BOZULABİLİR GIDA MADDELERİNİN TAŞIMACILIĞINDA KULLANILACAK

ÖZEL EKİPMANLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, bozulabilir gıdaların taşınmasında, taşıma koşullarına ilişkin teknik şartları iyileştirmek suretiyle gıda güvenliğini sağlamak için bu faaliyetlerde yer alan taşımacıların haklarını, sorumluluklarını ve yükümlülüklerini belirlemek ve bu taşımacılık faaliyetinde kullanılacak özel ekipmanların test, onay, muayene ve belgelendirme işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik;

a) Bozulabilir gıdaların taşınması faaliyetinde yer alan taşımacıları,

b) Bozulabilir gıdaların taşımacılık faaliyetinde kullanılacak özel ekipmanları (yalıtımlı ekipmanlar, soğutucu/ısıtıcı cihaz, taşıt, araç gereç ve benzeri),

c) Tüm kamu kurum ve kuruluşlarının bozulabilir gıda taşımacılık faaliyetlerini,

ç) Ülkemiz sınırları içerisindeki karayolları üzerinde yabancı plakalı taşıtlarla yapılan uluslararası taşımaları,

kapsar.

(2) Bu Yönetmelik;

a) Uluslararası anlaşmalar ile savaş hali ve olağanüstü hallerde uygulanacak mevzuat hükümlerine göre yapılan taşıma işlemlerini,

b) Bozulabilir Gıda Maddelerinin Uluslararası Taşımacılığı ve Bu Taşımacılık Faaliyetinde Kullanılacak Özel Ekipmana İlişkin Anlaşmaya dâhil edilmeyen bozulabilir gıdaların ulusal veya uluslararası taşımacılığını,

c) (Ek:RG-21/2/2025-32820) Şehiriçi bozulabilir gıda taşımacılığını,

kapsamaz.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu, 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 477 nci ve 508 inci maddeleri ve 25/4/2012 tarihli ve 6298 sayılı Bozulabilir Gıda Maddelerinin Uluslararası Taşımacılığı ve Bu Taşımacılık Faaliyetinde Kullanılacak Özel Ekipmana İlişkin Anlaşmaya Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair Kanun ile katılmamız uygun bulunan Bozulabilir Gıda Maddelerinin Uluslararası Taşımacılığı ve Bu Taşımacılık Faaliyetinde Kullanılacak Özel Ekipmana İlişkin Anlaşmaya dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Araç partisi belgelendirme: Referans bir ekipman üzerinde yapılan tip testi sonucunda düzenlenen rapora istinaden belirli bir sayı ile sınırlı kalmak üzere ekipman üzerinde fiili inceleme yapılmaksızın onaylı tipe uygun üretilmiş her bir ekipman için yapılan ATP Uygunluk Belgesi/Sertifikası düzenleme işlemini,

b) ATP: Bozulabilir Gıda Maddelerinin Uluslararası Taşımacılığı ve Bu Taşımacılık Faaliyetinde Kullanılacak Özel Ekipmana İlişkin Anlaşmayı,

c) ATP İşletme Yetki Belgesi: Bu Yönetmelikte ve bu Yönetmelik uyarınca yayımlanan düzenleyici işlemlerde belirtilen yükümlülükleri yerine getiren ve faaliyete geçebilecek durumda olan muayene ve tip test merkezlerine Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca verilen belgeyi,

ç) ATP muayene merkezi: Bu Yönetmelik kapsamında yalıtımlı ekipman ve soğutucu/ısıtıcı cihazların muayene ve doğrulamalarını yapmak üzere belirtilen şartları sağlayan ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından ATP İşletme Yetki Belgesi verilen tesisleri,

d) ATP tip test merkezi: ATP Anlaşması kapsamında yalıtımlı ekipman ve soğutucu/ısıtıcı cihazların testlerini yapmak üzere belirtilen şartları sağlayan ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından ATP İşletme Yetki Belgesi verilen tesisleri,

e) ATP Uygunluk Sertifikası/Belgesi: Bozulabilir gıda taşınan özel ekipmanların ATP Anlaşmasında belirtilen standartlara uygunluğunun denetiminin test/muayene raporuyla teyidi sonucunda, bu rapora dayanılarak ATP Anlaşmasının EK 1, İlave-3 bölümünde yer alan formata ve içeriğe uygun olarak düzenlenen belgeyi,

f) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,

g) Bozulabilir gıda: ATP Anlaşmasıyla belirlenmiş olan bozulabilir gıdaları,

ğ) Bozulabilir Gıda Taşıma Belgesi: ATP Anlaşmasının gerekliliklerini sağlayamayan ancak, yurt içinde ve ATP Anlaşmasına taraf olmayan ülkelere bozulabilir gıda taşımacılığında kullanılmak kaydıyla eski araçlar için Bakanlığın belirlediği usul ve esaslara göre düzenlenen belgeyi,

h) (Değişik:RG-21/2/2025-32820) Durum Tespit Belgesi: Onay Kuruluşu tarafından, bozulabilir gıda taşımacılığında kullanılan ve ATP Anlaşmasına uygun üretilmeyen ekipmanları kayıt altına almak amacıyla düzenlenmiş olan belgeyi,

