ELEKTRONİK EKRANLARIN ÇEVREYE DUYARLI TASARIM

GEREKLİLİKLERİNE DAİR TEBLİĞ

(2019/2021/AB) (SGM:2021/5)

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, 23/6/2010 tarihli ve 2010/643 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik olarak, televizyonlar, monitörler ve dijital bilgilendirme ekranları da dahil olmak üzere elektronik ekranların piyasaya arzına ve hizmete sunulmasına ilişkin çevreye duyarlı tasarım gerekliliklerini belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, televizyonlar, monitörler ve dijital bilgilendirme ekranları da dahil olmak üzere elektronik ekranları kapsar.

(2) Bu Tebliğ aşağıdaki elektronik ekranlara uygulanmaz:

a) 100 santimetrekareye eşit veya daha küçük bir ekran alanına sahip herhangi bir elektronik ekran.

b) Projektörler.

c) Hepsi bir arada özellikli video konferans sistemleri.

ç) Tıbbi görüntüleme ekranları.

d) Sanal gerçeklik başlıkları.

e) 22/5/2012 tarihli ve 28300 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliğinin 2 nci maddesinin altıncı fıkrasında belirtilen ürünler, aynı Yönetmeliğin Ek-1/A’sında belirtilen büyük ve sabit sanayi aletleri ve Ek-1/B’sinde belirtilen emplantasyon ürünleri ve hastalık bulaşıcı temaslarda bulunan ürünler ile aşağıda belirtilen ürünlerden tümleşik olan ekranlar veya bu ürünlere takılan ekranlar;

1) Uzaya gönderilmek üzere tasarlanan cihazlar,

2) Bu tesislerin bir parçası olarak özel olarak tasarlanmamış ve kurulmamış herhangi bir ekipman haricindeki büyük ölçekli sabit tesisler,

3) Tip onaylı olmayan elektrikli iki tekerlekli araçlar hariç, kişi veya eşya taşıma araçları,

4) Yalnızca profesyonel kullanım için kullanıma sunulan yol dışı hareketli araçlar,

5) Sadece işletmeler arası bazda sunulan araştırma ve geliştirme amacıyla özel olarak tasarlanmış cihaz.

f) Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde belirtildiği şekilde bileşen veya alt aksam olan elektronik ekranlar.

g) Endüstriyel ekranlar.

(3) Ek-II’de yer alan A ve B bölümlerinde belirtilen gereklilikler aşağıdaki ekranlara uygulanmaz:

a) Yayın görüntüleme ekranları.

b) Profesyonel ekranlar.

c) Güvenlik ekranları.

ç) Akıllı tahtalar.

d) Dijital resim çerçeveleri.

e) Dijital görüntülü göstergeler.

(4) Ek-II’de yer alan A, B ve C bölümlerindeki gereklilikler aşağıdaki elektronik ekranlara uygulanmaz:

a) Durum göstergeleri.

b) Kontrol panelleri.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ; 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 385 inci ve 508 inci maddeleri ile 23/6/2010 tarihli ve 2010/643 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.

AB mevzuatına uyum

MADDE 4 – (1) Bu Tebliğ; Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin (AT) 2009/125 sayılı Tüzüğü uyarınca yayımlanan elektronik ekranlar için çevreye duyarlı tasarım gerekliliklerini belirleyen, (AT) 2008/1275 sayılı Tüzüğü tadil eden ve (AT) 2009/642 sayılı Tüzüğü yürürlükten kaldıran 11/3/2019 tarihli ve (AB) 2019/2021 sayılı Komisyon Tüzüğü ile bu Tüzükte değişiklik yapan (AB) 2021/341 sayılı Komisyon Tüzüğü esas alınarak AB mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 5 – (1) Bu Tebliğde geçen;

a) AB: Avrupa Birliğini,

b) Akıllı tahta: Ekrandaki görüntü ile doğrudan kullanıcı etkileşimine müsaade eden, ses ve video sinyallerinin iletimi de dahil olmak üzere, özellikle sunum, ders ve uzaktan iş birliği yapılmasını sağlamak amacıyla tasarlanan ve aşağıdaki özellikleri içeren elektronik ekranı;

