DİĞER İŞLETMELERDEKİ PAYLARA İLİŞKİN AÇIKLAMALARLA İLGİLİ TÜRKİYE FİNANSAL RAPORLAMA STANDARDI (TFRS 12) HAKKINDA TEBLİĞ SIRA NO: 218 ⁽¹⁾

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; bu Tebliğin 1 no’lu ekinde yer alan “Türkiye Finansal Raporlama Standardı 12 Diğer İşletmelerdeki Paylara İlişkin Açıklamalar”ın (TFRS 12) yürürlüğe konulması ve ilgili bazı tebliğlerde değişiklikler yapılmasıdır.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Tebliğin kapsamı Ek/1’de yer alan TFRS 12 metninde belirlenmiştir.

Hukuki dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun Ek-1 inci maddesi ile 24/2/2004 tarihli ve 2004/6924 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun Çalışmalarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin (b) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen;

(a) TMSK ve Kurul: Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunu,

(b) TMS: Türkiye Muhasebe Standartlarını,

(c) TFRS: Türkiye Finansal Raporlama Standartlarını,

(d) Yorum: Türkiye Finansal Raporlama Standartları ile ilgili olarak uygulamaya yön vermek veya standartlara açıklık kazandırmak üzere Kurul onayı ile kamuoyuna duyurulan metni

ifade eder.

Uygulamaya ilişkin hükümler

MADDE 5 – (1) Bu Tebliğin 1 no’lu ekinde yer alan TFRS 12’yi finansal tablolarında uygulayan işletmeler, söz konusu finansal tablolarında aşağıda yer alan düzenlemeleri de uygular:

(a) 13/8/2008 tarihli ve 26966 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Finansal Tabloların Sunuluşuna İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 1) Hakkında Tebliğin ekinde yer alan TMS 1’in 119, 124 ve 139H paragraflarını bu Tebliğin 2 no’lu ekinde yer alan şekliyle,

(b) 31/12/2009 tarihli ve 27449 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İlişkili Taraf Açıklamalarına İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 24) Hakkında Tebliğ’in ekinde yer alan TMS 24’ün 18 ve 28A paragraflarını bu Tebliğin 3 no’lu ekinde yer alan şekliyle,

uygularlar.

Geçiş süreci

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) İsteyen işletmeler bu hükümler çerçevesinde, bu Tebliği ve bu Tebliğin 1 no’lu ekinde yer alan TFRS 12 Diğer İşletmelerdeki Paylara İlişkin Açıklamalar’ı 1/1/2013 tarihinden önce başlayan yıllık hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolarında uygulayabilir. Bu TFRS’nin 1/1/2013 tarihinden önce başlayan yıllık hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolarda uygulanması halinde; TFRS 10, TFRS 11, TMS 27 (2011’de yayımlanan) ve TMS 28 (2011’de yayımlanan) Standartlarının bu dönemlere ilişkin tablolarda uygulanması zorunlu değildir.

(2) İşletmeler 1/1/2013 tarihinden önce başlayan yıllık hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolarında bu Tebliğin 1 no’lu ekinde yer alan TFRS 12 uyarınca yapılması gereken finansal tablo açıklamalarının tamamını yapmak zorunda değildir.

Geçiş süreci

GEÇİCİ MADDE 2 –(Ek:RG-9/4/2015-29321)³

(1) İşletmeler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte “Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 12) Diğer İşletmelerdeki Paylara İlişkin Açıklamalar” Standardının değiştirilen 6 ncı Paragrafında ve aynı standarda eklenen C1C Paragrafında belirtilen hükümleri 1/1/2016 tarihinden önce başlayan hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolarında uygulayabilir. Bu durumda, anılan husus finansal tabloların dipnotlarında açıklanır.

Yürürlük

MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ ve bu Tebliğin 1 no’lu ekinde yer alan TFRS 12 Diğer İşletmelerdeki Paylara İlişkin Açıklamalar, 31/12/2012 tarihinden sonra başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanmak üzere yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu yürütür.

Tebliğin eklerini görmek için tıklayınız

⁽¹⁾17/7/2013 tarihli ve 28710 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Muhasebe Standartları Hakkında Tebliğlerde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ (Sıra No: 12)’nin bu tebliğde değişiklik yapılmasına ilişkin hükümleri aşağıdaki gibidir:

“MADDE 4 – 28/10/2011 tarihli ve 28098 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Diğer İşletmelerdeki Paylara İlişkin Açıklamalarla İlgili Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 12) Hakkında Tebliğ (Sıra No: 218)’in Ek’inde yer alan “TFRS 12 Diğer İşletmelerdeki Paylara İlişkin Açıklamalar” Standardının;

(a) C1 paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan C1A paragrafı eklenmiştir.

