ARSA OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞINMAZ MAL İKTİSABI, SATIŞI, KİRAYA VERİLMESİ, DEVRİ, İNTİKALİ, TRAMPA ve İRTİFAK HAKKI TESİSİNE İLİŞKİN USUL ve ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve Kapsam

Madde 1) Bu Yönetmelik, Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından taşınmaz malların bedelli veya bedelsiz iktisap şekillerini ve mülkiyetindeki taşınmaz malların, satış, devir, ilgililerine intikal, trampa ve kira ve irtifak hakkı tesisine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

Madde2) Bu Yönetmelik, 1164 sayılı Arsa Ofisi Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 3) Bu Yönetmelikte geçen;

Kurul: Konut Yüksek Kurulunu,

Koordinasyon Kurulu: Konut Koordinasyon Kurulu,

Bakanlık: Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlığı,

Müsteşarlık: Konut Müsteşarlığını,

Genel Müdürlük: Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünü,

Hasılat Paylaşımı: Genel Müdürlüğe ait taşınmaz mallar üzerinde, finansmanı kısmen veya tamamen kamu kurum ve kuruluşları yada gerçek ve tüzel kişiler tarafından temin edilerek üretilen altyapılı arsa, yapı ve tesislerin satışından elde edilecek kazancın paylaşımını,

Taşınmaz Mal Karşılığı Üretim: Genel Müdürlüğe ait taşınmaz malların planlanması ve altyapı hizmetleri, kamu kurum ve kuruluşları yada gerçek ve tüzel kişilere yaptırılması halinde, bu hizmetlerin karşılığını arsa olarak verilmesini,

Tanzim Satışı: Onaylı 1/1000 ölçekli imar planı bulunan veya imar uygulaması yapılarak arsa niteliği kazanan taşınmazların sınırlandırılmış belirli bir hedef kitleye yönelik olmak üzere ihale ile satışını,

Arazi: Onaylı 1/100 ölçekli imar planı bulunmayan alanı,

Arsa: Onaylanmış 1/1000 ölçekli planı bulunan alanı,

Yönetmelik: Bu Yönetmeliği,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Arazi ve Arsa İşleri

Arazi ve Arsa Seçimi

Madde 4) Kalkınma plan hedefleri, ekonomik programlar, her ölçekteki planlar, nüfus hareketleri ve ekonomik göstergeler ile talepler göz önünde bulundurularak arazi ve arsa seçimi yapılır.

Arazi ve Arsa İktisabı

Madde 5) Arsa ve konut üretim alanları içersinde kalan veya bu alanlar dışında olmakla birlikte Genel Müdürlük amaçları için lüzumlu olan arazi ve arsalar;

a) 1664 sayılı Kanunun ek 4 üncü maddesine göre bedelsiz veya 7 inci maddesine göre bedelli devir yoluyla,

b) Satın alma, Kamulaştırma, Trampa ve benzeri yollarla,

sağlanır.

Önalım Hakkı

Madde 6) Genel Müdürlük, 1164 sayılı Kanun amaçlarında veya Konut Yüksek Kurulu kararları doğrultusunda kullanılmak üzere değerlendirmeyi öngördüğü ve sınırlandırmasını yaparak ilgili tapu müdürlüklerine bildirmiş olduğu alanlardaki taşınmazların satış ve devirlerinde önalım hakkında sahiptir. Bu alanlardaki taşınmazların satış ve devirlerinde önalım hakkına sahiptir. Bu alanlardaki taşınmazların satış veya devirleri halinde bu durum tapu müdürlükleri tarafından 15 gün içinde Genel Müdürlüğe bildirilir.

Tapu müdürlüklerince yapılan bildirim üzerine, Genel Müdürlük, en geç 30 gün zarfında önalım hakkını kullanacağını bildirmediği, satış veya devire esas olan bedel ile her türlü harç masrafları peşin olarak malik adına yatırmadığı takdirde, önalım hakkını kullanmaktan vazgeçmiş sayılır. Bu halde, tapu müdürlükleri önalım hakkındaki şerhi resen kaldırmaya yetkilidir.

30 günlük süre içinde ödenmiş satış bedeli ile her türlü harç ve masrafların yatırılmasından sonra, tapu müdürlüklerince resen eski satışın iptali ile Genel Müdürlük adına tescil işlemi yapılır.

Genel Müdürlükçe tapu kayıtlarına konulan önalım hakkı 10 yıl geçmekle sona erer.