1) Birden fazla kişi tarafından izlenebilmesi için, özellikle asılı duracak şekilde tasarlanan, bir zemin üzerine monte edilen, bir raf veya masa üstüne ayarlanan veya fiziksel bir yapıya sabitlenen,

2) İçeriği ve etkileşimi yönetmek için belirli işlevlere sahip bilgisayar yazılımı ile kullanılması gerekli olan,

3) (2) numaralı alt bentte belirtilen yazılımın çalışması için özel olarak bir bilgisayar ile birlikte kullanılmak üzere entegre edilen veya tasarlanan,

4) 40 dm2 den daha büyük bir görüntü ekran alanına sahip,

5) Parmak veya kalem dokunuşu veya el, kol hareketi veya ses gibi diğer araçlarla kullanıcı etkileşimine sahip.

c) Alıcı: Karasal dijital veya uydu gibi televizyon yayın sinyalini algılayan, bir grup yayın kanalından bir televizyon kanalının seçimini kolaylaştıran, ancak tek noktaya internet yayınına sahip olmayan elektronik devreyi,

ç) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

d) Dijital bilgilendirme ekranı: Masaüstü tabanlı olmayan ve dış ortamlarda özellikle birden fazla kişi tarafından izlenecek şekilde tasarlanan ve aşağıdaki özellikleri içeren elektronik ekranı;

1) Belirli bir ekran görüntüsünün adreslenmesini sağlayan tek bir tanımlayıcıya sahip olan,

2) Ekran ayarlarına ve ekrandaki görüntüye yetkisiz erişimi devre dışı bırakan bir işlevi bulunan,

3) Yayın kaynaklarının olmadığı ancak uzaktan tek veya çoklu yayının görüntülenmesi için bilgileri kontrol etmeye, izlemeye veya almaya yönelik olarak kablolu veya kablosuz ara yüzü kapsayan ağ bağlantısına sahip olan,

4) Zemin desteği ile piyasaya arz edilmeyen ve birden fazla kişi tarafından izlenebilmesi için asılı, monte edilmiş veya fiziksel bir yapının üzerine sabitlenecek şekilde tasarlanan,

5) Yayın sinyallerini görüntülemek için bir alıcıyla tümleşik olmayan.

e) Durum göstergesi: Seçilen kanal, zaman veya güç tüketimi gibi basit ama değişen bilgileri göstermek için kullanılan ancak basit bir ışık göstergesinden ibaret olmayan ekranı,

f) Elektronik ekran: Elektronik bağlantılı, birincil işlevi olarak kablolu veya kablosuz kaynaklardan görsel bilgileri görüntüleyen ekranı,

g) Ekran alanı: Azami görüntülenebilir görüntü genişliğinin, panelin yüzeyi boyunca azami görüntülenebilir görüntü yüksekliği ile çarpılarak hesaplanan hem düz hem de kavisli elektronik ekranın görüntülenebilir alanını,

ğ) Endüstriyel ekran: Endüstriyel ortamlarda ölçüm, test, izleme veya kontrol için özel olarak tasarlanan, test edilen ve pazarlanan ve tasarımı asgari olarak aşağıdakileri sağlayan elektronik ekranı;

1) 0° C ile +50° C arası çalışma sıcaklıkları,

2) Yoğuşmaya neden olmayan %20 ila %90 arasındaki çalışma nem koşulları,

3) Toz girişi olmamasını sağlayan asgari düzeyde giriş koruması (IP 65) ve muhafazaya bir nozul (6,3 mm) tarafından püskürtülen suyun etki etmemesi dahil olmak üzere temasa karşı tam koruma (toz geçirmez),

4) Endüstriyel ortamlar için uygun elektromanyetik uygunluk dayanımı.

h) Güvenlik ekranı: Aşağıda belirtilen özelliklerin tümüne sahip olan elektronik ekranı;

1) Güç durumu, aşırı yüklemeyi önleyici termal algılamadan alınan dahili sıcaklık, video kaynağı, ses kaynağı ve durumu (şiddet/sessiz), modeli ve donanım yazılımı sürümü bilgilerinden en az birini bir uzak sunucuya iletebilen kendi kendini izleme işlevi,

2) Profesyonel gövdelere veya konsollara monte edilmesini kolaylaştıran kullanıcı tanımlı uzman form faktörü.