ı) İlk muayene: Özel nakliye ekipmanlarına ilk defa Bozulabilir Gıda Taşıma Belgesi düzenlenmesi için Bakanlık tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yapılan muayene ve test faaliyetlerini,

i) İstisnai muayene: Özel nakliye ekipmanlarının üstünde yapılan tamirat/tadilat gibi işlemler veya tasarım tip değişiklikleri sonucunda yapılan ve yapılan işleme göre periyodik muayene yerine kabul edilen muayene işlemini,

j) İşletme: Kamu kurum ve kuruluşları da dahil olmak üzere, kâr amacı bulunup bulunmadığına bakılmaksızın bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerde bulunan gerçek ve tüzel kişileri,

k) Kanun: 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununu,

l) Onay kuruluşu: Bakanlık tarafından yetkilendirilen ve bu Yönetmelik kapsamında gerçekleştirilecek test ve muayeneleri onaylayan kurum/kuruluşları,

m) Özel nakliye ekipmanı: ATP Anlaşmasının Ek 1’inde tanımlanan yalıtımlı kutu/ekipman ve varsa soğutucu/ısıtıcı cihazdan oluşan ekipmanları (araç üstyapıları, konteynerler, yalıtımlı taşıma kapları ve benzeri),

n) Özmal taşıt: Araç tescil belgesinde yetki belgesi sahibi adına kayıtlı taşıtı,

o) Periyodik muayene: Özel nakliye ekipmanlarının, ATP Anlaşmasında öngörülen aralıklarda ve belirtilen yöntemlere uygun olarak (eski ekipmanlar için Bakanlık tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak) yapılan muayene, deney ve test faaliyetlerini,

ö) Rapor: Tip onay testi ve periyodik/istisnai muayene ve üretimin uygunluğunun kontrolü sonucu düzenlenen dokümanı,

p) Sıcaklık İzleyici/Kaydedici Periyodik Doğrulama Raporu: ATP Anlaşmasının Ek 2, İlave-1’inde belirtilen şartları sağlayan cihazlara yapılan periyodik doğrulama işlemi sonucunda düzenlenen raporu,

r) Taşımacı: 8/1/2018 tarihli ve 30295 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre C1, C2, K1, K2, L1, L2, M1, M2, M3, N1, N2, P1, P2 yetki belgesi sahiplerini,

s) Taşıt (Araç): Bozulabilir gıdaların taşınmasında kullanılan nakliye ekipmanlarının taşımacılığının yapılması amacıyla ilgili mevzuata uygun olarak imal edilen en az dört tekerlekli ve azami tasarım hızı 25 km/s’den fazla olan kamyon, kamyonet ve bunlar tarafından çekilmesine izin verilen römorklar ile çekici türündeki taşıtlarla çekilen yarı römork veya römork türündeki taşıtlar ve bu amaçla özel donanımı bulunan diğer taşıtları,

ş) Test/Muayene altyapı değerlendirmesi: Tip testi ve periyodik muayeneler kapsamında faaliyet yürütmek isteyen başvuru sahibi işletmelerde onay kuruluşu tarafından gerçekleştirilecek incelemeyi,

t) Tip: Tip testi yapılan ve uygun bulunan prototip ile ATP Anlaşmasında belirtilen sınırlar içinde malzeme, şekil, fonksiyon ve imalat yöntemi açısından aynı özelikleri gösteren ürünlerin oluşturduğu seriyi,

u) Tip testi: Yeni üretilen özel ekipmanların (prototip) ısı aktarım katsayısı ve yalıtım türünü tespiti ile soğutucu/ısıtıcı cihazların kapasitesinin belirlenmesi amacıyla, ATP Anlaşmasında belirtilen yöntemlere uygun olarak, ATP tip test merkezlerinde gerçekleştirilen test faaliyetleri sonucunda onay kuruluşu tarafından tip testi onay raporu düzenlenmesi için yürütülen işlemleri,

ü) Üretimin uygunluğunun kontrolü: İlgili ulusal ve uluslararası düzenlemelerde öngörülmüş kapsam ve belirlenmiş kriterlere göre üretim yerinde gerçekleştirilen kontrolü,

v) (Ek:RG-21/2/2025-32820) Şehiriçi: Bir şehrin sınırı ile aynı belediyenin mücavir alanını,

ifade eder.

(2) Bu Yönetmelikte geçen ve bu maddede yer almayan terimler veya kavramlar için, ATP Anlaşmasında yer alan tanımlar geçerlidir.

İKİNCİ BÖLÜM

Taşımacılık Faaliyetlerine İlişkin Genel Kurallar

Taşımacılık faaliyetlerinde genel kurallar

MADDE 5 – (1) Bozulabilir gıdaların taşınmasında kullanılan özel nakliye ekipmanlarında bu Yönetmelikte belirtilen hususlar doğrultusunda ATP Uygunluk Belgesi veya Bozulabilir Gıda Taşıma Belgesi bulunması zorunludur. Ülkemizde imal edilen veya yurt dışında imal edilip ülkemizde tescil edilen söz konusu ekipmanların belgeleri, Bakanlık veya Bakanlığın yetkilendirdiği kurum/kuruluşça düzenlenir.

(2) Bozulabilir gıdaların taşınmasında kullanılan özel nakliye ekipmanlarında ATP Anlaşmasında tanımlanan etiket ve işaretlerin kullanılması zorunludur.

(3) (Değişik:RG-21/2/2025-32820) Bu Yönetmelik kapsamında bozulabilir gıda taşımacılığı faaliyetinde bulunacak gerçek ve tüzel kişiler, Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre iştigal edilen faaliyet alanlarına uygun yetki belgelerinden herhangi birine sahip olmak zorundadırlar.

(4) Onay kuruluşu, ATP (Değişik ibare:RG-21/2/2025-32820) İşletme Yetki Belgesi sahipleri ve işletmeler bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetleriyle ilgili olarak Bakanlıkça yayımlanan düzenleyici işlemlere uymakla yükümlüdürler.