Arazi ve Arsaların Maliyet Hesabı

Madde 7) Arazi ve arsaların Maliyet Hesabı;

a) Arazi ve arsanın iktisap bedeli ile bu iktisap dolayısıyla yapılan tüm harcamalar,

b) Arazi ve arsaya ilişkin harita planlama ve imar uygulaması ile altyapı, yapı veya tesislerin projelendirilmesi ve yapımına ilişkin tüm harcamalar,

c) Satış tarihine kadar ödenmiş bulunan her türlü vergi, resim ve harçlar, toplamına, genel gider olarak % 5 eklenir. Bu tutara, satışta ödenecek vergi resim ve harçlar ile 1050 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesi gereğince Hazineye ödenmesi gereken miktar ilave edilerek maliyet tespit edilir.

Avans karşılığı iktisap olunan arazi ve arsalar için Genel Müdürlük kaynaklarından yapılan harcamalar, sarf yılı ve ayları itibarıyla Devlet İstatistik Enstitüsünce belirlenecek Toptan Eşya Fiyat Endeksi ( TEFE) uygulanarak bulunacak değer maliyete eklenir.

Avans alınarak iktisap olunan taşınmazlara ilişkin olarak Genel Müdürlük aleyhine açılmış her türlü adli ve idari davalara ait ödemeler ilgilisinden alınarak yapılmış ise, maliyet hesabına dahil edilmez.

Hazineden bedelsiz olarak alınan taşınmazların harca esas değeri, iktisap bedeli olarak kabul edilir. Maliyet, bu bedel esas alınarak hesaplanır.

Arazi ve Arsaların Satışı, Devri ve İntikali

Madde 8) Arazi ve Arsaların Satışı, Devri ve İntikali aşağıdaki şekilde yapılır;

a) Genel Müdürlük mülkiyetinde bulunan arazi ve arsaların satışı, devri ve intikali, bu Yönetmelik veya Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü İhale Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır.

Kalkınma planları ve yıllık programlar ile bölgesel ve yerel şartlar göz önüne alınarak, arazi ve arsaların, Yönetmeliğin 7 nci maddesine göre tespit edilecek maliyet bedeli veya kıymet takdiri üzerinden satışı, tanzim satışı ve devrine ilişkin usul ve esasları Merkez Komisyonu görüşüne dayalı Genel Müdür onayı ile belirlenir.

Kıymet takdiri suretiyle tespit edilecek bedel, Yönetmeliğin 7 nci maddesine göre belirlenen maliyet bedelinden az ise, maliyet bedeli esas alınır.

Satışa çıkarılan Genel Müdürlük mülkiyetindeki arazi ve arsaların en az iki defa alıcı çıkmamışsa, bölgesel ve yerel şartlar değerlendirilerek satış bedeli yeniden tespit edilir.

b) Kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarla kamu kurumlarının talepleri öncelikle değerlendirilir. Bu kurum ve kuruluşlara, işin mahiyetine göre, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30 ncu maddesine göre veya kıymet takdiri suretiyle satış yapılabilir.

c) Avans karşılığı iktisap olunan taşınmaz mallar, Yönetmeliğin 7 nci maddesine göre tespit edilecek bedel üzerinden, ihale edilmeden ilgililerine doğrudan satılarak intikal ettirilir. Alınan avans satış bedelinden mahsup edilir.

d) Genel Müdürlük gerekirse hasılat paylaşımı, arsa arazi karşılığı üretim veya finansmanına katılarak ortak uygulama modelleri kullanmak suretiyle altyapılı arsa üretimi yaptırabilir.

e) 1164 sayılı Kanunun ek 4 ncü maddesine göre iktisap edilmiş olan taşınmaz mallar kıymet takdiri yapılmadan maliyet bedeli üzerinden toplu konut uygulamaları için Toplu Konut İdaresi Başkanlığına verilebilir.

f) Kanunlar ile kalkınma planları ve yıllık programlar ile Bakanlar Kurulu Kararlarında öngörülen öncelikler dikkate alınarak 1164 sayılı Kanunun ek 4 üncü maddesine göre alınan arazilerin, olduğu gibi veya arsa, altyapılı arsa olarak üretildikten sonra belli bir sektör veya yörenin gelişmesini desteklemek amacıyla özel amaçlı satış veya devri Bakanlar Kurulu veya Konut Yüksek Kurulu Kararı ile yapılabilir.

g) Genel Müdürlük Merkez Komisyonunca uygun görülecek projelerin gerçekleştirilmesi veya arazi arsaların değerlendirilmesi amacıyla; mülkiyetindeki taşınmaz malların satışında bedelin % 25fi peşin, kalanı beş yıldan fazla olmamak kaydıyla vadeli satış yapabilir. 1164 sayılı Arsa Ofisi Kanunun Ek 4 eüncü maddesine göre bedelsiz elde edilecek taşınmaz malların satış ve devirlerinde bedelin % 10fu peşin alınmak üzere vadeli satış yapılabilir. Vade süresi on yıldan fazla olamaz.