ı) Hepsi bir arada özellikli video konferans sistemi: Video konferans ve karşılıklı etkileşim için tasarlanan, tek bir kasada tümleşik hale getirilen ve aşağıdaki özelliklerin tümüne sahip olan özel sistemi;

1) İmalatçı tarafından teslim edildiği şekilde ITU-T H. 323 veya IETF SIP özel video konferans protokollerini destekleyen,

2) Kamera veya kameralar, ekran ve veri kaybı esnekliği de dahil olmak üzere iki yönlü gerçek zamanlı video için görüntü işleme yeteneklerine sahip olan,

3) Hoparlör ve yankı probleminin giderilmesi de dahil olmak üzere iki yönlü gerçek zamanlı eller serbest ses sistemi için ses işleme yeteneklerini içeren,

4) Bir şifreleme işlevine sahip,

5) Yüksek ağ kullanılabilirliği (HiNA) özelliklerini içeren.

i) Kontrol paneli: Ürün çalışmasını kontrol etmek için dokunma veya başka yollarla kullanıcı etkileşimi ile sağlayabilen, ürüne entegre edilebilen veya yalnızca ürünle birlikte kullanılmak üzere özel olarak tasarlanan ve pazarlanan elektronik ekranı,

j) Mesleki amaçlı kullanılan ekran: Video ve grafik görüntüleri düzenlemek için mesleki amaçlı kullanım için tasarlanan ve pazarlanan özellikleri aşağıda belirtilen niteliklerin tümünü içeren elektronik ekranı;

1) Ekran kapak camı olsun veya olmasın, ekranın dikey düzlemine dik şekilde ölçülen en az 1000: 1 kontrast oranı ile dikey olana göre en az 85° ve kavisli bir ekran üzerinde dikeyden en az 83° yatay görüntüleme açısında ölçülen en az 60: 1 kontrast oranı,

2) En az 2.3 mega piksel doğal çözünürlük,

3) Uluslararası Aydınlatma Komisyonunun renk ölçümü ile ilgili olarak, CIE LUV'nin %38,4'üne eşit veya daha fazla renk gamı desteği,

4) Ekranın meslek amaçlı kullanımına uygun olarak Avrupa Yayın Birliği tarafından yayımlanan EBU Tech 3320 teknik dokümanında seviye 1, 2 veya 3 olarak tanımlanan monitörlerin, renk ve parlaklık bütünlüğü.

k) Monitör: Bilgisayar monitörü, bilgisayar ekranı olarak da adlandırılan, kişinin yakından görmesi amacıyla masa benzeri bir zeminde kullanılan elektronik ekranı,

l) Projektör: Bir ışık kaynağını modüle etmek, ortaya çıkan görüntü harici bir yüzeye yansıtmak ve analog veya dijital video görüntü bilgilerini herhangi bir biçimde işlemek için kullanılan optik cihazı,

m) Sanal gerçeklik başlığı: Baş hareket izleme fonksiyonları ile her göz için stereoskopik görüntüleme yaparak kullanıcı için sürükleyici sanal gerçeklik sağlayan başa takılan gözlüğü,

n) Dijital fotoğraf çerçevesi: Yalnızca görsel bilgileri görüntüleyen elektronik bir ekranı,

o) Seviye 1 monitörü: Görüntü yakalama, post-prodüksiyon, iletim ve depolama gibi bir prodüksiyon veya yayın akışındaki kilit noktalardaki görüntülerin üst düzeyde teknik açıdan kalite değerlendirmesi amacıyla kullanılan monitörü,

ö) Televizyon: Öncelikle görsel-işitsel sinyallerin alınması ve görüntülenmesi için tasarlanan, bir ekran ve bir veya daha fazla alıcıdan oluşan bir elektronik ekranı,

p) Tıbbi görüntüleme ekranı: Aşağıda belirtilen mevzuatın kapsamına giren elektronik ekranı;

1) 7/6/2011 tarihli ve 27957 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliği,

2) 7/6/2011 tarihli ve 27957 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vücuda Yerleştirilebilir Aktif Tıbbi Cihazlar Yönetmeliği,

3) 9/1/2007 tarihli ve 26398 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vücut Dışında Kullanılan (İn Vitro) Tıbbi Tanı Cihazları Yönetmeliği.