“C1A. Konsolide Finansal Tablolar, Müşterek Anlaşmalar ve Diğer İşletmelerdeki Paylara İlişkin Açıklamalar: Geçiş Rehberi (TFRS 10, TFRS 11 ve TFRS 12’ye ilişkin değişiklikler) değişikliğiyle C2A-C2B paragrafları eklenmiştir. Söz konusu değişiklikler 1 Ocak 2013 tarihinde veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanır. TFRS 12’nin erken uygulanması durumunda, bu değişiklikler de erken uygulanmalıdır.”

(b) C2 paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan C2A ve C2B paragrafları eklenmiştir.

“C2A. Bu TFRS’nin açıklama hükümlerinin, TFRS 12’nin uygulandığı ilk hesap döneminden hemen önceki hesap döneminden önce başlayan ve sunulan herhangi bir hesap dönemi için uygulanması gerekli değildir.

C2B. Bu TFRS’nin 24-31 inci paragraflarında yer alan açıklama hükümlerinin ve bunlara rehberlik sağlayan B21-B26 paragraflarının, TFRS 12’nin uygulandığı ilk yıllık hesap döneminden önce başlayan ve sunulan herhangi bir hesap dönemi için uygulanması gerekli değildir.”

MADDE 5 – Bu Tebliğ, 31/12/2012 tarihinden sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer. İsteyen işletmeler bu Tebliği 1/1/2013 tarihinden önce başlayan hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolarında uygulayabilir. Bu durumda, anılan husus dipnotlarda açıklanır.

MADDE 6 – Bu Tebliğ hükümlerini Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu Başkanı yürütür.”

⁽²⁾ 5/3/2014 tarihli ve 28932 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Muhasebe Standartları Hakkında Tebliğlerde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ (Sıra No: 13)’nin bu tebliğde değişiklik yapılmasına ilişkin hükümleri aşağıdaki gibidir:

“MADDE 11 – 28/10/2011 tarihli ve 28098 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Diğer İşletmelerdeki Paylara İlişkin Açıklamalarla İlgili Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 12) Hakkında Tebliğ (Sıra No: 218)’in Ek’inde yer alan “TFRS 12 Diğer İşletmelerdeki Paylara İlişkin Açıklamalar” Standardının;

(a) 2 nci paragrafının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(a) Aşağıdaki hususları tespit ederken yaptığı önemli değerlendirmeler ve varsayımlar;

(i) Diğer işletmedeki ya da anlaşmadaki payının niteliği,

(ii) Payının bulunduğu müşterek anlaşmanın türü (7-9 uncu paragraflar),

(iii) Uygulanabilir olması durumunda, yatırım işletmesi tanımını karşılayıp karşılamadığı (9A paragrafı) ve”

(b) 9 uncu paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan başlık ile 9A ve 9B paragrafları eklenmiştir.

“Yatırım işletmesinin niteliği

9A. Ana ortaklık TFRS 10’un 27 nci paragrafı uyarınca yatırım işletmesi olduğunu belirlediğinde, yatırım işletmesi olduğunu belirlerken yaptığı önemli değerlendirmeler ve varsayımlara ilişkin bilgileri açıklar. Yatırım işletmesi, yatırım işletmesinin belirgin özelliklerinden birine veya daha fazlasına sahip olmamasına rağmen (bakınız: TFRS 10’un 28 inci paragrafı), yatırım işletmesi olduğu sonucuna varmasının nedenlerini açıklar.

9B. İşletme yatırım işletmesi haline geldiğinde veya yatırım işletmesi olmaktan çıktığında, yatırım işletmesi niteliğindeki değişikliği ve bu değişikliğin nedenlerini açıklar. Ayrıca, yatırım işletmesi haline gelen işletme, nitelik değişikliğinin sunulan döneme ait finansal tablolar üzerindeki etkisini açıklar. Bu açıklama aşağıdakileri içerir;

(a) Nitelik değişikliği tarihi itibarıyla konsolide edilmesine son verilen bağlı ortaklıkların gerçeğe uygun değerleri toplamı,

(b) TFRS 10’un B101 paragrafına göre hesaplanan varsa toplam kazanç ya da kayıplar ve

(c) Kazanç ya da kayıpların muhasebeleştirildiği (ayrı olarak sunulmaması durumunda) kâr veya zarar kalemi (kalemleri).”

(c) 19 uncu paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan başlık ile 19A-19G paragrafları eklenmiştir.

“Konsolidasyona tabi olmayan bağlı ortaklıklardaki paylar (yatırım işletmeleri)

19A. TFRS 10 uyarınca, konsolidasyon istisnası uygulaması ve bunun yerine bağlı ortaklığındaki yatırımını gerçeğe uygun değer farkını kâr veya zarara yansıtarak muhasebeleştirmesi zorunlu olan yatırım işletmesi bu hususu açıklar.