Vadeli satışlarda her yılın Ocak ve Temmuz aylarında belirlenen bir önceki 6 aylık memur maaş artış oranı ve Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından Türkiye geneli için belirlenen Toptan Eşya Fiyat Endeksi ( TEFE) değerlerinden düşük olanı uygulanır.

Vadeli satışlarda, bedelin ödenmesi ve sürenin tespiti sözleşmeye bağlanır. Genel Müdürlükçe kabul edilecek yeterli teminatın sağlanması halinde, taşınmaz rehini tesis edilmeyebilir.

Arazi ve Arsaların Kiraya Verilmesi

Madde 9) Genel Müdürlük mülkiyetindeki taşınmaz malları ihale ile kiraya verebilir.

İlk yıl kira bedeli ihale bedelidir. Takip eden yıllar kira bedelleri, önceki yıl kira bedelinin Devlet İstatistik Enstitüsünce belirlenecek Toptan Eşya Fiyat Endeksi ( TEFE) oranında artırılır.

Kiraya verilecek taşınmaz malların kira süresi 5 yıldan fazla olamaz. Ancak Genel Müdürlük kira süresini beşer yıllık dönemler itibariyle üç defa uzatabilir. Uzatma halinde, kira bedeli günün şartlarına göre Genel Müdürlükçe yeniden belirlenir.

Kiralana yerin, sözleşme süresinin bitimi veya herhangi bir nedenle tahliyesi halinde, sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadıkça taşınmaz üzerinde kiracı tarafından yapılmış olan yapılar yıkılarak esli haliyle teslim edilir. Aksi halde, taşınmazın eski haline getirilmesi için yapılan masraflar % 25 fazlasıyla kiracıdan alınır. Ancak Genel Müdürlükçe istenildiği takdirde bu yapılar bedelsiz olarak terk edilir ve kiracı bundan dolayı bir hak iddia edemez.

Kira süresi içinde kiracının kiralana yeri başkasına devretmesi Genel Müdürlüğün iznine bağlıdır.

Trampa

Madde 10) Kanun amaçlarında kullanılmak üzere iktisabı düşünülen taşınmaz malların maliklerinin kabul etmesi halinde, bedeli yerine, Genel Müdürlüğe ait taşınmaz mallardan verilebilir.

Devredilecek ve devralınacak taşınamaz malların değeri tespit edilir. Taşınmaz malların bedelleri arasındaki fark, taraflarca nakit olarak karşılanır. Ancak, devredilecek taşınmaz malların değeri, devralınacak taşınmazın değerinin % 120fsini aşamaz.

Taşınmaz Lehine İrtifak Hakkı Kurulması

Madde 11) Genel Müdürlük, lüzum gördüğü hallerde, satın alma yerine Türk Medeni Kanununun irtifak hakkına ilişkin hükümleri gereğince anlaşma yoluyla, mümkün olmadığı takdirde kamulaştırma suretiyle, taşınmaz malın tamamına veya bir kısmına veya kaynaklar üzerine irtifak hakkı kurabilir.

Ayrıca kendi taşınmaz malları üzerinde anlaşma yolu ile irtifak hakkı kurulmasına izin verebilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

Yürürlükten Kaldırılan ve Değiştirilen Hükümler

Madde 12)

a) 08/08/1994 tarihli ve 22015 sayılı Resmi Gazetefde yayımlanan Arsa Ofisi Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 45, 46fıncı maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.

b) 23/6/1996 tarihli ve 22675 sayılı Resmi Gazetef de yayımlanan Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü İhale Yönetmeliğinin 8finci maddesinin 2finci fıkrasındaki gUygulama Yönetmeliğinin g ibaresi gArsa Ofisi Genel Müdürlüğü Taşınmaz Mal İktisabı, Satışı, Kiraya Verilemesi, Devri, İntikali, Trampa,ve İrtifak Hakkı Tesisine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğinin g şeklinde değiştirilmiştir.

Yürürlük

Madde 13) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 14) Bu Yönetmelik hükümlerini, Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakan yürütür.

Full & Egal Universal Law Academy