BASIN İLAN KURUMU TEŞKİLİNE DAİR KANUN

Kanun Numarası : 195

Kabul Tarihi : 2/1/1961

Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih: 9/1/1961 Sayı: 10702

Yayımlandığı Düstur : Tertip: 4 Cilt: 1 Sayfa: 921

BİRİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Kuruluş:

Madde 1 – Bu kanun hükümlerine göre idare edilmek üzere Basın-İlan Kurumu teşkil edilir.

Kurum, kamu tüzel kişiliğini haizdir.

Görevleri:

Madde 2 – Basın - İlan Kurumunun görevleri şunlardır:

1. Resmi ilanların mevkutelerde yayınlanmasında aracı olmak,

2. Kurumun idaresine iştirak eden mevkutelere, basın dernek ve sendikalarına en çok beş yıl vade ile kredi açmak,

3. Yönetmelikte tesbit edilecek, basında fikren veya bedenen çalışanlar gibi basın mensuplarına, vadesi iki yılı geçmemek üzere borç para vermek,

4. Basının her türlü ihtiyaçlarını temin etmek (Makine, kağıt mürekkep gibi)

5. Yönetmelikte tesbit edilecek basın mensupları ile bunlardan çalışamaz durumda olanlardan yardıma muhtaç bulunanlara ve ölenlerin ailelerine yardım etmek,

6. Yukarıki bendde yazılı olanlar için, diğer her türlü sosyal teşebbüslerde bulunmak,

7. Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri ifa etmek,

Kurum bu görevlerini yerine getirmek için gerekli ticari ve sosyal faaliyetlerde bulunur. Bu maksatla ayrıca lüzumlu teşekkül ve müesseseler kurabilir. Kurum, gayrimenkul iktisabına ve türlü temliki tasarruflarda bulunmaya, ipotek almaya ve vermeye ehildir.

Merkez ve şubeler:

Madde 3 – Kurumun merkezi İstanbul'dur.

Ankara, İstanbul ve İzmir ile lüzum görülen diğer yerlerde birer şube açılır.

İKİNCİ BÖLÜM

İdari ve Mali Hükümler

BİRİNCİ KISIM

İdari Hükümler

Teşkilat:

Madde 4 – Kurumun teşkilatı:

a) Genel Kurul,

b) Denetçiler,

c) Yönetim Kurulu,

ç) Genel Müdürlük,

d) Şubelerden,

ibarettir.

Genel Kurul:[1]

Madde 5 – (Değişik: 5/2/1979 – KHK – 23/1 md.; Değiştirilerek kabul: 14/6/1984-3022/1 md.)

Genel Kurul:[2]

a) (Değişik:13/10/2022-7418/19 md.) Kurumun idaresine katılmayı kabul eden gazete ve dergi sahiplerinin kendi aralarında seçecekleri, satışı 100 binin üzerinde olanlardan 1, satışı 99.999-50 bin arasında olanlardan 1, satışı 49.999-10 bin arasında olanlardan 1, satışı 10 binin altında olanlardan 1; resmî ilan yayınlayan internet haber sitesi sahiplerinin kendi aralarından seçecekleri 2; İstanbul, Ankara, İzmir dışında kalan ve resmî ilan yayınlayan Anadolu gazete sahiplerinden 3; en çok üyeye sahip gazeteciler sendikasından 2; İstanbul, Ankara ve İzmir’deki en fazla basın kartlı üyeye sahip gazeteci derneklerinden l’er olmak üzere toplam olarak 14 temsilci,

b) (Değişik: 2/7/2018-KHK-703/162 md.) Cumhurbaşkanınca görevlendirilecek 14 temsilci,

c) İstanbul, Ankara ve Dokuz Eylül Üniversiteleri Hukuk Fakülteleri ile Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinden 1’er, İstanbul, Ankara ve Ege Üniversitelerinden Basın Yayınla ilgili eğitim yapan yüksekokul yada enstitülerden 1’er öğretim üyesi, ticaret siciline kayıtlı ilan prodüktörlerinden 1, Türkiye Ticaret Odaları, Sanayi Odaları ve Ticaret Borsaları Birliğinden 1, Türkiye Barolar Birliğinden 1, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünden (TRT) 1, Anadolu Ajansı T.A.O.’dan 1, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan 1, Radyo ve Televizyon Üst Kurulundan 1 olmak üzere toplam olarak 14 temsilci.

Böylece 42 üyeden oluşur.

Genel Kurul üyeleri iki yıllık süre ile seçilirler. (Ek cümle:13/10/2022-7418/19 md.) Yeni üyeler belirlenene kadar mevcut üyelerin görevleri devam eder. Süresi dolan üye yeniden seçilebilir. Boşalma halinde, yerine, boşalan üyenin süresini doldurmak kaydıyla yeni atama ve seçim yapılabilir. Gazete ve dergi sahipleri temsilcileri arasında, satışları kendi kategorilerinin altına düşenlerin durumu altı ay sürdüğü takdirde üyelik haklarını yitirirler ve yerlerine yeniden seçim yapılır.

(Değişik üçüncü fıkra: 2/7/2018-KHK-703/162 md.) Genel Kurul üyelerinden birinci fıkranın (a) ve (c) bendinde sayılanlar ilgili teşekküllerin, fakültelerin, yüksekokul ve enstitülerin yönetim kurullarınca seçilirler.

Anadolu gazete sahiplerinin Genel Kurula katılacak temsilcileri resmî ilan yayınlayan Anadolu gazete sahiplerinin yada bu gazetelerin ayrı ayrı gösterecekleri temsilcilerinin Genel Müdürlüğün çağrısı üzerine katılacakları toplantıda farklı coğrafi bölgelerden olmak üzere seçilir.[3]

Adi ve olağanüstü toplantı:

Madde 6 – Genel Kurul 3 ayda bir toplanır. Toplantı günü, yer ve gündemi en az 15 gün evvel üyelere bildirilir.