(5) (Ek:RG-21/2/2025-32820) Kamu kurum ve kuruluşlarının bu Yönetmelik kapsamındaki bozulabilir gıda taşımacılığı faaliyetleri için üçüncü fıkrada belirtilen koşul aranmaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Taşımacılık Faaliyetinde Yer Alan Özel Nakliye Ekipmanı

Kullanıcılarının Yükümlülükleri

Özel nakliye ekipmanı kullanıcısının yükümlülükleri

MADDE 6 – (1) Bozulabilir gıdaların taşımacılık faaliyetinde yer alan özel nakliye ekipmanı kullanıcılarının yükümlülükleri şunlardır:

a) Nakliye ekipmanının, taşınan gıdaya göre ATP veya Bakanlıkça yayımlanan usul ve esaslar uyarınca uygun işaret sınıfına sahip olmasını sağlamak.

b) Ekipmana ilişkin onay kuruluşunca düzenlenmiş ATP Uygunluk Belgesi veya Bozulabilir Gıda Taşıma Belgesi bulundurmak ve nakliye ekipmanını bu belgelere uygun olarak işaretlemek.

c) Periyodik muayene tarihi gelen veya herhangi bir tamirat tadilat sonucu istisnai muayene yapılması gereken nakliye ekipmanlarının muayenelerini yaptırarak belgelerinin güncelliğini takip etmek ve yapılan denetimlerde bu belgeleri ibraz etmek için ekipmanla birlikte bulundurmak.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

ATP Muayene/Tip Test Merkezlerinin Görevlendirilmesi ve Yetkilendirilmesi, Devir İşlemleri

ve ATP İşletme Yetki Belgesinin İptali^[1]

ATP muayene/tip test merkezlerine ilişkin genel hükümler (Değişik başlık:RG-21/2/2025-32820)

MADDE 7 – (1) Bozulabilir gıdaların taşınmasında kullanılan özel ekipmanların (yalıtımlı ekipmanlar, soğutucu/ısıtıcı cihazlar) onay işlemleri için ihtiyaç duyulacak tip testleri;

a) Onay kuruluşlarına ait merkezlerde,

b) Onay kuruluşunun atadığı onay kuruluşu uzmanı gözetiminde, Bakanlık tarafından ATP İşletme Yetki Belgesi verilen test merkezlerinde,

c) Bakanlık tarafından yayımlanan usul ve esaslarda belirtilen ilave şartları karşılamaları ve ATP İşletme Yetki Belgesinde belirtilmesi halinde, Bakanlık tarafından ATP İşletme Yetki Belgesi verilen test merkezlerinde,

yapılır.

(2) Bozulabilir gıdaların taşınmasında kullanılan ekipmanların ilk/periyodik/istisnai muayene işlemleri;

a) Onay kuruluşlarına ait merkezlerde,

b) Onay kuruluşunun atadığı onay kuruluşu uzmanı gözetiminde, Bakanlık tarafından ATP İşletme Yetki Belgesi verilen muayene merkezlerinde,

c) Bakanlık tarafından yayımlanan usul ve esaslarda belirtilen ilave şartları karşılamaları ve ATP İşletme Yetki Belgesinde belirtilmesi halinde, Bakanlık tarafından ATP İşletme Yetki Belgesi verilen muayene merkezlerinde,

yapılır.

(3) Her halükârda tüm tip test/muayene merkezlerinde düzenlenen ATP Tip Test Raporu ve nakliye ekipmanına özel olarak düzenlenen belgeler onay kuruluşu tarafından hazırlanır ve onay kuruluşu uzmanı tarafından imzalanır. Test ve muayenelerin Bakanlık tarafından yetkilendirilen işletmelerde yapılması onay kuruluşunun sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

(4) ATP muayene/tip test merkezleri, Bakanlık tarafından yayımlanan usul ve esaslarda belirtilen asgari altyapı ve personel niteliklerini karşılamak zorundadır.

(5) ATP muayene/tip test merkezleri personeline ATP Anlaşması ve bu Yönetmelik kapsamında onay kuruluşu tarafından eğitim verilerek, personel sertifikalandırılır. İlgili personel 2 yıllık periyotlarda onay kuruluşu tarafından yenileme eğitimine alınır.

(6) Onay kuruluşu kendi sahip olduğu, tip test ve muayene merkezlerinde bu Yönetmelikte belirtilen bütün şartları karşılamak zorundadır. Onay kuruluşuna ait merkezlerin ATP İşletme Yetki Belgesi alması zorunlu değildir.

(7) Test ve muayeneler sonucunda elde edilen ham veriler ve raporlar basılı veya elektronik ortamda tip testleri için 10 yıl, muayeneler için 3 yıl süre ile saklanmak üzere ATP tip test ve muayene merkezleri ile onay kuruluşu tarafından arşivlenir.

(8) Raporlar, belge ve sertifikalar, onay kuruluşu tarafından Bakanlık U-net otomasyon sistemine elektronik ortamda aktarılır. Söz konusu bilgiler, istenmesi halinde Bakanlığın onayı ile ilgili kamu kurum/kuruluşların bilgisine açılabilir.

(9) Onay kuruluşuna ibraz edilen ekipmanlara ait tip onay bilgilerinin gizliliğini temin etmek ATP muayene ve ATP tip test merkezi ile onay kuruluşunun sorumluluğundadır.

(10) ATP tip test ve muayene merkezleri ile üretici, ekipman sahibi/işleticisinin arasında çıkan anlaşmazlıklardan onay kuruluşu sorumlu değildir.

Başvuru, değerlendirme ve onay

MADDE 8 – (1) ATP muayene veya ATP tip test merkezi olmak isteyen kuruluşlar başvurularını Bakanlık tarafından yayımlanacak usul ve esaslarda belirtilen dokümanlarla birlikte onay kuruluşuna yapar.

(2) Bakanlık ve/veya onay kuruluşu tarafından başvuru sahibi kuruluşlarda test/muayene altyapı değerlendirme incelemesi gerçekleştirilir.

(3) Bakanlık tarafından ATP İşletme Yetki Belgesinin düzenlenmesine müteakip, ATP İşletme Yetki Belgesinde belirtilen kapsama uygun olarak onay kuruluşu tarafından ilgili işletmede faaliyetlere başlanır.