r) Tümleşik: İşlevsel bir bileşen olarak başka bir ürünün bir parçası olan üründen bağımsız olarak çalıştırılamayan ve güç de dâhil olmak üzere işlevlerini sağlamak için ilgili ürüne bağlı olan elektronik ekranları,

s) Yayın görüntüleme cihazı: Yayıncılar ve video içerik oluşturma için video üretim evleri tarafından profesyonel kullanım için tasarlanan ve pazarlanan ve aşağıda belirtilen özelliklerin tümüne sahip olan elektronik ekranı;

1) Renk kalibrasyon işlevine sahip olan,

2) Dalga biçimli monitörü/vektör etki alanına sahip, KYM (kırmızı-yeşil-mavi) kesim noktası, mevcut piksel çözünürlüğünde video sinyal durumunu kontrol etme imkânı olan, geçmeli ve ekran işaretleyici; giriş sinyali analiz işlevi için giriş sinyali izleme ve hata algılama özelliği olan,

3) Ürünle tümleşik yapıda seri dijital ara yüz (SDI) veya video üzerinden internet protokolü (VoIP) olan,

4) Halka açık alanlarda kullanılması amaçlanmayan.

ş) Yüksek ağ geçerliliği (HiNA): Ev ve Büro Tipi Elektrik-Elektronik Cihazların Hazırda Bekleme, Kapalı ve Ağ Bağlantılı Hazırda Bekleme Konumlarının Elektrik Enerjisi Tüketimi ile İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gerekliliklerine Dair Tebliğ (2008/1275/AT) (SGM:2021/13)’in 5 inci maddesinin (ıı) bendinde tanımlanan özelliği,

ifade eder.

(2) İlave tanımlar Ek-I’de yer almaktadır.

Çevreye duyarlı tasarım gereklilikleri

MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ Ek-II’de yer alan çevreye duyarlı tasarım gereklilikleri, Ek-II’de belirtilen tarihlerden itibaren uygulanır.

Uygunluk değerlendirme

MADDE 7 – (1) Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen uygunluk değerlendirme yöntemi, söz konusu Yönetmeliğin Ek-IV'ünde belirtilen iç tasarım kontrol sistemine veya Ek-V'inde belirtilen yönetim sistemine göre yapılır.

(2) Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesi uyarınca, teknik dosya, bu Tebliğin Ek-II'sinin D bölümünün 2 nci maddesine uygun olarak verilen bazı plastik parçaların muafiyet uyarınca işaretlenmemesinin nedenini, bu Tebliğin Ek-II’sinde ve Ek-III’ünde belirtilen hesaplamaların ayrıntılarını ve sonuçlarını içerir.

(3) Teknik dosyada, belirli bir model için yer alan bilgiler aşağıda belirtilen yöntemlerden herhangi biri veya her ikisi birden kullanılarak elde edildiğinde teknik dosya, söz konusu hesaplamanın ayrıntılarını, hesaplamanın doğruluğunu sağlamak için imalatçılar tarafından yapılan değerlendirmeyi ve uygun hallerde, farklı imalatçıların modelleri arasındaki kimlik beyanını içerir. Teknik dosya, model tanımlayıcıları da dahil olmak üzere tüm eşdeğer modellerin bir listesini içerir:

a) Sağlanan teknik bilgilerle aynı teknik özelliklere sahip ancak farklı bir imalatçı tarafından üretilen bir model üzerinden.

b) Aynı veya farklı bir imalatçının başka bir modelinden tasarım veya dış değerleme metodu temelinde yapılan hesaplama aracılığıyla.

(4) Teknik dosyada yer alan bilgiler, sırayla ve Elektronik Ekranların Enerji Etiketlemesine Dair Tebliğin (2019/2013/AB) (SGM:2021/6) Ek-VI'sında belirtilen hususlar dahilinde verilir.

(5) Piyasa gözetimi ve denetimi amacıyla, imalatçılar, ithalatçılar veya yetkili temsilciler, ürün veri tabanına kayıtlı ürünleri için Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin Ek-IV’ünün 3 üncü maddesinin (f) bendine halel getirmeksizin, Elektronik Ekranların Enerji Etiketlemesine Dair Tebliğ (2019/2013/AB) (SGM:2021/6) içerisinde tanımlanan ürün veri tabanına yüklenen ve belirtilen bilgileri içeren teknik belgelere başvurabilir.