Genel Kurul, üyelerin beşte ikisinin talebi veya re'sen göreceği lüzum üzerine Yönetim Kurulu tarafından olağanüstü toplantıya çağrılabilir. Olağanüstü toplantı talebinin, bu kanuna uygun müzakere konusunu ihtiva etmesi şarttır.

Toplantı ve karar çoğunluğu:

Madde 7 – Genel Kurulun toplanabilmesi için, üyelerin çoğunluğunun hazır olması lazımdır. Toplantı günü çoğunluk bulunmazsa, ertesi günü aynı yerde mevcut üyelerle toplantı yapılır.

Başkanlık Divanı, Genel Kurulca üyeler arasından seçilecek bir başka ve iki yazmandan teşekkül eder.

Kararlar, çoğunlukla verilir. Oylarda eşitlik halinde Başkanın bulunduğu taraf tercih edilir.

Genel Kurulun görevleri:

Madde 8 – Genel Kurulun görevleri şunlardır:

1. Yönetim Kurulunun faaliyet raporu ile denetçilerin raporunu tetkik ve kabul etmek ve faaliyetini tasvip etmediği takdirde Yönetim Kurulunu yeniden seçmek,

2. Kurumun hesaplarını tetkik ve tahsis bilançolarını müzakere ve tasdik etmek,

3. Basının, Ankara, İstanbul ve İzmir'dekiler gibi miktar ve kalite bakımlarından önem kazanan diğer şehirlerde şubeler açılmasına karar vermek,

4. Kurumun yıllık safi kazancının % 5 inden az olmamak şartiyle,basında fikren veya bedenen çalışanların sendikalarına ve derneklerine yardımda bulunmak,

5. Kurumun görevlerine dahil diğer işleri, gündeme müsteniden veya üyelerin teklifi üzerine görüşüp karara bağlamak,

6. Bu kanunla kendisine verilen diğer işleri görmek.

Denetçiler:

Madde 9 – (Değişik: 5/2/1979 - KHK - 23/1 md.; aynen kabul: 14/6/1984-3022/1 md)

Kurum, Genel Kurulca kendi üyeleri arasından seçilecek üç denetçi tarafından denetlenir. Denetçilerin her birinin beşinci maddesinin (a), (b), (c) bentlerinde yazılı temsilcilerden olması lazımdır.

Denetçiler iki yıl için seçilir. Süresi dolan yeniden seçilebilir. Boşalma halinde yedek üyeler göreve çağrılır.

Yönetim Kurulu:

Madde 10 – (Değişik : 5/2/1979 - KHK - 23/1 md.; Değiştirilerek kabul: 14/6/1984 - 3022/1 md.)

Kurumun Yönetim Kurulu Genel Kurulca kendi üyeleri arasından seçilecek 6 üye ile Genel Müdürden oluşur. Üyelerden ikisi 5 inci maddenin (a) bendinde, ikisi (b) bendinde, ikisi (c) bendinde yazılı temsilciler arasından seçilir.

Yönetim Kurulunun karar alabilmesi için dört olumlu oy şarttır.

Kurul, münhasıran (b) bendinden gelen üyelerden birini Başkan seçer.

Yönetim Kuruluna seçilenler prodüktörlük yapamayacakları gibi, herhangi prodüktörlük müessesesinde de bir görev alamazlar ve buna hiçbir suretle iştirak edemezler.

Üyeler, iki yıllık bir dönem için seçilirler. Süresi dolan yeniden seçilebilir. Herhangi bir nedenle boşalma halinde 6 ncı maddeye göre yapılacak ilk genel kurulda yerine seçim yapılır. Yeniden seçilen boşalan üyenin süresini tamamlar.

Yönetim Kurulunun görevleri:

Madde 11 – Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:

1 – Kurumun görevlerini ifa etmek,

2 – Kurumun tahsis bilançolarını düzenlemek ve bunu Genel Kurulun tasvibine arz ve uygulanmasını temin etmek,

3 – Kendi faaliyeti ve hesaplar hakkında Genel Kurula rapor vermek ve Genel Kurul kararlarının icrasına nezaret etmek,

4 – Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yerine getirmek.

Genel Müdürlük:

Madde 12 – 1) Genel Müdürlük, Genel Müdür ile lüzumu kadar memur ve müstahdemden terekküp eder.

2) Genel Müdür ilgili mevzuata göre diğer memur ve müstahdemler ise, Genel Müdürün teklif ve Yönetim Kurulunun tasdikı ile atanır.[4]

Bunların görevlerine, atanmalarındaki usule göre son verilebilir.

Kurumun işleri Genel Müdür tarafından tedvir edilir. Kurumu, Genel Müdür temsil eder.

Genel Müdür, Yönetim Kuruluna karşı sorumludur.

Genel Kurulun ve Yönetim Kurulunun kararlarını, Genel Müdür icra eder.

Şubeler:

Madde 13 – Şubeler, Genel Müdürlüğün mahalli teşkilatlarıdır. Genel Müdürlüğün talimatı dairesinde görev ifa ederler.

Hükümetin denetlemesi:

Madde 14 – Hükümet, Kurum üzerinde denetleme yetkisine sahip olup bu yetkisini yılda en az bir defa kurumun bütün hesap ve muamelelerini denetlemek suretiyle kullanır.

Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, yönetmelik ve Genel Kurul kararlarına uymıyan muameleler, Hükümetin tebligatı üzerine düzeltilir ve yolsuzluklar yetkili mercilere intikal ettirilir.[5]

İKİNCİ KISIM

Mali Hükümler

Sermaye:

Madde 15 – Merkezleri Ankara, İstanbul ve İzmir'de bulunan Milli bankalardan sermayeleri ile ihtiyatları yekünu 20 milyon lira ve daha fazla olanlar ellişer bin, 20 milyon liradan az olanlar yirmi beşer bin, sigorta ortaklıkları onar bin lira vererek kurumun sermayesine iştirak ederler.

Bu şehirlerde yayınlanan gazete ve dergi sahibi olan gerçek ve tüzel kişiler de onar bin lira vererek sermayeye ve bu kanun hükümleri dairesinde Kurumun idaresine iştirak edebilirler.

(Değişik: 4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen Kabul: 7/2/1990 - 3612/39 md.) Genel Kurul kararı ve Cumhurbaşkanının tasdiki ile yukarıdaki fıkralarda yazılı sermayeye iştirak miktarları iki katına kadar artırılabilir.[6]

Payın iadesi:

Madde 16 – İştirak payı sahiplerinin iflası veya faaliyetlerini tatileylemeleri halinde payları iade edilir.

(Değişik: 4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen Kabul: 7/2/1990 - 3612/40 md.) Gazete veya dergi sahipleri, altı ay önce Kuruma ihbar etmek şartıyla paylarını her zaman geri alabilirler. Bankalarla sigorta ortaklıklarının paralarının geri alabilmeleri, Genel Kurulun karar vermesine ve Cumhurbaşkanının tasdikine bağlıdır.[7]

Kurumun gelirleri:

Madde 17 – Kurumun gelirleri şunlardır:

1 – Sermayenin işletilmesinden elde edilecek gelirler,

2 – İlan ve reklamlardan alınacak komüsyonlar,

3 – Kurumun görevlerini ifa ederken temin edeceği sair gelirler,

4 – Bağışlar.

İhtiyat akçası ve nema:

Madde 18 – Kurumun giderleri çıktıktan sonra artan gelirinin % 5 i ilk hesap yılı sonunda tahakkuk edecek sermaye miktarı esas alınmak üzere bu miktara varıncaya kadar yedek akçe olarak ayrılır ve iştirak payı sahiplerine de paylarının azami % 2.5 u nispetini aşmamak kaydı ile nema verilir.

Hesap yılı:

Madde 19 – Kurumun hesap yılı, Ocak ayının birinden Aralık ayının 31 ine kadar devam eden süredir.

Tahsis usulü:

Madde 20 – Kurumun sermayesi ile 18 inci madde hükmünün uygulanmasından sonra kalan yıllık gelir yekünunun, Kurumun görevlerinden her birinin yerine getirilmesine ne miktarda tahsis edileceği, Yönetim Kurulunun teklifi ve Genel Kurulun karariyle taayyün eder. Buna göre ayrı ayrı hesaplar açılır.

İstikraz yetkisi:

Madde 21 – Kurum, görevlerinin ifası için, Genel Kurul karariyle son hesap yılı sonundaki bakiye mevcudunun en çok yarısı nispetinde bankalardan istikraz akdine yetkilidir.

Banka muameleleri:

Madde 22 – Kurumun hangi milli bankalara parasını yatıracağı,alacaklarını tahsil ve borçlarını tediyede bunlardan hangilerini aracı edeceği, kredi muamelelerini ve borç para verme işlerini ne suretle yürüteceği ve sair faaliyetlerinin finansman şekli, Genel Kurulun kararına bağlıdır.

Kredi ve borç vermenin şartları:

Madde 23 – Kurumun açacağı kredi ve vereceği borç paranın, şekil ve şartları, Genel Kurul karariyle belli edilir.

Şu kadar ki, alınacak faiz miktarı, yürürlükteki mevzuatla tesbit edilen azami haddi geçemez.

Kurum, Genel Kurulun tesbit edeceği esaslar dahilinde, ilan ve reklam veren müşterilerine de kredi açabilir.

Komisyon ücreti:

Madde 24 – Kurumun yayınlanmasına aracı olmak ödevinde bulunduğu ilan ve reklamlardan % 15, diğer ilan ve reklamlardan azami % 10 nispetinde, faturalar üzerinden komisyon ücreti olarak kesilip, Kuruma gelir kaydolunur.

(Değişik: 4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen Kabul: 7/2/1990 - 3612/41 md.) Sahipleri Kurumun idaresine iştirak eden gazetelerden alınacak % 15 komisyon ücretini % 10'a kadar indirmeye Genel Kurul yetkilidir. Bu nispetler Genel Kurulun teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile değiştirilebilir.[8]

Diğer ücretler:

Madde 25 – Kurumun ilgililerin talebi üzerine ilan ve reklamların tertibi, resim ve klişelerin hazırlanması gibi hususi hizmetlerinden alacağı ücretler, Yönetim Kurulunca hazırlanacak bir tarife ile tesbit olunur.

Hesapların yayınlanması:

Madde 26 – Kurumun hesaplarının yıl sonu neticeleri ve tahsis bilançoları ile kar ve zarar hesabı iş yılının hitamından itibaren en geç iki ay içinde Resmî Gazete ile diğer gazetelerde yayınlanır.

Muamelatın yürütülmesi:

Madde 27 – Kurumun, Notere tasdik ettirildikten sonra hangi defterleri tutacağı, uygulanacak muhasebe usulü ve muamelatın yürütülme tarzı, 53 üncü madde mucibince yapılacak yönetmelikle gösterilir.

Yönetim giderleri:

Madde 28 – Genel Kurul ve Yönetim Kurulu Üyeleri ile Genel Müdür, memur ve müstahdemlere verilecek ücretlerle diğer yönetim giderlerinin miktarı, Yönetim Kurulunun teklifi üzerine Genel Kurulca tayin edilir.