(4) ATP muayene ve tip test merkezlerinin sayı ve illere göre dağılımı konusunda düzenleme yapma yetkisi Bakanlığa aittir.

İşletme süresi

MADDE 9 – (1) Bakanlık tarafından ATP muayene veya ATP tip test merkezleri için düzenlenen ATP İşletme Yetki Belgeleri beş yıl süre için geçerlidir. İşleticilerin belgelerini yenilemek istemeleri halinde ATP İşletme Yetki Belgesinin geçerlilik süresinin bitimine 90 gün kala müracaat etmeleri gerekir.

Devir işlemleri

MADDE 9/A- (Ek:RG-21/2/2025-32820)

(1) ATP İşletme Yetki Belgesinin devrine ilişkin hususlar, bu Yönetmelik kapsamında hazırlanan alt mevzuatla belirlenir.

ATP İşletme Yetki Belgesinin iptali

MADDE 9/B- (Ek:RG-21/2/2025-32820)

(1) Herhangi bir nedenle faaliyetlerini sonlandırmak isteyen ATP İşletme Yetki Belgesi sahibi Onay Kuruluşuna yazılı olarak başvuruda bulunur. İptal talebinin Onay Kuruluşunca uygun bulunması halinde, Bakanlık tarafından belge iptali gerçekleştirilir.

(2) ATP İşletme Yetki Belgesi sahiplerinin test/muayene merkezlerinde bu Yönetmeliğe ve bu Yönetmelik kapsamında hazırlanan alt mevzuata aykırı, test/muayene işlemlerinin durdurulmasını gerektiren bir durumun Onay Kuruluşunca tespit edilmesi halinde Bakanlık bilgilendirilerek, işletme yetki belgesinin askıya alınması ve/veya iptali talep edilir. Belgenin askıya alındığı süre ATP İşletme Yetki Belgesinin geçerlilik süresine eklenmez.

(3) ATP İşletme Yetki Belgesi başvurusu için ibraz edilen belgelerin herhangi birinde gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu veya sahte belge sunduğu tespit edilen işletmenin yetki belgesi Bakanlık tarafından iptal edilir ve işletme hakkında adli makamlara suç duyurusunda bulunulur.

Ücretler

MADDE 10 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen ATP İşletme Yetki Belgesi ücreti, bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten itibaren otuzbin Türk Lirasıdır. İşletme Yetki Belgesinin yenilenmesinde ücretin %15’i alınır.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında olup bozulabilir gıda taşımacılığında kullanılacak özel ekipmanların, tip testi ve muayeneleri ile ilgili olarak onay kuruluşu ve (Değişik ibare:RG-21/2/2025-32820) tip test/muayene merkezi tarafından alınacak ücretler, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesine müteakip Bakanlıkça yayımlanır.

(3) Bakanlıkça tespit ve ilan edilmiş olan ücret tarifesi, onay kuruluşu, ATP muayene veya (Değişik ibare:RG-21/2/2025-32820) ATP tip test merkezleri tarafından ilgililere duyurulur.

(4) Bakanlıkça tespit ve ilan edilen muayene ücretleri ve ATP İşletme Yetki Belgesi ücreti, her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılarak uygulanır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Test, Muayene ve Belgelendirme Süreçleri

ATP Tip Onay Testi işlemleri

MADDE 11 – (1) ATP Anlaşmasına dâhil olan bozulabilir gıda taşımacılığında kullanılan özel ekipmanların (yalıtımlı ekipmanlar, soğutucu/ısıtıcı cihazlar) tip onay testi işlemlerinin üreticiler tarafından yaptırılması gerekmektedir. Başvuru, üretici tarafından onay kuruluşunca duyurulan dokümanlarla birlikte onay kuruluşuna yapılır.

(2) Dosyanın doküman yönünden onaylanmasını müteakip üretici tarafından, Bakanlıkça yetkilendirilen ATP tip test merkezine başvuruda bulunulur. ATP tip test merkezi tarafından, başvuru sahibine verilen randevu tarihi onay kuruluşuna bildirilir.

(3) ATP Tip Onay Testine hazırlanan yalıtımlı ekipmanın, soğutucu/ısıtıcı cihaz referans ünitesinin, teste hazır halde ve ilgili test tarihinde ATP tip test merkezinde bulunmasından başvuru sahibi sorumludur.

(4) Tip testlerine ilişkin veriler ATP tip test merkezi yetkili personeli tarafından elektronik ortamda alınarak teste ilişkin tutanak ve ara rapor ile birlikte ATP Tip Onay Test Raporunun düzenlenmesi için bir nüshası üreticiye ve bir nüshası onay kuruluşuna teslim edilir.

(5) Başvuru sahibinin üretim yerinin uygunluğu onay kuruluşu tarafından incelenerek raporlanır.

(6) Tip Test işlemleri tamamlanan ve üretim yeri uygun bulunan üreticilere onay kuruluşu tarafından tipe özgü olarak ATP Tip Test Raporu düzenlenir ve başvuru sahibine teslim edilir.

(7) Üreticiye özel olarak tipe özgü düzenlenen test raporuna istinaden, üretimi yapılan her bir yalıtımlı ekipman için ATP Uygunluk Belgesi hazırlanabilir.

(8) Her bir özel nakliye yalıtımlı ekipmanın aynı tipteki üretimleri için 250 ekipmanlık bir partide 1 referans ünite üzerinde tip testlerinin yenilenmesi gerekir. Tip test tarihinden itibaren 2 yıllık üretim sürecinde üretim sayısının 250 adedi geçmesi durumunda, tip testinin tekrarı tip test tarihinden itibaren 2 yılın sonunda yapılır. Tip test tarihinden itibaren 6 yıllık üretim sürecinde 250 araçlık parti üretim sayısına ulaşılamadığı durumlarda üretim sayısına bakılmaksızın tip testi tekrarlanır.