19B. Yatırım işletmesi konsolidasyona tabi olmayan her bir bağlı ortaklık için aşağıdakileri açıklar;

(a) Bağlı ortaklığın adı,

(b) Bağlı ortaklığın faaliyetinin sürdürüldüğü ana yer (ve faaliyetin sürdürüldüğü ana yerden farklı olması durumunda şirket olarak oluştuğu ülke) ve

(c) Yatırım işletmesinin elinde bulundurduğu sahiplik oranı ve sahiplik oranından farklı olması durumunda oy hakkı oranı.

19C. Yatırım işletmesinin, başka bir yatırım işletmesinin ana işletmesi olması durumunda, ana işletmenin, yatırım işletmesi olan bağlı ortaklığı tarafından kontrol edilen yatırımlara ilişkin olarak 19B(a)-(c) paragrafındaki açıklamaları da sunması gerekir. Bu açıklamalar, bağlı ortaklığın (veya bağlı ortaklıkların) yukarıdaki bilgiyi içeren finansal tablolarının ana işletmenin finansal tablolarına eklenmesiyle sunulabilir.

19D. Yatırım işletmesi aşağıdaki hususları açıklar;

(a) Konsolide edilmemiş bağlı ortaklığın, nakit temettü şeklinde veya konsolidasyona tabi olmayan bağlı ortaklığa verilen kredi veya avansların geri ödemesi şeklinde yatırım işletmesine fon transferi yapma yeteneği üzerindeki önemli kısıtlamaların (örneğin borçlanma anlaşmalarından, mevzuat hükümlerinden veya sözleşmeye dayalı anlaşmalardan kaynaklanan) niteliği ile kapsamı ve

(b) Bağlı ortaklığın finansal destek elde etmesine yardımcı olmak için sağlanan taahhütler ya da niyetler de dahil olmak üzere, konsolidasyona tabi olmayan bağlı ortaklığa finansal olarak veya diğer şekillerde destek sağlamaya ilişkin mevcut taahhütler ya da niyetler.

19E. Raporlama döneminde, yatırım işletmesinin veya herhangi bir bağlı ortaklığının, sözleşmeden kaynaklanan bir yükümlülüğü bulunmadan, konsolidasyona tabi olmayan bağlı ortaklığa finansal olarak veya başka bir şekilde destek sağlaması (örneğin, bağlı ortaklığın varlıklarını veya ihraç ettiği araçları satın alma ya da bağlı ortaklığa finansal destek elde etmesi için yardımcı olma) durumunda, işletme aşağıdaki hususları açıklar;

(a) Konsolide edilmeyen her bir bağlı ortaklığa sağlanan desteğin şekli ile tutarı ve

(b) Destek sağlamasının nedenleri.

19F. Yatırım işletmesi kendisini veya konsolidasyona tabi olmayan bağlı ortaklıklarını; raporlayan işletmeyi zarara maruz bırakabilecek olaylar ve durumlar da dahil olmak üzere, konsolidasyona tabi olmayan, kontrol edilen, yapılandırılmış bir işletmeye finansal destek sağlamasını gerektirebilecek sözleşmeye dayalı anlaşmaların şartlarını açıklar (örneğin, likidite anlaşmaları veya yapılandırılmış işletmenin varlıklarını satın alma veya işletmeye mali destek sağlamaya ilişkin kredi derecelendirme değerlendirmeleri).

19G. Raporlama döneminde, yatırım işletmesinin veya herhangi bir bağlı ortaklığının, sözleşmeden kaynaklanan bir yükümlülüğü bulunmadan, konsolidasyona tabi olmayan, yatırım işletmesinin kontrol etmediği yapılandırılmış bir işletmeye finansal olarak veya başka bir şekilde destek sağlaması (örneğin, bağlı ortaklığın varlıklarını veya ihraç ettiği araçları satın alma veya finansal destek elde etmesi için bağlı ortaklığa yardımcı olma) ve söz konusu destek koşulunun yatırım işletmesinin yapılandırılmış işletmeyi kontrol etmesi sonucunu ortaya çıkarması durumunda, işletme söz konusu desteği sağlama kararına ulaşılması ile ilgili etkenleri açıklar.”

(d) 21 inci paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan 21A paragrafı eklenmiştir.

“21A. Yatırım işletmesinin 21(b)-21(c) paragrafları uyarınca zorunlu olan açıklamaları sunması gerekli değildir.”

(e) 25 inci paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan 25A paragrafı eklenmiştir.

“25A. Yatırım işletmesi kontrol ettiği ve 19A-19G paragrafları uyarınca yapılması gerekli açıklamaları sunduğu, konsolidasyona tabi olmayan, yapılandırılmış bir işletme için 24 üncü paragraf uyarınca gerekli olan açıklamaları sunmak zorunda değildir.”