Yönetim giderlerini sarfa, Yönetim Kurulu yetkilidir. Ancak, Genel Müdür de ücretlerle Yönetim Kurulunun tesbit edeceği diğer bazı yönetim giderlerinin sarfına mezundur.

3659 sayılı Bankalar ve Devlet Müesseseleri Memurları aylıklarının tevhid ve teadülü hakkındaki kanun ile 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri, kurum ve kuracağı ortaklık ve teşekküller hakkında uygulanmaz.

Sahipleri Kurumun idaresine iştirak eden gazetelerden alınacak % 15 komisyon ücretini, %10 a kadar indirmeye Genel Kurul yetkilidir. Bu nispetler, Genel Kurulun teklifi ile Cumhurbaşkanınca değiştirilebilir.[9]

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İlan ve Reklamların Yayınlanması

BİRİNCİ KISIM

Resmi İlanlar

Tarif:

Madde 29 – a) Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve yönetmeliklerle yayınlanması mecburi olan (Özel dernekler hariç) veya,[10]

b) Genel ve katma bütçeli dairelerle il özel idareleri, belediyeler, köyler ve İktisadi Devlet Teşekkülleri ve sermayesinin yarısından fazlası kamu hukuku tüzel kişilerine ait bulunan teşekküllerin verdikleri.

Reklam mahiyetini taşımıyan ilanlar, resmi ilan sayılır.

Genel Kurulun ve Hükümetin yetkisi:

Madde 30 – Bir ilanın resmi ilan sayılıp sayılamıyacağına Genel Müdürlük veya, valilikler tarafından tereddüt edilen veya ilgililerle bunlar arasında ihtilaf bulunan hallerde Kurum Yönetim Kurulunun kararına uyulur.

Yönetim Kurulu lüzum görür veya vali, Genel Müdürlük veya ilgili talebederse, prensip kararı verilmesi için iş, Genel Kurula intikal ettirilir.

Genel Kurulun bu suretle veya kendiliğinden bu konuda ittihaz edeceği prensip kararları kesin olup Resmî Gazete'de yayınlanır.

Resmi ilanların yayınlanması:

Madde 31 – Resmi ilanlar, Basın-İlan Kurumunun şubesi bulunan yerlerin belediye hudutları içinde bu şubeler aracılığı ile yayınlatılır.

Kurumun şubesi bulunmıyan yerlerde, resmi ilanların yayınlanmasına valilikler aracı olurlar.

Mevkuteler aldıkları resmi ilanları zamanında yayınlarlar. Haklı bir sebep olmadıkça bu ilanları almaktan imtina edemezler.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 37 nci maddesi hükmü saklıdır.

Resmi ilanların dağıtılması:

Madde 32 – Resmi ilanlar, fikir ve içtihat farkı aranmaksızın 34 üncü madde mucibince vasıfları tesbit edilecek olan mevkutelere Basın - İlan Kurumu Genel Kurulunun tesbit edeceği esaslar dahilinde dağıtılır.

33 üncü madde hükmü saklıdır.

İlanen tebligat:

Madde 33 – 7201 sayılı Tebligat Kanunu gereğince yayınlatılacak ilanların, tebligatı çıkaran merciin tayin edildiği gazetede yayınlatılması mecburidir.

İlanen tebligatın yayınlanacağı gazete, vasıfları tesbit edilen gazetelerden biri değilse, tebligatı çıkaran merci bunu icabettiren hususi sebebi, ilanla birlikte Kuruma veya valiliğe bildirmekle ödevlidir. Bu ödev yerine getirilmez veya vasıfları tesbit edilen gazetelerden birinin ismi tasrih edilmezse, tebligat ilanı genel usule göre yayınlatılır.

Gazetelerin vasıfları:

Madde 34 – Resmi ilan verilecek mevkutelerin vasıfları:

a) Münderecat,

b) Sayfa sayı ve ölçüsü,

c) Kadro,

ç) Fiili satış,

d) En az yayın hayatı süresi,

Bakımlarından ve uygun görülecek diğer yönlerden Basın-İlan Kurumu Genel Kurulunca tesbit olunur.

Genel Kurul, Kurumun şubesi bulunmıyan yerlerdeki mevkutelerin vasıflarını yukarıki fıkrada yazılı kayıtlara bağlı olmaksızın tesbit eder.

Genel Kurul Türkiye'de yabancı dillerle yayınlanan mevkuteler ile fikir ve sanat dergilerine ilan ve reklam verme esaslarını ayrıca tayin eder.

Gazetelerin Ödevleri:

Madde 35 – Basın - İlan Kurumu Genel Kurulu, kanunen mevkutelere tutmaya mecbur oldukları defterlerden başka noterden tasdikli defterler tutmak ve vasıflarını kontrol veya ilan ve reklamlar bakımlarından muayyen bilgileri verme ödevlerini yükliyebileceği gibi, bu ödevlerin yerine getirilip getirilmediğini veya gazetelerin tayin edilen vasıflara uygun olup olmadıklarını her zaman kontrol ettirebilir.

İnternet haber sitelerinin vasıf ve ödevleri:

MADDE 35/A- (Ek:24/6/2026-7587/7 md.)

Resmî ilan ve reklam verilen veya bekleme süresi içindeki internet haber sitelerinin vasıfları:

a) Haber sayısı,

b) İçerik,

c) Kadro,

ç) Okur sayısı,

d) En az yayın hayatı süresi,

bakımlarından ve uygun görülecek diğer yönlerden Basın-İlan Kurumu Genel Kurulunca tespit olunur. Bu Kanunun 35 inci maddesi hükmü internet haber sitelerinin ödevleri bakımından da uygulanır.