(9) Soğutucu/ısıtıcı cihazlar için ATP Tip Test Raporunun geçerlilik süresi onay tarihinden itibaren 6 yıldır. Soğutucu/ısıtıcı cihazlar için ayrıca bir ATP Uygunluk Belgesi düzenlenmez.

(10) Tip test raporları üretici firma adına, bu test raporlarına istinaden nakliye ekipmanı için düzenlenecek ATP Uygunluk Belgesi ekipman sahibi/işleticisi adına düzenlenir.

(11) Onay kuruluşuna, araç partisi belgelendirme için başvuran üreticiler; tip testini, Bakanlık tarafından yetkilendirmiş bir tip testi merkezi yerine ATP Anlaşmasına taraf ülkenin yetkili otoritesince onaylı bir kuruluştan yaptırmak istemeleri halinde;

a) Başvuru sahibinin konu ile ilgili talebi yazı ile onay kuruluşuna iletilir.

b) Söz konusu tip test merkezinin ülkemizde tanınırlığı ile ilgili onay kuruluşu tarafından Bakanlığın olumlu görüşü alınır.

c) Başvuru sahibi tarafından ilgili tip test merkezinden randevu alınarak, randevuya ilişkin bilgiler onay kuruluşuna iletilir. Tip testine nezaret etmek üzere uzman görevlendirilebilmesi için randevu tarihi onay kuruluşunca teyit edilmelidir.

ç) Başvuru sahibi üreticide, üretimin uygunluğu incelemesi yapılır.

(12) İlgili tip test merkezi tarafından düzenlenen ATP Tip Testi Raporu, üretimin uygunluğu incelemesi sonuç raporu doğrultusunda araç partisi belgelendirme işlemi bu Yönetmelikte geçen sayı ve yıl şartını geçmemek üzere yapılır.

Bozulabilir gıda taşımacılığında kullanılan özel nakliye ekipmanlarının periyodik/istisnai muayene işlemleri

MADDE 12 – (1) Kullanımda olan özel nakliye ekipmanına, normal koşullar altında, üretim tarihinden itibaren 6 yıl içinde periyodik muayene yapılmalıdır. Muayene sonucunda ilgili ekipman yalıtım sınıfına göre uygun bulunan özel nakliye ekipmanlarının periyodik muayenesi, 3 yıllık süre için geçerlidir. Ancak muayene sonucunda ilgili ekipmanın tip testinin tekrarına karar verilmiş ve test sonucu uygun bulunmuşsa, ekipmanın muayenesi 6 yıllık süre için geçerlidir.

(2) Onaylı Tip Test Raporuna uygun imal edildiği üretici tarafından beyan edilen, ancak ilk ATP Uygunluk Belgesini almamış nakliye ekipmanlarına periyodik muayene yapılması şartı ile üretim tarihinden itibaren 6 yıl geçerli olacak şekilde ATP Uygunluk Belgesi verilir.

(3) Periyodik test tarihi gelen veya istisnai muayene yapılması gereken araçlar için, ekipman sahibi/işleticisi şahıs/firma, Bakanlık tarafından periyodik/istisnai muayene işlemleri için duyurulan, muayene merkezlerinden randevu alır. Yetkilendirilmiş muayene merkezleri tarafından randevu sahibi adına onay kuruluşuna başvuru yapılır.

(4) Periyodik/istisnai muayene için randevu tarihi kesinleşen ekipmanın ilgili muayene/teste hazır halde ve ilgili tarihte muayene merkezinde bulunmasından randevu sahibi sorumludur. İlgili muayene tarihinde muayene yapılır ve ATP Periyodik/İstisnai Muayene Raporu oluşturulur. Raporun bir nüshası belgelendirme işlemlerinin tamamlanması için elektronik ortamda onay kuruluşuna iletilir, bir nüshası muayene merkezi tarafından ekipman sahibi/işleticisine teslim edilir.

(5) ATP Periyodik/İstisnai Muayene Raporuna istinaden onay kuruluşu tarafından ATP Uygunluk Belgesi hazırlanır. ATP Uygunluk Belgesi muayene merkezine, ekipman sahibi/işleticisine teslim edilmek üzere teslim edilir.

(6) Özel nakliye ekipmanının, kaza, darbe ve benzeri herhangi bir olaya karışması durumunda, kullanıcı, tip onay şartlarının halen sağlanıp sağlanmadığını kontrol ettirmek üzere, ekipmana muayene yaptırmak zorundadır. İstisnai muayene olarak adlandırılan bu işlemlerin süreci, periyodik muayene işlemleri süreci ile aynıdır.

(7) Periyodik muayene ve test işlemleri sonucunda ATP Anlaşması kriterleri kapsamında onay kuruluşu uzmanı raporu ile ekipmanın yalıtım sınıfı değiştirilebilir.

(8) Ekipmanın üretim yılından itibaren 15 yıl geçmesi durumunda, yoğun yalıtımlı ekipmanların yalıtım sınıfı normal yalıtımlı kapsamında değerlendirilir. Üretim tarihi 15 yılı geçmiş normal yalıtımlı ekipmanların ise ATP Anlaşması kapsamında belgelendirmeleri yapılmaz.

ATP Uygunluk Belgesi

MADDE 13 – (1) ATP Uygunluk Belgesi, referans üniteye göre üretilmiş özel nakliye ekipmanlarının belgelendirilmesi (ilk belge) ile periyodik/istisnai muayene işlemleri sonucunda düzenlenir.

Referans üniteye göre üretilmiş ekipmanlara düzenlenen ATP Uygunluk Belgesi

MADDE 14 – (1) Ürünlerine ATP Uygunluk Belgesi almaya hak kazanmış üreticiler, aynı tip kapsamında ürettikleri özel nakliye ekipmanları için, ATP Tip Test Raporu ve üretici beyanı ile birlikte onay kuruluşuna başvurur.

