÇİMBETON’un bu oranlarda artış yapılması için rakiplere telkinde
bulunduğuna ilişkin iletişim kayıtlarına rastlanmıştır. Dolayısıyla, Önaraştırma safhasında
elde edilen iletişim kayıtlarında rastlanan artışlar yaklaşık aynı oranda ticari hayata da
yansımıştır.
DERE BETON’un İzmir Merkez İlçeler coğrafi pazarında yapmış olduğu % 26 düzeyindeki
fiyat artış oranı uyumlu eyleme iştirak ettiğini göstermektedir. Henüz ihlal başlamadan dahi
çimento imalatçıları ile “oyunu bozan hazır beton firmalarına uygulanan çimento fiyatlarının
değiştirilmesi” içeriğinde müzakere yürüttüğü belgesi ile sabittir. Bu müzakereleri ortaya
koyan Delil-7’nin ihlal döneminden önceki tarihte vuku bulduğu Soruşturma Raporunda da
ifade edilmektedir. Delil-7’nin ihlal olarak idari para cezası istenen dönemden önce cereyan
etmiş olması o belgenin ispat vasfını yok etmemektedir. Zira 4054 sayılı Kanun’un 4.
Maddesinde yer alan “… Bir anlaşmanın varlığının ispatlanamadığı durumlarda piyasadaki
fiyat değişmelerinin veya arz ve talep dengesinin ya da teşebbüslerin faaliyet bölgelerinin,
rekabetin engellendiği, bozulduğu veya kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik göstermesi,
teşebbüslerin uyumlu eylem içine olduklarına karine teşkil eder.” hükmü gereğince; bir
takım benzerliklerin dahi “karine” teşkil etmesi Kanun gereği iken, ihlal öncesi tarafların
yapmış olduğu müzakerenin o karineyi güçlendirip somutlaştıracağı açıktır.
KAVNAK’ın, İzmir Merkez İlçeleri coğrafi pazarında iki ayda %28 olmak üzere, ilgili coğrafi
pazarlarda hazır beton satış fiyatlarının en yüksek düzeyde artmış olduğu ve bu
teşebbüsün uyumlu eyleme iştirak ettiği düşünülmektedir.
VAROL BETON’da bulunan 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 sıra numaralı deliller, teşebbüsün o günkü
unvanıyla “Müdür”ü olan şahıs tarafından koordinatörüne gönderilmiştir. Şirket içi yazışma
niteliğindeki belge rakipler ile süren bir dizi uzlaşı arayışını haber vermektedir.
17-27/452-194
48/48

DERE BETON’da bulunan 7 Numaralı delilin ihlal döneminde yazılmadığı sabittir ki husus
Soruşturma Raporunda da ifade edilmektedir. Buna karşılık 7 sıra numaralı delilde hangi
teşebbüslerin uzlaşı oluşturmak üzere çaba sarf etmeye başladıkları ayrıntıları ile açığa
çıkmaktadır. Belgede çimento üreticilerinin o tarihlerdeki yöneticilerinin adları zikredilmekte
ve konuşmalarından geniş alıntılar yer almaktadır.
Soruşturma Raporunda yer verilen analizlerden iletişim kayıtlarında ortaya konan uzlaşı
arayışının sonuca ulaştığı anlaşılmaktadır. Fiyat artışları belirtilen tarihlerde vuku
bulmuştur.
VAROL BETON’dan elde edilen iç yazışmalarda bahsedilen iletişimin gerçekleştiğini ortaya
koyan iktisadi analizler, özellikle Grafik-2, Grafik-3 ve Tablo-1’deki teşebbüslerin hazır
beton fiyatlarındaki daha önceki dönemlerde gözlenmeyen ve yakın tarihlerdeki fiyat artış
oranları, Soruşturma Raporu’nda yer bulmaktadır.
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin son fıkrasına istinaden, Soruşturma Raporu ile uyumlu
eylem karinesinin yeterli ispat vesikaları ile ortaya koyulması halinde ispat yükümlülüğü
Soruşturma taraflarına geçmektedir. Soruşturma taraflarının savunmalarında yer verdikleri
bir dizi hususun “aksini ispat” kabiliyeti bulunmamaktadır.
Bu nedenle, Soruşturma raporunda önerildiği şekliyle; Batıbeton Sanayi A.Ş., Çimbeton
Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş., Dere Beton Hazır Beton ve Yaş
Sıva San. ve Tic. A.Ş., Kavnak Beton İnşaat San. ve Tic. A.Ş., Varol Beton ve Yapı Endüstri
San. Tic. A.Ş.,’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri, dolayısıyla aynı
Kanun’un 16. maddesi uyarınca adı geçen teşebbüslere idari para cezası takdir edilmesi
gerektiği kanaatim doğrultusunda, çoğunluk görüşüne katılmam mümkün olmamıştır.


Arslan NARİN
İkinci Başkan




Full & Egal Universal Law Academy