Genel Kurul kararlarının ilanı:

Madde 36 – Dağıtma esasları, mevkutelerin vasıfları ve bunlara 35 inci madde mucibince yükletilecek ödevler hakkında Kurum Genel Kurulunca verilecek kararlar, Resmi Gazete'de ilan edilir.

Gazete ve internet haber sitelerinin listesi:[11]

Madde 37 – (Değişik fıkra: 13/10/2022 -7418/20 md.) Kurum Genel Müdürlüğü, her ayın sonunda resmî ilan ve reklam verilebilecek olan mevkuteler ile internet haber sitelerinin isimlerini ve vasıflarını ihtiva eden birer listeyi, Kurumun internet siteleri üzerinden duyurur.

Listeye alınmamaktan doğan ihtilaflar 38 inci maddedeki usul dairesinde halledilir. Ancak, bu halde Yönetim Kurulu, kararını bir hafta içinde verir.

İhtilafı hal ve itiraz mercileri:

Madde 38 – Genel Kurulun 36 ncı madde mucibince ilan edilecek kararlarının uygulanmasından dolayı valilikler ve Kurum Genel Müdürlüğü ile mevkuteler veya ilan verenler arasında çıkacak ihtilafların hal mercii, Kurum Yönetim Kuruludur.

30 uncu maddenin 2 nci fıkrası hükmü, bu halde de uygulanır. Ancak, verilecek Genel Kurul kararı, kesindir. Bu kararlar Resmî Gazete'de yayınlanır.

Resmi ilan tarifesi:

Madde 39 – Resmi ilanların fiyat tarifesi, Basın - İlan Kurumu Genel Kurulunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca tesbit edilir ve Resmi Gazete'de yayınlanır.[12]

İKİNCİ KISIM

Hususi İlan ve Reklamlar

Tarif:

Madde 40 – Resmi ilan sayılmıyan ve gerçek ve tüzel kişiler tarafından gazete ve dergilerde yayınlanmak üzere verilip de reklam mahiyetinde bulunmıyan ilanlar, hususi ilan sayılır.

Satışı artırmak gibi ticari gayelerle veya bir şeye veya bir fikre rağbet sağlamak gibi maddi veya manevi bir menfaat temini maksadiyle gazete ve dergilerde yazı, resim veya çizgilerle yapılan ilanlar, reklam sayılır.

Kaide:

Madde 41 – Hususi ilan ve reklamların yayınlanması, hususi ilan ve reklam prodüktörlüğü, bu kanun hükümleri dairesinde serbesttir.

Basın - İlan Kurumu da hususi ilan ve reklam kabul eder.

Prodüktörlerle gazete veya dergiler arasında, bir veya daha fazla prodüktörün tamamiyle veya kısmen ilan ve reklamlar üzerinde inhisarını tazammun eden sarih veya zımni bir anlaşma yapılamaz.

İstisna:

Madde 42 – (Değişik: 14/6/1984 - 3022/1 md.)

29 uncu maddenin (b) bendinde anılan daire ve teşekküllerle kanunla veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle kurulan sair müesseselerin veya bunların iştiraklerinin Kurumun şubesi bulunan yerlerde yayınlanan gazete ve dergilere verecekleri ilan ve reklamlar, ancak Basın - İlan Kurumu aracılığı ile yayınlatılabilir.[13]

Kurum tarafından verilmeyen yukarıdaki fıkrada anılan ilan ve reklamlar yayınlanmaz ve prodüktörler ne suretle olursa olsun bu ilan ve reklamlar hususunda gizli veya açık herhangi bir muamele veya iş yapamazlar.

Yayınlanma usulü:

Madde 43 – Hususi ilan ve reklamlar, bunları veren gerçek veya tüzel kişilerin isteklerine uygun olarak gazete ve dergilerde yayınlanır.

Şu kadar ki, 29 uncu maddenin (b) bendinde anılan daire ve teşekküllerle kanunla kurulan sair müesseseler ve bunların iştiraklerinin vereceği hususi ilan ve reklamlar, 40 ıncı maddede yazılı mahiyetleri de gözönünde bulundurularak Kurum Genel Kurulu tarafından tesbit edilecek esaslar dahilinde ilgililerin istekleri de nazara alınarak, gazete ve dergilere verilir.

Gazete ve dergiler, aldıkları hususi ilan ve reklamları zamanında yayınlarlar.

Prodüktörlerin muameleleri ve defterleri:

Madde 44 – İlan ve reklam prodüktörleri komüsyonculuk suretiyle iş görürler. Bunlar hususi ilan veya reklamı verenlerle gazetelerin faturalarına istinaden muamele yaparlar ve % 25 den fazla komüsyon alamazlar.

Hususi ilan ve reklam tarifesi:

Madde 45 – Gazete ve dergiler, takvim yılı başından başlamak üzere üçer aylık devrelerde mücbir sebepler olmadıkça uygulayacakları hususi ilan ve reklamlara ait fiyat tarifesini ve bu ilan ve reklamların birden fazla yayınlanması halinde yapacakları tenzilat hadlerini, bu devre başlangıçlarından en az 15 gün önce sayfalarında yayınlamağa idarehanelerinin ilan ve reklam alınan yerlerinde herkesin görebileceği bir şekilde ilan etmeğe ve Basın-İlan Kurumuna yazılı olarak bildirmeğe mecburdurlar.

Kurum, bu listeleri, gazete ve dergilere, bunların gündelik, haftalık gibi çıkma zamanlarına ve isimlerinin alfabe sırasına göre bir liste halinde birleştirip, birer nüshasını prodüktörlere ve lüzumu kadar nüshasını da asılmak üzere şubelerine gönderir. Prodüktörler de yazıhanelerinde bu listeleri, herkesin görebileceği bir şekilde asarak ilan ederler.