(2) Üretici firmadan onaylı tipe uygun olarak ekipman satın alan müşteriler de onay kuruluşuna ATP Uygunluk Belgesi alabilmek için başvuruda bulunabilirler.

(3) Tip onay testine istinaden, kullanılmamış yalıtımlı ekipman ve varsa kullanılmamış ısıtma/soğutma cihazından oluşan özel nakliye ekipmanlarına düzenlenecek ATP Uygunluk Belgesi için fiili olarak ekipmanın incelenmesi/muayenesi zorunlu değildir.

(4) Kullanılmış ekipman/cihaz ile ilk belgelendirme başvurularında ilgili özel nakliye ekipmanında periyodik muayene yapılarak, uygun bulunması halinde ATP Uygunluk Belgesi düzenlenir.

(5) Onay kuruluşunca düzenlenen her bir ATP Uygunluk Belgesi söz konusu tip için üreticiye bir sonraki teste kadar belirlenen üretim sayısından düşülür. ATP Uygunluk Belgelerinde ATP Tip Testi Raporuna atıfta bulunulur ve ilgili üreticinin söz konusu tipte yapmış olduğu üretim sayısı kayıt altına alınır.

(6) Yalıtımlı ekipmanların “kullanılmamış” olarak kabul edilmesi için, yalıtımlı ekipmanın tescil tarihinden itibaren 6 aylık periyodun sonuna kadar başvurusunu yapmış olması gerekmektedir. Bu süreyi geçmiş yalıtımlı ekipmanlar kullanılmış olarak tanımlanır ve ATP belgelendirme başvurularında periyodik muayeneye tabi tutulur.

Periyodik/istisnai muayene sonucu düzenlenen ATP Uygunluk Belgesi

MADDE 15 – (1) ATP Uygunluk Belgeleri, kullanımda olan ekipmanların periyodik/istisnai muayeneleri sonucunda düzenlenen raporun uygun olması durumunda da, söz konusu ekipmana özgü olarak onay kuruluşu tarafından düzenlenir.

İç hacmi 2 m3’ten küçük yalıtımlı ekipmanlara/konteynerlere düzenlenen ATP Uygunluk Belgesi

MADDE 16 – (1) 2 m3’ten daha az hacme sahip konteynerlerin seri üretiminde ATP Uygunluk Belgesi her bir konteyner yerine, ilgili tipe ait partinin tamamı için düzenlenebilir. Bu durumda ATP Uygunluk Belgesi üzerine söz konusu konteynerlerin seri numaraları aralık belirtilerek işlenir.

Bozulabilir gıdaların taşımacılığında kullanılan ve yurt dışında üretilip ülkemizde tescil edilen özel nakliye ekipmanları

MADDE 17 – (1) Farklı bir ülkede üretilen ekipmanın, ülkemize tescili durumunda, Ulusal ATP Uygunluk Sertifikası düzenlenmesi için;

a) Ekipmana ait ATP Anlaşmasına taraf ülkenin yetkili otoritesi tarafından düzenlenmiş ATP Tip Test Raporu veya seri üretim ekipman olması durumunda ilgili seriye ait referans ekipman tip test raporu,

b) Ekipmanın üretildiği ülkedeki yetkili otorite tarafından düzenlenmiş ATP Uygunluk Belgesi/Sertifikası, söz konusu ekipman kullanımda olan bir ekipman ise daha önce tescil edildiği ülkenin yetkili otoritesi tarafından düzenlenmiş ATP Uygunluk Belgesi/Sertifikası,

c) Seri üretilmiş ekipman olması durumunda, ekipmana ait teknik özellikleri içeren üretici beyanı,

ibraz edilmelidir. Onay kuruluşu tarafından gerekli görüldüğü takdirde kullanılmış ekipmanlar üstünde periyodik muayene işlemi uygulanabilir.

(2) Onay kuruluşu, uygun gördüğü hallerde yurt dışında üretilmiş yalıtımlı ekipmanların ATP belgelendirmesini yapmadan önce üretimin uygunluğu işlemini ve yurt dışından gelen yalıtımlı ekipmanların kontrolünü gerçekleştirebilir.

Sıcaklık izleyici/kaydedicilerin doğrulanması

MADDE 18 – (1) Sıcaklık izleyici/kaydedicilerin doğrulanması işlemi onay kuruluşu uzmanı bulunmadan bütün (Değişik ibare:RG-21/2/2025-32820) ATP İşletme Yetki Belgesi sahibi merkezlerin yetkili personelince gerçekleştirilebilir.

(2) (Değişik:RG-21/2/2025-32820) ATP Uygunluk Belgeli ekipmanlar üstünde bulunan, ATP Anlaşması kapsamında belirtilen kriterlere uygun sıcaklık kaydedicilerin yıllık olarak doğrulanması gerekmektedir. İlgili merkezin yetkili personeli tarafından doğrulama verileri alınır. Veriler onay kuruluşu sistemine kayıt edilerek doğrulama raporu oluşturulur. Doğrulama raporunun iki nüsha halinde çıktısı alınarak ilgili merkezin yetkili personeli tarafından imzalanıp bir nüshası ekipman sahibine teslim edilir, diğer nüshası 3 yıl boyunca saklanmak üzere ilgili merkezin sorumluluğunda saklanır.

Bozulabilir Gıda Taşıma Belgesi[2]

MADDE 19 – (1) Bozulabilir gıdaların taşımacılığında kullanılan, ATP Uygunluk Belgesi bulunmayan ve imal tarihinden itibaren 15 yılı geçmemiş özel nakliye ekipmanlarına Bakanlık tarafından belirlenen usul ve esaslara göre Bozulabilir Gıda Taşıma Belgesi düzenlenir.