Piyasa gözetimi ve denetimi için doğrulama yöntemleri

MADDE 8 – (1) Bakanlık, Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen piyasa gözetimi ve denetimini gerçekleştirirken Ek-IV'te belirtilen doğrulama yöntemini uygular.

Önlemler ve yazılım güncelleme

MADDE 9 – (1) İmalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci, test edildiklerini tespit edebilmek amacıyla tasarlanan ürünleri (örneğin test koşullarını veya test döngüsünü kabul ederek) ve teknik dosyada veya sunulan herhangi bir dokümanda imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci tarafından beyan edilen parametrelerden herhangi birinin daha iyi bir seviyeye ulaşması amacıyla test sırasında performanslarını otomatik olarak değiştirerek özellikle aykırı davranış göstermek amacıyla tasarlanan ürünleri piyasaya arz edemez.

(2) Ürünün enerji ve su tüketimi, beyan edilen diğer parametrelerden herhangi biri, bir yazılım veya ürün yazılımı güncellemesinden sonra, uygunluk beyanı için özgün olarak kullanılan aynı test standardı ile ölçüldüğünde, güncellemeden önce son kullanıcının açık onayı dışında değiştirilemez ve daha geriye götürülemez. Hiçbir performans değişikliği, güncellemenin reddedilmesinin bir sonucu olarak ortaya çıkamaz.

(3) Bir yazılım güncellemesi, uygunluk beyanı için geçerli olan çevreye duyarlı tasarım gereklilikleriyle uyumlu olmayacak şekilde ürünün performansını değiştirecek bir etkiye sahip olamaz.

Gösterge niteliğinde ölçütler

MADDE 10 – (1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihte piyasada bulunan en iyi performans gösteren ürün ve teknolojiler için gösterge niteliğindeki ölçütler Ek-V'te belirtilmiştir.

Danışma kurulu işlemleri

MADDE 11 – (1) Bakanlık, bu Tebliğ ile ilgili olarak, mevzuat kapsamının güncellenmesi, daha büyük ve daha küçük ürünler arasındaki sıkılık dengesinin uygunluğu; HDR, 3D konum, UHD-8K üzerindeki çözünürlük seviyeleri yüksek çerçeve hızı gibi yeni teknolojiler sonucunda yasal gerekliliklerin uyarlanması ihtiyacı; göz önüne alınan uygunluklar; dijital gösterge ekranları veya bu kapsamda olmayan diğer ekranlar için çalışır konumdaki enerji verimliliği gerekliliklerinin ayarlanmasının uygunluğu; dayanıklılığı artırmak, onarımı kolaylaştırmak için farklı veya ek gereklilikler getirilmesinin uygunluğu ve yeniden kullanımda kullanılabilir yedek parçalar ve standartlaştırılmış bir harici güç eklemek için zaman çerçevesinin belirlenmesi; kritik hammaddelere ilişkin ve geri dönüştürücülere bilgi aktarımı da dahil olmak üzere, kullanım ömrünün sonunda sökülmeyi ve geri dönüşümü geliştirmek için farklı veya ek gereklilikler belirleme uygunluğu; Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmelik ve Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında ürünlerle tümleşik ekranlar için kaynak verimliliği gereklilikleri hususlarında çalışmalar yapmak üzere Avrupa Komisyonu tarafından kurulan danışma kurulu toplantılarına katılım sağlar.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 12 – (1) 23/9/2011 tarihli ve 28063 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Televizyonlar ile İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklerine Dair Tebliğ (SGM-2011/16) yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dört aylık süreden önce, aynı modele veya eş değer modellere ait hiçbir biriminin piyasaya arz edilmemiş olması koşuluyla, yürürlük tarihi ile bu tarihten dört ay öncesine kadar olan süre içerisinde, bu Tebliğ hükümlerine uygun olarak piyasaya arz edilen modeller, 12 nci madde ile yürürlükten kaldırılan Televizyonlar ile İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklerine Dair Tebliğ (SGM-2011/16) gerekliliklerine de uygun kabul edilir.

Yürürlük

MADDE 13 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 14 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

Full & Egal Universal Law Academy