ÜÇÜNCÜ KISIM[14]

İnternet Haber Sitelerinde Yayınlanacak Resmî İlan ve Reklamlar

Kapsam ve esaslar:

Madde 45/A- (Ek: 13/10/2022 -7418/21 md.)

Resmî Gazete’de yayımlananlar hariç olmak üzere; kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelikler uyarınca yayınlatılması mecburi olan resmî ilanlar ile 29 uncu maddenin (b) bendinde anılan daire ve teşekküller, kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulan sair müesseseler veya bunların iştiraklerinin internet haber sitelerinde yayınlatacakları ilan ve reklamlar ancak Basın-İlân Kurumu aracılığı ile yayınlanır.

Kurum aracılığıyla yayınlanan ilan ve reklamların; kopyalanması, yayınlanması, yayınlattırılması ve ticari faaliyete konu edilmesi Kurumun vereceği izne bağlıdır. Bu fıkra hükümlerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Genel Kurul tarafından belirlenir.

Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklere göre, Cumhurbaşkanlığına bağlı kurum ve kuruluşlar ile bakanlıklar, bağlı, ilgili veya ilişkili kurum ve kuruluşlar ile diğer kurum ve kuruluşların kendi internet sitesinde yayını zorunlu olan ilanlarının ayrıca Basın İlân Kurumu İlan Portalında yayınlatılması zorunludur. Bu ilanların Basın İlân Kurumu İlan Portalındaki yayınından ücret alınmaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

İlan ve reklamlarda kullanılacak ayırıcı kelime ve numara:

Madde 46 – Basın - İlan Kurumu ve prodüktörlerle gazete ve dergiler, yayınlanmasına aracı oldukları bilcümle ilan ve reklamların en altına, aracı olduklarını gösteren bir kelime koymağa mecburdurlar.

Prodüktörlerle gazete ve dergiler bu maksatla seçtikleri kelimeyi kullanmadan evvel kuruma bildirirler. Kurum seçilen kelimenin daha evvel başka bir prodüktör veya gazete veyahut bir dergi tarafından alındığını veya iltibasa mahal verecek mahiyette olduğunu anlarsa, kelimeyi değiştirmesini ilgiliye bildirir.

Basın - ilan kurumu (Basın) kelimesini kullanır. İlan ve reklamı, Kurum veriyorsa kendi kelimesini, prodüktör veriyorsa seçtiği kelimeyi, ilan veya reklamı doğrudan doğruya gazete veya dergi almışsa, kendi kelimesini ilanın altına koyar. Bu kelimenin yanına Kurumun veya prodüktörün yıllık ilan ve reklam sıra numarası ile gazetenin veya derginin aldığı ilan ve reklamların sıra numarası yazılır.

Kelime ve rakamın puntosunu intihap, gazete veya dergiye aittir. Bundan dolayı hiçbir ücret alınmaz.

İlan ve reklamların kontrolü:

Madde 47 – Kurumun şubesi bulunan yerlerde yayınlanan gazete ve dergiler ilan veya reklamı havi nüshalarından ikişer adedini, ilan veya reklamın yayınlandığı gün, Kurum Genel Müdürlüğüne gönderilmek üzere o yerdeki şubesine makbuz mukabilinde tevdi ederler.

Genel Müdürlükçe bu nüshalar, Kurumun verdiği ilan ve reklamlarla Kurumca verilmiyen ilan ve reklamların hesabına ve bunların kimin tarafından verildiğinin tesbitine esas tutulur.

Kurumun şubesi bulunmıyan yerlerde yayınlanan gazete ve dergiler de aynı şekilde ilan veya reklamı muhtevi bulunan ikişer nüshalarını Kurum Genel Müdürlüğüne gönderilmek üzere mahalli valiliğe tevdi ederler.

Bordro düzenlenmesi:

Madde 48 – Prodüktörler, yayınlanmasına aracı oldukları ilan ve reklamları, kullandıkları sıra numarasına göre, ücreti, aldıkları komüsyon ve yayınlanan gazete veya dergi adı ile gazete veya derginin sıra numarasını gösteren bir bordro ile her yılın ilk 15 günü içinde Kurum Genel Müdürlüğüne gönderilmek üzere Kurumun o yerdeki şubesine makbuz mukabilinde tevdi ederler.

Gazete ve dergiler de, kendi sıra numaralarına göre, her bir ilan ve reklamı kimden aldıklarını Kurum veya prodüktörün sıra numarasını, fiyatını, verdikleri komüsyonu göstermek üzere düzenliyecekleri yıllık bordroyu, yukarıki fıkrada yazılı süre içinde Kurumun o yerdeki şubesine teslim ederler.

Kurumun şubesi bulunmıyan yerlerde yayınlanan gazete ve dergiler de yukarıki fıkra gereğince düzenleyecekleri yıllık bordroları o yerin valiliğine; valilikler de bu bordroları, birinci fıkraya uygun olarak hazırlanacak bordrolarla birlikte Kurum Genel Müdürlüğüne gönderirler.

Müeyyide:

Madde 49 – (Değişik:24/6/2026-7587/8 md.)

Bu Kanun ile belirlenmiş vasıf, ödev, yükümlülük ve bu Kanun hükümlerine istinaden Genel Kurul tarafından belirlenen sorumluluklara riayet etmeyen resmî ilan ve reklam yayımlama hakkına sahip veya bekleme süresinde olan gazete, dergi ve internet haber siteleri ile prodüktörler, kamu idare ve teşekkülleri ve 42 nci maddede anılan sair müesseselerin veya bunların iştiraklerinin sorumluları hakkında, diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu madde kapsamında muamele yapılır.