(f) A Ekinde yer alan “• grup” ibaresinden sonra gelmek üzere “• yatırım işletmesi” ibaresi eklenmiştir.

(g) C1A paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan C1B paragrafı eklenmiştir.

“C1B. Yatırım İşletmeleri (TFRS 10, TFRS 12 ve TMS 27’ye ilişkin değişiklikler) değişikliğiyle 2 nci pargaraf ile Ek A değiştirilmiş ve 9A–9B, 19A–19G, 21A ve 25A paragrafları eklenmiştir. Söz konusu değişiklikler 1 Ocak 2014 tarihinde veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Söz konusu değişikliklerin erken uygulanması halinde, bu durum dipnotlarda açıklanır ve Yatırım İşletmeleri’ne ilişkin tüm değişiklikler birlikte uygulanır.””

……

MADDE 13 – Bu Tebliğ, 31/12/2013 tarihinden sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer. İsteyen işletmeler bu Tebliği 1/1/2014 tarihinden önce başlayan hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolarında uygulayabilir. Bu durumda, anılan husus dipnotlarda açıklanır.

MADDE 14 – Bu Tebliğ hükümlerini Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu Başkanı yürütür.”

⁽³⁾ 9/4/2014 tarihli ve 29321 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Diğer İşletmelerdeki Paylara İlişkin Açıklamalarla İlgili Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 12)Hakkında Tebliğ (Sıra No: 218)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 44)’in bu tebliğde değişiklik yapılmasına ilişkin hükümleri aşağıdaki gibidir:

MADDE 1 – 28/10/2011 tarihli ve 28098 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Diğer İşletmelerdeki Paylara İlişkin Açıklamalarla İlgili Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 12) Hakkında Tebliğ (Sıra No: 218)’in 3 üncü maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, 26/9/2011 tarihli ve 660 sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.”

MADDE 2 – Aynı Tebliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“a) Başkan: Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu Başkanını,”

MADDE 3 – Aynı Tebliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“Geçiş süreci

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) İşletmeler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte “Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 12) Diğer İşletmelerdeki Paylara İlişkin Açıklamalar” Standardının değiştirilen 6 ncı Paragrafında ve aynı standarda eklenen C1C Paragrafında belirtilen hükümleri 1/1/2016 tarihinden önce başlayan hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolarında uygulayabilir. Bu durumda, anılan husus finansal tabloların dipnotlarında açıklanır.”

MADDE 4 – Aynı Tebliğin 7 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu Başkanı yürütür.”

MADDE 5 – Aynı Tebliğin ekinde yer alan “Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 12) Diğer İşletmelerdeki Paylara İlişkin Açıklamalar” Standardının;

a) 6 ncı Paragrafının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(b) İşletmenin TMS 27 Bireysel Finansal Tablolar Standardının hükümleri uyarınca hazırladığı bireysel finansal tablolarına. Ancak;

(i) İşletmenin konsolide edilmeyen yapılandırılmış işletmelerde payı bulunduğunda ve işletme tek finansal tablolar seti olarak bireysel finansal tablolar setini hazırladığında, bireysel finansal tablolarını hazırlarken 24-31 inci paragraflarda yer verilen hükümleri uygular.

(ii) TFRS 10’daki 31 inci paragraf ile uyumlu olarak bütün bağlı ortaklıkları gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılarak ölçülen finansal tablolar hazırlayan yatırım işletmesi bu TFRS’de yatırım işletmeleriyle ilgili olarak talep edilen açıklamaları sunar.”

b) C1B Paragrafından sonra gelmek üzere C1C Paragrafı eklenmiştir.

“C1C. Yatırım İşletmesi: “Konsolidasyon İstisnalarının Uygulanması” değişikliğiyle (TFRS 10, TFRS 12 ve TMS 28’e ilişkin değişiklikler) bu Standardın 6 ncı paragrafı değiştirilmiştir. Bu değişiklik 1 Ocak 2016 tarihinde veya sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Bu durumda anılan husus dipnotlarda açıklanır.”

(Ek paragraf:RG-17/12/2017-30273) C1D. 2014-2016 Dönemine İlişkin Yıllık İyileştirmeler değişikliğiyle, 5A paragrafı eklenmiş ve B17 paragrafı değiştirilmiştir. Bu değişiklikler, 1 Ocak 2017 tarihinde veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde, TMS 8 Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar uyarınca geriye dönük olarak uygulanır.

MADDE 6 – Bu Tebliğ 1/1/2016 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerinde geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 7 – Bu Tebliğ hükümlerini Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu Başkanı yürütür.

Full & Egal Universal Law Academy