T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü)
Sayı
:
27575268-105[229-2017-230]-14976
10.01.2020
Konu
:
Zorunlu mali sorumluluk poliçelerinde prim bedellerinin kredi kartı ile tahsilinde müşterilere yansıtılan komisyon bedelinin KDV ve BSMV’ye tabi olup olmadığı ve belge düzeni hk.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; zorunlu mali sorumluluk (trafik) poliçelerine ilişkin prim bedellerinin müşterilerden peşin olarak tahsilinde sıkıntılar yaşandığından, müşteri kaybetmemek için söz konusu prim bedellerinin müşterilerden kredi kartı ile taksitli olarak tahsili yoluna gidildiği, bu durumda gerçek prim tutarının yanında bankalara ödenen kredi kartı komisyon bedellerinin de ayrıca müşterilere yansıtıldığı belirtilerek, prim bedeli ile birlikte müşterilere yansıtılan kredi kartı komisyon bedellerinin KDV ve BSMV'ye tabi olup olmadığı ile Vergi Usul Kanunu yönünden belge düzeninin nasıl olacağı hususlarında Başkanlığımız görüşü talep edilmiştir.
I- KATMA DEĞER VERGİSİ VE GİDER VERGİLERİ KANUNLARI UYGULAMASI
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun;
- (1/1) maddesinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye'de yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu,
- (4/1) maddesinde, hizmetin, teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemler olduğu ve bu işlemlerin, bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek, kiralamak, bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek gibi şekillerde gerçekleşebileceği,
- (17/4-e) maddesinde, banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren işlemler ve sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemlerin KDV'den istisna olduğu,
- 20 nci maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, bedel deyiminin, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği,
- (24/b) maddesinde, ambalaj giderleri, sigorta, komisyon ve benzeri gider karşılıkları ile vergi, resim, harç, pay, fon karşılığı gibi unsurların KDV'nin matrahına dahil olduğu
hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 28 inci maddesinde, banka ve sigorta şirketlerinin 10/6/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununa göre yaptıkları işlemler hariç olmak üzere, her ne şekilde olursa olsun yapmış oldukları bütün muameleler dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paraların BSMV'ye tabi olduğu; 30 uncu maddesinde, BSMV'yi banka ve bankerlerle sigorta şirketlerinin ödeyeceği, sigorta aracıları tarafından yapılan sigorta işlemlerinde de verginin mükellefinin sigorta şirketleri olduğu hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanunun 31 inci maddesinin üçüncü fıkrasında ise sigorta işlemlerinde verginin matrahının bu işlem dolayısıyla poliçede yer alan prim tutarının olduğu, prim tutarının hesabında, sigorta işlemi dolayısıyla komisyon ve benzeri adlarla sigorta aracılarına yapılan ödemelerin indirim konusu yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, sigorta işlemlerinde BSMV'nin mükellefi sigorta şirketleri olup, sigorta acentelerinin BSMV mükellefiyeti bulunmadığından, sigorta acentesi tarafından kesilen poliçede yer alan prim tutarı üzerinden sigorta şirketi tarafından BSMV hesaplanması gerektiği tabiidir.
Bununla birlikte, söz konusu sigorta işlemlerine ilişkin poliçe bedelinin yanında Bankalara ödenmek üzere müşterilerden tahsil edilen kredi kartı komisyon bedelleri üzerinden KDV hesaplanmasına gerek bulunmamaktadır. Ancak bu komisyon bedellerinden ayrı olarak müşterilerden bir bedel alınması halinde ise, bu bedel üzerinden genel oranda (%18) KDV hesaplanması gerekmektedir.
II- VERGİ USUL KANUNU UYGULAMASI
213 sayılı Vergi Usul Kanununun;
- 229 uncu maddesinde, "Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır.",
- 232 nci maddesinde, "Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler:
1. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara;
2. Serbest meslek erbabına;
3. Kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara;
4. Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere;
5. Vergiden muaf esnafa.
Sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler.
Yukarıdakiler dışında kalanların, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile kazancı basit usulde tespit edilenlerden ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden satın aldıkları emtia veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin 50.000.000 lirayı (2018 yılı için 1.000-TL) geçmesi veya bedeli 50.000.000 liradan (2018 yılı için 1.000-TL) az olsa dahi istemeleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın fatura vermesi mecburidir.",
- 233 üncü maddesinde, "Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin fatura vermek mecburiyetinde olmadıkları satışları ve yaptıkları işlerin bedelleri aşağıdaki vesikalardan herhangi biri ile tevsik olunur.
1. Perakende satış fişleri;
2. Makineli kasaların kayıt ruloları;
3. Giriş ve yolcu taşıma biletleri.
...
Perakende satış fişi ile giriş ve yolcu taşıma biletleri seri ve sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir. Bu fiş ve biletler kopyalı iki nüsha olarak tanzim edilir ve bir nüshası müşteriye verilir. Makineli kasa kullanıp da müşteriye fiş (makineli kasanın önceki fıkrada belirtilen malumatı ihtiva eden fişi) verilmemesi halinde, perakende satış fişi tanzimi ve müşteriye verilmesi mecburidir."
hükümleri yer almaktadır.
Diğer taraftan; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi ile Hazine ve Maliye Bakanlığı, mükellef ve meslek grupları itibarıyla muhasebe usul ve esaslarını tespit etmeye, bu Kanuna göre tutulmakta olan defter ve belgeler ile bunlara ilaveten tutulmasını veya düzenlenmesini uygun gördüğü defter ve belgelerin mahiyet, şekil ve ihtiva etmesi zorunlu bilgileri belirlemeye ve bunlarda değişiklik yapmaya yetkili kılınmış olup, söz konusu yetkiye dayanılarak sigorta şirketleri, sigorta acente ve prodüktörleri ile sigorta ve reasürans brokerlerinin sigorta işlemlerinde belge düzenine ilişkin usul ve esaslar 243, 246 ve 385 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde açıklanmıştır.
Buna göre, zorunlu mali sorumluluk (trafik) poliçesi prim bedellerinin müşterilerinizden kredi kartı ile taksitli olarak tahsiline ilişkin olarak ilgili bankaya ödenen/ödenecek kredi kartı komisyon bedelinin, müşterilere yansıtılmasında, genel hükümler çerçevesinde, fatura veya perakende satış vesikası düzenlemeniz gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.