Kurum Yönetim Kurulunca, gazete, dergi ve internet haber sitelerine bu Kanunda öngörülen vasıfları taşımamaları veya ödevleri yerine getirmemeleri halinde ihlalin niteliği, ağırlığı ve süresi gözetilerek bir günden on güne kadar resmî ilan ve/veya reklam kesme müeyyidesi uygulanmasına karar verilir. Ayrıca ilgili gazete, dergi ve internet haber sitesi bu Kanunla temin edilen diğer menfaatlerden de aynı sürelerle faydalandırılmaz.

Bu maddeye göre gazete, dergi ve internet haber sitelerine dair verilecek müeyyide kararı; resmî ilan ve reklam yayımlama hakkı bulunanlar için resmî ilan verilmemesi; yalnız reklam yayımlama hakkı bulunanlar için listeden çıkarılması suretiyle kararın kesinleşmesini müteakip Kurum Genel Müdürlüğünce uygulanır. Bekleme süresindekiler için müeyyide kararı verilmesi halinde bu karar resmî ilan ve reklam yayımlama hakkının kazanılmasından sonra uygulanır.

Müeyyide kararının ilgili gazete, dergi ve internet haber sitesine tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı nitelikte ihlalin ilk tekrarı halinde ihlalin niteliği, ağırlığı ve tekrarı gözetilerek beş günden on beş güne kadar, ikinci tekrarı halinde on günden yirmi güne kadar, üçüncü ve daha fazla tekrarı halinde on beş günden yirmi beş güne kadar ilan ve reklam kesme müeyyidesi uygulanmasına karar verilir.

İhlal süresinin bir ayı aşması halinde yukarıdaki fıkralara göre tespit edilecek müeyyide gün sayısı bir kat artırılır. Birden fazla konuda ihlal varsa her biri için belirlenen günler toplanır. Bir defada toplam uygulanabilecek müeyyide altmış günü aşamaz.

Bu maddenin birinci fıkrasında sayılan düzenlemelere riayet etmeyen prodüktörler ile kamu idare ve teşekkülleri hakkında aşağıdaki işlemler uygulanır:

a) Prodüktörlük müessesesi Yönetim Kurulu kararıyla iki aya kadar kapatılabilir. Kesinleşen karar, o yerdeki valilikçe uygulanır.

b) Kamu idare ve teşekkülleri ile ortaklıklarının sorumluları hakkında, Genel Müdürlüğün bildirimi üzerine kendi mevzuatlarına göre disiplin işlemi uygulanır. İşlem sonucu Kuruma bildirilir; Kurumun bu işlemlere itiraz hakkı saklıdır.

Bu maddeye göre verilen müeyyide kararlarına karşı 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre yargı yoluna başvurulur.

Bu maddenin uygulanmasına dair usul ve esaslar Genel Kurulca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Cezai hükümler:

Madde 50 – Basın - İlan Kurumunun Genel Kurul ve Yönetim Kurulu üyeleri ile bilümum memur ve müstahdemleri, bu kanunun uygulanması sebebiyle işliyecekleri suçlarından dolayı, fiillerinin mahiyet ve derecelerine göre, Türk Ceza Kanununun Devlet memurlarına ait hükümleri ile cezalandırılırlar.

Cezai kovuşturma, ayrıca disiplin muamelesi uygulanmasına engel teşkil etmez.

Tebligat hükümleri:

Madde 51 – Basın - İlan Kurumunun tebligatı, 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine tabidir.

Hükümet namına yetki:

Madde 52 – Bu kanunda Hükümete tanınan yetkilerin, Hükümetin hangi teşkilatı tarafından kullanılacağı, Cumhurbaşkanı Kararı ile tayin edilerek Resmi Gazete'de yayınlanır.[15]

Yönetmelik yapılması:

Madde 53 – Basın - İlan Kurumu Genel Kurulu tarafından, bu kanuna müstenit işlerin yürütme tarzını göstermek üzere bir yönetmelik yapılır.

Bu yönetmelik Resmi Gazete'de yayınlanır.

Geçici Hükümler

Geçici Kurul teşkili:

Geçici Madde 1 – Bu kanunun yayınlandığı tarihten itibaren on beş gün içinde kurumun ilk teşekkül işlemlerini yapmak üzere Başbakanlık tarafından biri başkan ve dördü üye olmak üzere beş kişilik bir Geçici Kurul teşkil edilir. Bunlardan her birinin Adalet, Maliye Bakanlıkları ile Basın - Yayın mensubu ve diğer ikisinin, gazeteci olması lazımdır.

Geçici Kurulun görevi, geçici 3 üncü madde mucibince Genel Kurul toplantısı yapılıncaya kadar devam eder.

Sermayenin teşkili:

Geçici Madde 2 – Geçici Kurul, Milli Bankalardan birinde, Basın - İlan Kurumu adına bir hesap açtırır.

Kurul, merkezleri, Ankara, İstanbul ve İzmir'de bulunan Milli bankalarla sigorta ortaklıklarına keyfiyeti taahhütlü birer mektupla bildirir. Bunlar, on beş gün içinde 15 inci maddede yazılı iştirak paylarını açtırılan hesaba yatırırlar.

Genel Kurulun toplanması:

Geçici Madde 3 – (Değişik: 5/2/1979 - KHK - 23/1 md.; Mülga: 14/6/1984 - 3022)

Kurulun masrafları:

Geçici Madde 4 – Geçici Kurulun, Başbakanlığın takdir edeceği yevmiye, icabında yol tazminatı ve Genel Kurul toplantısının gerektirdiği masrafları, bankada açtırılan hesaptan ödenir.