(2) (Ek:RG-21/2/2025-32820) Araç model yılı itibarıyla 15 yaşı geçmiş ve bu nedenle Bozulabilir Gıda Taşıma Belgesi düzenlenemeyen araçların üstyapıları, ATP’ye uygun üstyapılar ile değiştirildiği takdirde, araçların belgelendirmeleri ATP mevzuatına uygun olarak yapılarak, araçların bozulabilir gıda taşımacılığında kullanımına devam edilebilir.

(3) Bozulabilir Gıda Taşıma Belgesi formatı ve özel nakliye ekipmanı üstünde yer alacak işaretlemeler Bakanlık tarafından yayımlanacak usul ve esaslarda belirtilir.

(4) Bozulabilir gıdaların taşımacılığında kullanılan Bozulabilir Gıda Taşıma Belgesi sahibi özel nakliye ekipmanları ATP Anlaşmasına taraf ülkelere yapılacak taşımacılık faaliyetinde kullanılamaz.

(5) Bozulabilir Gıda Taşıma Belgesinin ilk defa alınması için onay kuruluşuna başvurularak, özel nakliye ekipmanının ilk muayenelerinin yapılması gerekmektedir.

(6) Bozulabilir Gıda Taşıma Belgesi sahibi özel nakliye ekipmanlarının periyodik muayene süresi 3 yıldır.

(7) Yalıtımlı ekipman veya bu ekipmanda kullanılan soğutucu/ısıtıcı cihaz üstünde tamirat, tadilat ve değişim yapılması durumunda istisnai muayene yapılır.

(8) Özel nakliye ekipmanlarının muayeneleri ATP muayene merkezlerinde, 12 nci maddede belirtilen randevu, başvuru ve muayene usullerine uygun olarak yapılır. İlk/periyodik/istisnai muayene raporuna istinaden Bozulabilir Gıda Taşıma Belgesi onay kuruluşu tarafından hazırlanır. Bozulabilir Gıda Taşıma Belgesi; muayene merkezine, ekipman sahibi/işleticisine teslim edilmek üzere teslim edilir.

ALTINCI BÖLÜM

Denetim ve Yaptırımlar

Denetim

MADDE 20 – (Değişik:RG-21/2/2025-32820)

(1) Bu Yönetmelik kapsamında yürütülen tüm faaliyetler Bakanlık denetimine tabidir.

(2) ATP tip test ve muayene merkezleri, yılda en az bir kez Bakanlık tarafından bu Yönetmelik ve Bakanlıkça yayımlanan usul ve esaslarda belirtilen hususlar açısından denetlenir.

(3) Bakanlıkça gerekli görülmesi halinde, muayene merkezlerinde ilave denetim yapılabilir.

(4) Denetim faaliyetleri ve idari yaptırımların uygulanması 3/6/2021 tarihli ve 31500 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulaştırma Hizmetleri Denetim Yönetmeliği uyarınca belirlenen usul ve esaslar uyarınca gerçekleştirilir. Denetimle ilgili diğer mevzuat hükümleri saklıdır.

(5) Denetim sırasında, denetim yapmakla yetkili olanlar tarafından talep edilen belgelerin verilmesi zorunludur.

Yol kenarı denetimi

MADDE 21 – (Mülga:RG-21/2/2025-32820)

Tutanakları düzenleyenlerin yükümlülüğü ve tutanakların muhafazası

MADDE 22 – (Mülga:RG-21/2/2025-32820)

İdari para cezası

MADDE 23 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunanlara yönelik yapılacak yol kenarı ve işletme denetimlerinde, aşağıda yer alan ihlallere 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi uyarınca;

a) 5 inci maddenin dördüncü fıkrasına aykırı hareket eden ATP (Değişik ibare:RG-21/2/2025-32820) İşletme Yetki Belgesi sahibine veya onay kuruluşuna iki bin Türk Lirası idari para cezası işlemi uygulanır.

b) 6 ncı maddenin birinci fıkrasına aykırı hareket eden taşımacıya, her bir bent için iki bin Türk Lirası idari para cezası uygulanır.

c) ATP (Değişik ibare:RG-21/2/2025-32820) İşletme Yetki Belgesi sahibi merkezlerde ve onay kuruluşunda, bu Yönetmeliğe aykırı bir durumun tespiti halinde iki bin Türk Lirası idari para cezası işlemi uygulanır.

(2) Birinci fıkraya göre idari para cezası karar tutanağı düzenlenen işletmeye, idari para cezasının tebliğine müteakip ihlali düzeltmesi için (Değişik ibare:RG-21/2/2025-32820) 90 gün süre verilir. Bu sürenin sonunda uzaktan ve/veya yerinde denetimlerde ihlalin giderilmediğinin tespiti halinde, bir önceki ceza ihlal giderilinceye kadar katlanarak uygulanır.

(3) İşletme şartlarına uyulmaması ve/veya ekipman muayenelerinin bu Yönetmeliğe uygun bir şekilde yapılmaması durumunda üçüncü şahısların uğrayacağı zararlar konusunda emniyeti suistimal veya kasıt yönünden ilgili mevzuat ve kanun hükümleri uygulanır.

(4) Bakanlık veya onay kuruluşunca ATP tip test ve muayene merkezlerinde, Bakanlıkça yayımlanan düzenleyici işlemler uyarınca faaliyetinin durdurulmasını gerektirecek bir eksikliğin tespiti halinde (Değişik ibare:RG-21/2/2025-32820) muayeneler/testler durdurulur. Onay kuruluşu tarafından Bakanlık bilgilendirilir.

(5) Bu maddede belirtilen idari para cezaları, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Kanun uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu suretle idari para cezasının hesabında bir Türk Lirasının küsuratı dikkate alınmaz.

(6) Bu Yönetmelik kapsamında verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir.

(7) Bu Yönetmeliğe ve bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerle ilgili olarak Bakanlıkça yayımlanan düzenleyici işlemlere muhalefet nedeniyle, elektronik ortamda tespit edilecek kabahat ve ihlaller için, denetimle görevli Bakanlık personeli gıyaben işlem tesis eder.

YEDİNCİ BÖLÜM

Yetkilendirme

Yetkilendirme

MADDE 24 – (1) Bakanlık, gerektiğinde teknik ve idari kapasite, teşkilat imkânları, hizmetin hızlı/etkin/yaygın olarak üretilmesi ilkelerini gözeterek, Bakanlığın bu Yönetmelik kapsamında yerine getirmekle yükümlü olduğu iş ve işlemlerin bir kısmını aşağıda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yürütmek üzere; denetim ve muayene alanında faaliyet gösteren yeterli teknik altyapıya sahip kamu kurum/kuruluşları veya işletmeler arasından uygun gördüklerini yetkilendirebilir:

a) Yetkilendirme, düzenlenecek bir protokol/sözleşme ile yapılır. Bu protokol/sözleşmede yetkilendirmenin konusu, süresi ve mutabakata varılan hususlar açıkça belirtilir.

b) Yetkilendirme, yetkilendirmenin konusu ve niteliği gözetilmek suretiyle en az 1 yıl, en fazla 5 yıl süreyle yapılabilir. Yetkilendirme, süresinin sonunda yenilenebilir.

c) Yetkilendirme kapsamında üretilecek hizmetler için alınacak/ödenecek ücretlerin uygunluğu Bakanlık tarafından değerlendirilir.

ç) Yetkilendirilmiş olanlar ilgili mevzuata ve Bakanlıkça yayımlanan idari düzenlemelere uymakla yükümlüdürler. Bakanlık, yetkilendirmenin kullanımı ile ilgili olarak gerektiğinde her türlü denetimi yapar.

d) Yetkilendirilmiş olanların ilgili mevzuata ve Bakanlıkça yayımlanan idari düzenlemelere uymaması halinde yapılmış olan yetkilendirme, Bakanlık tarafından iptal edilebilir.

e) Yetkilendirme, Bakanlığın bu konudaki görev, sorumluluk ve yetkisini ortadan kaldırmaz.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Güncelleme

MADDE 25 – (1) Bu Yönetmelik, başta ATP Anlaşması olmak üzere ilgili uluslararası anlaşmalar ve standartlardaki değişmeler dikkate alınarak güncel tutulur.

İstatistik

MADDE 26 – (1) Bakanlık, bozulabilir gıdaların taşımacılık faaliyetlerinin genel seyrinin tespiti ve politika oluşturulması bakımından bu faaliyetlere ilişkin istatistikler oluşturur.

(2) Taşımacılık yetki belgesi sahipleri, faaliyet raporlarını Bakanlıkça belirlenen usule göre göndermek zorundadır.

(3) Bozulabilir gıdaların taşımacılığında kullanılan ve ATP Anlaşmasına uygun üretilmeyen ekipmanların kayıt altına alınması amacıyla, Bakanlık tarafından gerekli görüldüğü takdirde, durum tespit işlemi yapılabilir. Durum tespit belgelendirme işlemleri onay kuruluşunca yürütülür. Durum tespit belgelendirme işlemlerinde kayıt altına alınacak veriler ve ekipman sahiplerinden kayıt işlemi için alınacak ücretler Bakanlık tarafından belirlenir.

ATP Anlaşması kapsamına girmeyen bozulabilir gıdaların ve ürünlerin taşınması

MADDE 27 – (Mülga:RG-21/2/2025-32820)

Bozulabilir gıdaların uluslararası taşımacılığında kullanılan özel nakliye ekipmanları

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 15/5/2017 tarihinden sonra, bozulabilir gıdaların uluslararası taşımacılığında kullanılan özel nakliye ekipmanlarının ATP Uygunluk Belgelerinin Bakanlık tarafından yetkilendirilen onay kuruluşundan alınması zorunludur. 15/5/2017 tarihinden önce ATP Anlaşmasına taraf başka bir ülkenin yetkili mercii tarafından verilen belgelerin onay kuruluşuna başvurularak ulusal ATP Uygunluk Belgelerine dönüştürülmesi gerekmektedir. Belge dönüştürme işlemi için muayene yapılmayacak olup, ulusal ATP Uygunluk Belgesi geçerlilik tarihi, dönüştürülen belgenin geçerlilik tarihi ile aynı olacaktır.

Bozulabilir gıdaların taşımacılığında kullanılan, ATP Uygunluk Belgesi bulunmayan mevcut özel nakliye ekipmanları

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden sonraki model yılına sahip ATP Anlaşması kapsamındaki bozulabilir gıdaların taşımacılığında kullanılan yalıtımlı ekipmanlar/araçların ATP Anlaşmasında belirtilen şartları karşılaması ve bunlarda ATP Uygunluk belgesi bulunması zorunludur.

(2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önceki bir model yılına sahip, ilgili mevzuata göre imal edilmiş olan ve ATP Anlaşması kapsamındaki bozulabilir gıdaların taşımacılığında kullanılan yalıtımlı ekipmanlar/araçlar için (Değişik ibare:RG-21/2/2025-32820) 1/8/2025 tarihine kadar Bozulabilir Gıda Taşıma Belgesi alınması zorunludur.

Yürürlük

MADDE 28 – (1) Bu Yönetmelik 1/1/2022 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 29 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür.

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
	Tarihi	Sayısı
	2/7/2021	31529
	Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
	Tarihi	Sayısı
1.	21/2/2025	32820
2.

[1] 21/2/2025 tarihli ve 32820 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğin bu bölüm başlığı “ATP Muayene/Tip Test Merkezlerinin Görevlendirilmesi ve Yetkilendirilmesi” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

[2] 21/2/2025 tarihli ve 32820 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğin 19 uncu maddesine birinci fıkradan sonra gelmek üzere ikinci fıkra eklenmiş, diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.

Full & Egal Universal Law Academy