Ödemeler, başkan ile kurulun muhasip olarak görevlendireceği üyenin imzası ile yapılır.

Muhasip üye, Kurum Yönetim Kurulunun teşekkülünden itibaren bir hafta içinde hesapları devreder.

Kararnamelerin hükümleri:

Geçici Madde 5 – Resmi ilan ve reklamlar hakkındaki kararnamelerin hükümleri, bu kanunun 36 ncı maddesi uygulanıncaya kadar yürürlükte kalır.

İş yılı:

Geçici Madde 6 – Basın-İlan Kurumunun ilk iş yılı, kurum teşkilatının fiilen faaliyete başlamasından itibaren Aralık ayının 31 inci gününe kadar devam edecek süredir.

Gazete, Dergi ve Prodüktörlerin ödevleri:

Geçici Madde 7 – Gazete, dergi ve prodükterlerin bu kanuna müstenit ödevleri, Kurum Müdürlüğünce yapılacak tebligattan itibaren başlar.

Üyeliklerin devamı

Geçici Madde 8 – (Ek: 29/6/2011-KHK-644/37 md.)

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte görevde bulunan Genel Kurul üyelerinin görevleri, üyelik sürelerinin sonuna kadar devam eder.

İnternet haber sitelerinde resmî ilan ve reklam yayınlayacakların sorumlulukları:

Geçici Madde 9- (Ek:13/10/2022-7418/23 md.)

İnternet haber sitelerinde resmî ilan ve reklam yayınlayacakların taşıması gereken vasıflar ve yerine getirmesi gereken sorumluluklar ile yayına ilişkin usul ve esaslar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde Kurum Genel Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Yürürlük tarihi:

Madde 54 – Bu kanun yayınlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Kanunu yürütecek makam:

Madde 55 – Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.

195 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA

ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ

YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR LİSTE

Değiştiren Kanunun/KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası	195 sayılı Kanunun değişen veya iptal edilen maddeleri	Yürürlüğe Giriş Tarihi
KHK/23	5, 9, 10, 23, Geçici Madde 3, Geçici Madde 9	19/2/1979
3022	5, 9, 10, 42, Geçici Madde 3	22/6/1984
KHK/310	—	5/2/1988
KHK/336	15, 16, 24	5/8/1988
5917	5	10/7/2009
KHK/644	5	1/1/2011
KHK/644	5 ve Geçici Madde 8	12/6/2011 tarihinde yapılan milletvekili seçiminden sonra kurulan ilk Bakanlar Kurulu üyelerinin atandığı tarihte
KHK/703	5, 12, 14, 15, 16, 24, 28, 29, 39, 42, 52	24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)
7418	5, Geçici Madde 9	18/10/2022
7418	37, 45, 49	1/4/2022
Anayasa Mahkemesinin 17/6/2025 tarihli ve E.: 2023/168, K.: 2025/132 sayılı Kararı	49	13/10/2025
7587	Madde 35/A, 49	1/7/2026

[1] 25/6/2009 tarihli ve 5917 sayılı Kanunun 47 nci maddesiyle; bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan; “satışı 100 binin üzerinde olanlardan 2,” ibaresi “satışı 100 binin üzerinde olanlardan 1,” şeklinde, “Anadolu gazete sahiplerinden 1,” ibaresi “Anadolu gazete sahiplerinden 3,” şeklinde, “en çok üyeye sahip gazeteciler sendikasından 3” ibaresi “en çok üyeye sahip gazeteciler sendikasından 2” şeklinde değiştirilmiştir.

[2] 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle bu fıkranın (b) bendinde yer alan “12” ibaresi “14” şeklinde, (c) bendinde yer alan “Ege Üniversiteleri” ibaresi “Dokuz Eylül Üniversiteleri” şeklinde, “Ankara Üniversiteleri” ibaresi “Ankara Üniversitesi” şeklinde, “olmak üzere toplam olarak 12 temsilci” ibaresi “Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan 1, Radyo ve Televizyon Üst Kurulundan 1 olmak üzere toplam olarak 14 temsilci” şeklinde ve fıkrada yer alan “36” ibaresi “42” şeklinde değiştirilmiştir.

[3] 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Basın-Yayın Genel Müdürlüğünde kayıtlı tüm” ibaresi “resmî ilan yayınlayan” şeklinde, “Basın-Yayın Genel Müdürlüğünün” ibaresi “Genel Müdürlüğün” şeklinde değiştirilmiştir.

[4] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Yönetim Kurulunun teklif edeceği 3 aday arasından Hükümetçe;” ibaresi “ilgili mevzuata göre” şeklinde değiştirilmiştir.

[5] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Kanun,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi,” ibaresi eklenmiştir.

[6] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Başbakanın” ibaresi “Cumhurbaşkanının” şeklinde değiştirilmiştir.

[7] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Başbakanın” ibaresi “Cumhurbaşkanının” şeklinde değiştirilmiştir.

[8] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Başbakanın” ibaresi “Cumhurbaşkanının” şeklinde değiştirilmiştir.

[9] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.

[10] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tüzük” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi” şeklinde değiştirilmiştir.

[11] 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle, bu maddesinin başlığı “Gazetelerin listesi:” iken “Gazete ve internet haber sitelerinin listesi:” şeklinde değiştirilmiştir.

[12] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.

[13] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “kanunla” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle” ibaresi eklenmiştir.

[14] 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle, 45 inci maddesinden sonra gelmek üzere “Üçüncü Kısım” ve bu Kısma bağlı olarak “İnternet Haber Sitelerinde Yayınlanacak Resmî İlan ve Reklamlar” ana başlığı ibaresi eklenmiştir.

[15] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 162 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

Full & Egal Universal Law Academy